http://ascenteq.com/project/epdp

ምዝካር         
                 ምስትንታን  
                                            ምርኻብ

  
ብሽም ኩሉ ሃይማኖታት ዓለም ጸሎት ንግዳያት ባሕሪ ን ሳ ህ ራ ን

Samstag, 29. August 2015 14.00 Uhr
                im Anschluss:

ዝ ጅ መ ል ረ ሉ  ስዓ ት  1 4 0 0  ድ ሕ ሪ  ቀ ት ሪ

Trinitatiskirche Bonn-Endenich, Brahmsstr. 16
Veranstalter/Unterstützer:
Initiative gegen Tod im Mittelmeer 2009 e.V.
Förderverein Pro Asyl
Borderline-europe / Menschenrechte ohne Grenzen e.V.
Ök. Arbeitskreis Flüchtlinge Trinitatiskirche Bonn-Endenich

ማሕበር ምጥርናፍ ኤርትራውያን ኣምስተርዳምን ከባቢኣን ንኹሎም ኣባላቱን ደገፍቱን ጠቕላላ ዓመታዊ ኣኼባ መዲቡ ስለዘሎ ፣ ንኩሉኩኹም ብኽብሪ ይዕድም።    

እጀንዳ።

1. ዓመታዊ ጸብጻብ ምስማዕ፣
2. ኣባላት ፈጻሚት ሽማግለ ምምራጽ፣

ብደሓን ምጹ።

ኣምራጺት ሽማግለ፣

ማሕበር ምጥርናፍ ኤርትራውያን ኣማስተርዳምን ክባቢኣን።

ከምቲ “ዕዉር እንታይ ትደሊ ብርሃን፡ ነጋዳይከ እንታይ ትደሊ ደሓን” ዝበሃል ሎሚ ህዝቢ ኤርትራ እንታይ ከም ዝደሊ ንኹልና ንጹር እዩ። ብሕገመንግስቲ ዝምራሕ፡ ብርጫ ዝድይብን ዝወርድን፡ ብዙሕነት ዘይጽየፍን ንድምጺ ህዝቢ ዘኽብርን ብዙሕነታዊ መንግስቲ ይደሊ። ሰላም፡ ደሞክራስን ልምዓትን ዘሳሲ ኩነታት ይብህግ። ሎሚ ኣብ መድረኽ ዘለዉ ኤርትራውያን ናይ ለውጢ ሰብ ጉዳይ እውን፡ ውድባት ይኹኑ ሰልፍታት ወይ’ውን ማሕበራት ካብ ናይዚ ህዝቢ ድሌት ዝተፈልየ ድሌትን ባህግን ከም ዘየብሎም እዮም ዝገልጹ። ድሌትን ሕልምን ህግደፍ ግና ናይዚ ተጻራሪ እዩ። ስለዚ ኣብ ኤርትራ ኣብዚ እዋንዚ ክልተ ተጻረርቲ ድሌታት እዮም ዘለዉ። እቲ ናይ ቃልሲ ኣቕጣጫን ኣሰላልፋን እውን ከምኡ ደድሌትካ ናይ ምዕዋትን ምክልኻልን ስለ ዝኸውን ክልተ ተጻረቲ ከም ዝኸውን ርዱእ እዩ።

ድሌት ህዝብናን ናይ ለውጢ ሰብ ጉዳይን ንክዕወቱ ክማልእሎም ዝግበኦም ቅድመ ተደላይነታት ብዙሓት ኮይኖም፡ ኣተሓሳስባኻን ዓቕምኻን ኣብ ናይ ሓባር መድረኽ ጸሚድካ ምቅላስ ካብቲ ቅድሚት ዝስራዕ ቅድመ-ተደላይነታት ሓደ እዩ። እዚ ኣብ ዘይተረጋገጸሉ ሃዋህው ኣንጻር ህግደፍ ዘተኣማምን ዓወት ምርግጋጽ ኣይከኣልን እዩ። ወሳኒ ግደ ናይዚ ኣገዳሲ ዕማምዚ ሎሚ ኣባና ዝጅመር ዘይኮነስ ብመሰረቱ ኣብዚ ዘለናዮ ዘመን ከም ሓደ ውሕሉል ኣተሓሕዛ ናይ ርኢቶ ብዙሕነት ዝተመስከረሉ እዩ። እዚ ካብ ምግባር በዂርካ፡ በበይንኻ ወፊርካ ክትዕወት’ሞ ዘተኣማምን ቀጻሊ ስኒት ከተምጽእ ምኽኣል ሕልሚ ምዃኑ ንምርዳእ ርሑቕ ኣይክንከይድን ኢና። ናትና ናይ ነዊሕ ዓመታት በበይንኻ ሸንኮለል ሃብታም ተመኩሮ ስለ ዘለና። ካልእ ንወስኸሉ እንተ በልና ከዓ፡ ናይ ደቡብ ሱዳን፡ ናይ ሊቢያ፡ ናይ ሶርያ፡ ናይ ሶማልያ፡ ናይ ዒራቕን ካለኦት ናይ ርሑቕን ቀረባን ኣብነታት ክንዝርዝር ንኽእል ኢና።

ፍልልያትካ ዓቂብካ ኣብቲ እትሰማማዓሉ ዛዕባታት፡ ብሓባር ተቐራሪብካ ምስራሕ እንዳደለናዮን እንዳኣመናሉን፡ ከይንትግብሮ ዝዕንቅጹና ጉዳያት ብዙሓት ኮይኖም፡ እውልል ኣቢልና ክንርእዮም እንከለና፡ ስስዐ፡ ህልኽ፡ ምጽውዋግን ንድሕሪት ምጥማትን ኢልካ ምጥቕላሎም ይከኣል። ስስዐ ብልምዲ ምስ ፍትወተ ንዋይን ገንዘብን ጥራይ እንዳዛመድና ኢና ንገልጾ። ግደ ሓቂ ንምዝራብ ግና እቲ ካብኡ ዝኸፈአ፡ ስሰዐ ብ”ኣነ ዝሓስቦ ጥራይ እዩ ቅኑዕ እሞ ኣነ ዝበልኩዎ ጥራይ ስምዑ” ዝግለጽ ናይ ክትስማዕ እምበር ክትሰምዕ ቅሩብ ዘይምዃን ሕማም መግለጺ እዩ። ነቲ ኣብ ኣርእስቲ “እምባ” ኢልናዮ ዘለና ከም ናይ ደንበ ተቓውሞና ቃልሲ ሜዳ እሞ ንውሰዶ፡ እዚ ሜዳ’ዚ ብሓባር ተዘይተዋሲእካሉ ውጽኢት ከም ዘይህብ እንዳፈለጥካ “በይነይ ብሒተ ክወርሶ እየ” ኢልካ ምሕላን ከምዚ ኩነታትና ባዕሉ ዝምስክሮ ዘሎ ጐዳኢ ምርጫ እዩ። ንመጻኢ እውን ዓቕምኻ ምውዳእ፡ ግዜኻ ብዘይፍረ ንምሕላፍን ህዝቢ ዘንበረልካ እምነት ምንካይን ተዘይኮይኑ ካብዚ ጸቢብ ኣተሓሳስባን ኣተሓሕዛ ጉዳያትን ብሓባር እንተዘይወጺእና ከቶ ከምዘይንዕወት ክንፈልጥ ይግበኣና። እቲ ዘሕዝን ከዓ ነቶም መልክዕናን ግርማናን እዮም ኢልና ንንየተሎም ብዙሕነትና በብሓደ እንዳመዝሓቕና መሸፈኒ ድኽመታትናን መፈላለይን ክንጥቀመሎም ንገብሮ ዘተዓዛዝብ ሃቐነ እዩ።

እቲ ካልእ ዘተሓሳስብ፡ ኩነታትና ኣንጻር’ቲ “ልብን ሳዕርን እንዳሓደረ ይበቁል” ዝብል ንመጻኢ ዝቋመት ትስፉው ምሳለ ዝኸይድ ምዃኑ እዩ። ማለት ኣብ ክንዲ ካብቲ ዝሓለፍናዮ ኣሉታዊ ምርጫ ተጣዒስና ናብ ልብና ንምለስ፡ ንዓኡ እሞ ድማ ዝረቐቐ ስልቲ እንዳቐየርና ንደጋግሞ ምህላውና እዩ። እዚ ንግደ ትማልን ንጽባሕን ዘንጊዕና ኣብ ሎሚ ጥራይ ንነብር ከም ዘለና ዘመልክት እዩ። ኣብ ሓደ መጽሓፍ “ብዛዕባ ሎሚ ጥራይ ዝሓስብ እንስሳ እምበር ሰብ ኣይኮነን” ዝብል ኣንቢበ ኣለኹ። ንእንስሳ እንስሳ ንሰብ ድማ ሰብ ዘብሎም መልከዖምን ቅርጺ ኣካላቶምን ጥራይ ዘይኮነ ቀንዲ ኣተሓሳስባኦም ምዃኑ ፍሉጥ እዩ። ሎሚ ኣብ ልዕሊ ኤርትራን ህዝባን ዘንጸላሉ ዘሎ ናይ ብርሰትን ጥፍኣትን ደበና ኣሰኪፉካ፡ ውልቃዊ ድሌታትካን ስምዒትካን ውሒጥካ “ምእንቲ ህልውና ሃገርን ህዝብን ክብጀው ኩሉ ክኸፍል እየ” እንተዘይልካ እቲ ፖለቲካዊ ሚዛኑ ኣብ ቦታኡ ኮይኑ፡ ንሰብኣውነትካ’ውን ኣብ ምልክት ሕቶ ዘእትው እዩ።

ኣንጻር ጉጅለ ህግደፍ ቃልሲ ነካይድ ምህላውና ሓደ ጉዳይ እዩ። እዚ ቃልሲ ዝኸውን ግና ብውጽኢት ክስነይ እንከሎ ጥራይ እዩ። ኮታ ሕጂ ዘለናዮ ሃለዋት ሓደ ተኽሊ፡ ተተኺሉ ኣብ ፍረ ከም ዘይበጸሐ ዝምሰል እዩ። እቲ ዝኸበደ ከዓ ዘሪእካ ምብቋል ዘይኮነ ነቲ ዝበቖለ ኣብ ፍረ ምብጻሕ እዩ። ብውጽኢት ኣብ ዘይተሰነየ ወይ ናብኡ ዝወስድ ትስፉው ኣንፈት ኣብ ዘይሓዘሉ፡ ኣብ ቃልሲ ዝጸናሕካዮ ግዜን ኣብቲ መስርሕ ዘካየድካዮ ጉባአታትን ኣኼባታት ምጽብጻብ ጥራይ በይኑ ቃልሲ ክኸውን ኣይክእልን እዩ። ግዜን ኩነታትን ኣብ ምዕዋትን ዘይምዕዋትን ቃልሲ ናቱ ግዳማዊ ጽልዋ ኣለዎ። ናይቲ ኣንጻሩ ትቃለሶ ኣካል ድኽመት ወይ ብርታዐ እውን ናቱ ጽልዋ ኣለዎ። እዚ እውን ግዳማዊ እዩ። እዞም ጸለውቲ ባእታታት ነናቶም ኣሰር ዘንብሩ እምበር ነቲ ንዓና ዝምልከት መሰረታውን ወሳንን ሓላፍነት ዝትክኡ ኣይኮኑን። ሓቂ እዩ ኣብዚ ሎሚ እዋን ጉጅለ ህግደፍ ብኹሉ መለክዒ ዕድሜኡ ኣብ ዘሕጽር ተግባራት እዩ ተጸሚዱ ዘሎ። ነቲ ከምስል “ብዘይካይ ሃገርን ታሪኽን ክህልወካ ኣይክእልን እዩ” ዝብሎ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣየዕንግሎን፡ ኣየሕክሞን፡ ኣይከድኖን፡ ኣየምህሮን፡ ንብዙሕ ጉዳያት የገድዶ፡ ኣየንግዶን፡ ኣብ ኩሉ ጉዳያቱ ኣየሳትፎን፡ ኣየዛርቦን፡ ኣየጽሕፎን፡ ኣየጸልዮን፡ የዘኽትሞ፡ የጻልኦ፡ የድክዮ፡ ይሸጦ … ወዘተ። ከምዚ ዓይነት ጸይቂ ዝባህሪኡ ጉጅለ ካብቲ ዝብድሎ ህዝቢ እቲ ናይ ክሳድ ንላዕልን ውሽጡ ሕሩርን ክምስታ ገዲፍካ፡ ሓቀኛን ልባውን ደገፍ ክረክብ ዘበት እዩ። ብኽንድዚ ደረጃ ምስ ህዝቢ ዝተዳመየ ጉጅለ ክወድቕ ከዓ ባህርያዊ እዩ። እንተኾነ ናይቲ “ኣውዲቐ ክትከኦ እየ” ኢሉ ኣብ ቃልሲ ዝተጸምደ ኣካል ዕማም ብግቡእ ተዘይተኻይዱ፡ ወይ እቲ ጉጅለ ኣይምዉት ኣይስሩር ኮይኑ ይቕጽል’ሞ ስቓይ ህዝቢ ድማ መመሊሱ ይመርር። ወይ ድማ ዓይኒ የብለይ ስኒ የብለይ ምቅርራብ ኣብ ዘይተገብረሉ ይወድቕ እሞ ኣወዳድቓኡ ሕማም ደሓር ዘለዎ ይኸውን። ህዝቢ ድማ ካብ ዝኸፈአ ናብ ኣዝዩ ዝኸፈአ ጸገም ይወድቕ።

እዚ ጌና በቲ ንደልዮ ቅልጣፈን ኣገባብን ዘይተጓዕዘ ቃልስና ምእንቲ ለውጢ፡ ኣይኮነንዶ በበይንኻ ብሓደ ኮይንካ’ውን ቀሊል ሓላፍነት ኣይኮነን። ኣብቲ እንጥምቶ ናይ ርሑቕ ሽቶ ንክበጽሕ ኣብ ርሲቲ ናትና ዓቕሚ ናይ ብዙሓት ደለይቲ ዝቡቕና ወገናት ሓገዝን ምድግጋፍን ዝሓትት እዩ። እቲ ቀንዲ ዘዛርበና ዘሎ ግና፡ ንሕና እቲ ኣብ ኢድና ዘሎ ውሱን ግና ድማ ወሳኒ ዓቕሚ ጸንቂቕና ክንጥቀም ዘይምኽኣልና እዩ። እዚ እንብለሉ ቀንዲ ምኽንያት እቲ ቀዳማይን ቀንድን ናይ ለውጢ ዓቕሚ ንሕና ኤርትራውያን ባዕልና ምዃና ጥራይ ዘይኮነ፡ እቲ ክንረኽቦ ዝግበኣና ከባቢያዊ ኮነ ዓለም ለኻዊ ምትሕግጋዝን ደገፍን እውን በቲ ንሕና ካብ ዓቕምና ነቒልና እንገብሮ ኣስተዋጸኦ ዝውሰን ስለ ዝኾነ እዩ። ንሕና ኣብ ዘይመሰረታዊ ናይ “እዛ አምባይ መን ይወርሳ?” ህልኽ እንዳኹደድና ናይ ካለኦት ኣእዳው ምምዕዳው ግርምቢጥ እዩ ዝኸውን። ቅድም ኩሉ ዝከኣለካ ብዘይተጉላባ ምስ ገበርካ ዝጐድለካ ክትሕገዝ ምጽዋዕን ምምሕጻንን ግና ውሕሉል ናይዚ ዘመና ናይ ዝምድና ኣገባብ መገልጺ እዩ።

18 ነሃሰ 2015

                 ነታ ሓቂ ክደፍን ዝሃቀነ

                   ከንቱ ይተርፍ ማይ ዝሓቖነ

                   ኣብ ዓለም ይነብርከይቀሰነ

እብ ጸወታ ክዕሶ እግሪ ትፎዝያ ወይ ደጋፊ ናይ ነፍሲ ወከፍ ጋንታ ኣሎ። እቲ ደጋፊ ግና ምስቲ ናይ ካልእ ጋንታ ዘባእሶ ወላ ሓንቲ የለን። ግንከ ካብ ስምዒትን ናይ ዕብለላን ትምክሕትን ወይ እውን ኣነ ክስዕር ኣተሓሳስባ ዝነቐለ ኣብ ናይ ሕድሕድ ምግርጫዋት ይእቶ። ኩሉ ሸንኽ ድማ ነቲ ዳኛን ነቶም ናይ ወሰን መንጎኛታትን እዚ ገይሮም እቲ ፈጺሞም ክብሉ ነናቶም ፍርዲ ክህቡ ከለዉ ንረብሓ እታ ዝኣምኑላ ጋንታ ጥራሕ ኢዮም ዝጣበቑ።

እዚ ጉዕዞ ፖለቲካዊ ቃልስናኸ ካብዚ ቲፎዝያ ናይ ጸወታ ኩዕሶ እግሪ ይፍለዶ ኮን ይኸውን ወይ ዝመሳሰል ኢዩ ኩልና ክንመራመረሉ ዝግባእ ጉዳይ ኢዩ። ምኽንያቱ ንኣሎ ዝብሃል ፍልልያት ተመዓዲኻ ቱሕ ምባል ዘይኮነስ እንታይ ደኣ ኣብ ክቢ ጠረጴዛ ኮፍ ኢልካ ብምዝታይን ልዝብን ጥራሕ ኢዩ ዝፍታሕ። ኣብቲ ፍታሕ ናይ ምርካብ ድማ ቅንዕና ዝመልኦን ርትዓውን ዝኾነ ፍታሕ ክመጽእ ኣብ ሓቅነት ዝተመርኮሰ ክኸውን መሰረታዊ ተደላይነት ኣለዎ። እዚ ከኣ ከምቲ ዊልያም ፎልክነር ዝበሎ፥’’ ንቅንዕናን ሓቅን ርህራሄን ዓው ኢልካ ድምጽኻ ኣንጻር ወጽዓን ሓሶትን ስሰዐን ክብ ንምባል ፈጺምካ ኣይትፍራህ። ኣብ ምሉእ ዓለም ዝርከብ ህዝቢ ከምዚ ዝፍጽም ነይሩ እንተዝኸውን መልክዕ መሬት ምተቐየረ ነይሩ’’ ይብል።

እወ! ሓደ ስውራዊ ወይ ከኣ ንመላእ ሕብረተሰብ ናብ ፍትሕን ራህዋን ከሰጋግር ዝጽዕር ንሓሶትን ጠቐነን ወጊድ ክብልን፥ ንሓቂ ሓቂ፥ ንጌጋ ከኣ ጌጋ ክብል ዝደፍር ክኸውን ኣለዎ። ይኹን እምበር ሎሚ ኣብዚ ዘሎናዮ መድረኽ ማለት፡ እቲ ክቡር ባህልና ብምህሳሱ ሓቂ ንምዝራብ ኣብ ባህልና ቅልውላው ኣትዩ ኣሎ። ኣብ ሃገርናን ዓለምናን እውን ከይተረፈ እቲ ሓቂ ምዝራብ ዳርጋ እናማህመነ ከይከይድ የስግእ ኢዩ። ሓሶት ምዝራብ ካብ ናይ ኣቶሚክ ቦምብ ዝበርተዐ ምዃኑ ኩልና ኣሉ ዘይንብሎ ሓቂ ኢዩ ስለዝኾነ ድማ መጥፍኢ መሬትን ህዝብን ኢዩ።

እምበኣር ነዚ ክቡር ባህልና ኣብ ንቡር ቦትኡ ክንመልሶ እንታይ ክንገብር ኣሎና ዝብል ሕቶ ነፍሲ ወከፍ ኤርትራዊ ዜጋ ክምልሶ ዝግብኦ ይኸውን። ናይ ሎሚ ወለዶ ካብቶም ቀዳሞት ወለዶ ከምዝወርስ ዘጠራጥር ኣይኮነን። ኮይኑ ግን እቶም ቀዳሞት ወለዶ ነዚ ሓዲሽ ወለዶ በቲ ዝግባእዶ የስንቕዎ ኣለዉ? ዝብል ሕቶ እውን ክለዓል ግቡእ ኢዩ። ምኽንያቱ ካብ ቀዳሞት ወለዶ ዝውረስ ካብ ሃለወ እቲ ዘውርስ ግቡኡዶ የካይድ ወይ ይገብር ኣሎ ዝብል ክለዓል ናይ ግድን ኢዩ።

ስለዚ እቲ ገዲም ወለዶ ነቲ ሓዲሽ ወለዶ ከስንቖ ከሎ ብኸመይ ዝበለ ኣገባብ ኢዩ ዘስንቖ ዘሎ ምድህሳስ ወሳኒ ኢዩ። ከምዚ ኣብ ፓልቶክ ዝስማዕን ኣብ ውልቀ-ሰባት ዝንኦም ክብሉ ዝዛረብዎን እንተኾይኑ ብሓቂ ክእረም ዝግብኦ ከምዘሎ ትርዳእ ኢኻ። ምኽንያቱ ኣሎን ዘየሎን፥ ዝተገብረን ዘይተገብረን ኩሉ ሓዋዊስካ ምግላጽ ካብ ጥቕሙ ጉድኣቱ ይብርክት። ንደቅና ይኹን ንነኣሽቱ ኣሕዋትናን ደቂ ሃገርናን ጽቡቕ መርኣያን ኣብነትን ክንከውን ስለዘይከኣልና ድማ እነሆ ትርጉም ናይ ሓቂ ኣብ ህይወቶምን ኣብ ዝፍጽምዎ ዝምድናንታትን ርክባትን፥ ማሕበራዊ ንጥፈታቶምን ዘለዎ ጽልዋ ንምህሮም የሎናን። ብሓሜታን ሓሶትን ግን ክሳብ ዒግ ዝብሎም ነስንቖም ከምዝሎና ርዱእ ኢዩ። እዚ ከኣ ንጽባሕ ንግሆ ኣብ ነንሓድሕዶም ክህልዎም ዝኽእል ዝምድናታትን ምትእስሳራትን ብኣሉታ ክጽሎን ኣብ ሓድነቶም ሽግር ዝፈጥረሎም ጥራሕ ዘይኮነ ምትእምማን ከምዝስእኑ ክገብሮም ምዃኑ ኢዩ።

ሓሶትን ሕሜታን ኣብ መዓልታዊ ጉዕዞና ከይተጠቐምናልን ኣይንሓልፍን ኢና። ይኹን እምበር እቲ ሓሶት ብሓቂ እንተዝትካእ እቲ ኣሎ ዝበሃል ፍርሕን ጥርጠራን ፈጺሙ ምተደምሰሰ እሞ፥ ደቂ ሰባት ጥዑይ ዝኾነ ዝምድናን ንሓባራዊ ረብሓን፡ ምትሕግጋዝን መተግበሩ ነይሮም። ደሓር ከኣ ሓሶትን ሕሜታን ከምኡ እውን ብሰምን ወርቅን ኣቢልካ ምዝራብ ባህሪ ናይ ፖለቲከኛ ባኣታ ስለዘይኮነ፥ ብዝተኻእለ መጠን ኣብ ፖለቲካ ክንዋስእ እንተዀና ነቲ ኣገዳሲ ዝኾነ ሓቂ ክንዛረብ ከሎና ኢዩ እቲ ናይ ሓቢርካ ምንባርን፥ ምህዞታትን ንምዕብልና እታ ሃገርን ፍትሓዊ ሕብረተሰብ ምህናጽን ውሑስ ዝኸውን።

በዚ ዝኣክል ንሕና ኤርትራውያን ሃገራዊ ሓድነትናን ሃገራዊ ስምዒታትናን ኣዕቂብና ብሓባር ካሳብ ዘይተቓለስናን እቲ ቃልሲ ንረብሓ ህዝቢ ወይ እውን ነታ ሃገር ዘይኮነስ እቲ ሳዕቤን በንጻሩ ኮይኑ ህዝቢ ዘይሳተፎ ቃልሲ ናይ ሓራ ምውጻእ ቃልሲ ኣይክኸውንን ኢዩ።

ስለዚ ኩልና ንኤርትራውነትና ክንቃለስ ከሎና ንሱ ጠማሪና ስለዝኾነ ኣበይናይ ሰልፊ ንሃሉ ብዘየገድስ ነቲ ህዝብን ሃገርን ዘማዕብል ርእይቶታት እኳ እንተተፈላለየ፥ መባኣስን መረሓሓቕን ክኸውን ግን ርትዓዊ ኣይኮነን። እቲ ሕማቕን ኣሉታን ግን እቲ ኣብ ውሽጢ ሓቂ ተሓቢኦም ዝርከቡ ሓሶታት ከም ኣብነት ኣብዚ ቀረባ እዋን ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ዕለት 31-07-2015 ክሳብ ዕለት 03-08-2015 ኣብ ዝተኻየደ ፈስቲቫል ብዙሓት ኣባላት ውድባትን በርገሳውያን ማሕበራትን ውልቀሰባትን ተረኺቦም ናይ ሓባር ናይ ክትዕ መድርኽ ዝተኻየደ ፈጺምካ ከምዘይተኻየደ ኣምሲልካ ምዝራብ ይረአ ኣሎ። ከምዚ ዝዓይነቱ ኣዕናውን ሃሳይን ሓሳብ ነቲ ሓቂ ደፊንካ ብሓሶት ክትልዕጥጦ ዘፍርዮ ፍረ ምድንጋርን ምንጻልን ጥራሕ ኢዩ። በዚ ከምዚ ዝኣመሰለ ኣብ ሓሶት ዝተመርከሰ ሓበረታ መሰረት ገርካ ኣሚንካ ምስ ተተግብሮ ኣብ ኣዚዩ ሓደገኛን ኣኽሳርን ዝኾነ ዛዕባን ኢኻ ትወድቕ። ስለዚ ንሓሶት ሓበረታ ካብቲ ሓቀኛ መግለጺ ፈሊኻ ከይመመኻ ዝውሰድ ውሳኔ ከይዱ ከይዱ ስኒትን ቅሳነትን ሓድነታዊ ኣተሓሳስባ ዘህስስን ኢዩ ክኸውን።

እቲ ኣውራ ሽግርና እምበኣር ኣብ ኣተሓሳስባናን ኣብ ካበይ ጀሚርና ናበይ ክንከይድን ንዓልብን ስለዘይንምድቦ ኣብ ጓል ነገር ንህውትት እሞ፡ ምስኡ ድማ እቲ ሓሶትን ጠቐነን ኣጎዝጒዝና ንውንጨፍ። እዚ ከኣ ምልክት ናይ ፖለቲካዊ ጥፈሻ እምበር ፖለቲካዊ ባእታስ ኣብ ከምዚ ኣይወድቕን ኢዩ። ካልኣይ ሽግርና ድማ፡ መን ኢዩ ኣንጻርና ወይ ከኣ ጸላኢና ስሒትና እቲ ጽልኢ ኣብ ነንሓድሕድና ንመልሶ እሞ ክንናኸስ ንውዕልን ንሓድርን። ካብዚ ዝነቐለ ድማ ጉዳይ ሃገርን ህዝብን ብመንእሰይዶ ብኣረግቶት እናተባህለ ነቲ ሓቢርካ ናይ ምቅላስን ሰብ ኣብ ቃሕ ዝበሎ ንኸይውደብን ውድባት ይኹና ሰልፍታት ኣየድልን እናተባህለ ናብ ዓወት ዘየብጽሕ ጎደና ሕዝና ኣይ ንቕድሚት ኣይ ንድሕሪት ኰና ኣለና።

ስለዚ ክንቃለስ ከሎና ማለት ኣብ ሰልፊ ንሃሉ ኣይንሃሉ ብዘየገድስ ዕላማ ኣሎና። ዕላማ ካብ ሃለወና ድማ ዕላማና ክንቆናጸብን ክንወናጅልን ዘይኮነስ ከመይ ናብ ናይ ሓባር ስራሓትን ናይ ሓባር ዓወትን ንበጽሕ ክኸውን ኢዩ ዝግበኦ። ኮይኑ ግን ንሕና ኤርትራውያን ሕማም ኣሎና፥ ሕማምና ከኣ ንሓቂ ደፊንና፥ ብሓሶትን ጠቐነን ኣቢልና ክንፍውሶ ንጽዕር ዘሎና ይመስል። እዚ ድማ እቲ ኣዝዩ ሓደገኛን ኣዕናውን ስለዝኾነ ክድምሰስ ዘለዎ ጉዳይ ኢዩ።

ምልኪ ኩሉ ግዜ ግርጭታትን፥ ምናፍሓትን፥ ቅሳነት ምኽላእን፥ ሽበራን፥ ዘይምስምማዕን ዘይምውህሃድን ከምዝጭጭሕ ኢዩ ዝግበር። ንሕና እቶም ደለይቲ ፍትሒኸ ደኣ ስለምንታይ ኢና ንሓቂ ደፊንና ኣስር ምልኪ ተጎምጉምናያን ተዓጢቕናያን እንጎዓዝ።

ብድራር መንታይ

ኣየ እወ ክንደይ፡ ኣየ ከመይ ምቖዶ

እቲ ቃልሲ ብሓባር እንተንጸምዶ

እወ ብሓደ ከም እሱር ማእዶ።

                         ኣየ እወ ክንድይ እኳ ምቆዶ

                       እቲ ጎደና ሕውነት ብሓባር እንተንኸዶ

                       እቲ ዓቢ ንንእሽቶ እንተዝምዕዶ

                       ንመትከላዊ መገዲ መንእሰይ እንተ ዝጽዕዶ

                       ህዝብን ሃገርን ፍስሃ ምወረዶ።

ኩልና እንተንጾሮ ንመን ምኸበዶ

ምክብባር ብኢደይ ኣድካ ብጽምዶ

ናብራና ቅሳነት ምሰፈኖ ክብሪ ምወረዶ።

                       ለባም ሃገራዊ ተዋሒጡ ብስደት ማዕዶ

                      ዒብ ዘይሕጋዊ ንበዓልቤት ጓና ክፈርዶ

                       ንምስዋር ጋዝ ኣይድለን ኣሎና ጉድጉዶ።

ቪላ ፓላሶ ኣይመድለየን ከሎ ጽኑዕ ኣጉዶ፡

ሙሉእ ጸጋ ሃገር ወሰኽ ነየድልዮ ጾዶ

ተጻባእቲ ሃህ ምበሉ ምተሳዕሩ ብርፍዶ

እዋኑ ዩ ንጉዕዞ ሓርነት ሃየ ብሓባር ንኺዶ !!!

ብንፋስ ነሓሰ 2015                                                                                      ጸሃየ ቀለታ ሽወደን

ሓደ ዕማም ትሕዝ። ከምዚ ንሕና ኣብ ኤርትራ ዲክታቶር ኣወጊድና ኣብ ቦታኡ ደሞክራሲያዊ ስርዓት ክንተክል ንቃለሶ ዘለና። ኣብዚ መስርሕ ሓደ ምዕራፍ ናይቲ ጉዕዞ ምስ ኣዐወትካ፡ ድሕሪኡ ናበይ ከም እትቕጽል ብጥንቃቐ ክትውስን ስለ ዝግበኣካ “ሕጂኸ ናበይ?” ኢልካ ክትሓትትን ክትምልስን ግቡእ እዩ። ምእንቲ ዓወታትካ ቀጻልን ተመላላእን ክኸውን። ምናልባት ኣብዚ መስርሕ ኣብቲ ቀዳማይ ምዕራፍ እንተተጋጊኻ’ውን እሩምን ኣዕዋትን መንገዲ ንምርካብን ካብ’ቲ ጌጋ ንምውጻእን “ሕጂኸ ናበይ?” ኢልካ ምሕታት ለባም ኣተሓሕዛ እዩ። እዚ ሕቶ ናይ ለባም ሕቶ ዝኸውን ግን ለባም መልሲ እንተረኺቡ ጥራይ እዩ። እቲ መላሲ ነቲ “ገ ክብሉኻዶ ትጋገ” ዝብል ምስላ ትርጉም ዘይህብ ነቲ ዘየስረሐ መንገዲ ዝደግም እንተኾይኑ ግና፡ እቲ ሕቶ ወርትግ ይለዓል እቲ መልሲ እውን ከምኡ ብዘይ ናይ ዓይነት ለውጢ ይቕጽል። መዋጸኦ ከዓ ኣይርከብን።

ኣብ ተመኩሮ ቃልስና ካብ ምትእኽኻብ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ 1999 ክሳብ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ዘሎ ናይ ኣስታት 15 ዓመታት ተመኩሮና ዝምህረና ኣካይዳ ከምዚ ኣብ ላዕሊ ተገሊጹ ዘሎ ምጽንሑ እዩ። ብዙሓ ኣብ ቀጻሊ ናይ ሓባር መድረኽ ክንመጽእ ዝገበርናዮም ፈተነታት ኣይተዓወቱን። እዚ ናይ ፈተነታት ዘይምዕዋት ክምህረና ዝግበኦ ግና ዘይተመርናሎም ብዙሓት እዮም። እቲ ቀንዲ ግና 2ይ ፈተነ ክንጅምር እንከልና ካብቲ 1ይ ፈተነ፡ 3ይ ፈተነ ክንጅምር እንከለና ካብቲ 2ይ ፈተነ፡ 4ይ ፈተነ ክንጅምር እንከና ካብቲ 3ይ ፈተነ ክንምሃር ዘይምጽናሕና ብብሩህ የርእየና። ንፉዓትን ኣርሒቕና እንርእይ ኮይና፡ ናይ ካልኦት ምስ ኩነታትና ዝመሳሰሉ ሃገራት ተመኩሮ ምጽናዕን ኣብ ግምት ምእታውን እንተተረፈናስ፡ ካብቲ ባዕልና ዝሓለፍናዮ መስርሕ ክንምኮር ዘይምኽኣልና ኣብ ዝርዝር ድኽመታትና ቅድሚት ዝስራዕ እዩ። ኣብ ዝሓለፈ ተመኩሮኻ፡ ጸገማትካ፡ ዘይምክእኣል፡ ዘይምጽውዋር፡ ኣግላልነት፡ ንጉዳያት ካብ ውልቀሰብ ወይ ውልቀውድብ ፈሊኻ ዘይምርኣይ፡ ኣብ ክንዲ ዝያዳ ናብ ጽባሕ ምምዕዳው ናብ ትማሊ ምምላስ፡ ናይ ጉዳያት ቀዳምነታት ብግቡእ ዘይምስራዕ፡ ንኤርትራዊ ብዙሕነት ከም መከፋፈሊ ምውሳድ፡ ኣብቲ እትደልዮ ሸቶ ንምብጻሕ ኣቋራጭ ምምራጽ … ወዘተ ቀንዲ ጸገማትና ምዃኖም ባዕላቶም ነጊሮምና እዮም። ኣብዚ ንምብጻሕ ብዙሕ ምርምርን ገምጋምን ዘድልዮ እውን ኣይነበረን። እቲ ዘሕዝን ነዞም ድኽመታትና ኣብ ክንዲ ነእርሞም ክሳብ ሕጂ ንደግሞም ምህላውና እዩ።

ንእትብህጎ ክቡር ነገር ክትረኽቦ ንዓኡ ዝምጥን ዋጋ ክትከፍለሉ ናይ ግድን እዩ። ብቕዓት ዝምዘን ድማ ጽቡቕ ብምብሃግ ዘይኮነስ፡ ነቲ እትብህጎ ዝምጥን ዋጋ ክትከፍል ብምኽኣልን ብዘይምኽእልን ጥራይ እዩ። ንሕና ኤርትራውያን ደለይቲ ለውጢ ሓይልታት ኣብ ዝተፈላለየ ኣጋጣሚ እንእውጆ ኩሉ ትምኒትናን ድሌትናን እንታይ ከም ዝኾነ ዘመልክት እዩ። ናይ ምምናይን ቃል ምእታውን ጸገም ዘለዎ ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ትካል ከዓ ኣይረኣናን። ኪኖቲ እንምነዮ ዘለና ኣብ ግብሪ ናይ ምውዓሉ ትግሃት ግና ብደረጃታት ዝቐርብ’ኳ እንተኾነ፡ ኣዝዩ ትሑት እዩ። ኣብዚ ናይ ዓቕሚ ውሱንነት ከም ዝህልወና ርዱእ ኮይኑ፡ እቲ ቀንዲ ጸገምናስ በታ ዘላትካ ዓቕሚ ህዝብን ሃገርን ዝማእከሉ ነጻ መንገዲ ቅንዕና ዘይምሓዝ እዩ። እቲ መንገዲ ቅንዕና እንተንሕዝ እቲ ዓቕሚ እውን ምተፈጠረ። መንገዲ ቅንዕና ምሓዝ ንገዛእ ርእሱ ዓቕሚ እዩ። እቲ መንገዲ ቅንዕና እንተዘይተታሒዙ ግና፡ ከምዚ ንዕዘቦ ዘለና እቲ ዝርካቡ ዓቕሚ’ውን ንድማዕ ኣይውዕልን እዩ።

ህልዊ ጸገማት ህዝብና ምትንታንን ምስኡ ሓቢርካ ምቑዛምን መውጽእ ኣፍና ካብ ዝኸውን ነዊሕ ግዜ ኮይኑ ኣሎ። ከምኡ ክኸውን ከዓ ናይ ግድን እዩ። ቃልስና ምእንትኡ፡ ናይ ዓወትና ወሳኒ ዓቕሚ ድማ ካብኡ ስለ ዝኾነ። ድሌት ህዝብና እንታይ ምዃኑ ንዓና እውን ኣይጠፍኣናን እዩ። ንሱ እውን ኣብ ልዕሊ እቲ ንፈልጦ ምዃና ዓው ኢሉ “ብዘያፈላላይ ብሓባር እንተተቓሊስኩ ኢኹም ተድሕኑኒ” ይብለና ኣሎ። ሎሚ ይኹን ጽባሕ ናይ ህልውናኡን ቀጻልነቱን ዋሕስ ህዝቢ ምዃኑ ዘይእውጅ ውድብ ወይ ሰልፊ የለን። እንተኾነ ህዝቢ ንሕና ከም ውሱን ፖለቲካዊ ትካል እንኣምኖ ክቕበል እምበር፡ ንሕና ከም ፖለቲካዊ ትካላት ናይ ህዝቢ ድሌትን ድምጽን ጽን ክንብልን ኣብ ኩሉ መደባትና ኣብ ግምት ከነእትዎ ከም ዝግበኣናን ዘለና ድልውነት ትሕቲ ግምት ምዃኑ ንክሕዶ ኣይመስለንን።

“ግዜ ወርቂ እዩ” ዝብል ኣበሃህላ ኣብ ሕብረተሰብና ልሙድ እዩ። መልእኽቱ ድማ ንግዜ ብግቡእ ምጥቃም መሰረታዊ ምዃኑ ዘመልክት እዩ። ኣብ ዘየድምዕ ጉዳይ ግዜኻ ምብኻን ናይ ድኽመት መግለጺ ምዃኑ’ውን ናይዚ ኣበሃህላ ካልእ ገጽ እዩ። ግዜ ክትቁጥብ ኢልካ ዘይተጸንዐን ኣቋራጭን መንገዲ ምምራጽ እዩ። ከምቲ “ተሃዊኸን የፍስሰኦ’ሞ ተመሊሰን ይኣርዮ” ዝበሃል ከዓ ዋጋ የኽፍለካ እዩ። ምስ ሓደ ኣካል ተሃላሊኽካ ህዉኽን መጽናዕቲ ዝጐደሎን መንገዲ መሪጽካ ሸበድበድ ምባል ዓብይ ጉዳይ ህዝብን ሃገርን ምጉዳእ ድማ ዘተሓታትት እዩ። ኣብ ከምዚ ሒዝናዮ ዘለና ጉዕዞ ነፍሲ ወከፍ ስጉምቲ፡ ናታ ናይ ምልማዕን ምጥፋእን ብጽሒት ስለ ዝህልዋ ግቡእ ግዜ ክወሃባ እዩ ዝግባእ። ነቲ ትሃርፎ ዓበይቲ ጉዳያት ጥራይ እንዳኣማዕደኻ ነቲ ናብኡ ዘብጽሕ ንኡሳን ተግባራት ምዝንጋዕ ኣብ ጌጋ ከም ዘውድቕ ምርዳእ የድሊ። ከይረኣኻዮ ዝሓልፍ ጌጋታትስ ደሓን “እዚ ጉዳይዚ ክዝለል ዘይግበኦ’ዩ” ተባሂሉ እንዳተነግረካ “ደሓን እዝስ ደሓር ንርእዮ” ብዝብል ኣጎልቢካዮ ምሕላፍ ግና ደሓር ንሱ እቲ ዝተዘለለ እዩ ዋጋ ዘኽፍለካ። ኣብ ሓደ ናይ ሓባር መድረኽ ምብዛሕ ተሳተፍቲ’ኳ ዘይጽላእ እንተኾነ፡ ስለ ዝበዛሕካ ጥራይ ኣይኮንካን እትዕወት። እቲ ዝሓዝካዮ መንገዲ ብውሕዱ ኣብቲ ዝመረጽካዮ እዋን ንኹሉ ክምለስ ዝግበኦ ሕቶታት ዝመለሰን ንክመጽእ ዝኽእል ምዕባለታት ብንቕሓት ኣብ ግምት ዘእተወን እንተኾይኑ ናይ ምዕዋትካ ምናልባት ልዑል እዩ። መንገድኻ በዚ ዝምራሕ እንተኾይኑ፡ ሎሚ ውሑዳት እንተኾይንካ ጽባሕ ከም እትበዝሕ ዘጠራጥር ኣይኮነን። እቲ ምርጫን ጉዕዞን ብእንጻሩ እንተኾይኑ ግና ናይ ሎሚ ብዝሕኻ ጽባሕ ከም ዝውሕድ ዝዝንጋዕ ኣይኮነን። እዚ ኩሉ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ ነጥብታት ርሑቕ ከይከድካ ኣብ ተመኩሮ ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ ዝርከብ ክነሱ ዘይተመሃርናሉ እዩ። ሕጂ እውን እቲ መዋጸኦ ኣቐዲምካ ምልስ ኢልካ ናይ ገዛእ ተመኩሮኻ ምርኣይ እምበር ካልእ መጻሕፍቲ ምግንጻልን ኣቋራጭ መንገዲ ምምራጽን ኣይኮነን።

ኣብ ደንበ ተቓውሞና ምስቲ ኩሉ ጸገማት ክሳብ ሕጂ ሓደ ካብ ኢድና ዘይወጸ ሓያል መሳርሒ ኣለና። “ሕጂ’ውን ክንገብር ንኽእል ኢና” ዝብል ኒሕን ሓቦን። እዚ ኒሕን ሓቦን’ዚ ንገዛእ ርእሱኳ ዓወት ተዘይኮነ ኣብ ቀጻልነት ቃልሲ ደራኺ ግደ ኣለዎ። እምበኣር ኩነታትና ሕጂ እውን እቲ ወትሩ እንሓቶ ግና ዘይተመለሰ ሕቶ “ሕጂኸ ናበይ?” ክንሓትት ከም እንግደድ ዘመላኽት እዩ። ስለዚ እዚ ሕቶ እንደጋና ከም ዘይሕተት ጌርና ክንምልሶ ናይ ግድን እዩ። ሓው መንግስተኣብ ኣስመሮም ኣቦመንበር ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ፈስቲቫል ካስል 2015 “በቲ ንነዊሕ ዓመታት ዝኸድናዮ እሞ ኣብ ዓወት ዘየብጽሓና ጐደና ምምልላስ ሕጂ'ውን ከም ትማሊ ኣየዕውተናን ኢዩ። ተመኵሮና ገምጊምና፡ ንኽዕንቅጹና ዝጸንሑ ዕንቅፋታት ወይ ብድሆታት ብሓድሽን ምትእምማን ዝፈጥርን ኣገባብ ክንምክቶም ከድልየና ኢዩ።” ዝበሎ። ሃገራዊ ባይቶ ንደሞካሲያዊ ለውጢ ኣብዚ ቀረባ ግዜ ዘርእዮ ዘሎ ምልክታት እውን ካብዚ ውጻኢ ዝንበብ ኣይመስልን።

13 ነሓሰ 2015

እዚ መጠንቀቕታ እዚ መቀጸልታ ናይቲ ብዝተፈላለያ ማሕበራት፡ ውድባትን መንግስታትን ዝውሃብ ዝጸንሔ ካይኑ ብፍላይ ድማ ነቶም ኣብ ኣሜርካ ትቕመጡ ተደናገጽቲ ህግደፍ ይምልከት። እዚ ፖለቲካዊ ዑቕባ ሓቲትኩም መሰል ናይ መስርሒ ፍቓድ፡ መንበሪ ፍቓድ፡ ዜግነት፡ መንግስታዊ ደገፍ (ሓገዝ ናይ መግቢ፡ ገንዘብ፡ መንበሪ ኣባይቲ፡ ናይ ሕክምናዊ ኣግልግሎት (ሜዲካል))ወዘተ ብዋጋ እቶም አብ ዘይውዳእ ዘመናዊ ባርነት ተሞቒሖም ዕድመ ንእስነቶም ዝበሊ ዘሎ መንእሰያት፡ ብዋጋ እቶም አብ ፍቐዶ ቤት ማእሰርቲ ዝማስኑ ዘለዉ ንጹሃት ኤርትራውያን፡ ብዋጋ እቶም ኣብ ፍቐዶ መዓስከር ስደተኛታት ሱዳን፡ ኢትዮጵያን እስራኤልን ዝንከራተቱ ዘለዉ ኤርትራውያን፡ ብዋጋ እቶም አብ ፍቐዶ ኣጻምእ ሰሃራ፡ ባሕሪ ሜድተራንያንን ጎላጉል ሲናይን ዝሃልቑ ዘለዉ ኤርትራውያን ወዘተ. ዝረኸብክሞ ዕድልን ጸጋን ምዃኑ ሞጎት ዘየድልዮ ዘየማትእ ሓቒ እዩ።

ዘሎኩም ፖለቲካዊ አረኣእያ ብዘየገድስ፡ ንስኻትኩም ከምኡ ድማ ማሕበረሰብ ዓለም፡ ንውድብ ህ.ግ.ደ.ፍ ከም ባርባራዊ ገዛኢ አብ ልዕሊ ህዝቡ ኩለንተናዊ ጭካነ ዝፍጽም፡ ዘይቅዋማዊ ስርዓት ምዃኑ ትፈልጥዎን ትገልጽዎን። ነዚ ሓቂ ምርኩስ ጌርኩም ድማ ናብ ኢሚግረሽን ብቃለ ማሕላ ስተሰነየ ሰነድ ምስ ክታሙ አቕሪብኩም ሕጋዊ መሰል ናይ ዑቕባ ክትረኽቡ ክኢልኩም። ነዚ ማሕላ ረሲዕኩም ወይ ድማ ረጊጽኩም ነቲ ትማሊ ዕርቓኑ ዘውጻእክሞ ህ.ግ.ደ.ፍ. አብ ክንዲ ካብ ጽዩፍ ተግባሩን ምምሕዳሩን ክቑጠብ ብኹሉ ዓቕምኹምን ክእለትኩምን ክትዓግትዎ ትቃለሱ፡ ብኣንጻሩ፡ አብ ኩሉ ናይ ህ.ግ.ደ.ፍ ምድላዋትን ኣዕናዊ መምርሒታትን አብ ጎድኑ ኮይንኩም ፍናን ክትህቡን ንዋታውን ገንዘባውን ሓገዝ ክተበርክቱን፡ ዓገብ! ብዋጋ እቶም ውጹዓት ዝረኸብኩሞ ሞሳ፡ ሕነ ምስጋናን ደገፍን ንውጹዓት፡ ተመሊስስኩም አንጻር እቶም ውጽዓት መሳርሒ ህ.ግ.ደ.ፍ ክትኮኑ ምምራጽኩም ብሕጊ ተሓተትቲ ይገብረኩም።

ብሰሪ ተርእይዎ ዘለኹም፡ ኢፍትሓውን ኢሰብኣውን ምድንጋጽ ንህ.ግ.ደ.ፍ.፡ አብ ውሽጢ ዓዲ ዘሎ ህዝቢ ራህዋ ክረክብ አይክኣለን፡ ብተወሳኺ ነቲ ብኽንደይ ከርተት ናብ ኣሜሪካ፡ ካናዳ፡ ኤውሮጳን አወስትራልያን ዘኣተወ ኤርትራዊ፡ ወረቐት ንኸይረክብን ዕድሉ ከምዝጸብብን ከምዝዕጾን አሉታዊ ጽልዋ ንውጹዓት ትኾኑ ስለዘለኹም፡ ካብዚ ነውራም ተግባራት ክትቑጠቡ ነጠንቕቕ።

ስጋብ ሕጂ ብዝገበርናዮ መጽናዕቲ፡ ናይ 6 ሰባት ንጹር ሓበሬታ ብምእካብ ብብቪድዮታት፡ ስእልታት፡ ኣስማት ዝነብሩሉን ዝስርሑሉን ኣድራሻን ዓይነታት ስራሕን ብደቂቑ ብምስናድ ናብቲ ክነቕርበሎም ምሉእ ምትሕብባሮም ዘውሓሱና ሕጋውያን መንግስታውያን ትካላት ሰሜን ኣሜርካ ብኣዝዩ ዝተወደበ መንገዲ ጭብጢታትና ብምቕራብ ጥርዓን ኣቕሪብና ኣለና። እቶም 4 ተኣሲርናን ተገሪፍናን ብምባል ወረቀት ዝረኸቡ ክኾኑ ከለው፡ እቶም 2 ድማ ካብ መንግስቲ ኣሜርካ ሓገዝ እንዳረኸቡ ኣንጻር መንግስቲ ኣሜርካ ደው ዝበሉ እዮም። እቲ መርመራ ብዝቀልጠፈ እዋን ተካዩዱ ድማ ስጉምቲ ክውሰድ በዓል ሙሉእ ተስፋ ኢና። እዚ መደብ ቃልሲ እዎናዊን ዘየላቡን ኮዩኑ ስቅያት ህዝብና ዘዘናግዖ ዓንዳሪ ስርዓት ዕድመኡ ንምሕጻር ኩልና ደለይቲ ፍትሒ ኣብ መላእ ዓለም እንርከብ እዋናዊን ሓላፍነታውን ስጉምቲ ክንወስድ ኣሎና።

ሰላምን ፍትሒን ራህዋን ንህዝቢ ኤርትራ!!!
ደለይቲ ፍትሒ ሰሜን ኣመሪካ
ነሓሰ 10, 2015

ስለምንታይ እዮም ኣዝዮም ብዙሓት ኤርትራውያን ህይወቶም ኣብ ክቱር ሓደጋ ኣእትዮም ዓዶም ሓዲጎም ዝወጹ ዘለዉ? ጉዕዞ ናብ ሓርነት ህልቂት ዘኸትል ክነሱ የግዳስ ኣሽሓት ኤርትራውያን፡ ዓመት መጸ፡ ነዚ ጉዕዞ ዓይኖም ዓሚቶም ክኣትዉዎ ይርከቡ ኣለዉ። እዚ ከኣ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዝተፈላለዩ መርበብ ስለያን ሓለዋ ዶብን ብምስጋር፡ ዘየናሕሲ ጸሓይን ጽምኢን ሰሃራ ብምጽዋር፡ ዝውሕጥ ማዕበላት ባሕሪ ሜዲተራንያን ብትብዓት ብምግጣም፡ ናይ ዝተፈላለዩ ሃገራት ኤውሮፓ ምቁጽጻር ዶባት ብምጥሓስ፡ ካልእ ካብቲ ዝተበገስሉ ክሳብቲ ዑቕባ ዝረኽቡሉ ሃገራት ዝተፈላለዩ ፈተንቲ መሰናኽላት ብምስጋር እዮም። ልዕሊ ኩሉ ድማ ካብቶም ዘይሕጋውያን መሰጋገርቲ ደቂሰባት ዝወርዶም ውርደትን፡ ግፍዒን ኣሽንኳይዶ ኣብልዕሌኻ ክወርድ ክትሰምዖውን ዘስካሕክሕ እዩ።
ካብዞም ዝሃድሙ ዘለዉ ኤርትራውያን ስደተኛታት ክንደይ ይዕወቱ ክንደይከ ኣይዕወቱን ዝገልጽ ንጹር ኣሃዛትየለን። እቲ ንሰምዖ ሓበሬታታት ካብ ባሕሪ ብጭልፋ ጥራሕ እዩ። ገለ ተንተንቲ ንሓደ ክልተ ተዛማዲ ውሕስነት ዘለዎ ጉዕዞታት ክትንትኑ ንሰምዕ።

ውግእ፡ ዓጸቦ፡ ፖለቲካዊ ዘይምርግጋእ፡ ዜጋታት ዓዶም ገዲፎም ናብ ዑቕባ ክረኽቡሉ ዝኽእሉ ውሑስ ሃገራት ክሰደዱ ካብ ዝገብሩ ገለ ረቋሒታት እዮም። ኩነታት ናይ ኤርትራ ግና ፍሉይ ኮይኑ ንረኽቦ።ንሕና ኤርትራውያን እቲ ምኽንያት እንታይ ምዃኑ ኣጸቢቕና ንፈልጦ ኢና። ሃገርና ኣብ ውግእ የላን፡ ባህርያዊ ሓደጋውን ኣየጋጠማን ዘሎ፡ መጥቃዕቲ ግብረ ሽበራውያን'ውን ክሳብ ክንድኡ ኣስጋኢ ኣይኮነን። ናይ ባዕልና ቁስሊ እዩ ነታ ሃገር ዝሕምሳ ዘሎ። እቲ ስርዓት ንዓሰርተታት ዓመታት ነታ መሰረት ሕብረሰተስብ ዝኾነት ስድራቤት ፋሕብትን ብምባል ክብርታት ናይቲ ሕብረተሰብ ዘሪግዎ ይርከብ። ልዕሊ ኩሉ ድማ ንመንእሰያት ናይታ ሃገር ብጉልባባ ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣብ ባርነት ቆሪንዎም ኣሎ።

ዝኾነ ዝተቆርነ ወይ'ውን ምስ ባርያ ዝነጻጸር ኩነታት ዝርከብ ሰብ ነብሱ ሓራ ክገብር ካብቲ ኩነታት ክሃድም መሰል ኣለዎ። ኤርትራውያን መንእሰያት ነብሶም ሓራ ክገብሩ እንታይ ዝሓሸ ኣማራጺ ኣለዎም? ካብ ማሕበረሰብ ዓለም እንጽበዮ እንተልዩ ነዞም ብጨቋኒ ስርዓትተደሪኾም ህይወቶም ንምድሓን ነዚ ናይ ሓርነት ጉዕዞ ዝገብሩ ዘለዉ ኤርትራውያን ዝበለጸ ምድንጋጽን ሓለዋን ክገብረሎም ጥራሕ እዩ። እቲ ክሳብ ሕጂ ሸለለ ተባሂሉ ዝሕለፍ ዘሎ መቅዘፍቲ ናይ ኣሽሓት ንጹህ ህይወት ዜጋታት በዚ መፈንጥራ ሞት ዝኾነ ጉዕዞ እዩ። ብፍላይ ድማ ካብ ኤርትራ፡ በረኻ ሰሃራ ክሳብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ፡ ብዙሓት ኣብዚ ጉዕዞ እዚ ይጠፍኡ ኣለዉ።

መንእሰያት ነዚ ጉዕዞ ክጅምሩ ዓይኖም ዘይሓስዩሉ ዘለዉ ምኽንያት ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኩነታት ኣዝዩ ሕማቕ ብምዃኑ እዩ። ኣብተን ዘየተኣማምናን ኣረገውትንን ተደርብየን ዝነበራን ናይቶም ዘይሕጋውያን መሰጋገርቲ ደቂ ሰባት ጃላቡ ክድይቡ ከለዉ፡ ነቲ ኣብ ቅድሚኦም ዘሎ ሓደጋ ባሕሪ ዘንጊዖም ኣይኮኑን። ኣብ ማዕከናት ዜና ምዕራባውያን ሃገራት ብዛዕባ እዞም ስደተኛታት ክቃላሕ ከሎ፡ ናይተን ስደተኛታት ዝጸዓና ጃላቡ ኣብ ባሕሪ ሜዲተራንያን፡ ብስደተኛታት ዘዕለቕለቐ መቐበሊ ስደተኛታት ጥልያን፡ ኣብ ካለይ ናብ ዓዲ ኢንግሊዝ ብዘይሕጊ ክሰግሩ ናይ ዝፍትኑ ዜናታት ብቀጻሊ ይቃላሕ። እቲ ቀንዲ ምንጪ ናይዚ ትራጀዲ ማለት እቲ ስርዓት ነዞም መንእሰያት ብዘይ ንሕስያ ዝገፍዖም ዘሎ ግና ግቡእ ኣቃልቦ ኣይረኸበን።
ድሕሪ እቲ ብኽንደይ መስዋእቲ ዝተረኽበት ነጻነት፡ ኤርትራ ንኹሎም ዜጋታት ዝሓቁፍን ዝሕብሕብን ስርዓት ምሕደራ ክትሰጋገር እያ ዝብል እምነት እዩ ነይሩና። ብኡነት ናይ ብሓቂ ኤርትራናጽነታ ንምርካብ ዝሓለፈቶ ተሞክሮ ንኹሎም ኣፍሪቃውያን ዝኸውን ሽግ ተስፋ ክትውልዕ እያ ዝብል እምንቶ እዩ ነይሩና። ብኹሉ መምዘኒታት ከመይ ተጋጊና ዝገርም እዩ! እቲ መንግስቲ ንኹሉ ዲሞክራሲያዊ ስርዓት ክተክል ዝነበሮ ዕድላት ብምብኻን፡ ዜጋታቱ ኣብ ተስፋ ቁርጸትን ዝሓሸ ኣማራጺ ክደልዩን ነቲ ዝተሓምሸሸሕልሞም ጋህዲ ንምግባር ድማ ዓዶም ገዲፎም ክስደዱ ይቕሰቡ ኣለዉ። እቶም ውሕስነት መጻኢ ሃገር ዝኾኑ መንእሰያት ተስፋ ቆሪጾም፡ ሕልሞም በኒኑ፡ ቁመናኦም ተደዊኑ ይርከብ። ካብ መፋርቅ ተስዓታት ጀሚሩ፡ ኣብ መዛዘሚ ኣልቦ ሃገራዊ ኣገልግሎት ተጸሚዶም ንእስነቶምን ሓርነታቶምን ተሓዲጎም ኣብተስፋ ቁርጸት ይርከቡ። ኣብዚ ሕጂ እዋን፡ ኤርትራውያን ካብታ ዝፈትውዋ ዓዶም ንምውጻእ ዘይከፍልዎ ነገር የለን።

መንግስቲ ነዞም መንእሰያት ንቡር ሕይወት ክመርሑ ነጻነቶም እንተዘይነፍጎም፡ እዚ ማለት ዝደለይዎ ክኾኑ ሕይወቶም ከመሓይሹ እንተዘይክልክሎም ነይሩ እቲ ስእሊ ዝተፈልየ ምኾነ ነይሩ። ሕማቕ ዕድል ኮይኑ ኤርትራውያን ግዳያት ናይ ጨካን ኣተሓሕዛን ምብትታንን ኮይኖም ይርከቡ። ክብረት ዝተነፍጎ ህይወት ክነብሩ ተገዲዶም ይርከቡ። ሎሚ መንእሰያት ኤርትራ፡ ኣብ ኤርትራ ምንባር ትርጉም ዘይብሉ ናብራ እዩ፡ ስለዚ ድማ ካብዚ ናብራ እዚ ከይትወጽእ ዘጎናድብ ከም ምልኣት ሕይወት ከይትረክብ ዝኽልክል ጌሮም ይቖጽርዎ። መንግስቲ ሕልሞም መንዚዑ ናይ ሓዋሩ ገባሮ ጌርዎም ይርከብ። መብዛሕቱ ሕልሚ ኣብ ንኡስ ዕድሜኻ ከምዝጅምር መንግስቲ ዝረስዖ ይመስል። ብተዛማዲ ኣዘራርባ፡ ኣብ ካልእ ሃገራት መንግስቲ፡ መንእሰያት ጠፈር ክበጽሑ ዘኽእሎም ሓይሊ ክድልቡ ይኹስኩሶም። እዞም ናይ ኤርትራ መንእሰያት ድማ ነዚ ሕልሚ እዚ ጋህዲ ክገብሩ እንተሃቀኑ እንታይ እዩ እቲ ኣበሳኦም?

መብዛሕተን ናይ ምዕራባውያን መራኸቢ ብዙሃን ዘምጽእኦ መደባት፡ ብኸመይ ተድሕኖም ወይ ትኸላኸለሎም ኣብ ክንዲ ዝኸውን፡ ብኸመይ ናብ ኤውሮፓ ከይኣትዉ ትኽልክሎም ወይ ትነጽጎም ዝብል ምዃኑ ክትርኢ ከሎኻ ኣዝዩ የሕዝን። ማሕበረሰብ ዓለም ነዚኩነታት ብዕቱብ ክቅይር ክፍትን ክንደይ ተወሳኺ ሞት ናይ ኤርትራውያን ኣብ ውሽጢ ሃገር ይኹን፡ ኣብበረኻ ሰሃራን ባሕሪ ሜዲተራንያንን የድሊ ይኸውን? ኤርትራውያን ስደተኛታት ብመከራን ፍርሂን ይሳቀዩ፡ ጽባሕ እንታይ የጋጥሞም'ውን ፍጹም ኣይፈልጡን። ሕሉፍ ሕይወቶም ብመንግስቲ ተሰሪቁ፡ መጻኢኦም ኣብ ምልክት ሕቶ ኣትዩ ነታ ብኣጋ ዘይትርከብ ሓርነት ከናድዩ ላዕልን ታሕትን ክብሉ ኣብ ምሉእ ምሕረት ናይ ዘይሕጋውያን ኣሰጋገርቲ ደቂሰባት ይወድቁ።

ማሕበረሰብ ዓለም ናይቶም ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ኢትዮጵያ፡ ሱዳን፡ የመን፡ ሊብያን ካልኦት ሃገራትን ዘለዉኤርትራውያን ዘስካሕክሕ ኩነታት ይፈልጡ ዶ? ኣብተን ተዓቝቦሙለን ዘለዉ ሃገራት ተቐባልነት የብሎምን፡ ብዙሕ ግዜ'ውን ይጋፍዑን ግዳያት ናይ ተበለጽቲ ይኾኑን። እቲ ብ UNHCR ዝምራሕ ናብ ሳልሳይ ሃገር ናይ ምጥያስ መደባት ንኤርትራውያን ኣይሰርሓሎምን ኣሎ እንተተባህለ ካብ ሓቂ ዝረሓቐ ኣይመስለናን። ስለዝኾነ እዩ ድማ ኤርትራውያን ስደተኛታት ካልእ ኣማራጺታት ከናድዩ ዝግደዱ ዘለዉ።ይገርም እዩ እተን ዑቅባ ይህባ ዝበሃላ ሃገራት እየን ድማ ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝገበሩ ጌሮም ኣብ ኣፍደገአን ምስበጽሑ ከይቅበልኦም ኣፍደግአን ዝርግጣ። ስለዚ እዮም ድማ ኤርትራውያን ብዘይ ሕጊ ዶብ ሶሊኾም ክሰግሩ ዝፍትኑ ዘለዉ። ሕሉፍ ሕይወቶም ባኺኑ፡ ተፈናቂሎም ስለዝኾኑ እዚ ክገብሩ ዋላ ሓንቲ ዘሰክፎም የለን።

ነዚ ጸገም ብኸመይ ክንገጥሞ ኣሎና? ነቶም ነዚ ሽግር ንምፍታሕ ብቁምነገር ክሰርሑ ዝፍትኑ፡ ግብራዊ ዝኾኑ ናይ ፖሊሲ ኣማራጺታት ኣለዎም።

- መጀመርያ፡ ኣብ ባሕሪ ሜዲተራንናይ ናይ ሕይወት ኣድሕን ስራሓት ክቅጽል።
- ካልኣይ፡ ብሓደራ UNHCR መሰረት፡ ኤርትራውያንብውዕል ስደተኛታት 1951 ሓለዋ ክግበረሎም መሰል ኣለዎም።
- ሳልሳይ፡ ንኹሎም ኣብ መዓስከራት ስደተኛታት ኢትዮጵያ፡ ሱዳን፡ እስራኤል፡ የመን ኣብ ኣሰቃቂ ኩነታት ዝነብሩ ኤ 2015ርትራውያን ህጹጽ ሰብኣዊ ሓገዝ ክግበረሎም።
- ኣብ መወዳእታ፡ ናይዚ ዋሕዚ ኤርትራውያን ስደተኛታት ምኽንያት ኣብ ምንጩ ክፍወስ። እዚ ማለት ጭቆና፡ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት፡ ገደብ ኣልቦ ግዱድ ሃገራዊ ኣገልግሎትን ደው ክብል፡ ኤርትራውያን ድማ ብሕግን ዲሞክራሲያዊን ስርዓት ምሕደራን ክመሓደሩ እዩ።

ኤርትራዊ ምንቅስቓስ ንዲሞክራስን ሰብኣዊ መሰላትን (ኤምዲሰመ)
Advocacy Unit
10 ነሓሰ 2015

ጽላል ስዊደናዊ -ኤርትራዊ ንደሞክራስያን ምዕባለን ኤርትራ ብምኽንያት መበል 54 ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ሕዝቢ ኤርትራን አገዳሲ ሕዝባዊ ሰሚናር ምስ ፕሮፈሶር ዳን ኮነል ከምኡ እውን ምሽታዊ ትልሂትን ምስ መንእሰያት ደለይቲ ፍትሒ ኣዳልዩልኩም ሰለዘሎ ንኩሉኹም ደለይቲ ደሞክራስያን ፍትሕን ኤርትራ ብኽብሪ ይዕድም፡፤

ዳን ኮነል ናይዚ ዝኽሪ መ ዓልቲ ጋሻና ኮይኑ ብዛዕባ ሓደገኛ ጉዕዞ ስደተኛታት ኤርትራ፣ ሰለምንታይ ይስደዱ፣ ኣብ ስደቶም እንታይ ይጓነፎም ብዝብል ብፊልም ኣሰንዩ መደረ ክቅርብ ኢዩ።

ኣብቲ ናይ ባህላዊ መደብ ድማ መንእሰያት ዘለዓዕል ባህላውን ስነ-ጥበባውን መዘናግዕታት ክህልወና ኢዩ።

መደብ ባሕቲ መስከረም 2015

1. ሰሚናር ምስ ፕሮፈሶር ዳን ኮነል

2. ስነ- ጥበባዊ መደብ/ ብመንእስያት ደለይቲ ፍትሒ

ዕለት ፣   ቀዳም 12 መስከረም 2015

ግዜ፣   ካብ 18.00-0300

ቦታ ተንስታ ኣዳራሽ

ብዳሓን ምጹ

ኣዳለውቲ ባሕቲ መስከረም 2015

ጽላል ስዊደናዊ - ኤርትራዊ ንደሞክራስያን ምዕባለን ኤርትራ/ ሰሳዱ