ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ብ1 ታሕሳስ 2023 ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ፡ ኣብ ሶማሊያ ቅድሚ 31 ዓመታት ተነቢሩ ዝጸንሐ ናይ ኣጽዋር እገዳ ከልዕል እንከሎ፡ ኣብ ሱዳን ድማ ከካይዶ ዝጸንሐ ተልእኮ ዝተወሃሃደ ደገፍ ንምስግጋር ክቋረጽ ከም ዝወሰነ ማዕከን ዜና ሮይተርስ ኣፍሊጣ።

ኣብ ሶማሊያ ናይ ኣጽዋር እገዳ ዝተወሰነ ቅድሚ 31 ዓመት ኣብ ወርሒ ጥሪ 1992 ምውዳቕ መንግስቲ ዚያድ ባረ ተኸቲሉ ክስዕብ ዝኽእል ናዕብን ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰላትን ንምቁጽጻር ተባሂሉ ምዃኑ ኣብቲ ውሳነ ተጠቒሱ።

ቤት ምኽሪ ጸጥታ፡ ኣብቲ ውሳነኡ፡ ናብ ሶማሊያ ዝኣቱ ኣጽዋርን ወተሃደራዊ ናውትን፡ ካብ  መንገስትን ዝተፈቕደሎም ኣካላትን ወጺኡ ከይሽየጥን ኣብ ኢድ ውልቂ ኣካላት ከይኣቱን ኣጠንቂቑ። ኣተሓሒዙ ድማ ኣብ ሶማሊያ ብግቡእ ዝተሃንጹን ዝተሓደሱን ናይ ኣጽዋር መዕቀቢ ማእከላት ክህልዉ ከም ዝግባእ ኣተሓሳሲቡ።

ኣንበሳደር ሶማሊያ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኣቡበከር ዳሂር ዑስማን፡ ናይቲ እገዳ ምልዓል ሶማሊያ ነቲ ካብ ዓቃብ ሰላም ሓላፍነት ናይ ምርካባ መስርሕ ምትግባር ከም ዘኽእላ ጠቒሶም። ከምኡ ድማ ምንቅስቓስ ኣል ሽባብ ሓዊስካ ዘለዋ ዝግኣታት  ንምምካት ከም ዝሕግዛ ኣፍሊጦም።

ብኻልእ ወገን ድማ እቲ ቤት ምኽሪ ጸጥታ፡ ኣብ ሱዳን ዝጸንንሐ ዝተወሃሃደ ናይ ምስግጋር ተልኡ  ንክቋረጽ ኣብቲ ናይ ባሕቲ ታሕሳስ 2023 ኣኼባኡ ወሲኑ። ኣተሓሒዙ ድማ እቲ ናይ ሰለስተ ኣዋርሕ ናይ ምቁራጽ መስርሕ ካብ 4 ታሕሳስ 2023 ከም ዝጅመርን  እቲ ተልእኮ ዘካይዶ ዝነበረ ንጥፈታት ኣብታ ሃገር ናብ ዘለዋ ትካላት ሕቡራት ሃገራት ንክሰጋገርን ኣዚዙ።

እቲ ተልእኮ 29 ለካቲት 2024 ዘቋረጽ ኮይኑ፡ ክሳብ ባሕቲ መጋቢት 2024 ድማ ምጽፋፋትን ናይቲ ተልእኮ ሰራሕተኛታት ዝነበሩ ምውጋንን ከም ዝቕጽል ኣብቲ ውሳነ ሰፊሩ። መንግስቲ ሱዳን ብወገኑ ብ16 ሕዳር 2023 ናይቲ ተልእኮ ሓላፊ “ኣብ ምንቅስቓስ ፖለቲካዊ ውድባት ኢዱ የእቱ ኣሎ” ብዝብል ኣፍልጦ ነፊግዎ ነይሩ እዩ።

ኣብ ጐደናታት ወደባዊት ከተማ ፖርት ሱዳን፡ ብ1 ታሕሳስ 2023 ኣንበሳደር ሕቡራት ዓረብ ኢማራት  ንክስጎግ ዝሓትት ሰልፊ ከም ዝተኻየደ ማዕከናት ዜና ሱዳን ሓቢረን። ተሳተፍቲ ናይቲ ሰልፊ ኢማራት፡ ነቲ ኣንጻር ሰራዊት ሱዳን ዝዋጋእ ዘሎ ብጀነራል ሐመቲ ዝምራሕ ፍሉይ ተወርዋሪ ሓይሊ ብምሕጋዛ ከሲሶማ።

ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን፡ እቶም ተሰለፍቲ ናብ መንበሪ እቲ ኣንበሳደር ንከይኣትዉ ናብኡ ዝወስድ ጐደና ክዓጽዉ ከም ዝተገደዱ እቲ ዜና ኣፍሊጡ። ተሳተፍቲ ሰልፊ  ንሰራዊት ሱዳን ብምድጋፍን ንኢማራት ብምቅዋምን “ብመራሒ ሱዳን ዝእዘዝ ሓደ ሰራዊት ጥራይ” ዝብል ጭረሖ ከም ዘቃልሑ’ውን ተፈሊጡ።

ፖርት ሱዳን ኣብዚ እዋንዚ ድሕሪ ኣብ ካርቱም ውግእ ምብርዑ፡ ካብ መፋርቕ ወርሒ ማዝያ 2023 ንደሓር ማእከል ናይቲ ብጀነራል ኣብደል ፈታሕ ኣልቡርሃን ዝምራሕ  መንግስቲ ኮይና ዘላ እያ። እዚ ሰላማዊ ሰልፊ ነቲ ብማሕበራዊ መራኸብታት ሱዳን፡ መንግስቲ ጀነራል ኣልቡርሃን ኣንጻር ኢማራት መርገጽ ንክወስድ ክካየድ ዝጸንሐ ጐስጓስ ስዒቡ ዝተኻየደ እዩ።

ቅድሚ ሕጂ ምኽትል ኣዛዚ ሰራዊት ሱዳን ያሲር ኣል ኣታ፡ ንሕቡራት ዓረብ ኢማራት “ማፊያ” ብዝብ፡ ቅጽል ብመንገዲ ቻድን ኡጋንዳን ነቲ ብጀነራል ሐመቲ ዝምራሕ ሓይሊ ኣጽዋር ተቕርብ ኣላ ዝብል ተሪር ክሲ ኣቕሪቦም ከም ዝነበሩ እቲ ጸብጻብ ጠቒሱ። እዚ ከምዚሉ እንከሎ ጀነራል ኣልቡርሃን ኣብቲ ንክሊማዊ ለውጢ ብዝምልከት ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ኣብ ኢማራት ዝተኻየደ ኣኼባ ከምዘይተሳተፉ ተፈሊጡ።

ኣብዚ እዋንዚ ኣብ ናይ ከባቢና ኣሰላልፋ፡ በቲ ሓደ ወገን ሱዕዲያ፡ መንግስቲ ሱዳንን ኤርትራን በቲ ካልእ ወገን ድማ፡ ኢማራት፡ ኢትዮጵያን ብጀነራል ሐመቲ ዝምራሕ ተወርዋሪ  ሓይሊ ሱዳንን ኮይኖም ይጠማመቱ ከም ዘለዉ ይፍለጥ።

ምምሕዳር ቤት ጽሕፈት ዜና ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)፡ ብ1 ታሕሳስ 2023 ኣኼባ ኣካይዳ። ምምሕዳር ዜና ኣብ ኣኼባኣ ናይ ዝሓለፈ ኣዋርሕ ስረሓታ ክትግምግም እንከላ ኣብ ዓመታዊ ትልሚ ስራሓታ ምርኩስ ብምግባር፡ ኣብ መጻኢ እትሰርሖ ድማ ኣሚታ።

ኣብቲ ገምጋም ብኹለን ናይ ሰዲህኤ ልሳናት፡ መስርሕ ናይቲ ዝሓለፈ ወርሒ ሓምለ 2023 ዝተቓንዐ፡ 4ይ ጉባአ ሰዲህኤን ፈስቲቫል ኤርትራ ፍራንክፈርትን ብግቡእ ከም ዝተቓልሐ ተገንዚባ። ድሕሪኡ እውን ኣብቲ ጉባአ ዝጸደቑ ፖለቲካዊ ውሳነታት፡ መድብ ዕዮን ካለኦት ሰነዳትን ናይ ምብራህ ሰረሓት ተካይድ ከም ዘላ መዚና። በቲ ካብ ዝለዓለ ክሳብ ዝተሓተ ደረጃ ብዘለዉ ኣካላት ሰልፊ፡ በብግዜኡ ዝወጹ መግለጽታትን ናይ ዝተኻየዱ ኣኼባታት ዜናዊ ጸብጻባትን ከተቃልሕ ከም ዝጸንሐት’ውን ተረዲኣ።

ብዘይካዚ መተካእታ ዘይብሉ ዕማም ኮይኑ ብዛዕባ ዝጸንሐን ዘሎን ምምስራት ናይ ሓባር መቃለሲ ጽላል ሓይልታት ለውጢ ኤርትራ ብሓፈሻ፡ ንጉዕዞ  ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራን ግደ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብቲ መስርሕን ዝምልከቱ መደባት  ድማ ብፍላይ፡ ብዘይምሕላል ንህዝቢ ትሕብር ከምዘላ እቲ ኣኼባ ተገንዚቡ።

ካብዚ ሓሊፉ ኣብ ልዕሊ ምቅላዕ ጸረ-ህዝቢ ተግባራት ህግደፍ፡ ኣብዚ ቀረባ ግዜ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ፡ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ዝኸፈቶ ኣፍደገ ተኸቲሉ ዝጽሕትሮ ዘሎ ኣዛራብን ንልኡላውነት ኤርትራ ዝፈታተን ዛዕባ’ውን ልሳናት ሰዲህኤ ከቃልዐኦ ዝጸንሓ ምዃኑ ኣብቲ ኣኼባ ምምሕዳር ተገምጊሙ።

ኣኼባ፡ ዜናዊ ስረሓት ኣብ ምሕያል ብደረጃ መሪሕነት ክማልኡ ዝበሎም መሳርሕታት ዳህሲሲ። ምስኡ ከኣ ሰራሓት ዜና ብባህሪኡ ናይ ብዙሓት ዕማም እምበር፡ ናይ ውሱናት ጥራይ ከምዘይኮነ ብምርዳእ፡ ኣባላት ሰዲህኤ ብፍላይ፡ በሃግቲ ለውጢ ኤርትራውያን ድማ ብሓፈሻ ኣብ ምሕያል ልሳናት ሰዲህኤ እጃሞም ከበርክቱ ጸዊዑን ናይ መጻኢ  ኣተኩሮ ናይቲ ቤት ጽሕፈት ኣሚቱን።

Thursday, 30 November 2023 21:47

Dimtsi Harnnet Kassel 30.11.2023

Written by

ካብተን ስደተኛታት ጽዒነን ዝነበራ መካይን

ብክልተ ናይ ኢትዮጵያ ሚኒስትሪ ምክልኻል መካይን ካብ  ኢትዮጵያ ናብ ኬንያ ክሰግሩ ዝፈተኑ 53 ኤርትራውያን፡ ብ26 ሕዳር 2023  ኣብ ክልል ደቡብ ከም ዝተታሕዙ፡ ቢቢሲ ኣብቲ ክልል ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ጸጥታ ዞባ ኣሌ-ኮንሶ ኣቶ ኣምሳሉ ኣንጋቶ ብምጥቃስ  ሓቢራ። እዞም ኤርትራውያን ካብ ኣዲስ ኣበባን ካለኦት ከባብታት ኢትዮጵያን ብደላሎ ዝተኣከቡን ከምኡ እውን ብሰንኪ ውግእ፡ ካብ ሱዳን ናብ ኢትዮጵያ ዝሰገሩ ከም ዝርከብዎም  እቲ ዜና ሓቢሩ።

እቶም ኤርትራውያን ግዳያት ደቂ ኣንስትዮን ህጽናትን ከም ዝርከብዎም ዝገለጹ ናይቲ ወረዳ ኣምሓዳሪ ኣቶ ኣምሳሉ ብውገኖም እቶም ተጐዓዝቲ ኤርትራውያን ፓስፖርት ይኹን ካልእ ናይ ጉዕዞ ሰነዳት ከርእዩ ተሓቲቶም ፈቓደኛታት ብዘምዃኖም ተጠርጢሮም፡ እተን ዝነበርወን መካይን ድሕሪ ምፍታሸን፡  ፖሊስ  ናይቲ ዞባ  ክኣስርዎም ከም ዝተገደደ ንቢቢሲ ሓቢሮማ።

እቶም ኤርትራውያን  ስደተኛታት ብናይ ሚኒስተር ምክልኻል ኢትዮጵያ “ኦራል” ዝዓይነተን ተሃደራዊ መካይን  ዝመረጽሉ ምኽንያት ንከይጥርጠሩ ዝመሃዝዎ ምዃኑ ተጠቒሱ። ብኻልእ ወገን ድማ “ማይ ቪውስ ኦን ነውስ/my views on news”፡ ዝተባህለት ማሕበራዊ መዲያ ብወገና፡ እቶም ኤርትራውያን 52 ከም ዝኾኑ ጠቒሳ፡ እቲ ኩነታት ናይ ኢትዮጵያ ሰራዊት ኣብ ናይ ሰባት ዘይሕጋዊ ምስግጋር ተዋፊሩ ከም ዘሎ ዘመልክት እዩ ኢላ። ናይተን ዝተታሕዛ መካይ መራሕቲ ብዛዕባቲ ኩነታት ተሓቲቶም ኣብ ዝሃብዎ ምላሽ፡  “ብሓለፍትና ተኣዚዝና ኢና” ምባሎም እውን ኣብቲ ዜና ተጠቒሱ።

ናይቲ ስደተኛታት ተታሒዘምሉ ዘለዉ ወረዳ ኣመሓዳሪ ኣቶ ማግሴ ብወገኖም ናይቶም ስደተኛታት መጻኢ  እንታይ ከም ዝኸውን ይጽናዕ ከም ዘሎ ኣፍሊጦም።

ብዕለት 26.11.2023 ሰንበት ምሸት ኣባላት 2 ጨናፍር ሰደህኤ ኣብ ጀርመን ስሩዕ ኣኼባኦም ኣካይዶም። እዚ ከምዚ ዝኣመስለ ኣኼባ፣ ድሕሪ 4ይ ጉባአ ሰደህኤ ንካልኣይ ግዜ ዝካየድ ዘሎ እዩ። ኣባላት ክልቲኡ ጨናፍር ኣብ ቀዳማይ ኣኼባኦም፡ ውጽኢትን መስርሕን 4ይ ጉባአን ፈስቲቫልን ሰልፊ ገምጋም ምግባሮም ዝዝከር ኮይኑ፣ ብናይ ሓባር ኣረዳዳኣ ደምዲሞም። ሕጂ’ውን ኣብ ውሽጢ’ዚ ዝሓለፈ እዋን   ሰልፊ ሒዝዎ ዘሎ ናይ ስራሕ መደባት፡ ምስ ካልኦት ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ ተታሒዙ ዘሎ ጉዕዞን ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ዝስማዕ ዘሎ ናይ “ይግባኣኒ እዩ” ምጉብዕባዕን ኣብ ዝብሉ ኣጀንዳታት’ዮም ኣኼባ ዘካይዱ።

  1. ድሕሪ 4ይ ጉባአ ሰልፊ፡ ዋላ’ዃ ብስራሕ ምኽንያት ንውሕ ዝበለ ግዜ ዝወሰደ ይኹን እምበር ፣ ንጉባአን ፈስቲቫልን ኣመልኪቱ ብመሪሕነት ሰልፊ ዝተጸውዐ ናይ መላእ ኣባላት ሰልፊ ሰሚናር ምክያዱ፣ ንውሽጣዊ ጉዳያት ሰልፊ ዝዳህሰሰ፣ ቅኑዕ ምርድዳእን መደምደምታን ከም ዝነበሮ ሓባራዊ ኣኼባ ክልተ ጨናፍር ገምጊሙ። ንብድሕሪ ሕጂ’ውን ከምኡ ዝኣመሰለ ናይ ምንቕቓሕ፡ ጽፈት ኣሰራርሓን ምቁጽጻርን ዝምልከት ሰሚናራት ብጻዕቂ ክግበር ኣኼባ ኣገዳሲ ምዃኑ ርእዩ፣ ንዝምልከቶም ላዕለዎት ሓለፍቱ ለበዋ ብምትሕልላፍ ኣመልኪቱ።
  2. ብዘይካ’ዚ፡ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ክሳብ ሕጂ ምስ ካልኦት ፖለቲካዊ ሓይልታት በጺሕዎ ዘሎ ስምምዓት፣ ነቲ ተተሊሙ ዘሎ ሓባራዊ መስርሕ ንምዕዋት፡ ኣብቲ መስርሕ ንዘየለዉ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ ኣብ ምጥርናፍ ድማ ዝያዳ ክጽዕት ኣገዳሲ ከምዝኾነ ተገንዚቡ። እቲ ምስ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ ሓባራዊ ናይ ምስግጋር ኣመራርሓ ዝተበጽሔ ስምምዕን ተበጊሱሉ ዘሎ ናይ ስራሕ ዕማምን ከኣ፡ ንህዝቢ ዘተስፉ፡ ንህግደፍ ድማ ዘሕምም ምዃኑ ብምእማን፡ ልዕሊ ተጠርኒፍካ ምቅላስ ካልእ መዋጽኦ ከምዘየለን ብምግንዛብ ብትብዓት ክቕጽሉዎ ኣኼባ ተማሕጺኑ።

ምስዚ ብምትሕሓዝ፡ ኣብዚ ዝካየድ ዘሎ ብብርጌድ ንሓመዱ ዝፍለጥ ህዝባዊ ናዕቢ፡ ሰልፊ ነቲ ብደረጃ ጉባኤ ዝወሰዶ መርገጽን፤ ጀሚሩዎ ዘሎ ናይ ምትብባዕን ምእላይን ጻዕርታት ክቕጽል፣ ኣብ ዝተፈላለየ ሃገራትን ከባቢታትን ዝርከቡ ኣባላት ሰልፊ ኣብቲ ተግባራዊ  ቃልሲ ናይ’ዚ ህዝባዊ ናዕቢ’ዚ ብደረጃ ውልቀ ሰባት ምስ ብርገድ ንሓመዱ ኣብ መላእ ዓለም ክገብሩዎ ዝጸንሑ ምትሕብባርን፡ ንዘበርክትዎ ዘለዉ ግደን ኣኼባ ንኢዱ። ኣባላት ሰልፊ ኣብ ዘዘሎዉዎ ከተማታት ኣብ ፖለቲካውን ውደባውን ዲፕሎማስያዊ ንጥፈታት፡ ንዝጸንሖም ተሞኩሮ ተጠቒሞም ንመጻኢ’ውን ኣበርቲዖም ክቅጽልዎ ተማሕጺኑ።

  1. ኣብዚ እዋን’ዚ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዘልዕሎ ዘሎ ናይ ባሕሪ ኣፍደገ ናይ “ይግባኣኒ እዩ” ሕቶ፡ ካብ ቀዳሞት ገዛእቲ ስርዓታቱ ዝወረሶ ሕማም ስለዝኾነ፡ ንኤርትራውያን ዝሕድሰና ከምዘይኮነ፣ የግዳስ ክብሪ ልኡላውነትና ቀጥ ከነብል፡ ክልቲኡ ህዝብታት ብሰላምን ሰናይ ጉርብትናን ክነብር ክንጽዕር፡ እዞም ክልተ መራሕቲ ተሳንዮም ህዝብን ሃገርን ከጥፍኡ እንስዕቦም፣ ክባኣሱ ድማ እንጻላእ ህዝብታት ከምዘይኮና ክማሃሩ ምጽዓት ከድልየና እዩ። ኤርትራውያን ተቓወምቲ ሓይልትት ብፍላይ፣ ሕጂውን እቲ ምትፍናን ንረብሓ ህዝብናን ሃገርናን ከምዘይኮነ ተገንዚብና፡ ብሓደ ድምጺ እምቢ ንውግእ፡ እወ ንሰላምን ድሕነት ህዝብን ክንብል ይግባእ ብዝብል ምሕጽንታ እዩ፣ ኣኼባ ጨናፍር ተደምዲሙ።   

ሽማግለ ጨናፍር ሰደህኤ ጀርመን

Page 11 of 546