ባህግና Eri-Bahgna Media 24.05.2026 መበል 35 ዓመት ዝኽሪ ናጽነት ኤርትራ፡ ዓቕምኻ ብጻዕርኻ'ዩ ዝረጋገጽ፡ ግጥሚ ንክብሪ መዓልቲ ናጽነት
Written by Eri-Bahgna MediaMedia
ኣብ መበል 35 ዓመት መዓልቲ ናጽነት ኤርትራ ብኣቦ መንበር ፖሓኤ ዘቐረበ ናይ ዮሃና መልእኽቲ
Written by ገረዝጊሄት ተወልደ ኣቦ መንበር ፖሓኤ
መዓልቲ ናጽነት ውጽኢት ናይ ወሎዶታት ቃልስን ክቡርመስዋእትን ስለዝኾነ ንዘለዓለም ከቢሩ ክነብር እዩ። ስለዚ እዩ ድማ ኣብ ውሽጥን ኣብ ደገን ዝነብር መላእ ህዝብና በብመንገዱ ነዚ መበል 35 ዓመት መዓልቲ ናጽነት ዘብዕሎ ዘሎ።
ብስመይን ብስም ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራን ኣብ ኩሉ ኩርንዓት ዓለም ንዝርከብ ህዝቢ ኤርትራ ናይ ዮሃና መልእኽተይ አመሓላልፍ።
ብፍላይ፡ ብደገን ብውሽጥን ንልዑላውነት ሃገርና ዝፈታተን ተረኽቦታት ኣብ ዝርኣየሉ ዘሎ ግዜ፣ ከምኡ’ውን ገለ ሓያላት ሃገራት ጸረ-ኣሀጉራዊ ሕጊ ድልየቶም ኣብ ዝፍጽምሉ ዘለዉ እዋን፣ ነፍሲወከፍ ዜጋ ንልዑላውነት ሃገርና ናይ ምክልኻል ግዴታ ኣለዎ።
እዚ ማለት፡ ብዙሓት ሰልፍታት ዝዋስኡሉ፡ ግዘኣተ-ሕጊ ዝሰፍነሉን ሰብኣዊ መሰላት ዝኸብረሉን ቅዋማዊ ምሕደራ ናይ ምትካል መብጽዓ ጠሊሙ፤ ምልካዊ ስርዓት ተኺሉ ንዘሎ ገባቲ ሓይሊ ምቕባል ኣይኰነን። እኳ ደኣ ከመይ ኢልና አብዚ ወዲቕና፡ ብከመይከ ካብዚ ማእለያ ዘይብሉ ጭቆና ተገላጊልና፣ ንቡር ናብራ ክንነብር ንኽእል ኢልና ነንሓድሕድና ክንላዘብ ከም ዘሎና እርኢ። ካብዚ ነቒለ ዘመሓላልፎ መልእኽቲ ድማ፡
1. ህዝብና፡ ተኾርሚኻ ሞት አሳፊሕካ ሞት ከም ዝብሃል፡ ተቓዊምካ ኣይተቓዊምካ ኣደዳ ስደትን ማእሰርትን ድኽነትን ሕማምን ኴንካ ምህላውካ ካብ ማንም ንላዕሊ ባዕልኻ እትፈልጦ ሓቂ እዩ። ስለዚ ንዘይንቡር ናብራ ከም ንቡር ምቕባል ወጊድ ኢልካ፣ ንፍርህን ራዕድን ቀንጢጥካ ንሰብኣዊ መሰልካን ክብርኻን ክትላዓል እጽውዓካ።
2. ሰራዊት ኤርትራ መሳርሒ ምልካዊ ስርዓት ካብ ምዃን ተቖጢቡ ኣብ ምክልኻል ሃገርን አብ ጎድኒ ፍትሓዊ ቃልሲ ህዝብናን ደው ክብል እጽውዕ።
3. ሃገራውያን ሓይልታት ኤርትራ አብ ዝተሓተ ሓባራዊ ነጥቢ ተጠርኒፍና ንህዝብና ተስፋ ክንህብን አድማዕቲ ኴና ክንርከብን ሎሚ እውን ከም ትማሊ መድረኽ ይጠልበና ከም ዘሎ ካብ ቅድሚ ኩላትና ስዉር ኣይኰነን እንዳበልኩ ሓደ ሰፊሕ ጽላል ንምቛም ብዕቱብ ክንትሓሓዞ እጽውዕ።
4. ደለይቲ ፍትሒ መንእሰያት ኤርትራ ንእተጠልመ መብጽዓ መሊስኩም፣ ሰላም ዝሰፈና ብልጽግቲ ኤርትራ ንክትሃንጹ፡ ኣብ ክሊ ሃገራዊ ዲሞክራስያዊ መስመር ክትጥርነፉን ምስ ኩሎም ሃገራውያን ገዳይም ተቓለስቲ ሓቢርኩም ክትሰርሑን እጽውዓኩም። ናይ ኣርብዓታት ወለዶ፡ ነቲ ኤርትራ ትመቓቐል ዝብል መግዛእታዊ ሽርሒ ኣፍሲሎም፣ ሓድነት ኤርትራ ኣረጋጊጾም እዮም። ፖሊቲካዊ ሰልፍታት መስርኢቶም’ውን ንብዙሕነት ህዝብና ኣሚኖም ተቓሊሶም እዮም። ይኹን’ምበር ካብ’ቲ ንኤርትራ ብመልክዕ ፈደረሽን ኣብ ትሕቲ ሃጸያዊ ስርዓት ኢትዮጵያ ክትቁረን ዝገበረ ኣህጉራዊ ውዲት ከምልጡ ኣይከኣሉን። ናይ ስሳታት ወለዶ ሰፍ ዘይብል መስዋእቲ ከፊሎም፡ ናጽነት ዓቂቦምን ናይ ሃገርና ልዑላውነት ኣረጋጊጾምን እዮም። ናይ ህዝቢ ልዑላውነት ኣብ ምርግጋጽ ግን ፈሺሎም ጥራሕ ዘይኮኑ መብጽዓ ሃገራዊ ቃልሲ ጠሊሞምን፡ ምልኪ ተኺሎምን እዮም። ስለዚ ድማ ፍትሕን ሰላምን ብልጽግናን ዝዓሰሎ ናይ ህዝቢ ልዑላውነት ምርግጋጽ ዕጫ ናይ ሎሚ ወለዶ ኮይኑ ኣሎ። ማዕሬኡ ኴንኩም ክትርከቡን ክትዕወቱን ድማ እምነ።
5 ኤርትራ ብስትራተጂካዊ ኣቀማምጣኣን ባህርያዊ ጸጋታታን ቆላሕታ ናይ ሓያሎይ ሃገራት ስሒባ ኣላ። ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ተረሲዑ፡ መደልደሊ ምልኪ ንከይከውን እተውሃሃደ ዲፕሎማስያዊ ምንቅስቓስ ከነካይድ እጽውዕ።
6 ደገፍቲ ስርዓት ከም ደገምቲ ኣዕዋፍ ዝተባሃልኩሞ ካብ ምድጋም፣ ፈጣሪ ዝዓደለኩም ልቦና ተጠቒምኩም ንቕኑዕ ቅኑዕ፣ ንጌጋ ጌጋ ክትብሉ፣ ብፍላይ እቶም ኣብ ወጻኢ አብ ሃገራት ምዕራብ እትነብሩ፣ ህዝብና ተነፊጉዎ ዘሎ ሰብኣውን ዲሞክራስያውን መሰላት ከብቅዕ ብፍላይ እኳ ደረትን ዓስብን ዘይብሉ "ሃገራዊ ኣገልግሎት"፣ ንሰብ ከም አቕሓ ፈቐዶኡ አቐምጠለይ ኢልካ ምሕዳግ፣ ንእሱር አብ ቤት ፍርዲ ዘይምቕራብ፣ ብዓቢኡ ድማ ን 35 ዓመታት ብዘይቅዋም ብግዝያውነት ምግዛእ የብቅዕ ዝብል ቃልኩም ከተስምዑ እጽውዓኩም።
7 መንግስቲ ኢትዮጵያ ብፍቶት ይኹን ብሓይሊ ዋና ኣፍ ደገ ባሕሪ ክኸውን እየ ዝብል መደቡ ጸረ ሰላምን ሰናይ ጉርብትናን ስለዝዀነ ንህዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን ብሓባር ዘበልጽግ አብ አህጉራዊ ሕጊ ባሕሪ እተመርኰሰ ስምምዓት መሰረት ጌሩ ጥራይ ተጠቃሚ ክኸውን እጽውዕ። ዞባና ሰላም ጸሚኡዎ ኣሎ እሞ ውግእ ይኣኽሎ።
ዓወት ንፍትሓዊ ዲሞክራስያዊ ቃልሲ ህዝብና!!
ውድቀት ንምልካዊ ስርዓት ኣስመራ!!
ዘለዓለማዊ ዝኽርን ክብርን ንሰማእታትና!!
ሓው ገረዝግሄር ተወልደ ኣቦመንበር ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ (ፖሓኤ)፡ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራሲያዊ ለውጢ (ኤሃባዲለ) ብመኽንያት መበል 35 ዓመት መዓልቲ ናጻነት ኤርትራ ብ23 ጉንበት 2026 ኣብ ዘዳለዎ ኣኼባ ናይ ምሕዝነት መልእኽቲ ኣመሓላሊፉ።
ኣብቲ ኣባላት ኤሃባዲለን ካብ ዝተፈላለዩ ኩርነዓት ዝተዓደሙ ኣጋይሽን ዝተሳተፍሉ መድረኽ፡ ኣቦመንበር ገረዝጊሄር ተወልደ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ኣብዚ እዋንዚ ዓለምና ናይ ሓያላት ከይትኸውን ይረአ ብዛዕባ ዘሎ ስግኣት ጠቒሱ። ብዝያዳ ከኣ ኤርትራውያን ንናጽነት ሃገሮም ዝኸፈልዎ ክቡር ዋጋን ዝተጓዕዝዎ መሪርን ነዊሕን መስርሕ ቃልሲ ዳህሲሱ። ምእንቲዚ ኤርትራውያን ኣብ ዝሃለዉ ይሃልዉ ንመዓልቲ ናጽነት ብኽብሪ ከም ዝዝክርዋ ኣብቲ ቃሉ ጠቒሱ።
ኣብቲ ኣጋጣሚ ናብ ኩሎም ኤርትራውያን ናይ ዮሃና መልእኽቱ ዘመሓላለፈ ሓው ገረዝጊሄር፡ ብመንጽርቲ ዘለናዮ ተሃዋሲ መድረኽ፡ ካብ ዝተፈላለዩ ኤርትራውያን ኣካላት ትጽቢት ዝግበረሎም ሓላፍነታትን ኣብ ግምት ብምእታው፡ እዚ መጸዋዕታኡ ኣቕሪቡ።
“1 ህዝብና፡ “ተኾርሚኻ ሞት አሳፊሕካ ሞት” ከም ዝብሃል፡ ተቓዊምካ ኣይተቓዊምካ ኣደዳ ስደትን ማእሰርትን ድኽነትን ሕማምን ኴንካ ምህላውካ ካብ ማንም ንላዕሊ ባዕልኻ እትፈልጦ ሓቂ እዩ። ስለዚ ንዘይንቡር ናብራ ከም ንቡር ምቕባል ወጊድ ኢልካ፣ ንፍርህን ራዕድን ቀንጢጥካ ንሰብኣዊ መሰልካን ክብርኻን ክትላዓል እጽውዓካ።
2 ሰራዊት ኤርትራ መሳርሒ ምልካዊ ስርዓት ካብ ምዃን ተቖጢቡ ኣብ ምክልኻል ሃገርን አብ ጎድኒ ፍትሓዊ ቃልሲ ህዝብናን ደው ክብል እጽውዖ።
3. ሃገራውያን ሓይልታት ኤርትራ አብ ዝተሓተ ሓባራዊ ነጥቢ ተጠርኒፍና ንህዝብና ተስፋ ክንህብ አድማዕቲ ኮይና ክንርከብ ሎሚ እውን ከም ትማሊ መድረኽ ይጠልበና ከም ዘሎ ካብ ቅድሚ ኩላትና ስዉር ኣይኰነን እንዳበልኩ፡ ሓደ ሰፊሕ ጽላል ንምቛም ብዕቱብ ክንትሓሓዞ እጽውዕ።
4. ደለይቲ ፍትሒ መንእሰያት ኤርትራ እተጠልመ መብጽዓ መሊስኩም፣ ሰላም ዝሰፈና ብልጽግቲ ኤርትራ ንክትሃንጹ፣ አብ ክሊ ሃገራዊ ዲሞክራስያዊ መስመር ክትጥርነፉን፣ ምስ ኩሎም ሃገራውያን ገዳይም ተቓለስቲ ሓቢርኩም ክትሰርሑን እጽውዓኩም።
ናይ ኣርብዓታት ወለዶ: ነቲ ኤርትራ ትመቓቐል ዝብል መግዛእታዊ ሸርሒ ኣፍሺሎም፣ ሓድነት ኤርትራ ኣረጋጊጾም እዮም። ፖሊቲካዊ ሰልፍታት መስሪቶም’ውን፡ ንብዙሕነት ህዝብና ኣሚኖም ተቓሊሶም እዮም።
ይኹን’ምበር ካብ’ቲ ንኤርትራ ብመልክዕ ፈደረሽን ኣብ ትሕቲ ሃጸያዊ ስርዓት ኢትዮጵያ ክትቁረን ዝገበረ ኣህጉራዊ ውዲት ከምልጡ ኣይከኣሉን።
ናይ ስሳታት ወለዶ ሰፍ ዘይብል መስዋእቲ ከፊሎም ናጽነት ዓቂቦም ናይ ሃገርና ልዑላውነት ኣረጋጊጾም እዮም። አብ ናይ ህዝቢ ልዑላውነት ምርግጋጽ ግን ፈሺሎም። ፈሺሎም ጥራሕ ዘይኰኑ መብጽዓ ሃገራዊ ቃልሲ ጠሊሞም ምልኪ ተኺሎም። ስለዚ ድማ ፍትሕን ሰላምን ብልጽግናን ዝዓሰሎ ናይ ህዝቢ ልዑላውነት ምርግጋጽ፡ ዕጫ ናይ ሎሚ ወለዶ ኮይኑ ኣሎ። ማዕሬኡ ኴንኩም ክትዕወቱ ድማ እምነ።
5 ኤርትራ ብስትራተጂካዊ ኣቀማምጣኣን ባህርያዊ ጸጋታታን ቆላሕታ ናይ ሓያሎይ ሃገራት ስሒባ ኣላ። ሰብኣዊ ግህሰት ተረሲዑ፡ መደልደሊ ምልኪ ንከይከውን እተውሃሃደ ዲፕሎማስያዊ ምንቅስቓስ ከነካይድ እጽውዕ።
6 ደገፍቲ ስርዓት ህግደፍ ከም ደግምቲ ኣዕዋፍ ዝተባሃልኩሞ ካብ ምድጋም፣ ፈጣሪ ዝዓደለኩም ልቦና ተጠቒምኩም ንቕኑዕ ቅኑዕ፣ ንጌጋ ጌጋ ክትብሉ፣ ብፍላይ እቶም ኣብ ወጻኢ አብ ሃገራት ምዕራብ እትነብሩ፣ ህዝብና ተነፊጉዎ ዘሎ ሰብኣውን ዲሞክራስያውን መሰላት ከብቅዕ፡ ብፍላይ እኳ ደረትን ዓስብን ዘይብሉ "ሃገራዊ ኣገልግሎት"፣ ንሰብ ከም አቕሓ ፈቐዶኡ አቐምጠለይ ኢልካ ምሕዳግ፣ ንእሱር አብ ቤት ፍርዲ ዘይምቕራብ፣ ብዓቢኡ ድማ ን 35 ዓመታት ብዘይቅዋም ብግዝያውነት ምግዛእ የብቅዕ ዝብል ቃልኩም ከተስምዑ እጽውዓኩም።
7 መንግስቲ ኢትዮጵያ ብፍቶት ይኹን ብሓይሊ ዋና ኣፍ ደገ ባሕሪ ክኸውን እየ ዝብል መደቡ፡ ጸረ ሰላምን ሰናይ ጉርብትናን ስለዝዀነ፡ ንህዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን ብሓባር ዘበልጽግ አብ አህጉራዊ ሕጊ ባሕሪ እተመርኰሰ ስምምዓት ተመስሪቱ ጥራይ ተጠቃሚ ክኸውን እጽውዕ። ዞባና ሰላም እዩ ጸሚኡዎ ዘሎ እሞ ውግእ ይኣኽሎ።”
ኣብቲ መድረኽ ሓለፍቲ ሓጋግን ፈጻምን ኣካላት ሃገራዊ ባይቶ፡ ወከልቲ ሓይልታት ለውጢ ኤርትራ፡ ወከልቲ ገዳይም ተቓለስትን ደቂ ኣንስትዮን ናይቲ ባይቶ ከምኡ እውን ዕዱማት ጋዜጠኛታት ሃገረ ግብጺ በብታራ ንመዓልቲ ናጽነት ኤርትራ ዝምልከት ቃል ኣስሚዖም።
إرتريا- التوق -: كلمة تهنئة بمناسبة الذكرى الخامسة والثلاثين
Written by Eritrea. Al-Touq
ጅቡታዊ ኮሚሽነር ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪቃ፡ ማሕሙድ ዓሊ ዩሱፍ ናይ ቅድም ፕረሲደንት ናጀርያ ኦሊሰጎን ኦባሳንጆ ኣብ መስርሕ ሰላም ቀርኒ ኣፈሪቃ ኣስተዋጸኦ ንከበርክት ከም ዝመዘዞ ናይቲ ሕብረት ክፍሊ ዜና ኣፍሊጡ። እቲ ኮሚሽነር ሕብረት ኣፍሪቃ ምምዛዝ ኦባሳንጆ ከም ናይ ሰላም ባእታ ክሕብር እንከሎ፡ ኦባሳንጆ ዝተረሓሓቐ ተመኩሮታት ኣብ ምቅርራብ፡ ውሕልነትን ተኣማንነትን ከም ዘለዎ ኣብ ግምት ብምእታው ናብዚ ኣገዳሲ ዕማም ከም ዝመዘዞ ጠቒሱ።
በቲ ተመዚዝሉ ዘሎ ሓላፍነት መሰረት፡ ኦባሳንጆ፡ ኣብ ኩሎም ተዛመድቲ ዛዕባታት ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ብምትሕብባር ተሳቲፉ፡ ኣብ ምህናጽ ቀጻሊ ምትእምማን፡ ዘተታትን ተጀሚሩ ዘሎ መስርሕ ምርግጋጽ ቀጻሊ ሰላም ቀርኒ ኣፍሪቃን ከም ዝሰርሕ ኣፍሊጡ። ብመንጽር’ዚ ኦባሳንጆ ኣብ ጉዳያት ሱዳን፡ ኢትዮጵያ፡ ውሽጣዊ ውግኣት ኢትዮጵያ፡ ቅልውላው ሶማሊያን ዘይምርግጋእ ደቡብ ሱዳንን ከም ዝሳተፍ ይእመን።
ኮሚሽነር መሓመድ ዓሊ ዩሱፍ፡ ናይቲ ፕረሲደንት ናጀርያ ነበር ኦባሳንጆ ነቲ መዝነት ቅሩብ ኮይኑ ምቕባል ንኢዱ፡ ናይ ሕብረት ኣፍሪቃ ምእንቲ ቀጻሊ ሰላምን ምርግጋእን ምትሕብባር ከምዘይፍለዮ ኣረጋጊጽሉ።
ኦባሳንጆ ኣብ መስርሕ እዚ ሎሚ ኣብ ሓደጋ ምፍራስ ወዲቑ ዘሎ ስምምዕ ፕሪቶርያ ኣብ መንጎ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይን ንሕብረት ኣፍሪቃ ወኪሉ ኣብ ወርሒ ነሃሰ 2021 ተመዚዙ ነቲ ናይ ምቅርራብ ኣካል መሪሑ ዘፈራሪሙ ተኹሲ ክቋረጽ ዘኽኣለ ምንባሩ ዝዝከር እዩ።
ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ግዜ ናጽነት ሓጐሱ ካብ ዝገለጸሉ ምስልታት
24 ጉንበት ቅድሚ 35 ዓመታት መግዛእቲ ተሳዒሩ፡ ኤርትራ ደቃ ብሓባር ብዝኸፈልዎ ክቡር መስዋእቲ መሬታዊ፡ ማያውን ኣየራውን ግዝኣታ ነጻ ዝወጸላ ታሪኻዊት ዕለት ስለ ዝኾነት፡ ሰዲህኤ ንኹሎም ኤርትራውያንን ፈተውቲ ኤርትራን ዮሃና ትብል።
መሰረታዊ ዕላማ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ መግዛእቲ ኣልጊስካ ጨቋንን ተጨቋንን ዘይብላ፡ ሰላምን ርግኣትን፡ ብልጽግናን ዝሰፈና፡ ብዲሞክራስያዊ ስርዓት እትመሓደር ሕገ-መንግስታዊት ሃገር ምውሓስ እዩ ነይሩ። ድሕሪ ናጽነት፡ ህዝብና ነቲ ሓቢርካ ሃገር ንምህናጽ ተቐሪብሉ ዝነበረ ምዕራፍ ቃልሲ፡ ከም ውሁብ ወሲድዎ ስለ ዝነበረ፡ ከም ዝዕወት ኣይተጠራጠረን። ምኽንያቱ እቲ ኣብ ስልጣን ዝተወጥሐ ጉጅለ ዘይትግበር መብጸዓታት የስምዕን ይጽሕፍን ስለ ዝነበረ። ኣብ ተመኩሮ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኩሉቲ ዝተኸፍለ ክቡር ዋጋን ዘጋጠመ ዕንወትን ህልቂትን፡ ምእንቲ ሰንሰለታዊ መግዛእቲ ሓንሳብን ንሓዋሩን ምውጋድ እዩ ነይሩ። ህዝቢ ኤርትራ በቲ ዝነበሮ ፍቕሪ ሃገርን ቅሩብነት ንቃልስን፡ ኤርትራ ድሕሪ ናጽነት ኣብ ሓጺር ግዜ ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ዕቤት ከም እትበጽሕ ርግጸኛ ነይሩ።
እተንኾነ ብሰንክቲ ኢሳያስ ዝመርሖ ጠላም ጉጅለ፡ ባህጊ ህዝብና ሎሚ’ውን ኣብ ትጽቢትን ቃልስን እዩ ዘሎ። እቲ ጥልመት ብዘኸተሎ በደል ዘማረሩ ገለ ወገናት፡ ኣብ ኣድላይነት ነጻነት፡ ልኡላውነትን ግዝኣታዊ ሓድነት ኤርትራን ሰጋእ መጋእ ክብሉ ይረኣዩ እዮም። እንተኾነ እቲ ናይ ኩሉ፡ ከነዕውቶ ንቃለሰሉ ዘለና ባህግታት መሰረት፡ ናጽነትን ልኡላውነትን ኤርትራ እዩ እሞ፡ ወትሩ ህያው ኮይኑ ካብ ምዕቃቡ ካልእ ምርጫ ከም ዘየብልና ንገንዘብ። እቲ ንህዝብና ዝድህኾ ዘሎ ወጽዓ ከኣ፡ ምምሕዳር ህግደፍ ዝፈጠሮ እምበር፡ ብሰንኪ ናይ ኤርትራ ናጻ ሃገር ምዃን ዝሰዓበ ዘይምዃኑ ብምርዳእ ንክቱር ጭቆና ህግደፍ ተቓሊስና ንምውጋዱ ብሓባር ቃልስና ካብ ምቕጻል ካልእ መተካእታ ከም ዘየብልና ኣብዚ ታሪኻውን ተሃዋስን ኣጋጣሚ ከነረጋግጽ ይግበኣና።
ቃልሲ ንምህናጽ ሃገረ-መንግስትን ምዕቃብ ሓድነትን፡ ካብቲ ኣብ ብረታዊ ቃልሲ ዝተኸፍለ ዝተሓተ ዋጋ ዝሓትት ክኸውን እዩ ዝብል ትጽቢት ህዝብና ነይሩ። ካብቲ ነዚ ትጽቢት ዘሕደረሉ ምኽንያታት፡ እቲ ቃልሲ ኣንጻር ባዕዳዊ ሓይሊ ዘይምዃኑን ከም ውጽኢት ናይቲ ቃልሲ ድሕሪ ናጽነት ኩሎም ኤርትራውያን ማዕረ ተጠቀምቲ ክኾኑ እዮም ዝብል እምነት ከም ዝነበሮ ምጥቃስ ይከኣል። ኣብ ቃልሲ ምህናጽ ሃገር፡ ዓቕሚ እንተዘይጐዲሉና፡ ንመሰል ኤርትራውያን ኣዋሲኑ ስልጣኑ ቅድሚት ዝሰርዕ ስሱዕ ምምሕዳር ክህሉ እዩ ዝብል ግምት ናይ ውሑዳት እዩ ነይሩ። ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ንኹሉ ብሒቱ “ኤርትራ ናተይ ጥራሕ እያ” ዝብል ጉጅለ ክህሉ ትጽቢት ኤርትራውያን ኣይነበረን። ምስዚ ግና፡ ሰማዒ ኣይረኸቡን እምበር፡ ካብ ቅድም እቲ ብግብሪ ዝተራእየን ዝረአ ዘሎን ኩነታት ከየጋጥም ስግኣት ዝሓደሮም፡ ብዓንተቦ ንምግትኡ ዝጸውዑን ዝተቃለሱን ፖለቲካዊ ውድባት ነይሮም ኢዮም።
ድሕሪ ናጽነት ወርሒ ኣብዘይመልአ ግዜ፡ ሓቀኛ ጸረ ህዝቢ ባህርያቱ ሓቢኡ ዝጸንሐ፡ ደሓር ግና ብጋህዲ ሕድሪ ሰማእታት ዝጠለመን ሕማቕ ክፈዲ ዝተዓጥቀን ጉጅለ ኢሳያስ ካብ ትጽቢት ህዝብና ወጻኢ ተጋሂዱ። እነሆ ከኣ እቲ ብህዱእ ኩነታት ክካየድን ብውጽኢቱ ኩሎም ኤርትራውያን ብማዕረ ዝጥቀምሉን ክኸውን ትጽቢት ዝተገብረሉ ቃልሲ ምትካል ቅዋማውን ዲሞክራስያውን ስርዓት፡ “ንማይ ዝበልንዮስ ንበረድ ኮነ” ከም ዝበሃል፡ ኮይኑ። እቲ “እምበርከ፡ እቲ 2ይ ምዕራፍ ቃልሲ ከምቲ ናይ ናጽነት ኣብ 30 ዓመትከ ክውዳእ ድዩ ኣይፋሉን?” ዝተባህለ እነሆ 35 ዓመቱ መሊኡ። ዝተኸፍለ ዋጋ ክምዘን እንከሎ ‘ውን፡ ኣብ ኩሉቲ ድሕሪ ናጽነት ዝተራእየ፡ ግና ከኣ ከምኡ ከጋጥም ዘይነበሮ ውግኣት፡ ካብቲ ኣብ ናይ 30 ዓመታት ቀዳማይ ምዕራፍ ቃልስና ዝተኸፍለ ዋጋ ዝበዝሐን ዝመረረን ኮነ።
ከም መቐጸልታ ናይቲ ኣብ ተመኩሮና ዝተራእየ፡ ብሓባር ከቃልስ ዝኽእል ሰፊሕ ጽላል ናይ ምርግጋጽ ጻዕሪ፡ ሎሚ እውን ዕማም ኩሎም ኤርትራውያን ፖለቲካዊ ውዳበታት ኮይኑ ዘሎ እዩ። ምምስራት ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ (ፖሓኤ)ን ካለኦት ተበግሶታትን ኣብ ሕድሕዶም ዝነበረ ምጽልላም፡ ምጥቕቓዕን ምንጽጻግን ዘህደአ ምዃኑ ዘይከሓድ’ዩ። ኣብዚ ቀረባ፡ ስግረ-ዶባዊ ዓመጽ ህግደፍ ንምግጣምን ምቅላዕን፡ ተጀሚሩ ዘሎ ሓባራዊ ንጥፈት’ውን ክቕጽልን ክድንፍዕን ይግበኦ። እንተኾነ ጉዕዞና ትሕቲ ትጽቢት ናይ ህዝብና ናይ ለውጥን ሓቢርካ ምቅላስን ድሌት ምህላዉና ተገንዚብና፡ ኣብ ቅድሜና ተገቲሩ ዘሎ ሓላፍነት ክንፍጽም ከም ዝግበኣና ኣብዚ ታሪኻዊ ኣጋጣሚ ደጋጊምካ ምዝካሩ ኣገዳሲ እዩ።
ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)፡ ከም ወትሩ ሕድሪ ሰማእታት ኤርትራ ብምጽናዕ፡ ኤርትራዊ ናይ ለውጢ ሓይልታት ብሓባር ዝቃለስሉ መድረኽ ንምፍጣር ይግበር ኣብ ዘሎ ቃልሲ ከይሰልከየ፡ ኩሉ ካብኡ ዝድለ ከበርክት ቅሩብ ምህላዉ ኣብዚ ታሪኻዊ መዓልቲ ናጽነት ደጊሙ ሓይልታት ለውጢ ኤርትራ’ውን ንኹሉ ተበግሶታት፡ ነቲ ኣቐዲሙ ዝተነጽፈ ኣውንታዊ ባይታ ንድሕሪት ብዘይመልስ ኣመሓዲሩ ክቕጽሎ ትጽቢት ይግበረሉ።
እቲ ካልእ ንመበል 35 ዓመት ናጽነት ኤርትራ ክንዝክር እንከለና ጐሲናዮ ዘይንሓልፍ፡ ሎሚ ብፍላይ ኣብ ጐረባብትናን ዞባናን፡ ብሓፈሻ ከኣ ኣብ ዓለምና ዝረአ ዘሎ ዘይርጉእ ኩነታትን ቅልጡፍ ናይ ሓይልታት ኣሰላልፋ ለውጥታትን እዩ። ብፈደራል መንግስቲ ኢትዮጵያ ተደጋጊሙ ዝለዓል ዘሎ፡ ታሪኻዊ ኮነ ሕጋዊ መሰረት ዘየብሉ ንልኡላውነት ኤርትራ ዝፈታተን፡ ህርፋን ኣፍደገ ባሕርን ወደብ ዓሰብን ዝደረኾ ናብ ውግእ ከይዓርግ ዘስግእ ምትፍናን፡ ብኣተኩሮ እንከታተሎ ኣብ ዘለናሉ ኢና መበል 35 ዓመት መዓልቲ ነጻነት ንዝክር ዘለና።
ኩለ-መዳያዊ ዝምድና ክልል ትግራይ ምስ ኢትዮጵያ ኣብ ኣዝዩ ዘሰክፍ ደረጃ ይርከባ’ሎ። ውግእ ሱዳን ካብ ዝጅመር 3 ዓመታት’ኳ እንተሓለፎ፡ ናይ ሰላም መስርዕ ኣይሓዘን ጥራሕ ዘይኮነ፡ ምስ ጐረባብቲ ሃገራት ተወሳኺ ምትፍናን የርኢ’ሎ። እዚ ምስቲ ህግደፍ ኣብ ዝተኣጐደ ህውከት ኢዱ ካብ ምእታው ዓዲ ዘይውዕል ምዃኑ፡ ኣብ ህዝብና ዘሕድሮ ዘሎ ሰግኣት ምግማቱ ዘጸግም ኣይኮነን። እዚ ኩሉ ስግኣታት ተደሚሩ ዝፈጠሮ ማሕበረ-ቁጠባዊ ቅልውላውን ልምዓታዊ ብኩራት’ውን ዘሰክፍ’ዩ።
እዚ ዘይርጉእ ዘቤታውን ከባብያውን ምዕባለታት፡ ምስቲ ህግደፍ መልክዓቱ እንዳቐያየረ ክመጾ ዝጸንሐ፡ ሎሚ’ውን ጌና ዘይትላዊ ርክባትን ዝምድናታትን ክፈጥር ሃንደፍደፍ ይብል’ሎ። ድሮ ዝውሰድ ዘሎ ግፋ፡ ነጋሪቲ ውግእ ምድሳቕን ምእጋድ ምንቅስቓስን እኹል ምልክት ሰግኣት’ዩ። ስለዚ ህዝቢ ኤርትራ ኣብዚ ታሪኻዊ ዝኽሪ መዓልቲ ናጽነት ኣንጻር’ቲ ናይ ኩሉ መከራኻ ጠንቂ ዝኾነ ዓመጸኛ ጉጅለ ድምጽኻ ናይ ምስማዕን ቃልስኻ ናይ ምሕዳስን ሓላፍነት ከም ዘለካ ከነዘኻኽረካ እዋናዊ እዩ።
ዘልኣለማዊ ዝኽርን ክብርን ንሰማእታት ኤርትራ!
ንቅዋማዊ ምሕደራ፡ ዲሞክርስን ልምዓትንንቃለስ
ግጥሚ ንኽብሪ መበል 35 ዓመት መዓልቲ ናጽነት ኤርትራ
ካበ 1557 ዘጀመረ ግዝኣት ቱርኪ
1890 ዝቐጸለ ግዝኣት ጣልያን ፋሺስቲ
1941-52 እንግሊዛዊ መግዛእቲ
1952-62 ኤርትራዊ ፈደራላዊ መንግስቲ
1962-1991 ብጎበጣ ዝኣተወ ኢትዮጵያዊ ኣጽናቲ
ተሳዒሩ ተሓምሸሸ ዳኣ ህዝብና ብዝኸፈሎ መሰዋእቲ
1993 ሀዝብና ኣድመጸ ንናጽነት ኣብ ህላወ ኣህጉራዊ ተዓዘብቲ።
ብዘይ ዕረፍቲ ንመግዛእቲ ዝተቓወመ ህዝቢ ኤርትራ
ብመሪሕ ውድባቱ፣ ሰልፍታቱን ማሕበራቱን ብሓበራ
ንምንቅስቓስ ሓርነት ኤርትራ - ሓራካ ክንዝክራ
ሓምድ እድሪስ ዓዋተ ጀማሪ ናይ ሰውራ
ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ዘርጊሓ መሓውራ
ብ1991 ሓራ ወጸ መሬታ ምስ ባሕራ
ብ1993 ህዝብና "እወ ንናጽነት" ኣድሚጹ ልዑላዊት ገበራ።
ባሕሪ ኤርትራን ዓሰብን
ናይ ኢትዮጵያ ኮይኑ ኣይፈልጥን
ብታሪኽ ዓለም ፍሉጥን ስኑድን
ሓሶት እንተተደጋገመ ናብ ሓቂ ኣይልወጥን
ልዑላውነትና ኣብ ዋጋ-ዕዳጋ ኣይነእቱን
ተጠቃምነት ግን ብኣህጉራዊ ሕግታትን ውዕላትን
ንረብሓ ክልቲኡ ህዝብታት ከገልግል ኣየማትእን።
ፍሉጥዩ ነይሩ ባህግን ትጽቢትን ህዝብና
ክነብር ብሰላም፣ ራህዋ ምዕብልና
ብተደጒሉ ዝኣተወ ጒጅለ ምልኪ ተኾሊፍና
ህዝቢ ቀይዱ ከይሰርሕ ከይሃንጽ ዓንያ ሃገርና
ነልግሶ ብሓድነት ከይተሓለልና ተቓሊስና።
ውልቀ-መላኺ ብዝልእኮም መሓውሩ
ንቅዋማዊ ስርዓት ዝጠልቡ ዝምድሩ
ንህዝብን ሃገርን ዝሓልዩ ተቓወምቱ ኣሲሩ
ንብዙሓት’ውን ንስደት ደፊኡ ኣባሪሩ
ሃገራዊ ቊጠባ ገቢቱ፣ ህዝቢ ጾሙ ሓዲሩ።
መንግስቲ ዝቐውም ብተሳትፎ ብዝሐ-ሰልፍታት
ንሓቅታት ዝምህሩ ዝሕብሩ ብዝሐ-ጋዜጣታት
ብሕግታት ዝካየድ ደሞክራስያዊ ምርጫታት
ሃገራዊ ባጀት ኣዊጁ ዘበርክት ህዝባዊ ኣገልግሎታት
ብቅዋማዊ ስርዓት ሃገራውን ህዝባውን ትካላት
ሃየ ንቃለስ ብሓባር ከነዐውት ነዘን ውሑዳት መደባት
ክንወጽእ ካብዚ ድሑር ኢሳያሳዊ ጸልማት።
ጭርሖኦም ዓወት ንሓፋሽ
ብግብሪ ግን ጸረ-ሓፋሽ
ታሪኽ ኣርእዩና ምልኪ ዓንዩ ክብል ፈርከሽከሽ
ጅሆ ዝተታሕዘ ህዝቢ ብሓርነት ክሕጎስ
ሽዑ እያ ሃገርና ትሕደስ ትግስግስ
ሓፋሽ ብዓወቱ ዝድበስ።
ልዑላዊት ኤርትራ ንዘልኣለም ትንበር!
ዓወት ንህዝቢ !!
ጋዜጣዊ መግለጺ እዋና ብምኽንያት 2026 ማዓልቲ ነጻነት ኤርትራ
Written by ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ኤሪትራውያን ኣብ ሰሜን ኣመሪካ
More...
እቶም ኣብ ምምሕዳር ሰሜን ሱዳን ኣብሪ ኣብ ዝተባህለ ፍሉይ ቦታ መንገዲ ክዓጽዉ ዝተሰለፉ።
ኣብ ምምሕዳር ሰሜን ሱዳን ኣብሪ ኣብ ዝተባህለ ፍሉይ ቦታ፡ ሱዳናውያን ነበርቲ ብሰንኪ ተኸታታሊ ምቁራጽ ሓይሊ ኤለክትርን ዋሕዲ ቀረብ መሰረታዊ ነገራትን ሓያል ተቓውሞ ከም ዘካየዱ ተፈሊጡ። እቶም ተቓወምቲ ደንጎላን ሓልፋን ዝተባህሉ ሱዳንን ግብጽን ዘራኽቡ ናይ ንግዲ መስመራት ከም ዝዓጸዉ እውን እቲ ዜና ሓቢሩ።
ሓደ ኣብቲ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ዝተሳተፈ ናይቲ ከባቢ ነባሪ ንሱዳን ትሪቡን ከም ዝሓበሮ፡ ኣብቲ ንሱዳንን ግብጽን ብመሬታ ዝራኽብ ንግዳዊ መስመር ዝተኻየደ ተቓውሞ፡ ብዙሓት መንእሰያት ከም ዝተሳተፉ ጠቒሱ። እዚ ብ17 ጉንበት 2026 ዝተራእየ ናይ ተቓውሞ ሰላማዊ ሰልፊ መቐጸልታ ናይቲ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ማዝያ ኣጋጢሙ ዝነበረ ተመሳሳሊ ተበግሶ ምዃኑን ዕላምኡ ከኣ ላዕለዎት ሓለፍቲ ናይቲ ምምሕዳር ሓይሊ ኤለክትሪክ ንከየቋርጹ ተጽዕኖ ንምሕዳር ምዃኑን ድማ እቲ ዜና ሓቢሩ።
እቲ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ሰላማዊ ዝነበረ ኮይኑ፡ ናይ ህዝቢ መጐዓዝያ ኣውተቡሳትን ናይ ግሊ ተሽከርከርትን ካብን ናብን ሱዳንን ግብጽን ክንቀሳቐሳ ክፈቅድ እንከሎ፡ ዓበይቲ ናይ መንግስቲ ንግዳዊ ንብረት ዝጸዓና ዓበይቲ መካይን ግና ምኽልካሉ ተሓቢሩ። እቶም ተሳተፍቲ ሓለፍቲ ነቲ መስመር ብሓይሊ ንምኽፋት ከይፍትኑ ኣጠንቂቖም፡ እቲ ብቐጻሊ ከጋጥም ዝጸንሐ ዘይርትዓዊ ምቁራጽ ሓይሊ ኤለክትሪክ ከይቅጽል ከኣ ኣተሓሳሲቦም።
እቲ ዜና ሱዳን ብፍላይ ኣብቲ ኣብ ግዜ ሓጋይ ምቖቱ ክሳብ 44 ዲግሪ ሴንትግሬድ ዝበጽሕ ማእከላይን ምብራቓውን ከባብታት ተደጋጋሚ ምቁራጽ ሓይሊ ኤለክትሪክ የጋጥማ ከም ዘሎ ሓቢሩ። ግብጺ ኣብ ዝተወሰኑ ሰሜናዊ ሱዳን ሓይሊ ኤለክትሪ ተቕርብ ክትከውን እንከላ፡ እዚ ከባቢ ካብቲ ካልእ ክፋላት ሱዳን ዝሓሸ ዕድል ከም ዘለዎ ኣብቲ ዜና ተጠቒሱ።
መራሕቲ ሕብረት ኣፍሪቃን ውድብ ሕቡራት ሃገራትን፡ ላዕለዎት ሰብ መዚ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ክልል ትግራይ፡ ስምምዕ ፕሪቶርያ ዝትግበረሉ መስርሕ ንክኽተሉ ኣጥቢቖም መጸዋዕታ ኣቕሪቦም። ኮሚሽነር ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪቃ ማሕሙድ ዓሊ ዩሱፍን ዋና ጸሓፊ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶኒዮ ጉተረዝን ነዚ ዝገለጹ፡ ብ15 ጉንበት 2026 ኣብ ዘውጽእዎ ናይ ሓባር መግለጺ እዮም።
እቶም መራሕቲ ነዚ ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያን ትግራይን ዝፍጠር ዘሎ ወጥሪ ከም ዘሻቕሎም ዝገለጽሉ መግለጺ ዘውጽኡ ኣብ መዛዘሚ ናይቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተኻየደ 10ይ ዓመታዊ ርክብ ኣፍሪቃን ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ክዛዝሙ እንከለዉ እዮም።
እቶም መራሕቲ ኣብቲ ናይ ሓባር መግለጺኦም፡ ኣብ ግብሪ ምውዓል ስምምዕ ፕሪቶርያ ኣብ ርግኣት ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ እውን ግደ ከም ዝህልዎ ጠቒሶም፡ ናይቲ ስምምዕ ፈረምቲ ኣካላት ዝኾነ ጸገም ከጋጥም ኣንከሎ፡ ንምፍታሑ ህዱእን ሓላፍነታውን ኣገባብ ክጥቀሙ ጸዊዖም። ምስዚ ብምትሕሓዝ ከኣ ዞባዊ ጸገማት ኣብ ምፍታሕ ሕብረት ኣፍሪቃን ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ካብኣቶም ትጽቢት ዝግበረሉ ኩሉ ከተግብሩ ቅሩባት ምህላዉ ኣመልኪቶም።
እቲ ናይ ሓባር መግለጺ ከም ዘመልከቶ፡ እቲ ብ2022 ዝተኸተመን ተኹሲ ጠጠው ምባል ዘኽኣለ ስምምዕ ፕሪቶርያ ኣብዚ ዝሓለፈ 2ተ ዓመታት ግና እናተዳኸመ መጺኡ ኣብዚ እዋንዚ ኣብ ዝለዓለ ወጥሪ ከም ዝወደቐ ጠቒሱ። ኣብዚ እዋንዚ ክልል ትግራይ ንፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝተመዛበሉ ወገናት ናብ መረበቶም ክምለሱ ብዘይምግባሩ ክኸሶ እንከሎ፡ ፈደራል መንገስቲ ብወገኑ ንመራሕቲ ክልል ትግራይ ምስ ናይ ኤርትራን ሱዳንን ናይ ወጻኢ ሓይልታት ዘይሕጋዊ ዝምድና ብምፍጣር ኢትዮጵያ ይዘርጉ ኣለዉ ኢሉ ከም ዝኸሶም እቲ መግለጺ ኣስፊሩ።
ኣብዚ ቀረባ ግዜ ፕረሲደንት ኮይኑ ግዝያዊ ምምሕዳር ትግራይ ክመርሕ ዝተመዘ ጀነራል ታደሰ ወረደ ካብ መዝነቱ ምውራዱን ብመሰረት ናይ ቅድሚ ውግእ ዝተኻየደ ክልላዊ ምርጫ ናብ መዝነት ዝመጸ ዶር ደብረጼን ገ/ሚካኤል ነቲ ኣብ ትግራይ ዝጸንሐ ቅልውላው ዝያዳ ከም ዘዕረጎን ድማ እቲ መግለጺ ኣስሚርሉ።
እቲ መግለጺ ብዛዕባ ኣብ ስተፈላለዩ ኩርነዓት ኣፍሪቃ ዘለዉ ጸጋማት እውን መፍትሒ ይኸውን ብዛዕባ ዝበሎም ዳህሳሳዊ ጉዳያት ኣቕሪቡ።
