EPDP News

ፈጻሚ ሽማግለ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ብ25 ሕዳር 2018 ምዱብ ኣኼባኡ ኣካይዱ፡ ዝተፈላለዩ ጸብጻባት ሰሚዑ፡ በቲ ጸብጻባት መሰረት ውሳነታት ክውስን እንከሎ፡ ናይ መጻኢ መደብ ዕዮኡ ተሊሙ። ፈጻሚ ሽማግለ ኣብዚ ፖለቲካዊ ኩነታት ሃገርና መመሊሱ ኣሻቓልን ኣዛራብን ኮይንሉ ዘሎ ግዜ፡ ብዛዕባ ኤርትራውን ከባብያውን ምዕባለታት ዓሚቕ ናይ ሓበሬታ እንካን ሃባን ኣካይዱ።

ኣኼባ ኣብቲ ንሓበሬታታት ዝምልከት ዲክታቶር ኢሳይያስ ኣፈወርቅን ጉጅለኡን ኣብ መስርሕ ርክብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ካልእ መዳያትን የካይድዎ ንዘለዉ ኢደ-ወነናዊ ዕንደራ ከውግዝ እንከሎ፡ ኣብዚ እዋንዚ ዝተፈላለዩ ጉዳይ ሃገሮምን ህዝቦምን ዘሻቕሎም፡ ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ውድባት፡ ሲቪላዊ ማሕበራትን ካለኦት ናይ ለውጢ ወገናትን፡ ኤርትራን ህዝባን ዘድሕን መዋጸኦ ንምርካብ የከይድዎ ንዘለዉ ተበግሶታት ብጽሞና ተመልኪቱ። እዚ ኩሉ ተበግሶታት ኣድማዒ ምእንቲ ክኸውን ሰዲህኤ ዓቕሙ ዝፈቕዶ ከበርክት ከም ወትሩ ድልዊ ምህላዉ’ውን ኣረጋጊጹ። ምስዚ ብዝተታሓሓዘ ከኣ ሰዲህኤ ምስ ዝተፈላለዩ ፖለቲካዊ ውድባት በብደረጃኡ ናብ ፍጹም ሓድነት ዘብጽሑ፤ ከምኡ’ውን፡ ልዑላውነት ኤርትራ ምዕቃብ፡ ንዲክታቶአርያዊ ስርዓት ምእላይ፡ ሰብኣዊ መሰላት ምኽባርን ዲሞክራስያዊ ስርዓት ምህናጽን ኣብ ዝብሉ ነጥብታት ዝተሰረተ ጽላል ንምቛም ዘካይዶ ዘሎ ጻዕሪ ዝያዳ ክሕይሎ ምዃኑ ኣረጋጊጹ።

ኣኼባ፡ ነዊሕ ግዜ ሂቡ ናይ ነፍሲ ወከብ ቤት ጽሕፈት ፈጻሚ ሽማግለ ናይ ዝሓለፉ 4ተ ኣዋርሕ ጸብጻብ ሰሚዑ ኣድላይ ምይይጥ ብምክያድ፡ ንዝቐረበ ጸብጻባት ምስ ምምሕያሻቱ ድሕሪ ምጽዳቕ፡ ኣብቲ ጸብጻባት ተመርኲሱ ውሳነታት ብምውሳድ ስራሑ ኣሰላሲሉ። ብዛዕባ ምስ ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ-ሕድሪ ዝኸዶ ዘሎ ሓድነታዊ መስርሕ ድማ፡ ፍሉይ ኣቓልቦ ሂቡ ድሕሪ ምምይያጥ፡ ናብ ማእከላይ ባይቶ ሰልፊ ቀሪቦም ክውሰኑ ዝገበኦም ጉዳያት ኣለልዩ።

ብዘይካዚ ፈጻሚ ሽማግለ ንመስርሕ ምስንዳእ 3ይ ሓባራዊ ጉባአ ብዝምልከት ካብ ኣሰናዳኢት ሽማግለን ሓጻዪት ኣካልን ናይቲ ጉባአ ንዝቐረቡ ወኸሳታትን ሕቶታትን መብርሂታት ሂቡ።

ኣብ መወዳእታ ከኣ ኣባላት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ዕማማት ሰልፊ ብሓፈሻ፡ 3ይ ሓባራዊ ጉባአ ድማ ብፍላይ ንምዕዋት ዝገብርዎ ዘለዉ ምርብራብ ኣመጒሱ፡ ኣብ መጻኢ እውን እዚ ዘይሕለል ጻዕሮም ኣሕይሎም ክቕጽልዎ መጸዋዕታ ብምቕራብ ናይ መጻኢ 4ተ ኣዋርሕ መደብ ስረሓት ፈጻሚ ሽማግለ ብምንጻርን ኣኼባኡ ዛዚሙ።

ሰልፊ ሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ጨንፈር ኖርወይ ብዕለት 24 ሕዳር 2018 ንምበል 8ይ ግዜ ስሩዕ ዓመታዊ ጉባኤኡ ኣብ ከተማ ኦስሎ ኣብ ቲሕቲ «ሓቢርና ንስራሕ ክነድምዕ! ሓቢርና ነድምጽ ክነስምዕ!» ዝብል ጭሮሖ ብዓወት ኣቃኒዑ።

ጉባኤ ብዝኽረ ሰማእታት ድሕሪ ምኽፋት፣ ኣቦ መንበር ጨንፈር ሓው ማሕደር ዑቁባዝጊ ንተጋባእቲ ናይ እንቋዕ ብደሓን መጻእኩም ቃል ኣስሚዑ፣ ብምቅጻል 8ይ ጉባኤ ጨንፍር ኩነታት ህዝብና ካብ ዝነበሮ ኣብ ዝኸፍአ ደረጃ ኣብ ዝሰጎመሉ፣ ናጽነትን ልዑላውነትን ሃገርና ድማ ኣብ ትሕቲ ሰላምን ዕርቅን ዝብል ጉልባብ ኣብ ሓደጋ ወዲቁ ኣብ ዝርከበሉ እዋን ይካየድ ከምዘሎ ኣዘኻኺሩ። ከም ግብረ መልሲ ናይዚ ድማ ደምበ ደለይቲ ፍትሒ ብሓፈሻ፣ ሰዲህኤ ድማ ብፍላይ ህዝብን ሃገርን ንምድሓን ካብ ማንም ግዜ ንላዕሊ ሓቢሩን ሰሚሩን ክሰርሕ መድረኽ ይጠልቦ ከምዘሎ ኣዘኻኺሩ።

ኣስዒቡ፣ ካብ ው/ሮ ትዕበ ተክኤ ሓላፊት ስርዒታዊ ጉዳያት ዞባ ኤውሮጳ ዝተላእከ ናይ ዮውሃናን ሰናይ ምንዮትን መልእኽቲ ተነቢቡ።

ብምቅጻል፣ ኣብ ሰብኣውን፣ ፖለቲካውን፣ ደፕሎማስያውን፣ ማሕበራዊ ጉዳያትን ዘተኮረ ጸብጻባት ብዋና ጸሓፊ ጨንፈር፣ ሓው ከሊፋ ዓብደላ ክቐርብ እንከሎ፣ ተሓዝ ገንዘብ ጨንፈር፣ ብጻይ ሙሴ ዓማር እውን ብወገኑ ሰልፋውን ጨንፈራውን ጸብጻባት ኣብ ክሊ ጨንፈር ኖርወይ ኣቅሪቡ። ተሳተፍቲ ብወገኖም ኣብ ዝቐረቡ ጸብጻባት ሕቶታት ኣቕሪቦም፣ ድሕሪ ግቡእ መልሲ ምርካቦም፣ ርእይቶታቶምውን ገሊጾም። ንኽልተ ዓመት ደኺምና ከይበሉ ንዘገልገልዎ መሪሕነት ጨንፈርውን ንተጻዋርነቶምን ብዝዓመምዎ ስረሓትን ሞጎሶም ገሊጾም። ንስፍሓት ተጠቃምነት ቋንቋ ዓረብ ኣብ ጨንፈር ኖርወይ ንምሕያል ዝቆመ ብወይዘሮ ፋጥማን ሓሰን ሽፋን ዝምእከል ኮሚተ እውን ኣብቲ ጉባኤ ተረኺቡ ጸብጻባቱ ኣቕሪቡ፣ ኣብ መስሪሕ ንዘጋጥሞ ብደሆታትውን ሓቢሩ።

Norway Branch congress 24.11.2018. 1

 

ኣባል ፈጻሚ ሽማገለ ሰልፊን ኣቦ መንበር ቤት ጽሕፈት ጉዳያት መንእሰያትን፣ ኣቶ መድሃኔ ሃብተዝጊ፣ ብወገኑ ኣብቲ ጉባኤ ተረኺቡ፣ ንኩነታት ሃገርናን፣ ኩነታት ደምበ ደለይቲ ፍትሕን፣ ንኰነታት ሰልፍን ኣመልኪቱ ንተጋባእቲ ሰፊሕ መብሪሂ ሂቡ። ንሱ ንኩነታት ሃገር ኣመልኪቱ ኣብዚ ስርዓት ኣስመራ ናይ ዶብ ሽግርና ምስ ኢትዮጳያ ተፈቲሑ እዩ፣ ዝምድናናውን ኣብ ንቡር ኩነታት ተመሊሱ እዩ እንዳበለ ንዓለማውን ዞባውን መኽሰብ ፕሮፖጋንዳ ዝነፍሓሉ ኣብ ዘሎ ግዜ፣ ዋሕዚ ኤርትራውያን መንእሰያት ንስደት ናብ ኢትዮጵያን፣ ብኢትዮጳያ ኣቢልካ ንሱዳንን ካብ ዝነበሮ ገዲዱ ንማሕበረ ሰብ ዓለም ኣዛራቢ ኮይኑ ምህላዉ ሓደ ጭቡጥ መርትዖ ናይ ህዝቢ ተስፋ ኣልቦነት ካብ ስርዓት ኢሰያስ ምዃኑ ኣብሪሁ።

ንኩነታት ሰልፊ ኣመልኪቱ ብጻይ መድሃኔ ሰልፊ ክሳብ ሕጂ ኣብ መዳይ ሓባራዊ ስራሕ ምስ ካልኦት ኤርትራውያን ፖሎቲካውያንን ሲቪካውያንን ማሕበራት፣ ሓድነታዊ ጻዕርታት ምስ ካልኦት ሰብ ዝተቀራረበ ሃገራዊ መደብ ዕዮ ዝኾና ማሕበራት፣ ተሓድሶ ሰልፊ፣ 3ይ ጉባኤ ሰልፊ ኣብ ዝብሉ ዓበይቲ መደባት እንታይ ከምዝተሰላሰለን ኣብ ምስልሳል ዘሎን፣ ሰልፊ ክሳብ ክንደይ ሰጒሙ ከምዘሎን ብዝርዝር ኣብሪሁ።

ኣብ መወዳእታ፣ ከምቲ ልሙድ ኣሰራርሓ ጨንፈር ብደሞክራስያዊ ኣገባብ መሪሕነቱ መሪጹ፣ ጉባኤ ብዓወት ተዛዚሙ።

ኣቶ ወልደየሱስ ዓማር ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ኣህጉራዊ ዝምድናታት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) እቲ ካብ ነዊሕ ግዜ ጀሚሩ ንሓደገኛነት ዲክታቶር ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብዝምልከት ክንሰምዖን ክነንብቦን ዝጸናሕና ሎሚ ብተግባር ንርእዮ ኣለና ኢሉ። ንሱ ነዚ ዝገለጸ ኣብቲ ብቤት ጽሕፈት ጉዳይ መንእሰያት ሰዲህኤ ዝጽዋዕ ወርሓዊ መደብ ፓልቶክ ዕዱም ጋሻ ኮይኑ ብ24 ሕዳር 2018 “ተራ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ምብላሕ ብደሆታትና’ ኣብ ትሕቲ ዝብል ዛዕባ ዘቕረቦ መበገሲ ሓሳብ እዩ።

ኣቶ ወልደየሱስ ዓማር ኣብዚ እዋንዚ ብኣጻብዕ ዝቑጸሩ ኤርትራውያን፡ ገለን ነቲ ዝኸዶ ዘሎ ናይ ጥፍኣት መንገዲ ሓደገኛ ሳዕቤን ስለ ዘይተረድኡ፡ ገለን ከኣ እቲ ሓደገኛ ጉዕዞ እንዳተረድኦም ብውልቃዊ ሕሳባት ተሻቢቦም ደድሕሪ ዲክታቶር ኢሳይያስ ዝጐዓዙ ከም ዘለዉ ጠቒሱ። ብኣንጻሩ ኣብዚ እዋንዚ ዳርጋ ኩሉ ኤርትራዊ ክበሃል ብዝኽእል ኣንጻር’ዚ ኢሳይያስ መሪጽዎ ዘሎ ሓደገኛ ጉዕዞ ምዃኑ ብብዙሕ ኣብነታት ኣሰንዩ ገሊጹ። ኢሳይያስ ነቲ መልክዕናን ምንጪ ሓይልናን ዝኾነ ብዙሕነትና ብሓደገኛ ጥበብን ሰላሕታዊ ኣገባብን ከም መፈላለዪ ኣባሊሑ ከም መዳኸሚ ኤርትራን ኤርትራውነትን ክጥቀመሉ ከም ዝጸንሐን ሕጂ እውን በዚ ግጉይ መንገዲኢ ይቕጽል ከም ዘሎ ዝገለጸ ኣቶ ወልደየሱስ፡ ሃስያታቱ ሓድነት ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ሓደጋ ብምውዳቕ ኮነ ምስ ጐረቤት ኢትዮጵያን ካለኦት ሃገራትን መልክዑ ዝሓለወ ኣብ ናይ ሓባር ረብሓ ዝተሰረተ ዝምድና ከይህልወና ክዕንቅፍ ከም ዝጸነሐ ናይ ገዛእ ርኡሱ ሃብታም ተመኩሮ ብምድህሳ ኣስፊሑ ኣብሪሁ።

ኣብዚ ኢሳይያስ ነቲ ደሓን ዝነበረ ኤርትራዊ መንነትን ልኡላውነትን ግዜ እንዳሓለወ በብቑሩብ እንዳሸራረፈ ኣብዚ ሕጂ ዘለዎ ሓደገኛ ደረጃ ምብጽሑ ዝተገልጸሉ ኣኼባ፡ ኩነታት ኤርትራ ኣብዚ እዋንዚ ናይ ቃልሲ ድሕረ ባይታና ብዘየገድስ ንኹልና ፈተውቲ ሃገርን ህዝብን ኤርትራውያን ከቢድ ሻቕሎት ከም ዘሕደረልናን ከቢድ ሃገር ናይ ምድሓን ሓላፍነት ከም ዘሰክመናን ኣብዚ ኣኼባ ተንጸባሪቑ። ብዙሓት ጸሓፍትን ተመራመርትን ኤርትራውያን ከም ዘረጋገጽዎ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ንውድብ ጥራይ ዘይኮነ ንሃገርን ህዝብን እውን ከም ናይ ውልቁ ንብረት ቆጺሩ ክጣላዕ ድሕር ዘይብል ምዃኑ ከም ዝተረጋገጸ ብኣብነታዊ ተመኩሮታት ተሰንዩ ቀሪቡ። ኣብ ቅድሜና ሓያል ብደሆ ከምዘሎ ዝገለጸ ኣቶ ወልደየሱስ ቂም፡ መላኽነትን ክሕደትን ዲክታቶር ኢሳይያስ ካብ ቀደም ጀሚሩ ናይ ውልቁ እምበር ነቲ ዝመርሖ ዝነበረ ውድብ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራን ተጋደልትን ከምዘይውክል ብንጹር ኣስፊሩ።

“ዝተወሰነ ካብ ህዝቢ ኤርትራ ንኢሳይያስ ይፈትዎ ነይሩ ክኸውን ይኽእል፡ ኢሳይያስ ግና ንህዝቢ ኤርትራ ከምዘይፈትዎ ብተግባር ክረአ ጸኒሑ እዩ” ምስበለ ኣቶ ወልደየሱስ፡ ኢሳይያስ ንህዝቢ ኤርትራ ከምዘይፈቱ፡ ምስ ጓና ኮይንካ ኤርትራዊ ሃገራዊ ሓይሊ ብምድኻም፡ ንህዝቢ ኣጓኒኻ ውልቃዊ ውሳነታት ብምውሳን፡ ከረጋግጾ ጸኒሑ ሕጂ ብዝገደዶ መልክዕ ብቕሉዕ ኣገባብ ይቕጽሎ ኣሎ ኢሉ።

ድሕሪቲ ሰፊሕ መግለጺ ብተሳተፍቲ፡ ካብ ቀደም ንኢሳይያስ ብቐረባ ዝፈልጥዎ ነባራት ስለምንታይ ብዓንተቦ ንህዝቢ ኤርትራ ዘይምሕባሮም፡ ኢሳይያስ እዚ ኩሉ ጸይቂ ንክፍጽም ዝሓገዞ ኣጋጣምታት፡ ንጽልዋ ኤርትራዊ ሓይሊ ተቓውሞ ኣብ ከባቢና ኣብ ዝረአ ዘሎ ምዕባለታት ዝምልከቱ ዝርከብዎም ሕቶታት ቀሪቦም ግቡእ መብርሂ ተዋህብዎም። ብዘይካዚ እቲ ቀንዲ ጉዳይ ዝሓለፈ ጉዳያት ምዝርዛር ዘይኮነ መጻኢኸ እንታይ ንግበር ኣብ ዝብል  ብዙሓት “ኢሳይያስ ከይተወገደ ኣብ ኤርትራ ራህዋ ኣይረጋገጽን” ዝመልእኽቶም ሃነጽቲ ሓሳባት ብምቕራብ ኣኼባ ተዛዚሙ።

نعي اليم

Thursday, 22 November 2018 20:49 Written by

توفى المناضل / ادم حامد سالم  يوم 20 / 11 / 2018م في مستشقى كسلا  بعد معانات  وصراع  طويل  مع المرض ولد المرحوم عام 1956 في مدينة هيكوتة  باقليم القاش  التحق المناضل / ادم بجبهة التحرير الارترية عام 1978 وعندما  كان يؤدي  دوره  النضالي  تعرض لاصابة  ادى لاعاقته  وظل تحت رعاية التنظيم ( الحزب ) ورغم اعاقته كان  ملتزما  يؤدي  واجبه  حتى تاريخ وفاته .

اللهم أرحمه برحمة واسعة ويلهم أهله وزويه بالصبر وحسن العزاء.

ተጋዳላይ ኣደም መሓመድ ሳልም፡ ኣባል ኣካለ-ጽጉማን ኤርትራ ኣብ ከሰላ፡ ብምኽንያት ሕማም ብ20 ሕዳር 2018 ተሰዊኡ።

ስውእ ኣደም መሓመድ ሳልም፡ ብ1958 ዓ.ም ኣብ ሃይኮታ ተወሊዱ። ብ1978 ዓ.ም ድማ ኣብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ (ተሓኤ) ተሰሊፉ። ኣብ 1980 ኣብ ውግእ ድሕሪ ምስንካሉ፡ ኣብ’ቲ ብተሓኤ ሰውራዊ ባይቶ፡ ሰዲህኤ፡ ኣብ መወዳእታ ድማ ብማሕበር ኣካለ-ጽጉማን ኤርትራ ዝመሓደር ዘሎ መእለይ ኣካለ ጽጉማን ተዓቝቡ ጸኒሑ።

በዚ ኣጋጣሚ፡ ንስውእ ኣደም መሓመድ ሳልም፡ መንግስተ-ሰማይ የዋርሶ፡ ንቤተሰቡ ድማ ጽንዓቱን ምሕረቱን የውርደሎም እናበልና፡ ብስም ሰዲህኤ ብስም ማሕበር ኣካለ ጽጉማን ኤርትራን ናይ ሓዘኖም ተኻፈልቲ ምዃና ክንገልጽ ንፈቱ።

1.   ማሕበር ኣካለ ጽጉማን ኤርትራ

2.   ሰዲህኤ

ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ንዕለት 24 11 2018 ካብ ሰዓት 3 ድሕሪ ቀትሪ ዝጅምር ክፉት ህዝባዊ ኣኼባ ብምድላው ንኹሉ ግዱስ ሃገራዊ ዜጋ ብኽብሪ ይዕድም። ኣብቲ ኣኼባ ካብ ላዕለዎት ካድራት ናይቲ ሰልፊ ዝኾነ ኣቶ ሹማይ በርሀን ብሓላፊ ጉዳያት መንእሰያት ናይቲ ሰልፊ ኣቶ መድሃኔ ሃብተዝግን ነዚ ረዚን ዋጋ ዝተኸፍሎ መሰረታዊ ባህጊ ህዝቢ ኤርትራ ዘበርዕን ኣካይዳ ስርዓት ኣስመራን ከም ኣሉታዊ ጽልዋኡ ኣብ ኤርትራዊ ድያስጶራ ዓንቀፍቲ ዝምባሌታትን ብዝምልከት ዝትንትን ሰፊሕ ኣስተምህሮ  ድሕሪ ምሃብ፣ ዝያዳ ግዜ ግን ንተሳትፎ ኣኼባኛታት ክወሃብ እዩ።

ኣኼባ ዝካየደሉ ቦታ FURUSET SENTER እዩ።

ብደሓን ምጹ!!!

ሓቢርና ንስራሕ ክነድምዕ፣ ሓቢርና ነድምጽ ክነስምዕ! 

ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ናብ ኮሚሽነር ላዕለዋይ ኮሚሽን ጉዳይ ስደተኛታትን ወጻኢ ጉዳይ ሚኒስተር ዒራቕን ኣብ ዝለኣኾ መዘክር ፡ ኣብ ከተማ ባግዳድ ናይ ዘለዉ ውሑዳት ኤርትራውያን ስደተኛታት ናይ ሰነድ ጸገም ንምፍታሕ ኣብ ሓጺር ግዜ ስጉምቲ ንክወስዱ ሓቲቱ።

እቲ ናይ 15 ሕዳር 2018 መዘክር ሰዲህኤ፡ ናብ ወጻኢ ጉዳይ ሚኒስተር ዒራቕ፡ ሞሓመድ ኣልሓኪምን ላዕለዋይ ኮሚሽነር ኮሚሽን ጉዳይ ስደተኛታት ፊሊፖ ግራንዲን እዩ ተላኢኹ። ብዘይካዚ ቅዳሕ ናይቲ መልእኽቲ ኣብ ኮሚሽ ጉዳይ ስደተኛታት ናብ ዝምልከቶም ሓገዝቲ ኣካላት እውን ተላኢኹ። ሰዲህኤ ኣብዚ መልእኽቱ ካብ ከተማ ባግዳድ ብዝረኸቦ ሓበሬታ፡ ኣብዚ እዋንዚ ንነዊሕ ግዜ ኣብ ዒራቕ ዝጸንሑ ኤርትራውያን ላዕለዋይ ኮሚሽን ጉዳይ ስደተኛታት ሰነዳቶም ምሕዳስ ስለ ዝደንጐዮም፡ እሞ እቲ ጉዳይ ዝምልከቶም ሰብ መዚ ዒራቕ ናይ ስደተኛ መሰሎም ንክሕሎ ሰነዳቶም ግድን ክሕደስ ኣለዎ ይብልዎም ስለ ዘለዉ ኣብ ጸገም ከም ዝወደቑ ኣስፊሩ።

እዞም ኤርትራውያን ስደተኛታት ነባራት ተቓለስቲ ናጽነት ኮይኖም፡ ድሕሪ ናጽነት እውን ናብ ኤርትራ ክምለሱ ዘይከኣሉ እዮም። ላዕለዋይ ኮሚሽን ጉዳይ ስደተኛታት ንዘይምሕዳስ ሰነዳቶም ዝህቦ ምኽንያት ኣብ ኤርትራ ኩነታት ስለ ዝተቐየረ ኣብ ሓጺር ግዜ ናብ ሃገርኩም ክትምለሱ ትኽእሉ ኢኹም ዝብል እዩ።

መዘክር ሰዲህኤ፡ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኩነታት ለውጢ ከምዘየብሉ ኣትሪሩ ገሊጹ፡ ላዕለዋይ ኮሚሽን ጉዳይ ስደተኛታትን መንግስቲ ዒራቕን ነቲ ነዊሕ ግዜ ዝጸንሐ ጉዳይ ሰነድ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብግቡእ ክሕዝዎ ተማሕጺኑ።

In a memorandum sent to the UNHCR chief and to the Foreign Minister of Iraq, the Eritrean People’s Democratic Party (EPDP) requested for an urgent attention and action to solve the documentation problems of the small Eritrean community in Baghdad.

The EPDP memorandum, dated 15 November, was addressed both to Iraqi Foreign Minister Mohammed Alhakim and to UNHCR High Commissioner Filippo Grandi, with copies to his legal protection aides. In it, the EPDP noted that, according to information it obtained from Baghdad, long-time resident Eritreans are currently facing documentation problems because the local UNHCR office delayed to renew their expired papers while Iraqi authorities are asking for renewed refugee documents in order to let them have refugee status in the country.

The Eritrean refugees, most of them veterans of the liberation struggle who could not return home after 1991, say that the UNHCR office in Iraq is not renewing their refugee documents alleging that “the situation is changing in Eritrea” and that they “may go home soon.”

The EPDP memo stressed that the situation in Eritrea is not changing and strongly appealed to the UNHCR and the Government of Iraq to address the documentation problems being faced by the old caseload of Eritrean refugees in Iraq.

ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ

ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ተነቢሩ ዝጸንሐ እገዳ ምልዓሉ ናይዚ ቅንያት መዘራረቢ ኮይኑ ኣሎ። ከምቲ ኩልና ክንከታተሎ ዝጸናሕና እቲ ቤት ምኽሪ ነዚ እገዳ ኣብ ልዕሊ ጉጅለ ህግደፍ ክውስን እንከሎን፡ ደሓር እውን በብግዜኡ ከሕድሶን ከመሓይሽን እንከሎ ኣብ ግምት ከእትዎ ዝጸንሐ እቲ ኣብ ኤርትራ ዝነበረን ሕጂ እውን መመሊሱ እናገደደ ዝኸይድ ዘሎ ጭቆና ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዘይኮነ፡ ናይቶም ነቲ እገዳ ዝወሰኑ ልዕለ ሓያላን ክብርን ልዕልናን እዩ ነይሩ። ስለዚ እቲ ናብ ውሽጣዊ ኤርትራዊ ኰነታት ዘይቋምት እገዳ፡ ነቲ ህዝቢ ኤርትራ ምእንቲ መሰሉ ዘካይዶ ዘሎ ቃልሲ ክንድቲ ዝድለ ሓጋዚ ኣይነበረን።

እቲ እገዳ ንኤርትራዊ ዘቤታዊ ኣዝዩ ሕማቕ ኩነታት ኣብ ግምት ዘይምእታዉ ጥራይ ዘይኮነ፡ እቲ ዝወሰኖ ኣካል ነቲ ውሳነኡ ተኸታቲሉ ከተግብሮ ዘይምኽኣሉ ከኣ ካልእ ነቲ እገዳ ትርጉም ዘስኣኖ ነይሩ። ብዛዕባዚ እገዳ ክለዓል እንከሎ ኣብ ኤርትራውያን ኣካታዒ ዝነበረ፡ እቲ እገዳ ንህዝቢ ይጐድእዶ ኣይጐድእን ዝብል ምንባሩ ዝዝከር እዩ። ግደ ሓቂ ንምዝራብ ወዮደኣ ከምቲ ዝተዓዘብናዮ ኣይተተግበረን እምበር ብንጹር ኣብ ውሱናት ሓለፍቲ ህግደፍን ምንቅስቓስ ንብረቶምን ዘነጻጸረ ስለ ዝነበረ፡ ንህግደፍ ዝቐጽዕ እምበር ንህዝቢ ዝብድል ኣይነበረን። ህግደፍ ግና ኣብቲ ካልእ ጉዳይ ነቲ ህዝቢ “ኣነ ኣለኹልካ” ዘይበሎ፡ ኣብዚ እገዳ በጺሑ “በደለይ በደልካ እዩ” እንዳበለ ክመጻደቕ ከም ዝጸንሐ ዝተኸታተልናዮ እዩ። እቲ ንህዝቢ ኤርትራ ክጐድኦ ዝጸንሓን ዝጐድኦ ዘሎን እቲ ህግደፍ ኣብ ልዕሊኡ በይንዎ ዘሎ፡ ከቢድን ንኩሉ መዳያት ህይወቱ ሓላሊኽዎ ዘሎ ዘቤታዊ እገዳ እዩ።

ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራትን ዝተፈላለዩ ኣካላት ናይዚ ትካልን ንህልዊ ኩነታት ኤርትራ ግቡእ ግምት ኣይሃብዎን። ባዕሉ ዝመዘዞ መርማሪ ኣካል ጉዳይ ሰብኣዊ መሰል ኣብ ኤርትራ በብግዜኡ ከቕርቦ ንዝጸንሐ ጸብጻባትን ናይ ስጉምቲ ሓሳባትን ዝሃቦ ክብደትን ዝወሰዶ ውሳነን ዘይምህላዉ ከም ናይ ሸለልትነቱ ኣብነት ዝውሰድ እዩ። እዚ ከኣ ኤርትራውያን ጉዳይና ከም ቀደምና ባዕልና እንሕዞ እምበር ካብ ካልእ ኣካል ዘይንጽበየሉ ምዃኑ ዘገንዝብ እዩ። ምኽንያቱ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ብዛዕባቲ ኣብ ኤርትራ ኣንቢርዎ ዝጸንሐ ስማዊ እገዳ ዝበለ እንተበለ፡ ኩሉቲ ኣብ ልዕሊ ህዝብናን ልኡላውነት ሃገርናን ኣንጠልጢሉ ዘሎ ናይ ጥፍኣት ደበና ኣብ ቦታኡ ስለ ዘሎ። እቲ ዘገድስ መን እንታይ ኢሉ ዘይኮነ፡ ኣብ ኤርትራ ባይታ ዝንበብ ዘሎ ኩነታት ምርኣይን ምድህሳስን እዩ።

ኣብዚ ሓደ ክዝንጋዕ ዘየብሉ ኣብዚ ዘለናዮ ዘመን ብዝተፈላለዩ ምኽንያታት ኣብ ልዕሊ ዝተፈላለያ ሃገራት እገዳ ይውሰን እዩ። ምስ ናይ ኤርትራ ክወዳደር እንከሎ ኣዝዩ ዝኸበደ እገዳታት’ውን ይውሰን። ምስዚ ኩሉ እቶም እገዳ ዝተወሰኖም መንግስታት ብዛዕባቲ እገዳ ኣብ ምቑዛም ከይተወሰኑ ብዘለዎም ዓቕሚ ናይ ህዝቦም ሕቶ ክምልሱ ይጽዕሩ። ጉጅለ ህግደፍ ዝመረጾ ግና ኣብቲ ስማዊ እገዳ ተሓቢእካ ምስቲ እገዳ ዝምድና ዘየብሉም ጉዳያት እንዳዘርዘርካ ምቑዛም እዩ። ብዘይካዚ ብዘይግቡእ ኣብ ልዕለይ ዘይምኽኑይ እገዳ ተወሲኑ እንዳበለ፡ እቲ ሕሱም ጉጅለ ብግዲኡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ወሲንዎ ዝጸንሐ ሕጂ እውን ዘይተላዕለ ህግደፋዊ እገዳ ክሳብ ክንደይ ንህይወት ህዝብና ከም ዝሓላለኾ እንዳ ኩሉ ኤርትራ ዘሎ ስለ ዝኾነ ምዝርዛሩ ኣድላይ ኣይኮነን። ህግደፍ ንእገዳ ህዝቢ ኣብ ክንዲ ናብ ውሽጡ ዘቕልብ ደገደገ ምስ ሕብረተሰብ ዓለም ምእንቲ ክቋየቕ ከም ሜላ ክጥቀመሉ ጸኒሑ እዩ።

ጉጅለ ህግደፍ ንእገዳ’ውን ከምቲ ምስ ኢትዮጵያ ንዝነበረ “ኣይውግእ ኣይሰላም” ሃዋህው ከም መህደሚ ካብ ሕቶ ህዝቢ ክጥቀመሉ ጸኒሑ እዩ። ጉዳይ ሕገመንግስቲ፡ ጉዳይ ምርጫ፡ ጉዳይ ግዱድ ወተሃደራዊ ኣገልግሎት፡ ጉዳይ ፍልሰት መንእሰያት፡ ጉዳይ ግህሰት ሰብኣዊ መሰል፡ ጉዳይ ልዕልና ሕግን፡ ጉዳይ ናይ ኣተሓሳስባ ብዙሕነትን ዝኣመሰሉ ክለዓሉ እንከለዉ፡ ንዝምድና ምስ ኢትዮጵያን ንእገዳን እንዳቐያየረ ክሕበኣሎም ጸኒሑ እዩ። ኣብቲ ንኤርትራን ኢትዮጵያን ዝምልከት እቲ ኩነታት ምስተቐየረ፡ ካብ ውሽጣዊ ኤርትራዊ ጉዳይ ንምህዳም ዘርኣዮ ህድማን ሸታሕታሕን ተዓዚብናዮ ኣለና። እዚ ህድማ ዘገርም’ኳ እንተኾነ፡ ምስ ተበላጺ ባህርያት ናይቲ ጉጅለ ዘይተጸበናዮ ግና ኣይኮነን። ሕጂ ከኣ እነሆ እታ ናብ ኤርትራዊ ጉዳይ ከየድህብ ክሕበኣላ ዝጸንሐ ናይ መወዳእታ ዕርዲ እገዳ ፈሪሳ ኣላ። ደጊም ምኽንያታቱ ሰለ ዝተወደአ ህግደፍ ናብ ዜቤታዊ ጉዳያት ክኣቱ እዩ ዝብል እምነት የብልናን። ካልእ መመሳመሲ ምኽንያት ከም ዝምህዝ ግና ዝግመት እዩ።

ብመንጽር እዚ ኩነታት፡ መንገዲ ህግደፍ በቲ ዝገመትናዮ ይኸይድ ከም ዘሎ ንዕዘቦ ኣለና። ጉጅለ ህግደፍ ሓንሳብ ኣብ ናይ ጸረ ህዝቢ ናይ ኣተሓሳስባ ጫካ ስለ ዝሰፈረ፡ ጉዳይ ኤርትራን ኢትዮጵያን ከምዚ ንርእዮ ዘለና ዋላ ብግጉይን ዘይውሑስን ኣተሓሕዛ እዚ ሒዝዎ ዘሎ መልክዕ እንተሓዘ፡ ጉዳይ እገዳ እውን እንተተላዕለ ንህዝቢ ዝርህርህ ሕልናን ዓቕምን ከምዘይህልዎ ክንግንዘብ ይግበኣና። እዚ ማለት ከኣ ካብ ቃልስና እምበር፡ ካብ ህግደፍ ዝምጽወት ፍታሕ ከምዘየለ ዘመልክት እዩ። ምኽንያቱ እቲ ጉጅለ በዚ ተኸፊቱሉ ዘሎ መዓጹ ካብ ኣብ ሓጽቢ ዓዲ ሃሎ ተዓኹሊልካ ምውዓል ወጺኡ ኤርትራዊ ዛዕባ ዕሽሽ ኢሉ ዝዓበየ ዞባዊ ቅጫ ከናዲ ደድሕሪ ጉዳዮም ዝወገኑ መራሕቲ ሃገራት ሃተምተም ክብል እምበር ናብ ኤርትራዊ ጉዳይ ከቕልብ ከምዘይኮነ ይነግረና ኣሎ። ብፍላይ እቶም ህግደፍ ነብሱ ንከድሕን በብግዜኡ ንዝስነዖም ምኽንያታት ክትምርቕሉን ከተቃልሕሉን ዝጸናሕኩም ወገናትና፡ ዝያዳ ኢሳይያስን ጉጅለኡን ኤርትራን ህዝባን ከም ዝቐርብኹም ተረዲእኩም “ክሳብ እተኣምን ኪድ ካብ ዘተኣምን ተመለስ” ከም ዝበሃል “ደጊም ኣይምስኻን” ክትብልዎ ንምሕጸነኩም። እቶም ካብ ቀደም ለውጢ ክንሓትትን ምእንታኡ ክንቃለስን ዝጸናሕና ከኣ እዚ ንርከበሉ ዘለና ኩነታት ንጉጅለ ህደፍ ዘጻብበሉን ዘቃለዖን፡ ንዓና ከኣ ሓጋዚ ምዃኑ ተረዲእና ከይሰልከና ንቕድሚት ክንደፍእ ይግበኣና።

ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ

 ኣብዚ እዋንዚ ጉዳይና፡ ጉዳይ ኤርትራውያን ክለዓል እንከሎ፡ እቶም ኣዛረብቲ ዛዕባታት ኣዝዮም ብዙሓት እዮም። ኰለንተናና ኣዛራቢ እዩ እንተተባህለ’ውን ምግናን ኣይኮነን። እዚ ኣተሃላልዋና ርጉእ ከምዘየለ ዘመልክት እዩ። ወረ ሃለዋትና ዘይርጉእ ጥራይ ዘይኮነ ኣዝዩ ኣሻቓሊ እዩ። ገሌና ኤርትራውያን ክንድቲ ክንሻቐሎ ዝግበና ንሻቐል ዘይምህላውና ከኣ ዘተዓዛዝብ እዩ። እዚ ከምቲ “መነባብሮ እንተ ኢልካዮ መቓብር እውን ይመውቕ” ዝበሃል፡ ነዚ ዘለናዮ ሃለዋት ኣብ ክንዲ ክንቅይሮ ንቃለስ ለሚድናዮን ርዒምናዮን ከይነራጥጥ እውን ዘየሰክፍ ኣይኮነን።

ተመኩሮና ከም ዝሕብሮ ጉጅለ ህግደፍ ካብዞም ኣዛረብቲ ዛዕባታት ከከም ግዜኡ እንዳመረጸ በብታራ ኣብ ሓዲኦም ተሓቢኡ ክነብርዩ ክሰርሕ ጸኒሑን ዘሎን። ከከም ዘዋጽኦ ንሓንሳብ ጉዳይ ወጥሪ ምስ ኢትዮጵያ፡ ንሓንሳብ ኢድ ኣእታውነት ናይ ግዳም ሓይልታት፡ ንሓንሳብ ድማ እገዳ (ማዕቀብ) እንዳቐያየረ ይሕበኣሎም። ቀንዲ ጸገሙ እዞም ዝተጠቕሱ ዘይመሰረታዊ ግዳማዊ መሕቢእታት ዘይኮኑስ ዘቤታዊ ስንፍናኡ ምዃኑ ከተልዕለለኡ እንከለኻ ግና ርእሱ ይሓምም። ኮታ ከምኡ ዝገብር ከምቲ “ወዮ ናታስ ንሓማታ” ዝበሃል ብዛዕባ ካለኦት እምበር ብዛዕባኡ ዘዛርብ፡ ትዕግስቲ፡ ትብዓትን ግሉጽነትን ስለ ዘይነበሮን፡ ዘየብሉን ንመጻኢ እውን ስለ ዘይህልዎን እዩ።

ኣብዚ እዋንዚ ጉጅለ ህግደፍ ምስቲ ብጉዳይ እገዳ ክራገሞ ዝጸንሐ ምምሕዳር ኣሜሪካ ከም ዝተዓርቀ ነጊሩና ኣሎ። ነቲ ብዜጋታቱ ዘይተፈትወ ምምሕዳር ሮናልድ ትራምፕ ከኣ ናይቶ ቅድሚኡ ዝነበሩ መራሕቲ ጌጋታት ንምእራም ዝቃለስ ዘሎ ክብል ንኢድዎ። ኣብ መስርሕ ምዕራይ ጌጋታት ምምሕዳር ኣሚሪካ ምስ ትራምፕ ከም ዝተሓጋገዝ ከኣ ኣተንቢሁልና። እዚ ጉዳይ ዘገርምን “ኣበይ ኣለኻ ዘይበልዎስ ኣብዚ ኣለኹ ይብል” ዘብልን እዩ። ጉዳይ’ቲ ዓንቂፉኒ ክብሎ ዝጸነሐ ዝምድና ምስ ሕወሓት ከኣ “ጸወታ ተወዲኡ” ብዝብል ቃና ገሊጽዎ ሓሊፉ። እቲ ሓቂ ከምኡ ድዩ ኣይኮነን ኢሳይያስ ዘይኮነስ እቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ውድዕነት ዝውስኖ እዩ። ዲክታተር ኢሳይያስ ግና ቅድሚ ምብቃዕን ዘይምብቃዕን ናይ ካለኦት ጸወታ ብዛዕባ’ቲ ዝምረሓሉ ሕጊ ዘየብሉ ጸወታኡ እንተዝዛረብ መምሓረሉ።

ኣብዚ እዋንዚ ኩሉ ናይ ዲክታቶር ኢሳይያስ መጣልዒ ዛዕባታት፡ ይቀበሎ ኣይቀበሎ ካብ ጸወታ ወጻኢ ኮይኑ እዩ። ሕጂ ተሪፋቶ ዘላ መሕብኢት፡ እታ እገዳ እትብል ሓረግ እያ። ኩሉቲ ሃገር ከይነልምዕ ዓንቂጹና ክብሎ ዝጸንሐ መመሳመሲ ምኽንያታት ዓዳጊ ምስ ሰኣነ፡ እነሆ ኣብዛ “እገዳ” እትብል ተላሒጉ ኣሎ። ዝኾነ ንዝቐርብ ናይ “ሃየባ ለውጢ ኣምጽኡ?” ሕቶ፡ “እዋእ እንታይ ለውጡ ደኣ ዓለም ኣጻቢባትልና ኣብ እገዳ እንዲና ዘለና” እትብል ከም ናይ መወዳእታ መከላኸሊት ዕርዲ ተቐርቂሩላ ኣሎ። ህግደፍ እገዳ ዝብሎ ዘሎ ነቲ ብሰንኪ ኣብ ጉዳይ እንዳማቱ ኢዱ ምእታዉ ዝተነብሮ ግና ድማ ነኺሱ ዘየድሚ ኮራርምቲ ዘየብሉ ናይ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ስጉምቲ እዩ። ንሕና እቲ ኣብ ዘይጉዳይካ ምእታው ኣየቕጽዕን እዩ ዝብል መደምደምታ’ኳ እንተዘይብልና፡ እቲ ቀንዲ ምኽንያት ንእገዳ ኣብ ልዕሊ ጉጅለ ህግደፍ ክኸውን ዝግበኦ ዝነበረ፡ ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ክፍጽሞ ዝጸንሐን ዘሎን ወጽዓ ክኸውን ነይሩዎ በሃልቲ ኔርና፡ ሕጂ እውን እዚ እምነትና ኣብ ቦታኡ እዩ ዘሎ። ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ነዚ ክትርደኦ’ሞ ንመራሕቲ ህግደፍ ፈልዩ ብዝቐጽዕ ኣገባብ ከትርሮ ከነተሓሳስብ ጸኒሕና ኢና፡ ሕጂ እውን ኣብኡ ኢና ዘላና።

ንሕና ቀዳምነት እንህቦን ክእለ እንቃለሰሉን እቲ ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ኣንቢርዎ ዘሎ ኣደንዛዚ ዘቤታዊ እገዳ እዩ። እዚ እገዳዚ፡ መሰል ምንቅስቓስ ዝኸልእ፡ ብገዛእ ገንዘብካ ግዜኡ ዝሓለፎ ናይ መቑነን ኣርዑት ዝጽዕን፡ ተኸሲስካ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ምቕራብ ዘየፍቅድ፡ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ቤተሰብካን ካለኦት ዝምልከቶም ከይበጽሑኻ ዝነጽግ፡ ኣብ ገዛእ ዓድኻ ሰሪሕካ ምብላዕን መጽለሊ ምቕላስን ዝነፍግ፡ ኣብ ሃገርካ መሰል ሓሳብካ ምግላጽን ምውዳብን ዝነጽግ፡ ዝመረጽካዮ እምነት ከይትስዕብ ዝዕንቅጽ፡ ብዓብዩ ከኣ ብዘይሕገ መንግስቲ ከትግዛእ ዘገድድን ልዕልና ሕጊ ዘይቅበልን ብህግደፍ ዝተጻዕነ እገዳ ኣሎ። ስለዚ ንሕና ቅድሚ ኩሉ እዚ ህግደፍ ዝወለዶ እገዳ ክለዓል ባዕልና ክንቃለስ ኣለና በሃልቲ ኢና። እቲ ቀንዲ ኣብ ኩሉ ኤርትራዊ ቤተሰብ ኣሳፊሑ ዘሎ እገዳ ኣቐሚጥካ፡ ናብቲ ንቤት ምኽሪ ጸጥታ ዝምልከት ዋናታቱ ምስ ክብሮም ዘተሓሕዝዎ ምምጥጣር ፍትሓዊ ኣብ ልዕሊ ዘይምዃኑ፡ ህግደፍ ኣብ ክንዲ ኣጻብዕቱ ናብ ገዛእ ርእሱ ዘቕንዕ፡ ብዛዕባ ካለኦት ክዛረብ ዕድል ዝህብ እዩ። ንዲክታቶር ምትብባዕ ከኣ ዋጋ ዘኽፍል ተግባር እዩ። ዓዲ ደሓን መሲልዎም ኮራርምቱ ምስ ዝወደአ ህግደፍ ንዘኹድዱን ዝዘርይሉን ናይ ቀረባን ርሑቕን ወገናት ከኣ ብጽሞና ምስ ነብሶም ክማኸርሉ ዝግበኦም ጉዳይ እዩ።

እቲ ውሽጣዊ ህግደፋዊ እገዳ ቀንዲ ሃሳይ ምዃኑ ኣብ ገዛእ ተመኩሮና ርኢናዮ ኢና። ህግደፍ ንኤርትራዊ ዘቤታዊ ጉዳይ ዝምልከት ሕቶ ክቐርቦ እንከሎ ንእገዳ እዩ ከም ዘይመመለሲ ምኽንያት ዘቕርብ። እንተኾነ ኣሉታዊ ተጽዕኖ እገዳ ዝርደኣና’ኳ እንተኾነ፡ ውሽጣዊ ዓቕምን ቅሩብነትን እንተዘይርሒቑካ ብቤትምኽሪ ጸጥታ ማዕቀብ ተነቢሩልካ ምስተበሃልካ፡ ዘቤታዊ ዋኒንካ ኣቋሪጽካ ብዛዕባ እገዳ ምቑዛም ቅቡል ኣይኮነን። ካብ ዘቤታዊ ማዕቀብ ናጻ እንተኮይንካ ብዙሕ ክስራሕ ይከኣል እዩ። ተመኩሮ እተን ዝተፈላለየ ጽላታት ዘለዎ እገዳ ተጻዊረን ካብ ምህናጽ ሃገረንን ምምዕባል ህዝበንን ዓዲ ዘይወዓላ ሃገራት ምዕዛብ ይከኣል። እዚ ኩሉ ተደሚሩ ዘረደኣና እምበኣር ቀንዲ ጠንቂ ልምሰት ሃገርና ናይ ግዳም ዘይኮነ፡ ዘቤታዊ እገዳ ምዃኑ እዩ።

ኣብዚ ኣቲናዮ ዘለና መድረኽ፡ ቀንዲ ጉዳይና ብዛዕባቲ ቆሪጽካ እምበር ስሒብካ ዘይውዳእ በደል ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ምዝርዛር ኣይኮነን። ምኽንያቱ ክንድቲ ዝኣኽሎ ዝተዘርበሉ ግሉጽ ሓቂ ስለ ዝኾነ። ስለዚ ቀንዲ ጉዳይና ነዚ እንዳሓደረ ዝገድድ እምበር ዘይመሓየሽ ዘሎ በደልን ህድማን ህግደፍ ንምዕጻፍ እንታይ ክንገብር ኣለና? ዝብል እዩ። መልሱ ንጹርን ሓደን እዩ፡ ናይ ህግደፍ ዘይፍጸም መብጸዓን ካብ ኤርትራዊ ውድዕነት ምህዳምን ንምምካት፡ ብሓባር ንሰጉም ዝብል ጥራይ እዩ። ምኽንያቱ በበይንና ከም እንለምስ እንተ ሓቢርና ግና ከም እነድምዕን እነስምዕን ውሁብ ስለ ዝኾነ።