በይ ኤርያ ኤርትራውያን ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ብምክንያት ግዳያት ዜጋታትና ዘተስምዖ መሪር ሓዘን ይገልጽ!!
ንስድራቤት መወትን ንምሉእ ህዝቢ ኤርትራ ድማ ጽንዓት ይሃበና ይብል።

እዚ ተድጋጋሚ ዘየዕርፍ ስደትን ህልቂትን ከም ዘለዎ እንተቀጺሉ እታ ከም ሃገር ዕትብትና ዝተቀበረላ መሬትና እውን ከይንስእና ዘጣራጥር እዩ። ንምታይ’ሲ ተካኢ ወለዶ ከም ዘለዎ እንተ ጸኒቱን ካብ ሞት ዝድሐነ ድማ ኣብ ስደት ኾይኑ ብዛዕባ እታ ትጠፍእ ዘላ ሃገሩ ብሕልና እንተ ዘይሓሲቡን፡ ታርክ ዘውርሱ ኣያታትን ኣቦታትን ኣብ ስደትን ኣብ ዓድን ቀዲሞምና እንተ ከይዶምን ሃገርና ክንስእና ኢና። እዚ ንሃገርን ህዝብን ዘጽንት ዘሎ ስርዓት ከም ኩሎም ግዛእቲ ደርብታት ክሓልፍ እኻ እንተኮነ ቅድሚ ናቱ ዕድመ ዕድመ ጥፋኣት ሃገርና  ይቅድም ኣሎ እሞኸ? ስቕታና ከምዚ ድዩ ክቅጽል ? ወይስ ካብቲ ንጥፋት ሃገርናን ህዝብናን ታሓትቲ’ዩ ንብሎ ዘሎና ስርዓት  ስቅታናን ኣብ ጥፍኣት ሃገር ማዕሪ ከየሕትተና እቶም ንፍትሕን ለውጥን ንድሊ ንኩሉም ድሑራት ኣራኣእያታትን ኣታሐሳስባታትን ወጊድ ኢልና ምእንቲ ድሕነት ሃገርን ህዝብን ክንልዓልን ዘተረፈ ህዝብና ካብ መንጋጋ ዓማጺ ሰርዓት ህግደፍ ክነድሕኖን ሰዓቱን ግዚኡን እዩ። እዚ ዓማጺ ሰርዓት እዚ ንእስላማይ ክርስትያናይ፡ ከበሰታይ ቖላታይ፡ ብዘይ ኣፍላላይ ብጅምላን ብማዕረ ዝጭፍጭፍ ዘሎ ኣረሜናዊ ሰርዓት ከምኻኑ መጠን !! ነቶም ንሱ ዝጥቀመሎም መሕብኢ ባዓቲ ድሕረት ኣፍሪስና ብሐድነት ብምጥማር ፍትሐዊትን ዲሞክራስያዊትን ኤርትራ ኣብ  ልዕሊ መቃብር ዓመጽታ ክንተክላ ሕልናዊ ሓላፍነት ኣሎና።

ሰለዚ እምበኣር’ዩ በይ ኤርያ  ኤርትራውያን ንዲሞክራስያዊ ልውጢ ወትሩ በቲ ንኩሉ ኤርትራዊ ደላይ ለውጢ ፍልልያቱ ብዘይገድስ ዝሰርሓሉ ህዝባዊ ማዕበል ንለውጥን ድሕነት ህዝብን ዓቅሙ ዝፈቅዶ ከይትሐለለ እጃሙ ዘበርክት ዘሎ። በይ-ኤርያ  ምስ-ኩሉ ደላይ ለውጢ ኣበየናይ ኩርናዕ  ዓለም ብዘየግድስ  ህዝብና ካብ ዝጋጥሞ ዘሎ ተዳጋጋሚ ህልቂት ንምደሓን ንለውጢ ምስ ዝቃለሱ ክቃለስ ቁሩብ ምኻኑ ይገልጽ።

 

ኩሉ ድሕሪ ድሕነት ሃገር!!

ሐድነት’ዩ መንገዲ ድሕነትና!

ዝኽሪ ንኩሎም ሰማእታትና!!
በይ-ኤርያ ኤርትራውያን ንዲሞክራስያዊ ለውጢ
1/19/17

ዓለምና ብክልተ ተጻረርቲ ነገራት ዝቖመት ምዃና ንኹልና ብሩህ እዩ። እዚ ተጻረርቲ ገሊኡ ናብ ጐነጽ፥ ገሊኡ ከኣ ናብ ሰናይ ነገራት ዝውዕል እዩ። እዚ ተጻረርነት  ኣብ ኩሉ ከም ዝርከብ ንምብራህ እዞም ዝስዕቡ ነጥብታት ምጥቃስ ይከኣል። ኣብ ምሕደራ ወጻዕን ተወጻዕን፥ ኣብ ኩነታት ኣየር ሙቐትን ዛሕልን ... እናበለ ዝኸይድ እዩ።

ኣብ ሓደ  ለውጢ ንምምጻእ ዝግበር ቃልሲ እውን ከይተረፈ ክልተ ተጻረርቲ ክህልዉ ናይ ግድን እዩ። እቲ ሓደ ብናተይ ሓሳብ ተመርሑ ክብል፥ ብካልእ ሸነኽ ከኣ የለን ብናይ ሓባር ኣተሓሳስባ ንመራሕ ኣብ ዝብል። ከምኡ እውን ንዲሞክራሲ ዝቕበልን ምልኪ ዝመርጽን፥ ሓቢርካ ምስራሕን በበይንኻ ክትከይድ ምድላይን፥ ውዱብ መንገዲ ዝድግፍን ውልቃውነት ዘምልኽን፥ ብሕጊ ዝቕየድን ልዕሊ ሕጊ ክኸውን ዝደናደንን ... ወዘተ ዝኣመሰሉ ንጽጽራት፡ ምስቲ ባህሪ ዝፈጥሮ ጠባይ ተደሚሮም ዝፈጥርዎ ምፍሕፋሓት ውጽኢት ናይዚ ክልተ ተጻራሪ ጉዳያት እዩ። እዚ ውጽኢት እዚ ሃናጽን ኣዕናውን ናይ ምዃን ባህሪ ኣለዎ። ንኣብነት ማይ ብክልተ በበይኑ ዝቁምነገሮም ሃድሮጅንን ኦክሲጅንን ዝምስረት እዩ። ናይዚ ተጻራርነት ውጺኢት ዝኾነ ማይ ኣብ ህልውናና ወሳኒ ክኸውን እንከሎ፡  ኣመና ምስ ዝበዝሕ እሞ መዕገቲ እንተዘይገርካሉ ከኣ ሓያል ውሕጅ ኮይኑ ከቢድ ጉድኣት የውርድ።

እዚ ተጻራሪ ኣተሓሳስባ ኣብ ፖለቲካዊ መዳይ እውን ይንጸባረቕ እዩ። ንርእይቶ ብዙሓት ተቐቢልካ ከተብቅዕ፡ ንርኢቶኻ ከኣ ብሕጋዊ መንገዲድን ብውሕልነትን ንኹሉ የርብሕ ዲዩ ኣየርብሕን ከይመመኻ ምቕራብ ናብ ጐነጽን ግርጭትን ዘምርሕ ኢዩ።  ውድባት ካብ ከምዚ ኣምር ናጻ ስለዘይኮና ወትሩ ምፍሕፋሓት የጋጥመን። ምስ እዚ ኹሉ ግና ህላዌ ፖለቲካዊ  ውድባት ከም ናይ ቃልሲ መሳርሒ ኣገዳሲ እዩ። ምኽንያቱ ኣብ ፖለቲካዊ ንጥፈታት ዝሳተፍ ኣካል ሓላፍነት ወሲዱ ዝቃለሰሉ መስርዕ ስለ ዝኾነ። ካብዚ ሓሊፉ ብናይ ሓባር  ሓላፍነትን ኣበርክቶን ናብ ናይ ሓባር ዓወት ስለ ዝወስድ። እዚ ዝኸውን ግና፡ በቲ ቅኑዕ ትርጉም ፖለቲካ፡ ፖለቲካ ንኣገባብ ምሕደራ፡ ፖለቲካውን ቁጠባውን ኣብ ምትእስሳር ዝሕግዝ ስነፍልጠት ምዃኑ ገርና ምስ እንርድኦ እዩ። ምሕደራ ክበሃል እንከሎ  ፖለቲካን ቁጠባን ኣወሃሂዱ እምበር፡ ፈላልዩ ከመሓድር ምስ ዝፍተን ቅሳነት፡ ናጽነትን ፍትሕን ይጠፍእ እዩ። ስለዚ ነዚ ፖለቲካውን ቁጠባውን ጥምረት’ዚ ክወሃሃድን ህዝቢ ብዘይጭቈነሉን ዘይምዝመዘሉን ኣገባብ ንምትላም ድማ ፖለቲካዊ ሰልፍታትን ስቪላዊ ማሕበራትን ተሓጋጊዘን ንዲሞክራሲያዊ መትከልን ኣተሓሳስባን ከተባብዓ ዓቢ ገደ ኣለወን።

ፖለቲካዊ ሰልፍታትን ውድባትን ዲሞክራሲያዊ ኣተሓሳስባ ዝውንናን  ንሓባራዊ ፖለቲካዊ ስምማዓትን ድሌታትን ኣብ ግብሪ ንምውዓል ኣብ ስልጣን ንዝፍጠር ቁርቁስን ምስሕሓብን ሰላማውን ዲሞክራሲያውን ኣገባብ ተጠቒመን መልክዕ ብምትሓዝ ይመርሓ። እዚ ከኣ ዓበይቲ ጉዳያት ህዝብን ሃገርን ሰላማውን ዲሞክራሲያውን ኣገባብ ተኸቲልካ ብምኻድ ኣተዓራቒ መንፈስን ዲሞክራሲያዊ ኣተሓሳስባን ክድንፍዕ ይሕግዝ። ግርጭት ክለዓል እንከሎ እውን መንፈስ ናይ ምርድዳእን ነቲ ግርጭት ተጸዋዊርካ ብሓባር ናይ ምፍታሕ ዕግበትን ይሃንጽ። ካብዚ ወጻኢ ኣብ ዝኽየድ መንገዲ፡ እቲ ኣብ ምስሕሓብ ረብሓ ዘለዎ ወገን ነቲ ፍታሕ ክቕበል ድልው ስለዘይከውን ነቲ ዲሞክራሲያዊ መስርሕ ኣይመርጾን። በዚ ዝኣክል ኣብ መንጎ ሕድሕድ ሰልፍታትን ኣብ ወውሽጠንን  ፍልልያት ክህሉን ክርአን ውሁብ እዩ።

 ኣብቲ ዝፍጠር ናይ ኣተሓሳስባ ፍልልያትን ምፍሕፋሕን ሓደ ካብቶም ተዋሳእቲ ነቲ ኩነታት ኣብ ረብሓኡ ከውዕሎ እሞ ኣተሓሳባኡ ቅኑዕ ንሱ ድማ ዘይጋገ ኮይኑ ክቐርብ እንተ ተመጣጠረ ርዱእ እምበር ዘሰንብድ ኣይከውንን። እቲ ናብዚ ክበጽሕ ዝመርጾ መንገዲ ግና ደሞክራሲያዊ ድዩ ኣይኮነን ከዛርብ ይኽእል። ካብዚ ጥዑይ መንገዲ ወጺእካ  ብስዉር ይኹን ብግሉጽ መንገዲ፡  ከምቲ ምስላ ዓረብኛ ’’ደረበኒ በካ ዎ ሰበቐኒ እሽተካ’’ ማለት ሃሪሙኒ በኽዩ ቀዲሙኒ ጠሪዑ ዝብሎ’ዩ ዝኸውን። እዚ ኣካይዳ መሰረታዊ ብዘይኮኑን ሓድነት ብዝሃስዩን ስምዒታት ክስነይ እንከሎ ከኣ ሃሳይነቱ ዝያዳ ይዓርግ። እቲ ኣዝዩ ዝጐድእ ከኣ ሓደ ኣካል ንገዛእ ርእሱ ልዕሊ ሕጊ ክሰርዕን ንደሞክራስያዊ ዝምድና ኣብ ምልክት ሕቶ ከተእትውን ክትፍትን እንከሎ እዩ። ኣብ ከምዚ ኩነታት ዝካየድ ኣሉታዊ ጐስጓሳት ብዙሓት ዘይሓቀኛታት ክንሶም ቅኑዓት መሲሎምን ተጠሚዚዞምን ዝቐርቡ ዛዕባታት ንግዜኡ ቦታ ክረኽቡ ይኽእሉ። ዘይሩ ዘይሩ ሓቂ ሓቂ ሓሶት ድማ ሓሶት ካብ ምዃኑ’ኳ ዘይተርፍ እንተኾነ ዝገድፎ ስንብራት ግና ቀሊል ኣይከውንን።

ዘሎናዮ እዋን እምበኣር ምስግጋር ካብ ምልኪ ናብ ዲሞክራሲ ስለዝኾነ፡ ኩሉ ወገናት ዲሞክራሲ ብማዕረ ዝብጽሖ ምዃኑ ምእማን ብተግባር ክሕለቐሉ ናይ ግድን ይኸውን። ምኽንያቱ እቲ ነዚ ዲሞክራሲ ዝጠልቦ ሕግን ምእዙዝነትን ጥሒስካ ምኻድ ዘስዕቦ ፍንውነት፥ ነቲ ሓቢርካ ብሰላም ናይ ምንባር ህይወት ስለ ዝዘርጎ።

ENSF Headed Paper

ኑዕ ተቓላሳይ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ውሽጢ ሃገርን ወጻእን !

ስድራ ቤት ስዉእን መላእ ኣባላት ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራን!

ኤርትራዊ ሃገራዊ ሓይልታትን ሃገራውያን ባእታታትን!

ኤርትራውያን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም!

ኣዕሩኽን መሓዙትን ተቓላሳይ ህዝቢ ኤርትራ።

 

ሓርበኛ ተቓላሳይ ዶክቶር ሃብተ ተስፋማርያም፣ ኣቦ መንበር ፈጻሚ ኣካል ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ፣ ብዓርቢ ኣጋምሸት ዕለት 13 ጥሪ 2017 ድሕሪDr Habte pic 1 ነዊሕ ሕማም ብማስዋእቲ ካብ’ዛ ዓለም ተፈሊዩና። መስዋእቱ ዝሕደጎ ዓሚቚን ከቢድን ሓዘን፣ ፊደላትን ቃላትን ጥራይ ዝገልጽዎ ኣይኮነን። ፈጻሚ ኣካል ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ንኩሉኹም ሃገራውያን ሕሱም ኣይትርከቡ ይብል።

ኣብ’ዚ ህልዊ ጽንኩር መድረኽ ቃልሲ’ዚ፡ መስዋእቲ ናይ’ቲ ዕድመኡ ብምሉኡ ምእንቲ ህዝቡን ሃገሩን ዘሕለፈ ክቡር ተጋዳላይን ሙኩር መራሕን ዶክቶር ሃብተ ተስፋማርያም፣ ንህዝቢ ኤርትራን መላእ ሃገራዊ ምንቅስቓስ ንዲሞክራስያዊ ለውጥን ዓቢ ክሳራ’ዩ። ስዉእ ዶክቶር ሃብተ ተስፋማርያም ኣብ ኩሉ ዝተሳተፈሉ ዓውደ ተጋድሎ፡ ገስጋስ ሃገራዊ ራእይን ጽኑዕ ሃገራዊ ሓድነታዊ መርገጻትን ዘመስከረ ሓርበኛ ኢዩ። ኣብ ሃገራውን ኣህጉራውን መጋባእያታት፣ ጉዳይ ፍትሓዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትር ኣብ ምልላይ ዘይካሓድ ጭቡጥ ልዑል ግደታት ኣበርክቱ’ውን’ዩ።

ኣብ’ዛ ሓጻር ህሞት’ዚኣ ገድላዊ ኣበርክቶታት ስዉእ ዶር. ሃብተ ምዝርዛሩ ኣይከኣልን’ዩ። እንዳውን ኣውራጃውን ከምኡ’ውን ካብ ጉጅላውነትን ኣተሓሳስባን ኣሰራርሓን ሓራ ብምንባሩ፡ ኩሉ ዘይኽሕዶ፣ ፈታንን ጽንኩሩን ተረኽቦታት ዘየንቕንቖን፡ ካብ መትከላቱን፣ ኣብ ሓርነትን ዲሞክራስን መሰላት ህዝቡን ፈልከት ዘይብልን ተሪር ሓላዪ ሓድነት ህዝቢ ኤርትራን ጽኑዕ ተጋዳላይን መራሒን ነበረ። ፈታዊ ህዝቡን ሃገሩን ስለ ዝነበረ፡ ኩቡር ጅግንነታዊ መስዋእቲ ከፈለ። ሰለዝኾነ ካኣ፣ ምስ’ቲ ነታ ኣብ ምምራሓ ዓቢ እጃም ዝነበሮ፣ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ዘጋጠማ ጽንኩርን ዝተሓላለኽን ብድሆታት ንምስጋርን፣ ሃገራዊ መትከላታ ኣብ ምዕቋብን፣ ክሳብ ዕለተ መስዋእቱ ብጽንዓት ክቃለስ ጸኒሑ’ዩ። ሓዲጉልና ሓሊፉ ዘሎ ዓቢ ታሪኽ፡ ናይ መላእ ህዝቢ ኤርትራን ተቃለስቲ ደቁ ሓይልታቱን ገድላዊ ተውፊት ከም ምዃኑ መጠን፡ ኣብ ረብሓ ዲሞክራስን ሓርነትን ሰላምን ማዕርነትን ህዝቢ ኤርትራ ንምውዓል፡ ኣብዚ ዘለናዮ መድረኽ ምእንቲ ዲሞክራስያዊ ለውጢንምርግጋጽ እንካይዶ ዘሎና ተጋድሎ፡ ብቐዳምነት ምውዳቕ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ንምቕልጣፍን፡ ዲሞክራስያዊት ኤርትራ ንምህናጽን ጥጡሕ ሰላማዊ ዲሞክራስያዊ ባይታ ንምምድማድን፡ መዕጥቖ ቃልስና ሸጥ ኣቢልና፡ መሳርዕን ናውትን ተቓውሞ ሓይልታት ንምጥርናፍ ክንዲ ዝተኽእለና ምስ ኩሉ ክንቃለስ ምዃና ነረጋግጽ።

ሓጺር ታሪኽ ሂወት

ስዉእ ዶክቶር ሃብተ ተስፋማርያም

ስዉእ ዶር. ሃብተ ብ16 ሓምለ 1943 ኣብ ዓዲዃላ ተወለደ። ናብ ኣስመራ ብምጒዓዝ ትምህርቱ ክሳብ ካልኣይ ደረጃ ኣሰላሰለ። ድሕሪኡ ኣብ ቤት ትምህርቲ ምስልጣን መማህራን (TTI) ቀጸለ። ድሕሪ ምምራቑ፣ ንሓጺር ግዜ ከም መምህር ኮይኑ ኣገልገለ። ላዕላዋይ ደረጃ ትምህርቱ ንምቕጻል ናብ ኢትዩጵያ፣ ከተማ ሃረር ብምኻድ፣ ኣብ ኣላማያ ኮለጅ ቨትሪናሪ ተማሂሩ። ትምህርቱ ንምቕጻል ናብ ፖላንድ ገይሹ። ኣብ ዋርሶ ዩነቨርሲቲ ኣብ መዳይ ስነፍልጠት ቨትሪናሪ ብማስተረይት ተመረቐ። ድሒሩ ኣብ ጀርመን ኣብ በርሊን ዩኒቨርሲቲ ኣብ ቨትሪናሪ PHD ብዝላዓለ ደረጃ ረኸበ። ንውሱን ግዜ ድማ ከም ተሓጋግዚ ፕሮፈሶር ኮይኑ ኣብ’ቲ ዩኒቨርስቲ ኣገልገል።

ስዉእ ዶር. ሃብተ ኣብ ሃገራዊ ዕዮ ኣንጊሁ ተሰለፈ። ኣባል ምንቅስቓስ ሓርነት ኤርትራ ኔሩ። ናብ ኤውሮጳ ምስ ተሳፈረ፡ ሃገራዊ ንጥፍታቱ ኣብ ክሊ ምንቅስቓስ ተማሃሮ ብምቕጻል፡ ዓቢ ሃገራዊ ተራ ተጻወተ። ምንቅስቓስ ተማሃሮ ኤርትራውያን ኣካል ምንቅስቓስ ተማሃሮ ኢትዮጵያ ዘይኮነስ፡ ርእሱ ዝኻኣለDr Habte pic 2 ናጻ ኤርትራዊ ምንቅስቓስ ንምዃን ካብ ዝቃለሱ ዝነበሩ ልሉያት ሃገራውያን ነበረ። ስለዝኾነ ካኣ ሓደ ካብ’ቶም መስረቲ ጠቕላላ ማሕበር ተማሃሮ ኤርትራ ኣብ ኤሮጳን ቀዳማይ ኣቦ መንበሩን ኮነ። ኣብ’ቲ መዋእል’ቲ ስሙር ምንቕስቓስ ተማሃሮ ብዘይምንባሩ፣ ብፍላይ ድማ ኣብ መንጎ ምንቅስቓስ ተማሃሮ ኣብ ካይሮን ኣብ ባግዳድን ተመቓቒሉ ብምጽንሑ፣ ነዚ ንምእላይ ኣብ ዝካየድ ዝነበረ ጻዕርታት፣ እጃሙ ንምብርካት ንካይሮ ገሸ። እቲ ጻዕርታት ስለ ዝተዓወተ ድማ ኣብ ባይቶ ሶርያ ኣብ ከተማ ዳማስቆስ ዝተጋበአ መስራቲ ጉባኤ ጠቕላላ ማሕበር ተማሃሮ ኤርትራ ተሳተፈ። ከምኡ’ውን ንሃገራዊ ዕዮ ብዝምልከት፣ ናብ ሃገራት ዓረብ ኣብ ዝመላለሰሉ ዝነበረ ጊዜ፡ ምስ ኣቦ መንበርን ኣባላትን ላዕላዋይ ባይቶ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ብቐጻሊ ይራኸብ ነበረ።

ህዝቡን ሃገሩን ኣብ ቀዳማይ ቦታ ይሰርዕ ብምንባሩ፣ ሃገራዊ ቃልሱ ንምብራኽ፣ ኣብ 1975 ዓ.ም. ንሜዳ ተሰለፈ። ኣብ ወርሒ ግንቦት 1975 ኣብ ዝተጋበአ 2 ሃገራዊ ጉባኤ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ኣባል ሰውራዊ ባይቶ ኮይኑ ተመረጸ። ቀጥታ ድሕሪ ጉባኤ፣ ከም ሓላፊ ቤት ትምህርቲ ካድር ኮይኑ ተመደበ። ድሒሩ ኣብ’ቲ ብስዉእ ተጋዳላይ ኣዜን ያሲን ሸይኸዲን ዝምራሕ ዝነበረ ቤት ጽሕፈት ወጻኢ ዝምድናታት ከም ሓላፊ ዓንኬል ኣፍሪቃን ኤውሮጳን ኮይኑ ተመደበ። ፍትሓዊ ጉዳይ ኤርትራ ኣብ ኣህጉራዊ ዓውዲታትን ኣህጉራዊ ውድባትን ንምብጻሕ ልሉይ ግደ ነበሮ።

ከምኡ’ውን ስዉእ ዶር. ሃብተ ምስ ናይ ነዊሕ ዓመታት ዝኾነ ብጻዩ ዶር. ዩሱፍ ብርሃኑ ኮይኑ ሓደ ካብ’ቶም መስረቲ ማሕበር ቀይሕ መስቀልን ወርሕን ኤርትራ’ዩ። መግዛእታዊ ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ብስንኪ ዝፍጽሞ ዝነበረ ግፍዕታት፡ ካብ ዓዲታቶም ንዝተመዛበሉን ዝተሰደዱን ኤርትራውያን ኣብ ትሕቲ ምምሕዳር ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ኣብ ሓራ መሬት ብምዕቋብ ስቕያቶም ኣብ ምቅላል ስዉእ ዶር. ሃብተን መሳርሕቱን ኣገዳሲ ተራ ነይርዎም። ኣብ ርእሲ’ዚ ኣብ ትካል ሕቡራት ሃገራት ዮነስኮ ዓቢ ጻዕሪ ብምክያድ፡ ኣብ ከሰላ ንስደተኛታት ዝኸውን 2 ደረጃ ቤት ትምህርቲ ኣብ ምኽፋት ወሳኒ ተራ ከም ዝነበሮም ኩሉ ዝፈልጦ ሓቂ ኢዩ።

ስዉእ ዶር. ሃብተ ተስፋማርያም፣ ኣብ ጉዕዞ ተጋድሎኡ ኣብ ሓያሎይ ሓላፍነታት ተመዲቡ ዓቢ ሃገራዊ ኣስተዋጽኦ ዘበርከተ ተቓላሳይ ኢዩ። ኣብ መወዳእታ፡ ኣባል ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጥን፣ ካብ 2014 ኣትሒዙ ድማ፣ ኣቦ መንበር ፈጻሚ ኣካል ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራን ኮይኑ ክሳብ ዕለተ መስዋእቱ ገድላዊ ዕማማቱ ብተፋይነት ዝፈጸመ ሓርበኛ ኢዩ።

ስዉእ ዶር. ሃብተ በዓል ሓዳር ኮይኑ ካብ ወይዘሮ ኣድያም ተኽሊት ሓንቲ ጓል (ዶክቶር ሚሌን)ን፡ ክልተ ኣዋዳትን ሰነድን ስሄልን ወለደ።

ሙሉእ ዕድመኡ ዝኸፈለሉ ሃገራዊ ዕላማታት ክሳብ ዝረጋገጽ፡ ኣሰሩን ኣሰር ኩሎም ጀጋኑ ስዉኣትናን ብምሓዝ ጎዕዞ ተጋድሎና ንቕድሚት ክሳብ ዓወት ኪንምርሽ ምኹንና ቃልና ነሕድስ።

ዝኽርን ዘልኣለማዊ ክብርን ንጀጋኑ ስዉኣትና !!

ፈጻሚ ኣካል ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ።

20/1/2017

እነሆ ሎሚውን ልክዕ ከምቶም ቀዳሞት ዝሓለፉ ብጸቱ ፡ ካብ ንእስነቱ ጀሚሩ ኣብ መሪር ተጋድሎ ዝዓበየ ፡ ክሳብ ዕለተ ዕረፍቱ ንተጋድሎ ህዝቢ ኤርትራ ቀዳማይ ቦታ ሰሪዑ ፡ ናይ ቃልሲ ዕጣቑ ከየውረደ ዝጸንሐ ልዑልን ጽኑዕን ተቃላሳይ ዶክተር ሃብተ ተስፋማርያም ወዲ ጎሞራ ኣቦ መንበር ሃገራዊ ድሕነት ፡ ብሕማም ምኽንያት ብሞት ክፍለየና ከሎ ዝተሰማዓና ስንባደን ሓዘን ደረት የብሉን ። መስዋእቱ ንተጸባያይ ፍትሒ ንዝኾነ ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ ዘይተጸበዮ ዓቢ ክሳራ እዩ ።

ስዉእ ተጋዳላይ ዶክተር ሃብተ ተስፋማርያም ወዲ ጎሞራ ዋላውን ካባና ካብዛ ዓለም እዚኣ እንተተፈለየ ፡ በቲ ኣብ ሃገራዊ ሓርነታዊ ተጋድሎ ህዝቢ ኤርትራ ዘበርከቶ ምእንቲ መሰልን ፍትሕን ራህዋን ንምርግጋጽ ዘሕለፎ መሪርን ነዊሕን ናይ ቃልሲ መዋእል ብኹሎም ወሎዶታት እናተዘከረ ክነብር እዩ ።

ነታ ኣንጊሁ ሰናይ ዝሓለመላ ሃገሩ ንኽቃለሰላ ኢሉ ዝወጸ ፡ ተመሊሱ ከይረኣያ ፡ ብደገ ደጊኡ ክስዋእ ከሎ ንበዓልቲ ቤቱን ንደቁን ንመላእ ዓጽመ ስጋኡን ንተቃለስቲ ብጾቱን ዝወረደ ከቢድ ሓዘን ንሕና ኣባላት ኤርትራዊ ደሞክራሲያዊ ማሕበር ኣብ ጀርመን ብምሉእ ሕልና ተኻፈልቱ ምዃና ድሕሪ ምግላጽና፤ ንመዋቲ መንግስተ ሰማይ የዋርሶን ። ካብ በዓልቲ ቤቱን ደቁን ጀሚርና ክሳብ ንኹሉ ኣብዚ ሓዘን እዚ ተጸሚዱ ንዘሎ ቤተሰቡን ፈተውቱን ናይ ቃልሲ ብጾቱን፡ እቲ ኩሉ ዝካኣሎ ጌታ ሰማይን ምድርን ዝፈጠረ ጽንዓት ይሃብኩም ጠሊ ምስ ፍቕርን ስኒትን የውርደልኩም ንብል ።

ተስፋማርያም ክብራኣብ

ኣቦ መንበር ኤደማ ጀርመን

ብሉይ ብሓዲሽ፥ ክትካእ ኣድማሳዊ  ሕጊ እዩ። ከመይሲ እቲ ሓዲሽ ዝነበረ እናኣረገ ክኸይድ እንከሎ፡ ንኣኡ ዝትክእ ከኣ ጎኑጎኑ ክፍጠር ናይ ግድን ስለዝኾነ። እዚ ማለት እቲ ካብ ሓዲሽ እናበለየ ናብ ብሉይ ገጹ ክጎዓዝ እንከሎ እቲ ብድሕሪኡ ንምሕዳስ ዝመጽእ ሓሳባት ከኣ እቲ ሓዲሽ ሓሳብ  ነቲ ብሉይ ይትክኦ ማለት እዩ። እዚ ነቲ ገዲምን ሓድሽን ወለዶ እውን ዝትንክፎ እዩ። እቲ ምስ ሓዲሽ ኣተሓሳስባ ዝመጽእ ወለዶ ካብቲ ብሉይ ንኽሙከር ወይ ትምህርቲ ክቐስም ብቕዓትን ድሌትን ወኒኑ ሓዲሽ ነገር ክምህዝ ይኽእል።

ኤርትራ ሃገርና ኣብ ቅድምን ደሓርን መግዛእታዊ ዝነበረ ምትእስሳር በቲ እዋን እቲ ዝነበረ ናይ ባህልን ልምድን ሓቢርካ ምንባርን ክፈላለ ናይ ግድን እዩ። ስለዚ ኣብቲ ግዜ ባዕዳዊ መግዛእቲ ዝነበረ ባህሊ ኣዝዩ ክድልድልን ሃገራውነት ንከይፈሓቚን ዝሓልን ዝከላኸልን እዩ ነይሩ። እዚ ኣብ ግዜ ባዕዳዊ መግዛእቲ ዝነበረ ባህሊ ካብቲ ድሕሪ መግዛእቲ ዘሎ መድረኽ ምስቲ እቲ ባዕዳዊ መግዛእቲ ከተኣታትዎ ዝሓስብ ዝነበረ ባህሊ ኣዝዩ ይልዕል ምንባሩ ዝከሓድ ኣይኮነን። ምኽንያቱ እቲ ዕላማ ሃገራውነት ምስቲ ዝተኣሳስሮ ባህልን ልምድን እናተኸባበረ ኣብ ውሽጡ ንፋስ ከየእቱ ብጥንቃቐ ይሕዞ ስለዝነበረ እዩ።

ሎሚ ድሕሪ ባዕዳዊ መግዛእቲ  ብመግዛእቲ ደቂ ሃገር ምስ ተተከአ ግና እቲ ዝነበረ ባህሊ ሃሲሱ ሕድሓዳዊ ምክብባር ጠፊኡ ብውሑዱ እቲ ቀዳሞት ወለድና ኣብ ሓደ ባይቶ ኮፍ ኢሎም ብምድምማጽ ሽግራት ዝፈትሕሉ ዝነበሩ ጥበብ ኩሉ ጠፊኡ። ንዓበይቲ ምዝንጣልን፥ ንምእንቲ ሃገር ዝተወፈዩን በጃ ዝሓለፉን ምስትንዓቕን፥ ኮታ ንታሪኽ ዝሓለፉን ዝሓለፋን ብምንሻውን ዝተጸምደ ሓዲሽ ወለዶ ነቲ ነባር ክትክእ ይኽእልዶ? ዘጠራጥር እዩ። ሕሉፍ ዘይብሉ ህልዊ ከኣ ኣይክህልዎን እዩ። ህልዊ ዘይብሉ ከኣ መጻኢኡ ጽልግልግ ዝበለን ፍንጡሕን እዩ ክኸውን። ብዘይካዚ  በቲ ሕሉፍ ኣሉታዊ ተረኽቦ ብምቚዛም ነቲ ህልዊ ልክዕ ከም ባርዕ ስለ ዘንድዶ እቲ መጻኢ ካብ ሕሉፍ  ዝረኽቦ ውጽኢት፡ ወይ እውን ዝምኰረሉ ስለዘይብሉ መሰረት ዘይብሉ ሰነድ እዩ ክውንን።

በቲ ኣብ ግዜ ባዕዳዊ መግዛእቲ ዝነበረ ቃልሲ በቶም ቀዳሞት ወለዶ ዝተጀመረ ኮይኑ፡ ኣብ ማሕበራዊ፡ ፖለቲካውን ቁጠባውን ኣተሓሳስባ ካብቲ ናይ ሽዑ ናይ ገበተ ባህሊ ብቐሊሉ ናጻ ክኸውን ከምዘይክእል ርዱእ እዩ። ይኹን እምበር እቲ ናይ ቅድም ወለዶ በቲ ናቱ ሃገራዊ ንቕሓትን ዝተኣሳስሮ ዝነበረ ሃገራዊ ባህልን መንነትን ነቲ ዝነበረ ባዕዳዊ መግዛእቲ ብሓዲሽ ኣተሓሳስባ ተኪእዎ እዩ። እዚ እቲ ኣድማሳዊ ሕጊ ኮይኑ እቲ ባዕዳዊ ኣተሓሳስባ ከም ብሉይ ክኸውን ናይ ግድን እዩ። እዚ ምትካእ እዚ ንፍቶ ንጽላእ ገዲም ወይ ብሉይ ኣተሓሳስባ ባዕዳዊ መግዛእቲ ኣልጊሱ፥ ብሃገራዊ ኣተሓሳስባ ከምዝተተከአ ሓደን ክልተን ዝበሃሎ ኣይኮነን። ብርግጽ እታ ሃገር ካብ ባዕዳዊ መግዛእቲ ናጻ ኮይና ኢያ። ይኹን እምበር እቲ ሓዲሽ ሃገራዊ ኣተሓሳስባ ከይተበገሰ ከሎ ኣሰር እቲ ዝጸንሐ ኣረጊት ወይ ብሉይ ኣተሓሳስባ ክወጽእ ስለዘይከኣለ ከኣ ነቲ ሃገራዊ ዘተኣሳስሮ ዝነበረ ባህልን ልምድን መንነትን ብፈላሊኻ ግዛእ ዝብል ስለ ዝበታተኾ እነሆ ቅጥዒ ብዝሰኣነን ስነምግባር ብዝጎደሎን ተተኪኡ።

እዚ ፈላሊኻ ግዛእ ዝብል ኣተሓሳስባ ነቲ ውጽኢት ብረታዊ ቃልሲ ክኸውን ዝነበሮ ኣሳታፊ፡ ማዕርነታውን፡ ሓባራዊ ሃገራዊ መንነትን ኣህሲስዎ። በዚ መሰረት እቲ ጥሙር ሃገራዊ ኣተሓሳስባ ነቲ ተሓቛቚፉ ክጎዓዝ ጸንሐ ሕብረተሰብ ኤርትራ ኣብ እንዳዳታት፥ ሃይማኖታትን፥ ቀቢላታትን ከፋፊሉ ጥራሕ እዩ መሰል ዝሕሎ ዝብል ኣጉል ፍልስፍና ክስዕርር ክኢሉ። በዚ መሰረት እቲ ህዝቢ ኤርትራ ዝነበሮ ተጻዋርነት፥ ምትሕቑቛፍን፥ ስኒትን ኩሉ በብኣውራጃኡን ሃይማኖቱን ተኸባቢሩ ዝነብረላ ዝነበረት ሃገር በዚ እንተቐጺሉ ኣብ ቅልውላው ክትኣቱ ምዃና ርዱእ እዩ።

ሎሚ እቲ ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ዝነበረ ወለዶ ብደረጃ ገዲም ዝቑጸር ዘሎ፡ ምስቲ ሓዲሽ ወለዶ ኮይኑ እዩ እቲ መድረኽ ናይ ምቅብባልን ተመኩሮ ምውርራስን ባህሊ ክፈጥሮ ዝኽእል እምበር፡ በበይንኻ ኰንካ ዝመጽእ ናይ ምስግጋር ለውጢ ካብ ብሉይ ኣተሓሳስባ ናጻ ከውጸኣና ኣይክእልን። ውጽኢቱ ኣሉታኡ’ውን ከቢድን እዩ ዝኸውን። ምኽንያቱ እቲ ሓድሽ ወለዶ ካብ ስነፍልጠት ወጻኢ ብዝኾነ ስምዒት ነቲ ዝነበረ ባህልን ሃገራዊ ምትእስሳርን ብምብታኽ ክትክእ እንተ ኮይኑ ካብቲ ናይ ዝሓለፈ ብሉይ ኣተሓሳስባ ኣይክመሃርን እዩ። እቲ ኣብ መንጎ ብሄራዊ፡ ሃይማኖታውን ዕልማናውን ዘሎ ፍልልይ መሰረቱ ፖለቲካዊ ምዃኑ ተገንዚብካ ኮፍ ኢልካ ብሓባር ናይ ምዝታይ፡ ምርድዳእን ናይ እንካን ሃባን ባህልን ምስ እነጥሪ እዩ እቲ ብሉይ ብሓዲሽ ክንትክእ በቒዕናዮ ከበሃል ዝክኣል።

ስለዚ ነቲ ዝሓለፈ መጉዳእትን ብሉይ ኣተሓሳስባን ዘስዓቦ ቃንዛን ስቅያትን ናይ ሓደ ውሱን ሕብረተሰብ፥ ወይ ናይ ሓደ ውልቀሰብ ዘይኮነስ ናይ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ቃንዛን መጉዳእትን ምዃኑ ተገንዚብና ክንቅበሎ ዘኽእለና ሓዲሽ ባህሊ ምፍጣር ከድልየና እዩ። እዚ ሓዲሽ ባህሊ እዚ ግና ካብ ፖለቲካዊ ስነፍልጠት ዝነቐለን እቲ ናይ ብሕቲ ንብሕቲ  እቲ ናይ ሃገር ከኣ ናይ ኩሉ ዝኾነሉ ባይታ ክንምድምድ ከሎና እዩ እቲ ገዲም ብሓዲሽ ተተኪኡ ኢልና ንተኣማመነሉ ውጽኢት ንረኽበሉ።

ድራር መንታይ

ሰልፊ ሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ህልዊ ኩነታት ህዝብናን ሃገርናን፡ ናይቶም ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ተዋሳእቲ ዘለዉ ኣካላትን ማለት ህዝቢ ኤርትራ ሓይልታት ተቓውሞን ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍን ብዓሚቝ ምስ መዘነ ዝመረጾ ኣገባብ ቃልሲ ዘይጐነጻዊ ኣገባብ እዩ። እዚ ካብ ነዊሕ ግዜ ሒዝዎ ዝመጸ እሞ ኣብቲ ናይ 2015፡ 2ይ ጉባአኡ ዘሕደሶን ዘድመቖን ንኣገባብ ቃልሲ ዝምልከት ውሳነኡ ብኸፊል “…. ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ክኽተሎ ዝጸንሐን ዘሎን ሰላማውን ዲሞክራሲያውን ኣገባብ ቃልሲ፡ ሕጂ እውን ህልው ኲነታት ሃገርናን ህዝብናን ዝጠልቦን ዝጻወሮን ንሱ ብምዃኑን፣ ንመጻኢ እውን፡ ህልው ስርዓት ንምእላይ ኣብ ዝካየድ ቃልሲ እዚ  ኣገባብ ኪቕጽል ጉባኤ ወሲኑ። ….” ብዝብል ኣብ ሰነዳቱ ኣስፊርዎ ኣሎ።

እዚ ውሳነ’ዚ  ብዝተፋላለዩ ወገናት ብዙሕ ትርጉማት ክወሃቦ ይስማዕ እዩ። ሰደህኤ ግና ካብ ስምዒትን ሚዛንን ናይ ዝወሃብ ናይ ግዳም ተጉማት ዘይኮነ ካብቲ ዘዋህለሎ ተመኩሮን ዝበጸሖ ገምጋም ተበጊሱ ኣብቲ ምርጫኡ እዩ ዝጸንዕ። ብኻልእ ወገን ድማ ሸቶኦም ኣብ ኤርትራ ንዘሎ ዲክታቶርያዊ ኣተሓሳስባ ኣወጊድካ ብደሞክራስያዊ ስርዓት ምትካእ ክሳብ ዝኾነ፡ ካለኦት ወገናት ንዝመረጽዎ ኣገባብ ቃልሲ’ውን የኽብረሎም።

ህኤ እዚ ኣገባብ ክመርጽ እንከሎ ኣብ መንጎኡን ኣብ መንጎ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍን መሰረታዊ ፍልልይ ከም ዘሎ ብዘይምዝንጋዕን እቲ ንህዝብና ከም ቁርዲድ ጨቢጡ ሒዝዎ ዘሎ ዲክታቶርያዊ ጉጅለ ተገዲዱ ተዘይኮይኑ ደንጊጹ ዝህቦ ለውጢ ከም ዘየለ ብምርዳእን እዩ። ካብዚ ሓሊፉ እዚ ኣገባብ’ዚ ምኽታል ማለት ሰዓርን ተሰዓርን የለን ማለት ከምዘይኮነ ኣጸቢቑ ይግንዘብ እዩ። እቲ ምስዕዓር ግና ኣብ ሕጋውን ሰላማውን መድረኽ፡ ክትህብን ክትቅበልን ቅሩብ ብምዃን፡ እሞ ድማ ናይ ህዝቢ ወሳንነትን ልዕልናን ብዘንጸባርቕ ክኸውን ከም ዝግባእ ይግንዘብ። ኣብዚ ናይ ህዝቢ ሰፊሕ ተሳትፎ ዝድለየሉ ቀንዲ ምኽንያት ህዝቢ ኣብ ውጽኢት እቲ ለውጢ ከይዕሾ እሞ ካልእ ብትሕዝቶኡ ካብ ህግደፍ ዘይፍለ ስርዓት ንከይመጾ ግቡእ ምክትታል ምእንቲ ክገብር እዩ። ምኽንያቱ ንህዝቢ እንዳሳተፍካ ምምጻእ ውጽኢት ናይቲ ለውጢ ብውሑዳት “ንሕና ኢና ለውጢ ኣምጺናልካ” በሃልቲ ምእንቲ ከይጭወ ዋሕስ ከም ምትካል ዝውሰድ ስለ ዝኾነ።

ሰልፊ ሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኩነታት ብመሰረቱ ናብ ዝሓሸ ንምስግጋሩ ናይ ኩሎም ኣብቲ ለውጢ ረብሓ ዘለዎም ወገናት ተሳትፎ ወሳኒ ምዃኑ ይኣምን። እዞም ሰብ ጉዳይ ብሓባር ክቃለሱን ክሳተፉን ክበሃል እንከሎ ብሓባር ከረዳድእ ዝኽእል ኣተሓሳስባን መድረኽን ክፈጥሩ ናይ ግድን እዩ። እቲ ሓደ ክውጽዕ እቲ ካልእ ወገን ከኣ ኣይውጻዕን ኣብ ዝብሉ ተጻረርቲ ኣተሓሳስባታት ኣብ ዝተሓናነቕሉ ህሞት ብሓባር ናይ ለውጢ ሓይሊ ክኾኑን ኣብቲ ናይ ምዕራይ ጉዕዞ ብሓባር ክምርሹን ግና ፈጺሞም ኣይክእሉን እዮም። ምኽንያቱ ዲክታቶርያዊ ስርዓት በሓትን ብቅዋም ክመሓደር ዘይምቕለልን ስለ ዝኾነ፡ ክልቲኦም ተዓወቲ ናብ ዝኾንሉ ውጽኢት ክበጽሑ ኣይክእሉን እዮም። ኣብ መስርሕ ቃልሲ ኣብ ናይ ተዓዋታይ ተዓዋታይ ውጽኢት ክትበጽሕ ብናይ ሓዴኻ ድሌት ወይ ኣገዳድነት ዝውሰን ኣይኮነን። ብኣንጻሩ ናይ ኩሎም ተዋሳእቲ ሰብ ጉዳይ ቅሩብነትን ፈቓድን ክህሉ ናይ ግድን እዩ። ኣብዚ ዘለናዮ ኩነታት፡ ኤርትራውያን ናብ ናይ ሓባር ተዓዋትነት ዘብጽሕ መድረኽ ክህልዎም፡ ጉጅለ ህግደፍ  ድምጺ ህዝቢ ኤርትራን ሓይልታት ተቓውሞኡን ጽን ኢሉ ክሰምዕ መተገበአ። እንተኾነ ህግደፍ ከምዚ ክገብር ዘሎ ዕድል  ዕጽዊ እዩ ተተባህለ ምግናን ኣይኮነን። ምኽንያቱ ካብ ባህግን ድሌትን ህዝቢ ኤርትራ ኣዝዩ ኣርሒቑ ሰፊሩ ስለ ዘሎ። ስለዚ ኣብ ከምዚ ኩነታት ናይ ተዓዋታይ ተዓዋታይ ውጽኢት ምጽባይ ኣብ ዘይሰምዓካ ደብሪ ከም ምምህላል እዩ ዝውሰድ።

ቃልስና ኣብ ኤርትራ ብሓጺሩ ዲክታቶርነት ተወጊዱ፡ ልዕልና ህዝቢ ዘውሕስ፡ ህዝቢ ብናጻ ውሳነኡ ብዘጽደቖ ቅዋም ዝቕለስ ብዙሕነታዊ ደሞክራሲያዊ ስርዓት ምህናጽ እዩ። ብኻልእ ኣዘራርባ ቀንዲ ክሰዓሩ ከም ሸቶ እነቐምጦም ከኣ ዲክታቶርያዊ ኣተሓሳስባን ኣዕኑድ መሳርሕታቱን ተሰከምቱን እዮም። እዚ ክበሃል እንከሎ ዲክታቶርያዊ ኣተሓሳስባ   ኣብ ዲክታቶር ዝሰፍርን ብዘይብኣኡ ህልውና ዘየብሉ ምዃኑን ንምብራህ  እዩ። ደሞክራሲያዊ ኣተሓሳስባ እውን ብዘይ ዝሕብሕቦ ደሞክራስያዊ ባእታ ህልውና የብሉን። ዲክታተርነት ኣብ ዘይጭበጥ ንፋስ ዝነብር ዘይኮነስ ወጽዓኡ ዘሳስይሉ ዲክታቶራት ኣለውዎ። ንኣብነት ኣብ ህልዊ ኩነታት ሃገርና ዲክታቶርነት ክንስዕር ክንቃለስ እንከለና ኣንጻር ዲክታቶራት ምቕናዕና ናይ ግድን እዩ። ንዲክታቶራት ከይተንከፍካ ንዲክታቶርያዊ ኣተሓሳስባ ፈሊኻ ምቅላስን ምስዓርን ግና ኣይከልን እዩ።  

Dr Habte Tesfamariam Arabic

ዝኸበርኩም ኤርትራውያንን ፈተውቲ ህዝብናን !!

ሎሚ ዕለት 13/01/2017 ልክዕ ሰዓት07.00 ናይ ኣጋ ምሸት፡ ሓርበኛ ሃገራዊ መራሒ ዶር. ሃብተ ተስፋማርያም፣ ኣቦ መንበር ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ፣ ድሕሪ ነዊሕ ሕማም፡ ካብ’ዛ ዓለም ብመስዋእቲ ተፈሊዩና ምህላዉ መሪር ሓዘን እናተሰማዓና ንሕብረኩም ። ንብጻይናን መራሒናን ዶር. ሃብተ ተስፋማርያም፣ መንግስተ ሰማያት የዋርሶ፣ ንክብርቲ በዓልቲ ቤቱ ብጸይቲ ኣድያም ተኽሊት ምስ ክቡራትን ደቁን ብምሉኦም ስድራ ቤቱን ብጾትን ከምኡ’ውን ንህዝቢ ኤርትራ ተቓልስቲ ሓይልታቱን ከኣ ጽንዓትን ኣኻእሉን ይሃበና።

ብዛዕባ ሰነ ስርዓት ቀብርን ካልእ ሓበሬታ ከንስዕብ ኢና።

ፈጻሚ ኣካል

ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ

13/01/2017

 .......    ሪፖርተር ሃይለ መንገሻ ዑቕበ    .......

ዜና 1/2/2017።
ሓደ መዓልቲ ድሕሪ ሓድሽ ዓመት 2017 ምብራቑ፡ ፎሮ 12፡ ኣብ Eritrean
Smerr for Change Room1 ዝተባህለ ኣደራሽ ፓልቶክ፡ ቀሪቡ ከምዚ በለ። ". . .
ድሕሪ ተስፋጼን ዘሎ ህግደፍ ኣይኮነን። ሕጂ ግን ኣብዞም ሩማት፡ ብዝላዓለ መልክዕ
ንተስፋጼን ዝጥቀምሉ ዘለዉ ህግደፋውያን ኢዮም "።

ህዝቢ ኤርትራ፥ ድሕሪ ናጽነቱ ምጒንጻፍ እውን፥ እቲ ጭቆናን ግፍዕን ካብ ዘይፍለዮ እነሆ 25 ዓመት ኣቚጺሩ። ይኹን እምበር ነዚ ግፍዒ እዚ ካብ ወዲ ሃገር ከምዚ ዝኣመሰለ ክርከብ እዩ ዝብል ሕልና ወይ ሓሳብ ኣይነበሮን። ህዝብና እቲ ቀንዲ ቀዳማይ ዕላማኡ ዝነበረ ሸቶኡ ስለ ዝሃረመ፡ ነታ ብደምሙ ዝረኸባ መሬት ተመሊሱ ከጥፍኣ ስለዘይደሊ፥ ክሳብ ዝሓልፈሉ ኩሉ ክኢሉ ኣጽቂጡ ኣሎ።

ልክዕ እዩ ሕብረተሰብ ኤርትራ ሓደ ዝዓይነቱ ሕብረተሰብ ኣይኮነን። ሓደ ዓይነት ሕብረተሰብ ኣይኹን እምበር ሓንቲ ሃገር መጸውዒት ስሙ ግና ኣላቶ፥ ንሳ ከኣ ኤርትራ ትበሃል ሃገር እያ። እዛ ሃገር እዚኣ  እያ ንሱር መሰረቱ ኣተኣሳሲራ ከም ሓደ ሕበረተሰብ ናይ ሓንቲ ሃገር ኣተሓባቢራ ክነብረላ ዘኽእል ባይታ ክትከውን ታሪኽን ቅያን ሰሪሑ ልኡላውነታ ዘውሓሰ።

ኩልና ናይ ሓደ ሕብረተሰብ ኣባላት ከምዘይኮና ብሩህ ካብ ኮነ፥ እምበኣር፡ ነታ ሃገር ሓደ ዝዓይነቱ ሕበረተሰብ ሰለዘይኮንና  ክንጨራርማ ህርዲግ እንተበልና ዘይከውን እዩ።  ከመይሲ ኣብ ጉንቦ ኢድና ዘለዋ ኣጻብዕ ናይ ነንበይነን ኣስማት ሒዘን እየን ኣብ ሓንቲ ጉንዲ ናይ ኢድና ጸኒዐን ብሓባር ኢድ ዝብል ስም ወሲደን ብሓባር ዝሰርሓ ዘለዋ። ሓሙሽተኤን ኣጻብዕ ናይ ሓንቲ ኢድና በበይንናባ ኢለን እንተዝኾና መጀመርያ ተፈልየን ኣበይ እየን ክለግባ፥ ካልኣይ ነጥቢ እቲ ሓቢረን ዘፍርይኦ ስራሕከ በየን ኣቢለን እየን ተሰማሚዔን ክፍጽምኦ።

ናይ ሕብረተሰብና ብዙሕነት ከኣ ልክዕ ከምዘን ኣጻብዕትና ኣብ ሓደ ኢድ ለጊበን ዘለዋ ክምሰል ዝኽእል እዩ። ሓደ ዘይዓነቱ ሕብረተሰብከ ሰላምን ፍቕርን ስኒትን ምጽውዋርን ኣለዎዶ ኢልና ምስ እንሓትት ርሑቕ ከይከድና ናይ ህዝቢ ሶማል ከም ኣብነት ክንወስድ ንኽእል። ህዝቢ ሶማል ሓደ ዝዓሌቱ ሓደ ዝሃይማኖቱ ሓደ ዝቋንቁኡ፥ ሓደ ዝባህሉ ግን ክሳብ ሕጂ ኣብ ነንሓድሕዱ ድልዱል ምትእስሳር ዘይብሉ ነንሓድሕዱ ዝናቘት ኩይኑ ኣሎ።

ይኹን እምበር ነዚ ብሃይማኖት፡ ብዓሌት ወይ ብብሄር ዝተፈላለየ ሕብረተሰብ ብምርጫኻ ትኣትዎ ዘይኮነስ እንታይ ደኣ ሓደ ኣብ ትውልዲ እቲ ካልኣይ ከኣ ኣብ ስልጣኔን ምዕብልናን ዝተመርኰሰ እዩ ክኽውን። እዚ ብናይ ስልጣነን ምዕብልናን ዝመጽእ፥ ብናይ ገዛእ ርእስና ድርኺት ተደሪኽናን ብስምዒትና እውን ተዋሒጥና ናይዚ ክፍሊ እዚ ኣባል እየ ምባል ምስቲ ትዋሰኦን እትህቦ እወንታዊ ኣስተዋጽኦን ተደማሚሩ እዩ ነቲ ሕብረተሰብ ኣባሉ ዲኻ ኣይኮነካን ተመስክር። በቲ ካልእ ሸነኽ ድማ ኣባልነት ብዓሌት ወይ ኣውራጃ ወይ ብሄር  እንተኾይኑ ናይ ደምን ትውልዲ ሓረግን ስለዝኾነ ዝውስኖ ኣብዚ ፈጺምካ ቦታ ከምዘይብልካ ርዱእ እዩ።

እቲ በብዓይነቱን ዝተፈላለየን ሕብረተሰብ እምበኣር ኩለንተናኡ ኣብ ምዕባለን ስልጣነን ክሓስብ ከሎ ነታ ንሱ ዝኣባላ ሕብረትሰብ ወይ ብሄር ወይ ዓሌት ወይ ኣውራጃ ጥራሕ ዝሓስብ ኮይኑ ሓደገኛ ውጽኢት እዩ ክህልዎ። ምኽንያቱ ኣብ ከምዚ ኣተሓሳስባ እዚ እቲ ድርቅና፥ ኣንነትን ስሰዐን ባይታ ዝምድመደሉ ስለዝኾነ፥ ነቲ ኣነ ይፈልጥ፥ ኣነ ዝበልክዎ ይኹን፥ ኣነ ዝሓንጸጽክዎ ይተግበር፥ ብዘይካይ ካልእ የልቦን ናብ ዝብል ጸቢብ  ፍትወተ ነፍስኻ፡ ብሄርካ፡ ሃይማኖትካን ቀቢላኻን ቀዳምንት ክትህብ እዩ ዝደፋፍኣካ። ኣብ ከምዚ ኩነታት ከኣ ዝቕይደካ ሕጊ ስለዘይብልካ ዝደለኻዮ ንዝኾነ ይኹን ካብ ቃሕታኻ ተበጊስካ ትስጉም። ንኹሉ ብሓባር ዘርብሕን ዝጠቅምን ሓሳብ ድማ ኣብ ኣእምሮኻ ኣይቅልቀልን። ከምዚ ኣብ ዝኾነሉ ግዜ ከኣ፥ ነቲ ሽግርካ ብሓባር ናይ ፍታሕን መንፈስ ሃሲሱ፥ ንብሄረይ ጥራይ ሒዘ እየ ኣብ ዝደልዮ ክበጽሕ ዝኽእል ኣብ ዝብል ጽበት ትጥሕል እዚ ኣተሓሳስባ እዚ ነቲ ብሓባር ካበይ ነቒልና ናበይ ክንበጽሕ ዝብል ኣምር ብምዕቡልን ፍትሓዊ ኣተሓሳስባን ነጺግና ብናይ ሃይማኖት ወይ ከኣ ብሄር ወይ እውን ኣውራጃ ኣቢልና ብናይ ገዛእ ርእስና ስምዒት ተመሪሕና ክንበጽሖ ኣይንኽእልን ኢና።

እንታይ ደኣ እዩ ንደቂ ሰባት ዘሰማምዖም ጉዳይ። ደቂ ሰባት ኣብ ሓድሕድ ዝገብርዎ ደጋዊ ርክባት በቲ ካብ ውሽጦም ዝነቅል ኣተሓሳስባ እዩ ዝውሰን። እዚ ደጋውን ውሽጣውን ተግባራዊ ምትእስሳር እዚ ከኣ እዩ እንተስ ክፈላለዩ እንተስ ክሳነዩ ዝገዝኦም። ኣብዚ ከኣ መስርሕ ሓሳብን ተግባርን ሓባራዊ ወይ እውን በይናዊ ክኸውን ይኽእል።

እዚ ኣብ መንጎ ብሰላም ናይ ምንባርን ንሓባራዊ ረብሓ ዘቋመትን ኣብ መንጎ ብህውከትን ፈላለዪን ተነጺልካ ምንባርን ዘሎ ኣተሓሳስባ  እዩ። እቲ ንሓባራዊ ዝጠመተ ናይ ባህሊ፡ ሃይማኖትን ፖለቲካን ፍልልይ ብዘየገድስ ኣብ ሓድሕድ ምክብባርን ፍቕርን፥ ኣብ ሓባራዊ ረብሓታት ዝጠመተ እዩ። እዚ ነቲ ኣተሓሳስባናን ተረድኦናን ኣብ ልዕሊ እቲ ናይ በሰላም ምንባርን ብዓመጽ ከስዕብ ዝኽእል ጉዳያት ብግቡእ ምልላይ ማለት እዩ። እዚ ማለት ቋንቋኻ፥ ሃይማኖትካ፥ ኣውራጃኻ ወይ ብሄርካ ክሓድ ማለት ዘይኮነስ እንታይ ደኣ ካብ ውሽጥኻ ነቒሉ ዝብገስ ኣተሓሳስባ ንስኻን ካልኦትን ብሓባር ዘናብረኩም ጉዳያት ንምሕሳብን ንምትግባርን ዝሕግዙ ይቕረ ምባልን ሕድገታት ምግባርን ማለት እዩ።

ኩሉ ወዲሰብ ናይ ነንበይኑ ድሌት፡ ሃንቀውታን ትጽቢትን ከምዘለዎ ርዱእ እዩ። ነዚ ድሌታት እዚ ግን በዘን ሰለስተ ዓበይቲ ነጥብታት ምስ ዝግዛእ ኩሉ እቲ ድሌታቱን ጦብላሕታትቱን ከሳለጥ ይኽእል። እዚ ከኣ ንኹሉ ሓቈፍን ኣሳታፍን ኮይኑ፥ ንኹሉ ዝተፈላለየ ባህሊ፡ ሃይማኖትን ካልእን ተቐቢሉ ብዘይኣፈላላይ ዘኽብርን ዘተኣናግድን ክኸውን ኣለዎ። ነዚ ንምትግባር ድማ መሰል ደቂ ሰባት፥ ዲሞክራሲ፡ ግዝኣተ ሕግን ምኽባርን እዩ። ካብኡ ሓሊፉ ሃይማኖት፡ ብሄርን ኣውራጃን ኣብ ሕብረተሰብ ከፋፋሊ ጽልዋ እንተሃልይዎ ክውገድ ኣለዎ ዝብል ውሽጣዊ ድሌት፡ ተበግሶን ዕግበትን ክህሉ ናይ ነፍሲ ወከፍ ዜጋ  ግዴታዊ ተግባር ክኸውን ይግባእ።

 

መርሓባ ዓመተ 2017!

Sunday, 01 January 2017 18:25 Written by

ዓለም ስርሓ ትሰርሕ፡ ትሕምበብ፡ ትዘውር፡ ካብ ጸሓይ ትኽወልን ንጸላማ ትድርገምን፡ ተመሊሳ ትኹላዕን ትበርህን። መዓልታት ይቑጸሩ፡ ኣዋርሕ ይሓልፉ፡ እዋናት ይኣተዉን ይውጹን፤ ሕንጭልጫላትን ቀንጠመንጢን’ውን ከክም ዓቕሞም ይቦቕሉን ይሓሩን፤ ይውለዱን ይሞቱን። ህሉዋት ከክም ኣፈጣጥራኦምን ትዕድልቶምን ፈፈትሎም ሒዞም ይወዛወዙ። ኣብዚ ቀጻሊ ውሁብ ጉዕዞ እቶም ንሓጺር ህሞት ንኽህሉዉ ዕድል ዝረኽቡ ገለ ደቂሰብ’ውን፡ ንምንባሮም ዝሕብር ምልክታታት ዓቕሚ ብቕዓቶም ዝድርቶ፡ ድሕሪ እኹል ምድግጋግም ምኽኑይ ዝኾነ መዓቀኒ ግዜ ፈጢሮም። ትማሊ፡ ሎሚ፡ ጽባሕ፡ ዓሚ፡ ሕጂ፡ ንዓመታ ዝብሉ መዓየሪታ ግዜ፡ ሰዓታት፡ ደቓይቕ፡ መዓልታት፡ ኣዋርሕ፡ ዓመታት፡ ዘበናትን መዋዕልን ምሂዞም፡ ንመንባሮምን ዕድመ ሂወቶምን መኸተኡን ንምምዝዛንን ንምዕቃንን ዝዕይሩሉ ግሩም ጥበባት ኮይኑሎም። እዚ ምህዞ’ዚ ግን፡ ነታ ካብ ትማል ኣትሒዛ ዝነበረት፡ ሕጂ ህሉውትን ጽባሕ’ውን እትቕጽልን ዘይሕለላ ተሓምባቢት ዓለምናስ ኣይንታያን’ዮም። ንሳ ዑደታን ዙረታን ንስለ ዕሽነታ ይኹን ጉርሓ ኮደደድ ትብል’ሞ፡ ንሕና’ውን እንኾኖ ኣይንስእንን። ምስዚ ሓቂ’ዚ ዝተዛመደ ህልውናና ብምቅላሕ፡ እቲ ዝተፈላልየ መዓቀኒ ዕድመታትና ከይዘንጋዕኩ፡ እቶም ብሙሉእ ጥዕና ንዓመት 2016 ክትሰግሩ ክኢልኩም ዘሎኹም ኩሉኹም ክብሩ ይስፋሕ ፈጣሪ እንቃዕ ኣብቅዓኩም። ምስቶም ‘ደለይኹን!’ ዝተፈላለየ ሕጽረታት ዘሎኩም ኩሉኹም’ውን ዝሓሸ መጻኢ ዝሰፈኖ ዓመት ይግበረልኩምን ይግበረልናን እንዳበልኩ፡ ንኹሎም ብሞት ተፈልዮሙና ዘሎዉ ፍቑራትና እውን እግዚኣብሔር ብምሕረቱ ኣይፈለዮም እብል።

መርሓባ ዓመት 2017! ዓመት ሰላምን ፍቕርን ምሕረትን ስኒትን ትኹነልና። እወ! ዓለምና ንስለ ዘይቀሪ ባህሪኣ ክትሕንበብ’ያ፣ ከምቲ ቅድሚ ሕጂ ከይደኸመት ዝተፈትለቶ ብዙሕ ብዙሕ መዋዕላት። ቁንጣሮ ዓቕምን ህልዉናን ኣብዛ ድንቂ ዝኾነት ዓለምና ወኒንካስ፡ ኣብ መጨረሽታኡ’ውን ሞትን ምኽዋልን ከምዘሎካ ዘይሰሓት እንክንሱ ንምንታይ እዚ ኹሉ ባኣሲ? ንመንከ ንኽጠቅም? ንመንከ ንኸቕስን? ወዮ ሰናይ ከም ስሙ ሰናይ እንድዩ፣ ንስለ ሰናይነቱን ቅሳነቱን ንሱ ኣጸቢቑ ይበልጽ።  ንኽትሃሲ ከይደቀሰካ ከላእ ይተሓደር። እቲ ጥዑምዝጊ ዝተባህለ ዕሉል ኣዝማሪ፡ ንራእሲ ወልደሚካኤል እንታይ’ዩ ኢሉ ኣዝሚሩሎም ዝበሃል? “ምቕታልሲ ለሚዳክዮ ኢኻ፡ ምሕረት ድኣ ልመድ። ንሱ እምበር’ዩ ዘብዝሓልካ ዘመድ።” ብርግጽ ዓቢ ብሂል’ዩ። “ማይ ኣብ ዓይና ኣይትዘረግ።” ይብሉ ኣበዋትና’ሞ፡ ብርግጽ ዓይኒ ሃገር ህዝቢንድ’ዩ፡ ህዝቢ ብዓቕሙ ኣይሰንፍን ግዲ ይኸውን? ግን መራሒኦእ ዝሰነፋ ሃገር እሞ ኣያለይን ኣንተኢሉ ብርግጽ ሃገር ክትሰንፍ ዘይተርፍ’ዩ።

ትስፉው ህዝቢ ሕቡን’ዩ፣ እብ በለካን ለኽዓካን ሕሹኽሹኽን ኣይጽመድን’ዩ። ብተስፋታት ዝተመልአ ውልቀሰብ፡ ጉጅለ፡ ውድብ፡ ይኹን ህዝቢ ንዝንተ ዕለት ዘገድሶ ዕብየት ብምዃኑ፡ እቲ ነዚ ቀንዲ መብጽሒ ዝኸውን መንገዲ ሰላም ምዃኑ ኣይጠፍኦን’ዩ።  ሰላም ማለት ሓድነት ራኢን ተግባርን ምርግጋጽ ስለዝኾነ፡ እቲ ዝበቕዐ መን’ዩ እቲ ተፈልዩን ርሒቑን ዘሎ ብምቁማት ናብቲ ሓባራዊ ምኣዲ ክጽንበር ከምዘሎዎ ንምግባር ንምኽኣል ዝኣክል፡ ካብቲ ዘይሰናይን ኣሰልካይን ናይ ሰዓራይ ኩሉ ይወስድ ዝብል ፈራሕን ስንኩፍን ጥበብ ብምልጋስ ጸንባሪ ሓዳኣዊ ህዝባዊ ስልጣን ምፍጣር የድሊ። ብጽልእን ብቕርሕንትን ብህልኽን ዝውርጽጽ ሰናይ የልቦን። ኣይውዕልን። ብርእይቶን ተግባርን ንዝተፈልየካ፡ ንምንታይ ከምኡ ኮይኑ ኣሎ ንኽትፈልጥ ምፍታን ኣካል ቅኑዕ ፍታሕ’ዩ። ንፍሉይነቱ ብምምዕዳው ማእከላይ ፍታሕ ምንዳይ ብርግጽ መንገዲ ስኒት ኮይኑ ብርግጽ’ውን ቅሳነት ጥራሕ’ዩ ውጽኢቱ። ሰናይ ሰላም’ዩ ፋይዳኡ።

እቶም ሓቀኛታት ሰብ ጥበብ ፖሊቲካ ኣዕርዮም ዝፈልጡዎ ጉዳይ፡ ፖልቲካ ንጽልእን ንባእስን ዘይምዃኑ’ዩ። ፖለቲከኛታት፡ 20 ዓመታት ዝኣክል ኣባሎም ኮይኑ ንዝጸንሐ ሰብ፡ ምስቲ ትማል ዝተሓወሰን ከወዳድሩ እንተኾይኖም፡ ብቕዓት ኣባልነት እቲ በዓል ዕስራ ዓመት፡ ግድነት’ዩ በቲ ሓዲሽ ኣባል ክመዝኑ።  ጽባሕ ጽባሕ ዘይብርክት ወፍሪ ፖሊቲካ ጽጉም ምዃኑ ዘካትዕ የብሉን። ከምኡ ኣብ ዝኾነሉ እዋን እቲ መስርሕ ክኽለስ፡ ክግምጠል፡ ክድኳዕ መተካእታ ዘይብሉ ጉዳይ’ዩ ክኸውን ዝግባኦ። ግን እዚ እንተዘይተገይሩ ይዕበ ይንኣስ ዓመጽ ምህላዉ ዓቢ ምልክት’ዩ። ኣምበኣርከስ ካብዚ ተረድኦ ዝብገስ ዘሎ ፖሊቲካዊ ሚዛነይ፡ ዓመተ 2017 ከምዚ ዝስዕብ ክኾነይ ምደለኹ፡-

1)   ወዮ ደኣ ብጉባኤታትን ስሩዕ ኣኼባታትን ጉዕዙኡ ዘይዕይርን ዘይሕብርን ፖልቲካዊ ውድብ፡ ህዝባዊ ውድብ ክትብሎ ዘይከኣል ኮይኑ እምበር፡ ህግደፍ  ብሂወቱ ኔሩ እንተዝህሉስ ገለ ትልኽ መስተውዓልናሉ። ብዝኾነ ኾይኑ ከምቲ “ኣቦኻ ኣብ ዝደቀሱና ንድቅስ።” በለት ሓንቲ ኣደ ዝተባህለ እንድዩ ኮይኑ ደጊም ዘሎ፡ ትም ጥዑም ጥራሕ ኢለ ከይሓልፎ ዘይከኣል ኮነ። እቲ ሓቂ እዚ ኮይኑ እንዳሃለወ ዘገድሰኒ መርበብ ሓበረታ መስከረምን ገለታትን፡ ኮታ ኣብ  ዝሓለፈ ዉሑድ ዓመታት ተመሓዛዝዮሞ ዘሎዉን ብዙሓት፡ ብምድግጋም ከትንብህዎ ዝፍትኑ ዘሎዉ ሓሳብ ዳርጋ ምህለላ ኮይኑ’ዩ ዝስመዓኒ። ‘ወዮ ተጸብጺቦምሲ ተነቢቦም ከኣ!’ ዝብል ባጫ ከይወጸኒ እንዳተጠንቀቕኩ፡ ንመንከ ክሕሾ? ከይገደፍኩ፡ ብማዕሪኡ ምምህላል ምምህላሉስ ናብ’ቲ ምህለላ ዝግባኦ ልዑል ፈጣሪየይ ኣተኻኺለ፡ ‘ኣስከ ነዞም ብመን ይፈልጥ ኣብ ደቂ ሰባት ዝምህለሉ ዘሎዉ፡ ጸገሞም ኣይጠፋኣካንዩ’ሞ፡ ደጊም ኣካዊንካ ስምዓዮምን፡ ኣብ ልዕሊ ጸላእቶም’ውን ልቢ ኣዕቢ።’ ብምባል እንተጸለኹ፡ እንተገደደ ገደደ፡ እዞም ምህላውኩም’ውን ዘይፈልጡ ሓያላት ውልቀሰባት ካብ ባህግኹም እንተኣብኮሩኹም፡ ብወገነይ ንዝግባኦ ለመንኩን፡ ጽባሕ’ውን ሓሊፉ ዝድርበለይ ጸሎት እንድዩ’ሞ ይሓግዝናን ይሓግዝኩምን። ኣብ’ዚ ዓመት’ዚ ልቢ ዘሎዎ ወደቦ ግዲ ይፈጥረልና ይኸውን!

2)   እቲ ዝዓበየ ጸገም ደቂ-ሰባት መን-ከማይን ነፍሰ-ፍትወትን እንድዩ’ሞ፡ ኤርትራን ሕሉፍን ህሉውን ታሪኻ’ውን ብሰንኪ’ዚ ጸገም’ዚ ኣኺሉ ተሪፉዎ እኖሆ። ‘ማይ ብዓይና ኣይትዘረግ።’ ኮይኑና እንዳሃለወ፡ ‘ኣድጊ ገዲፎም’ሲ ንጠይቂ።’ ከምዝብሉዎ ተወሲኹዎ፡ ህዝቢ ኤርትራ ነታ ኣብዛ እዋን’ዚኣ ተሪፋቶ ዝእናሃ እንኮ ክብሪ ዝኽሪ ቃልስን መስዋእትነትን ንምብልሻው፡ ከይሓነኹ ‘ሽፍትነት’ ኣጎዝጒዞም ክዝንጥልዎ ከናሹዉዎን ዝውዕሉን ዝሓድሩን ዘሎዉ ገለ ስሑዋት፡ ደጊም ይኣክል ንዘይትንከፍ ኣይትተንክፉ እንተበልኩ ዝጋገ ዘሎኹ ኣይስመዓንን ዘሎ። ህዝቢ’ውን ካብ ቀንጠ መንጥን ጓል-ነገርን ኣልጊሱ ዓይኒ ንዓይኒ፡ ገጽ ንገጽን፡ ብዘይተጐላባን፡ ይንእሱ ይዕበዩ ምኩሓትን መን ከማና በሃልትን ዝሓንኩሉን ዝደኑሉን ልዕሊ ኩሉ’ውን ልቢ ዝሰኹዑሉን ዓመት 2017 ይግበረልና።

3)   ምንዳድን ምቅጻልን ባንዴራ ዝበሃል ሓዲሽ ሃውተታ’ውን ብምድግጋም ኣብ 2016 ተራእዩ’ሎ። ብርግጽ እቲ ተግባር ናይ እንኪሒራን ናይ ካብኡ ኣይሕለፉን’ዩ። ግን ቅንጣብ ትኹን ፖሊቲካዊ መኽሰብ የብሉን። ከምቲ ብምስላ ዝንገር ብሂል “ካብተን ዝዕንድራስ፡ እተን ዓንዲረን ኢለን ዝዕንድራ ይበዝሓ።” ንኽመስል፡ ካብቶም ባንዴራዘንድዱስ፡ እቶም ባንዴራይ ኣንዲዶም ኢሎም ካን ትቕጽል ዘብሉ ክሰምዕን ክርኢን ከሎኹ ‘ዝገደደ!’ እንተበልኩስ፡ ኣየናድድን ግዲ ይኸውን። ምስ ኩሉ ዝሰማምዓሉ ነገር ኣንተሃልዩ ባንደራ ብዋናኣ’ያ ትኽበር። ካብዚ ሓሊፉ ተራ ጨርቂ ካብ ምዃን ኣትበልጸሉ የብላን። ኣሽሓት ኣጭርቕቲ ከንድድ ዝወዓለ፡ ንጁባኡ ሕለዩሉ እምበር፡ ንወያ ናተይ ባንዴራስ ንኽንድድ መን ዝሃቦ ዓቕሚ? ኣቱም ባንዴራና ኣንዲዱዋ እትብሉን እተልቅሱን በጃኻትኩም ባንዲራኹም መምስ ነፍስኹም ኣሎዋ። ይጥዓዩ ኣይጥዓዩ ገዝኦም ዘንድዱስ ኣሎዉ እንድዮም ካብኣቶም መዓስ ክንበልጽ ኮንና። ግን ከምቲ ኣቐዲመ ኢለዮ ዘሎኹ፡ ባንደራኹም ኣብቲ ውሑስ ቦታ ኣንብሩውዋ’ሞ፡ ማንም ሓልፍ መንገዲ ንኸንድዳ ዓቕሚ ከምዘይብሉ ፍለጡ። ግን ነቶም ምንዳድ ዝምእምኦም፡ ኣጭርቕቲ ቀቀሊሉ ሰብ’ውን ዘንድዱ ኣሎዉ እንድዮም፡ ይኣኽለኩም ይበለና። ተስፋ እገብር’ውን ካብዚ ሕልኩስ ተግባር ወጺእና፡ ኣብ ዓመት 2017 ካብ ኣጭርቕቲ ምንዳድ ናብ ንሃገር ዝጠቅም ክንጽመድ።

4)   ካብ ኣምሓራ፡ ትግራይ፡ ሱዳን፡ ሶማል፡ ዓረብ ዘይውለድ ኤርትራዊ፡ ብርግጽ እቲ ጽሩይ ኣፍሪቃዊ ክኸውን ኣሎዎ፡ እዩ ዝብል እቲ ናይ ምሁራን ምህሮ። እሞ እቲ ኣቦሓጎታቱ ኣቐዲሞም ንኤርትራ ዝፈለሱ፡ ነቶም ኣባሕጎታቶም ድሒሮ ዘርከቡ፡ ንሕና ብዓሌትና ካባኻኹም ንብለጽ ክብሉን፡ ብማዕሪኡ’ውን ወዲ/ጓል-ኣባትነት ከቑጽሩ፡ መንነት ክህቡን ክኸልኡን ክፈታትኑ ክትሰምዕ እንከሎኻ፡ መንጸሮር ዝሓዞ ዒንኪላሎ ፖልቲካ ካብ ምዃን ሓሊፉ ንፋስያ ምኻኑ ይስወጠካ። እሞ’ዚ መሓዛኡ ኣውራጃነትከ ምስ ምንታይ ደኣ ይቑጸር? ብርግጽ ምልኪ ቅድሚ ኣብ ተግባር ምውዓሉ ሓሳብ ስለ ዝኾነ፡ እዞም ነቲ ሰፊሕ ዕድል ክረኽቡ ዘይከኣሉ ዕሸላት መለኽቲ፡ ገለ መላመዲ ዝኾኖም ብዓቕሞም ጽብብ ዝበለ መላመዲ ክልል ክፈጥሩን፡ መን ይፈልጥ መሕኮር ስልጣን እንተጠቐሞም ክፍትኑሉ ዝሓልሙ ኣይክሰኣኑን’ዮም። እምበኣርከስ ከምቲ ቅድሚ 15 ዓመታት ኣቢሉ ይገብር ንኣውራጃነት ከበሳና ኣመልኪተ ገለ ሓንጢጠሉ ንዝነበርኩ ሓሳብ ብምዝካር፡ ምስዚ ኣብ ዓመት 2016 ቁሩብ ሳዕሪሩ ዝጸንሐ ግናይነታት ብምዝካር፡ ኣስከ ገለ ክደግም። ኩልና እንሰማምዓሉ ጉዳት’ዩ እዚ ከበሳታት ኤርትራ መረብ ምላሽ፡ ምድረ ኣግእዚ፡ ምድረ ሓማሴን ይበሃል ምንባሩ። ስለዚ’ውን ካን ብዘይናትካ ኩታ ሸነን እንተዘይኮይኑ፡ ‘ንሕና ሓምሴን እኮ ኢና!’ ዝብል እንተተረኺቡ’ሞ፡ ካብቶም ካልኦት ደቂ ከበሳ(ደቂ ሓማሴን) ብብሉጽነቱ ክምከሓሉ እንተሰሚዕኩም፡ ዕዋኖ በሉዎ። መኽንያቱ ሓማሴን ናይ ኩሉ ከበሳ መጸውዒ’ዩ ዝነበረ፡ ንመን ቀሪቡ ኣንታ ንመን ክርሕቆ? ግን ብማዕሪኡ’ውን ‘ኣከለጉዛይ ይኹን ሰራየ’ ኣልዒሉ ካብ ካላኡ ንላዕሊ ዝበልጽ’የ ኣንዳበለ ፈኽነን ዝብል እንተተረኸበ’ውን በሉዎ፣ ክልቲኣቱ መጸውዕ ፍሉያት ዓሌት ብምዃኑ ብዓለትካ ኮራዕካ እምበር ኣውራጃስ ኢምጰራጦርያዊ መግዛእቲ ጣልያን ዝደኮኖ ክልል እንድዩ’ሞ ምለሰሉ ደኣ በሉዎ። ትፈልጡዶ ሰራየ ምስ ዝተረፉ ኣሕዋቶም ዝፈረዩዎም ኩሎም ‘ደቂ ወረሰናዝጊ’ ይበሃሉ ምንባሮም፡ ብማዕረኡ’ውን ዝበዝሐ ኣብዚ ሕጂ ናይ ሰናዕ ኣውራጃ ኣካለጉዛይን ሓማሴንን ዝነብር ህዝቢ ብዓሌቱ ‘ደቂ ሚናብ’ ይበሃል ምንባሩ። እዚ ክብል ከሎኹ ንቡዙሕ ካብ ካልእ ዓሌታት ዝመበቆሉ ህዝቢ ከበሳ ዘንጊዐ ዘይኮነስ፡ ሰእን ኣፍልጦ ኣብ ዘይምልከቶም መላኺ ሃለውለው ተሸሚሞም ከምቲ ኣብ ‘ሓማሴን’ ኣመልኪተ ኢለዮ ዘሎኹ ብዘይኩታኻ ሸነን ዘይሓምቀሉ የለን’ሞ፡ ሓደራኹም ምዕባይን ምጥርናፍን ይኹነልና እቲ ጥበብ።  ስለዚ እዚ ከንቱ ኣውራጃዊ ዘመተ 2016 ደጊም ይኣኽሎ፤ ብርግጽ’ውን ካብ ሃመማ ሓኸለ ምፍታሽን ከንቱነትን’ዩ። ነቶም በዚ ሸንኮለል’ዚ ዝጸመምኩም ኤርትራውያን ተወላዶ ካላኦት ኣውርጃታት’ውን፡ ሓደራኹም ካብዚ መሕመሚ ጉዳይ የድሕንኩም። ምናልባት ተመሳሳሊ ጸገማት እንተሃልዩኩም ንጽባሕ ኣይተቐምጡዎ። ብሓፈሽኡ ግን ክብረት መስዋእትነት ህዝብና ዝቓኒ፡ ንቕድሚት ጥራሕ ዝሰጉም፡ ስሙር ኤርትራዊ ተሞክሮ ዘቃልሕ፡ ሰላምን ቅሳነትን ዕብየትን ዝዓሰሎ ዓመት 2017 ደጊም ይፍጠረልና።

5)   መራኸቢ ብዙሓትና ኣሞኳደኣ ኢንተርነት፡ ኣብ ዓለምና ፈጢሩዎ ዘሎ ናህሪ ሓበረታ ንዓለምና ናብ ዘይትፈልጦ ዝነበረት ሓዲሽ ክውንነትን ግጥምያን ኣእትዩዋ ስለ ዘሎ፡ ኤርትራውነትና’ውን ዓቕሚ ንቕሓት ህዝብና ዝመጽዮ ይሕመቕ ይጸብቕ ምትሕቑቛናት ክህሉዎ ግድን’ዩ። ወዮ ደእ መንግስቲ ኤርትራ እንተስ ብሰላ ሕምቀቱ ይኹን ጸረ ናጽነት እንካን ሃባን ኣብ መንጉኡን ህዝቡን ኣብ ንኢንተርነት ኮሕኖ ገይሩዋ ኣሎ’ምበር፡ ምስዚ ዘሎ ሃውተታ ዝንቡዓትሲ ክንደይኮን ከሽግሮ ምከኣለ? ዘየተሓሳስብ ኣይኮነን። እቶም ኮነ ኢሎም ንህዝቢ ኣብ ቤላ-ቤለው ከንብሩዎ ዝመረጹን ጸረ ውዱብ ኩውንነትን ፋሉላውያን ኣብ ዓለምና ፈጢሮሞ ዘሎዉ ምድንጋርን ገልበጥበጥን ነቲ ብዓቕሚ ትምህርቱ ዝሰንኮፈን ሚዛን ዝጎድሎን ብዝያዳ ብበጃ ዘይርጡብ ሓበረታ ገይሮሞ ከምዘሎዉ መጠን፣ ኤርትራውነትና’ውን ከምዓቕሙ ክጻላሎ ዝርከብ ዘሎ እንድዩ፡ ከምቲ ኣቦታት ዝብሉዎ “ሓንካስ ዘውረዮ በዓል ፈረስ ነይመልሶ!” ኮይኑ ስለ ዘሎ፡ ደጊም ኣብዚ ይግባይ ዘይበሃሎ ሃለወለው ፓልቶክን ካልእን ንዑኡ ዝመስል ክውኒነት ወጺኡ ገጽ ንገጽ ብምርድዳእ ናብ ዝሓሸን ዝበለጸን ዓውደ ቃልሲ ዘሰጋግር ይግበረልና ዓመት 2017.

  

6)   ኣብ መጨረሽታ ከልዕሎ ዝደልዮ ነጥብን ዘይናይመጨረሽታን ግን፡ ብዛዕባ ‘ተቓውሞና’ እዩ። ‘ኣብ መንጎ ክልተ ዒቃ ዝቦቐለት ቆልቃልሲ ንምዋእላ ክትነብዕ ትነብር።’ ከም ዝብሉዎ፡ ብክልተን ሰለስተን ስሕለታት ክትሕርሓር እትነብር ዘላ ብዋንነት ንገሊኦም ጥራሕ ተገዲፋ ትልኽ እትብል ዘላ ተቓውሞ፡ ካን ከም መለቀብታ ጥራሕ ተቖጺራ ምህላዋ የሕዝነካ። ያኢ ሃገርና ጥዒሙዋን ርህዩዋን ያኢ ከም ዘሎ፡ ንቑምነገር ገዲፍካ ኣብ ጓል ነገር ተሸኺልካ ሸንኮለል ምብል ዝገርም’ዩ። ህዝብና ሓሲሙዎ’ሎ፡ ራህዋ ዘምጽኣሉ ዪደሊ። እዚ ዕማም’ዚ ናይ ኩሉ ኣዚሩ ንኽርኢ ብቕዓት ዘሎዎ ሃገራዊ ዕማም’ዩ። እሱ ስለዝኾነ’ዩ እውን ኩሉ ልቢ ዘሎዎ ኤርትራዊ ክቃወም ዝሕተት። ስለዚ’ውን ኤርትራዊ ተቓውሞ ናይ ኩሉ ኤርትራዊ’ዩ። ዘድምዕ ተቕውሞ እንተዘይሃልዩ ድኽመት ናይ ሓደ ክልተ ጉልባብቦም ዝቐልዑ ወልቀሰባት ይኹን ጉጅለታት ጥራሕ’ዩ ኣየስምዕን። እቲ ፍሽለት ናይ ኩሉ’ዩ። ብቐንዱ መንግስቲ ኤርትራ ነቲ ሉሙስ ምናቱ ክሓብእ ምእንታን፡ ንመዓቀን ጥምዙሕ ህላወኡ ዝጥቀመሉ መስትያት ንምግባሩ፡ ኣይበልክኹምንዶ? ካባይ ዝበልጽ ክትረኽቡ ኣይትሕሰቡ፣ እንዳበለ ዝሕባኣሉ ዘሎ ጸላም በዓቲ ኮይኑሉ ምህላዉ ከተስተውዕል፤ ብማዕረኡ’ውን ከምቲ መንግስተ ሰማይ የዋርሶ ነፍስሔር ስዉእ ስዩም ዕቕባሚካኤል ‘እዚ ተቓውሞ ዝመንግስቶም እውን ኣሎዉ’ዮም’ ብምባል ዘጠመቆም ዘይበልዩ ጃለታት፡ ንሃገርና ዝኸውን ቅንጣብ ትዕየር ረብሓ ዘይገበሩ እንክንሶም፡ ንተቕውሞና ጥራሕ ብምቅዋም፡ ንድኽመታት መንግስቲ ምሕረት ዝሃቡን መተዓረቒ ክገብሩዎ ዝፍትኑ ምስሉያትን ተበለጽትን ኣብ 2017 ኣብ ህዝባዊ ልቦም ተመሊሶም ንህዝቢ ኤርትራ ዝጠቅም ቁምነገር ክገብሩ ክርኢ ምንዮተይን ጸሎተይን ወሰን የብሉን።

ፈጣሪ ሃገርና ይባርኸልና!

 

ሃይለ ወልዱ።

ሎንዶን።