http://ascenteq.com/project/epdp

ቅኑዕ ኣገባብ ፖለቲካዊ ቃልሲ ዘይሓዘን፥ ንኹሉ ዝሓቁፍ ቅኑዕ ራኢን ፖለቲካዊ ብስለትን ዘይውንን ሕብረተሰብ ከይዱከይዱ ፍልልያት ክጽሕትርን ኣብኡ ክሕባእን እዩ ዝፍትን። ከምኡ እውን ኣብ ነንሓድሕዱ ምትእምማን ስኢኑ ክወናጀልን ምናልባት እውን ክሳብ ዕንወት ናይ ሃገር ከስዕብ ይኽእል ይኽውን። ስለዚ ሓደ ሕብረተሰብ ናይ ምሕሳብ ዓቕሙ ይኹን ብቕዓቱ ከደልድልን ከበርትዕን ንነፍሱ እውን ሰሪዑ ብምዕቡል ኣገባብ ክመሓደር ናይ ስነፍልጠት ወናኒ ክኸውን ይግባእ።

ሎሚ፥ ብዙሓት ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ ትሕቲ ብልሽው ምምሕዳር ውልቀ-መለኽቲ ይመሓደራ ከም ዘለዋ እንዕዘቦ ዘለና ተርእዮ እዩ። እዚ ብልሽው ምሕደራ እዚ ዝፈጥሮ ሃስያ ከኣ ሳዕቤኑ ስደት፥ ድንቁርና፥ ምፍልላይ፥ እዩ። ገለ ካብቲ ካልእ ሰራም ውጽኢቱ ከእ እቲ ሕብረተሰብ ኣብ ነንሓድሕዱ ክጠራጠርን ክጻላእን ነቲ ናይ እምነትን ዓሌትን ምፍልላይ ከም መመኽነይታ ብምጥቃም መሳርሒ ኣብ ምብላሕ ግርጭት ክጥቀመሉ ይርከቡ። ከምኡ እውን ቅኑዕ ኣተሓሳስባ ስለ ዘይውንኑ ንኣቕጣጫ ፖለቲካዊ ቃልሲ ካብ ስነፍልጠት ወጻእን ስነምግባር ዝጐደሎ ፖለቲካዊ ኣተሓሳስባን ስለ ዝጎዓዝ ከኣ ዕድመ ስልጣን ናይቲ ምልኪ ከናዊሕ ምኽንያት ይኸውን።

ኣብ ከምዚ ህሞት እዚ ዝፍጠር ፖለቲካዊ ተቓውሞ እውን እንተኾነ ብዙሕ ሽግራት ከም ዘጋጥሞ ርዱእ እዩ። ምኽንያቱ ኩሉ ብዓይኒ ጥርጠራ ስለ ዝጥመትን ኣብ ልዕሊኡ እምነት ስለ ዘይንበርን እዩ። እዚ ከምዚ ዝዓይነት እምነት ምጉዳል ከኣ ዓቢ ነቓዕ ስለ ዝፈጥር ናብቲ ዝድለ ዕላማ ንምብጻሕ ብዙሕ መስገድላት ክስግር ኣለዎ።

እዚ ኣብ ኤርትራዊ ደምበ ተቓውሞ ዝርከብ ህዝቢ ካብዚ ኣምር እዚ ክሳብ ክንደይ ተላቒቑ ኣሎ? ክሳብ መዓስከ እዩ ኣብ ነንሓድሕዱ ተተፋኒኑ ክነብር? ልክዕ እዩ ሓደ ሕብረተሰብ ብስነምግባራውን ስነስርዓት ዝመልኦ ፖለቲካ ከካይድ ብቕዓት እንተዘይወኒኑ ካብዚ ዓዘቕቲ ናይ ምርሕሓቕን፥ ምትፍናንን ክወጽእ ወይ እውን ክልወጥ ግዜ ክወስድ ምዃኑ ዘጥራጥር ኣይኮነን።

እቲ ንኹልና ጐዲሉና ዘሎ ጉዳይ ክንጥምትን ክነስተብህልን ስለ ዘይከኣልና ከኣ እነሆ ነፍሲ ወከፍና ሓልዮትን ስነፍልጥትን ብዘንጸባርቕ ጉዕዞ ክንከይድ ኣይከኣልናን ዘሎና። ኣብ ስነፍልጠት ዘይተመርኰሰ እንኸዶ ጉዕዞ እምበኣር ንናይ ምሕሳብ ዓቕምናን ንገዛእ ርእስና ናይ ምልዋጥ ቅሩብነትን ኣብ ምድኻም ዓቢ ገደ ይጻወት ከም ዘሎ ምርዳእ ከድልየና እዩ። ምኽንያቱ ሓቂ ካብ ሓሶት፥ ቅኑዕ ካብ ጌጋ ከምኡ እውን ንስነፍለጠትን ንዘይስነፍልጠትን ፈላሊና ክንጥምት ዘኽእል ፍልጠት ክንድልብ እንተዘይክኢልና ንሽግራትና ፍታሕ ክነቕርብ ኣይክንክእልን ኢና።

ስለዚ ነዚ ሓቀኛ ፍልጠት ዘይምቕሳምና ንገዛእ ርእስና ምፍላጥን ንውሽጥና ተመልኪትና ካባና ዝጐድል ዘሎ ንምርዳእ ዘኽእለና ንጹህ ኣእምሮ ክህልወና ኣይበቓዕናን ዘሎና። እዚ ከኣ ናይ ተንኮልን ቅንእን ግዙኣት ክንከውን ስለ ዝደፋፋኣና ኣብ ሕንፍሽፍሽ ክንነብርን ኣርሒቕና ከይንጥምትን ገይሩና ይርከብ ኣሎ። ኩሉ ሽግራትና ባዕልና ብእንፈጥሮ ጸገም ናብ ፍልልያት ይነቚተና እሞ ከምቲ ብዓረብኛ ዝተመሰለ ‘’እዛ እትራፈሱ ኣስያድ ኣልሓሚር ያ በኸትል ሩኳብ’’ ማለት ዋናታት ኣእዱግ ምስ ዝገራጨዉ ወይ ምስ ዝበኣሱ ዕድል ናይ ተሳፈርቲ’’ ይኸውን እዩ ነገሩ።

ኣብ ከምዚ ኩነታት፡ “እንተይ ዳኣ እዩ እሞ ዝግበሮ”? ዝብል ሕቶ ከልዓል ባህሪያዊ እዩ። ንሱ ድማ ዝኾነ ይኹን ሰብ ብሄረይ፥ ሃይማኖተይ፥ ፖለቲካዊ ርኢቶይ፥ ዓሌተይ .... ወዘተ ካብ ካልእ ዝበልጸ እዩ ካብ ዝብል ኣተሓሳስባ ክወጽእ ኣለዎ። እዚ ምስ እንገብር ከኣ እዩ እቲ ኣብ ሃገርና ስልጣኔ ዝስፋሕፋሓሉን ምዕብልና ዝረጋገጸሉን ህዝቢ እውን ተሰማሚዑን ተኸባቢሩን ዝነብረሉ ሃውህው ዝፍጠር። እዚ ምስ እነዘውትር ከኣ ነቲ ፋሕ ዝበለ ናይ ለውጢ ዓቕሚ ተኸፋፊሉ ኣብ ክንዲ ኣብ ነንሓድሕዱ ሕኒን ዝብህሃል ንህዝብን ሃገርን ብዘገልግልን ዘርብሕን ኣቕጣጫ ሒዙ ንኽምርሽን ተላዚቡ ብሓባር ክስርሕን መኽኣሎ።

ንሕና ኣብ ለውጢ ረብሓ ዘለና ደምበ ተቓውሞ ህዝብናን ሃገርናን ንምድሓን ኢልና ኢና ንቃለስ ዘለና ካብ በልና ድኽመታትና ኣሪምናን ፈሊጥናን ብውልቂ ዝመጽእ ዓወት የለን፡ እንተመጸ ከኣ ስፍሓትን ቀጻልነትን ዘየብሉ እዩ ዝኸውን ዝብል ተረድኦ ክህልወና ይግባእ። ድሌታትናን ምንዮታትናን ካብዚ ዘሎናዮ ሽግርን መከራን ግፍዕን ወጽዓን ተላቒቕና ሰላማውን ፍትሓውን ቅሳነት ዝመልኦ ናብራ ክህልወና ካብኮነ ናብዚ ገጹ ዝእምትን ኩሉ ዝኣምነሉን የጽለልኒ ዝብሎን ሓባራዊ መቃለሲ መድረኽ ክህልወና ናይ ግድን እዩ።

ብኣንጻርዚ ዝጠቐስናዮ ሃናጺ መንገዲ ዝረአ፡ ናይ ኣግላልነት ሓሳብን ተግባርን እንተዘይተወጊዱ፥ ንናይ በበይንኻ ጉዕዞ መፍትሒ እንተዘይተረኺብዎ ኣቲ መንገዲ ካብቲ እዚ ኣንጻሩ ንቃለስ ዘለና ስርዓት ሒዝዎ ዘሎ ኣዕናዊ ጐደና ዝሓሸ ከም ዘይከውን ርዱእ እዩ። ንሱ ከኣ ነቲ ኣነ እምበር ካልእ ቅኑዕ የለን ዝብል ኣተሓሳስባ፥ ከምቲ ናይ መለኽቲ ኣገባብ ኣካይዳ፡ ማለት እንተደለኹም እተዉ ኣነ እየ ገባሪ ሓዳጊ ኣቦኹም ዝዓይነቱ ፈለግ ካብ ሱሩ ከማሓው ይግባእ። ከምኡ እውን እቲ ኣነ ዝደልዮ ጥራይ ክኸውን ኣለዎ ከይበልና፡ ነቲ ናይ ሓባር ድሌት ቅድሚ ኩሉ ሰሪዕና ምጉዓዝ ካብ ልቢ ክንቅበል ይግበኣና። ስለዚ ነዚ ኩሉ እነማልእ ቅቡላት ኮይና ብ ሕልና ህዝብና ቅቡል ቦታ ክንረክብ፡ ናብዚ ዘብቅዕን ንጉዳያት ብኩሉ ኩርነዓት ዝጥምትን ሃናጽን ፖለቲካዊ ራኢ ክህልወና ይግባእ።

ድራር መንታይ

Uppsala Nya Tidning Torsdag 14 januari 2016

( ጋዜጣ ኡፕስላ ኒያ ቲድኒንግ ሓሙስ 14 ጥሪ 2016)

ኣብ ዓለም መስጎግትን ጸቕጥን ኣብ ልዕሊ ኣመንቲ ክርስትና ይንህር ኣሎ። እተን ዝኸፍኣ ሃገራት ንኣመንቲ ክርስትና ብመስርዕ ካብ ሓደ ክሳብ ዓሰርተ: ሰሜን ኮሮያ: ዒራቕ: ኤርትራ: ኣፍጋንስታን: ሶርያ: ፓኪስታን: ሶማልያ: ሱዳን: ኢራንን ሊብያን ኢየን። ብመሰረት ጸብጻብ ካብ Open Doors ኣብ ዓለም ክርስትያናት እቶም ዝኸፍአ ማህደንትን መስጎግትን ዝጋጥሞም ጉጅለ ምዃኖም ናይ ሽወደን ቤተ ክርስትያን ቀዳማይ ጸሓፊ (generals ecretary) Peter Paulsson ገሊጹ። ብመስርዕ ካብ ቀዳማይ ክሳብ ሓሙሳ ኣብ ዝረከባ ሃገራት ሽግርን ጸበባን ኣመንቲ ክርስትና እናኸፍአን ደርጃ ዓመጹ እናዓበየን ይኸይድ ከም ዘሎዩ ዝገልጽ እዚ ትካል ሃይማኖት። እዚ ሽግር ኣብ ምሉእ ወገናት ዓለምን ብኹሉ ግንባራትን እንሰፍሐ ይኸይድ ከም ዘሎ እዚ ቀዳማይ ጸሓፊ ንማዕከን ዜና ተተ ( TT) ሓቢሩ። እቲ ኩነታት እናበኣሰ ዝረኣየለን ዘለዋ ኣብ ሳልሳይ ደረጃ እትስራዕ ኤርትራን ኣብ ዓስራይ ደረጃ ዘላ ልብያን’የን። እቲ ምኽንያት ዝተፋላለየ ጠንቅታት ከም ዘለዎ እዚ ትካል ሃይማኖት ኦፐን ዶርስ ኣብሪሁ። ገለ ካብኡ ሕሉፍ እስላማዊ መንግስቲ ዓቢ ጽልዋ ኣለዎ። ኣብ ብዙሓት እስላማዊ ሃገራት ብዙሓት ኣኽረርቲ ከም ሓቀኛታት ኣስላም ኮይኖም ንኽርኣዩን ብኡ ኣቢሎም ድማ ካብ እስላማዊ መንግስቲ (IS) ክኽወሉ ዝገብርዎ’ዩ ይብል Peter Paulsson.። ኣብ መበል 24 ዝስራዕ ከባቢ ፍልስጢኤም: ኣብኡ ኣመንቲ ክርስትና ኣብ መንጎ ምስልምናን ኣይሁድነትን ተቐርቂሮም ይርከቡ። ኩሉ ግን ጸልማት ኣይኮነን ይብል እቲ መግለጺ። ካብቲ ኣወንታዊ ተባሂሉ ዝጥቀስ ኣብ ስሪላንካ ዓመጽ ኣብ ልዕሊ ኣመንቲ ክርስትና ብመንግስታዊ ሕጊ ስለ ዘቕጽዕ ጸገማት እናቐለለ ክኸይድ ይርከብ።

ጋዜጣዊ መግለጺ

This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.  

12 January 2016

ኣብ ናይሮቢ ብዝተኻየደ ሃገራዊ ምምኻራዊ ዋዕላ ፖሊቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ ዚቖመ ግዜያዊ ኣካል ርኽክብ፡ ቀዳማይ ኣኼባኡ ብ22 ታሓሳስ 2015 ኣካይዱ። እዚ ኣኼባ’ዚ: ከምኡውን ስዒቦም ዝተኻየዱ ኣኼባታት፡ ተሳተፍቲ ዋዕላ ንዘሰከምዎ ዕማም ምርኩስ ብምግባር፡ ዝርዝር መደባት ዕዮኡ ንምሕንጻጽ  ዝዓለሙ እዮም ኔሮም።

ግዜያዊ ኣካል ርኽክብ ካብ'ዚ ዋዕላ’ዚ ዝተቐበሎ ዕማም ኣብ'ዘን ዝስዕባ ነጥብታት ክጠቓለል ይኽእል፤

1. ናብ ደሞክራስያዊ ስርዓት ንምስግጋር፡ ምስ ፖሊቲካዊ ውድባት ብምምኽኻር፡ ንድፍታት ሓባራዊ ራእይን ሓባራዊ መደባት ዕዮን ምቕራብ፤

2. ብዛዕባ ከመይነትን ኣገባባትን ምቅልጣፍ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ንምምይያጥ ዘኽእል፡ ንመላእ ሓይልታት ተቓውሞ ዚሓቖፈ ዋዕላ፡ኣብ መጻኢ ንኽካየድ ኣድላዪ ምስንዳኣት ምግባር፣

ነዚ ዕማማት’ዚ ኣብ ጸብጻብ ብምእታው ግዜያዊ ኣካል ርኽክብ፡ ንስርሓቱ ዝሰርዕ መደባት ንምውጻእ ሰፊሕ ምይይጣት ኣካይዱ። ክፍጸም ንዘለዎ ዕማማት እውን ኣብ መንጎ ኣባላቱ ዘርጊሑ። ብተወሳኺ ተሰኪምዎ ዘሎ ሓላፍነት ንምዕዋት ምስ ፖሊቲካዊ ሓይልታት ተቓውሞ ጽዑቕ ርክባት ንኽካየድ ወሲኑ።እዚ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ውጽኢታት ዋዕላ ናይሮቢ ንምግላጽን፡ ኣብ መጻኢ ክጋባእ ተወጢኑ ንዘሎ፡ ኩሉ- ሓቆፍ ዋዕላ ኣወንታዊ ደገፍን ምትሕብባርን ንምርግጋጽን፡ ምስ ህዝቢ ጽዑቕ ርኽክባት ክካየድ ወሲኑ።  

በዚ መሰረት ግዜያዊ ኣካል ርኽክብ፡ ምስ'ቶም ኣብ ዋዕላ ናይሮቢ ክሳተፉ ዘይከኣሉ ፖሊቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ፡ ቀጥታዊ ርክብ ብምክያድ፡ ፍረታት ዋዕላ ናይሮቢ ክገልጽን፡ ምሉእ ኣካል ናይቲ ተወጢኑ ዘሎ፡ ኩሉ -ሓቆፍ ዋዕላ ክዀኑ ክጽዕርን እዩ።

ግዜያዊ ኣካል ርኽክብ ዋዕላ ናይሮቢ ፖሊቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ

ኣባላት ግዜያዊ ኣካል

1. መሓመድ ኣሕመድ ሰፈር

2. በሽር ኢስሓቕ

3. ተስፋይ ወልደሚካኤል (ደጊጋ)

4. ነጋሽ ዑስማን

5. ሰመረ ሃብተማርያም

6. ሱሌማን ሑሴን

ኢ-መይል ንርክብ፡ This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

ጽላል ስዊደናዊ-ኤርትራዊ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ሰፊሕ ሕዝባዊ ሰሚናር ምስ ዕድማት ኣጋይሽ ኣብ ዝተፈላለየ ሰብኣዊ መሰላት ዝነጥፉ ዓዲሙ ምስ ሕዝቢ ልዝብ ከካይድ ስለዝኾነ ኩሉኹም ደለይቲ ለውጢ ኣብዚ ሰሚናር እዚ ክትሳተፉ ብኽብሪ ይዕድም።

ዕለት፣  ቀዳም 30 ጥሪ 2016

ግዜ፣ 13.00-19.00

ቦታ፣ Kista Träff- Sverige salen

መደብ ሰሚናር

1. መኽፈቲ

2. ምስማዕ መደረ ካብ ዕዱማት ኣጋይሽና በብኣርእስታቱ

3. ልዝብ ምስ ሕዝቢ

ዕዱማት ኣጋይሽና

1. አርሀ ሓመናካ ኣባል ባይቶ ስዊደን

ኣርእስቲ መደረ/ ብዛዕባ ምቅባል ስደተኛታት ኤርትራውያን ኣብዚ ግዜዚን ኣብ መጻእን እንታይ ለውጥታት ክመጽእ ይኽእል ብዝብል ክገልጽ ኢዩ።

2. መሮን እስቲፋኖስ/ ኣቅራቢት ኣብ ራድዮ ኤረና፣ ዳይረክተር ናይ ኤርትራዊ ተበግሶ መሰል ስደተኛታት

ኣርእስቲ መደረ/ብዛዕባ መስል ስደተኛታት ኤርትራን ዝጓነፎም ጸገማትን ኣብ መገዲ ስደቶም ብዝብል ከተቅርብ ኢያ፡፤

3. በራዳ ኣሕመድ ናስር፣ ኣባል ደሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ስዊደን

ኣር እስቲ መደረ፣ ልዝብ ኣብ መንጎ ዓበይትን መንእስያትን/ ግደ መንእስያት ኣብ ምስግጋር ደሞክራስያዊ ለውጢ ብዝብል መደረ ከተቅርብ ኢያ

Tema för seminariet: Partnerskap genom samförstånd och samarbete

Intra-Eritrean Dialog

Diskussions ämnen:

1. Varför är partnerskap viktigt för oss demokrati aktivister?---------Semere Mehari

2. Immigrations och flyktingarnas politik i Sverige............ Arhe Hamednaca

3. Eritreas flyktingarnas frustrerande resor/ desperate Journeys......... Meron Estifanos

4.  Dialog mellan de unga och äldre för demokratik utveckling - Barada Ahmed Nasser

Important Public Seminar in Stockholm Sweden

The Swedish - Eritrean Partnership For Democratic Change/ SESADU will organize a Seminar with invited Guests active on various issues of human and refugee Rights. There will be a panel discussion and public intervention at the seminar, therefore, we cordially invite all concerned Eritreans to participate in this seminar.

Date : Saturday 30th, 2016

Time: 13:00 -19:00

Place:  Kista Hall - Kista Träff

Seminar Schedule

1. Welcome and opening of the Seminar

2. Presentation of panellists

3. Public discussion

Invited Guests

1. Arhe Hamednaca- MP Sweden

Topic:  Immigration Policy in Sweden focusing on the Eritrean Refugees

2. Meron Estifanos- Radio- Erena presenter- reporter and Director of the  Eritrean Initiative on Refugee Rights

Topic: Desperate Journeys of the Eritrean refugees

3. Barada Ahmed Nasser- Young activist for Democracy

Topic: Dialogue between the youth and elders in the struggle for democratic change in Eritrea

Seminar Theme : Intra- Eritrean Dialogue for building partnership through cooperation

Welcome All!

SESADU Board

ነቶም ንጽባሕ ሓሙስ ዕለት 7 ጥሪ 2016 በዓል ልደት ዘኽብሩ ዘለዉ ኣህዛብ ብመላኦም፡ ንህዝቢ ኤርትራን

ኢትዮጵያን ድማ ብፍላይ፣ ርሑስ በዓል ልደትን ዘመን ሰላም፡ ዘመን ሓጐስ ፡ዘመን ፍቕርን ይግበረልኩም

ዝብል ናይ ሰናይ ትምኒቱ መልእኽቲ ይገልጽ።

ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)

ብመሓመድ ብርሃን ብላታ፡                                                             

ብመሰረት ፖሎቲካውን ወተሃደርታውን ማሕበራውን ውሳኔታት ቀዳማይን ካላኣይን ሃገራዊ ጉባኤ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ፡ንዕኡ ዝትግብራ ብደረጃ ውድብ ዝተፋላለያ ኣብያተ ጽሕፈታት ቆይመን ኣብ ዝተፋላለዩ መዳያት ዝነጥፋ ዝነበራ ገለ ካብኣተን ኣልዒለ ክገለጽ ከሎኹ፡ ኣነ ሓላፊ ምምሕዳር ሕ፡ጉ፡ቤት ጽሕፈት ኮይነ ኣካል ናይቲ ንጥፌታት ስለ ዝነርኩ መዛግብተይ ሃሰስ ኢለ ነዚ ክጽሕፍ ብፍላይ ኣብዚ ግዜ’ዚ ገሌና ኣቦታት ገሊአን ኣዴታት ገሌና ኣብ ደረጃ ኣቦሓጎታት በጺሕና ስለ ዘሎና ኣዚ ምስ መዓልታዊ ሂወት ሰፊሕ ህዝቢ ዝተኣሳሰረ ዕውት ታርኻዊ ቃልስና ስለዝኾነ ብሽም ኩሉኹም መቓልስተይ ናብ ህልዊ ውለዶና ከመሓላልፍ ዕድል ብምርካበይ ኩርዓት ይስመዓኒ።

ኣብ ሕብረተሰብስዊ ጉዳያት ቤት ጽሕፈት ዝነጥፋ ዝነበራ ክፍልታት ንምዝካር እምበኣር፡

1. ክፍሊ ትምህርቲ
2. ህዝባዊ ሕክምና
3. ናብራ ዕብየት
4. ኣብ ትሕቲ ጽላል ህዝባዊ ሕክምና ኮይኑ ዝነጥፍ ዝነበረ፡ ምክልኻል ሕማም ዓሶን ሓለዋ ጽርየትን ( sanitation )
5. ክንክን ስድራቤት ተጋደልትን ስውኣትን
6. ቀይሕ መስቀልን ወርሕን

ክኾና ከለዋ ንነፍሲ ወከፈን ናተን ንኡስ ምምሕዳር ሃልዩወን ከም ኣድላይነቱ መደባተን ብቐዳምነታት ሰሪዕን ብቕጥታ ንህዝቢ ዝምልከት ኮይኑ ተግባራዊ ስረሐን ምስ መዓልታዊ ሂወት ናይቲ ህዝቢ ዝተኣሳሰር ኮይኑ ብኣድማዕነ ይሰርሓ ከም ዝነበራ ይፍለጥ። ናይ ሎሚ ኣልዒለ ክጠቕሶ ዝደሊ ብሓፈሽኡ ንክፍሊ ሓለዋ ጽርየት ብፍላይ ከኣ ንምክልኻል ሕማም ዓሶ ዝምልከት ክኾውን ከሎ እዚ ክፍሊ’ዚ ኣቋውምኡ እንተ ርኢና፡ ካብቶም ኣብ ሰብዓን ኣርባዕተን ሰብዓን ሓሙሽተን ብብዝሒ ናብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ዝተሰለፉ ተጋደልቲ እሞ ቅድሚ ምስላፎም ክብ ዝበለ ደረጃ ትምህርቲ ሃልዩዎም በዚ ሞያ’ዚ ተመሪቖም ኣብ ኤርትራን ክፍልታት ኢትዮጵያን ብተግባር ክሰርሑ ዝጽንሑ ሃብታም ተመኩሮን ዝጽንሖም እዩ ቆይሙ።

እቶም ሰብሞያ ኣብ ትሕቲ ጽላል ሕብረተሰብኣዊ ጉዳያት ቤት ጽሕፈት ኮይኖም ንቡዙሓት ተጋደልቲ ብጉቡእ መልሚሎም መደባቶም ሰሪዖም ኣብ ኩለን ክፍልታት ምምሕዳር ክነጥፉ ክሎዉ ብፍላይ ኣብ መላእ ባርካ ኣብተን ብዝሒ ጣንጡ ሃልየን ዓድታት ዘጥቀዓሉ ዝነበራ ብሰንኩ ብዙሕ ህዝቢ ብሕማም ዓሶ ኣዝዩ ይሳቐ ከም ዝነበረ ክጥቀስ ከሎ፡ ንሱ ዘስዕቦ ናይ ሕማምን ክሳብ ናይ ሞት ግዳያን ዝኾና ዝነበራ ዓድታት ውሑዳት ኣይኮናን እዞም ዝተጠቕሱ ውፍያት ተጋደልቲ ብጻዕሮም ነዚ ሓደገኛ ሕማም’ዚ ወላእኳ ፈጺሙ ጠፊኡ ክንብል እንተዘይደፈርና ብዝለዓለ ደረጃ ኣብ ምቅላሉ ኣወንታውን ኣድማዕን ግደ ከም ዝነበሮም ክጥቀስ ይከኣል።

በዚ መዳይ’ዚ ተመልሚሎም ብተግባር እንዳሰርሑ ከሎዉ ዝተላዕለ ስእልታት ሓቀኛ መግለጺኡ ከም ዝኾነ ውን ይሕብረና።

ኣብዘን ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሳ ክፍልታት ሓለፍቲ ምምሕዳር ኮይኖም ዝነጥፉ ዝነበሩ ብዙሓት ብሞት ወላ እንተ ተፈልዩና ንታሪኾምን ተወፋይነቶምን ኣልዒሎም ብስፍሕ ዝበለ ክገልጹ ዝኽእሉ ብሂወቶም ዘሎዉ ነዚ ከም ጉቡእን ሃገራዊ ሓላፍነት ወሲዶም ብሰፊሑ ክገልጹ ጸዋዒተይ እንዳቕረብኩ ኣብዚ መዳይ’ዚ ብወገነይ ክተሓባበር ድልዊ ከም ዝኾንኩ በዚ ጽሑፈይ ያረጋግጽ ምስ ብዙሕ ኣክብሮትን ሰናይ ትምኒትን።

                                             ዓወት ንህዝቢ ኤርትራ

ክብርን መጎስን ንሰማእታትና።

መደባት ፓልቶክ ኣብዚ ቅንያት ግርም መማሰዪ ረኺቡ ኣሎ። ፓልቶክ ሓደ ኣካል ካብ ናይ መራኸቢ ብዙሃን ከም ምዃኑ መጠን ብግቡእ እንተዘይተታሒዙ፥ ካብ እወንታኡ ኣሉታኡ ክበዝሕ ምዃኑ ዘየጠራጥር። ከመይሲ መሰለይ እዩ ኢልካ ጭብጥን መርትዖን ዘይብሉን ኣፍካ ዝሃበካን ምዝራብ ዝኸፍአ መተሓላለፊ ዝንቡዕ ወረ እዩ ዝኸውን። ዝንቡዕ ወረ ወይ ሓበረታ ክመሓላለፍ እንከሎ ድማ መናቖቲ እምበር ኣተሓቛቛፊ ወይ እውን ናይ ስኒት ሃዋህው ዝፈጥር ኣይኮነን። እዚ ከምዚ ኢሉ ክጎዓዝ እንከሎ እቶም ብድሕሪ መጋረጃ ኮይኖም ለይቲ ምስ መዓልቲ ናይ በለጽ ስርሖም ዘዋፍሩ ሕቡኣን ባእታታት ብወገኖም ኣብ ጠቕሞም ከውዕልዎን ነቲ ኩነታት ብቄናን መንገዲ ክዝውርዎን ህርድግ ከምዝብሉ ርዱእ እዩ። ‘’ስብሓት ዝብጸሓካ ኣይትስሓት’’ እዩ ክኸውን ነገሩ

ሰውራ ኤርትራ፡ ንኹሉ ዕንቅፋታት በዲሁ ካብ ባዕዳዊ መግዛእትን  ድምጺ ብረትን ናጻ ኮይኑ ኤርትራዊ ወናን ሃገሩን ክብሩን ክኸውን ካብ ዝበቅዕ እነሆ 25 ዓመት ክመልእ ይቀራረብ ኣሎ። እዚ እቲ ብረታዊ ቃልሲ መድረኹ ከምዘብቀዐ ዝእምት እዩ። እቲ ተሪፉ ዘሎ ኣብ ክንዲ ብብረት ብፖለቲካን ሃናጺ ናይ ለውጢ ሓሳብን ኣቢልካ ዝፍጸም ጉዕዞ ቃልሲ እዩ። ይኹን እምበር በቲ መልክዕ ናይ ብረታዊ ቃልሲ ዝኸዶ ዝነበረ ኣብ ነንሓድሕድካ ዘየሳኒ ምትኹታዃት ሒጂ እውን እንተኾነ ፈውሲ ዘይተረኽቦ ቀጻሊ ኮይኑ፡ ብድሕሪት ኮይኑ ኣጋጣሚታት እንዳተጸበየ ዝደፍኦ ኣካል ከምዘሎ ስውር ኣይኮነን። ምኽንያቱ ውልቀመላኺ ኢሰያስ እውን ከምዚ ናይ ሎሚ ብታሕተ-ታሕቲ ዘዋፍሮ ዝነበረ ፈላላይን ኣናቛትን ወፍሪ እናኣካየደ እዩ ስልጣን ብሒቱ።

ህዝቢ ኤርትራ ኣብቲ ፈለማ ብስራት ናጽነት ዝተኣወጀሉ ግዜ ንኣባላት ህዝባዊ ግምባር እቲ ዝግባእ ሞጎስን ክብርን ሂቡ እዩ። እቲ ኣብ መንጎ ጀብሃን ሻዕብያን ዝተኻየደ ደማዊ ውግእ ሓድሕድ ድማ ደጊም ከም ታሪኽ ተመዝጊቡ መምሃሪ እዩ ክኸውን ዝግበኦ ነይሩ። እቲ ናጽነት ከም ደበስ ተወሲዱ፡ ነቲ ዝተፈጸመ ጌጋታት ከኣ ብዕርቅን ይቕረን ብፍትሓዊ ዝኾነ ቅዋም ኣቢልና ክነድቅሶ ድማ መተገበአ። እቲ ዝሓለፈ ኣሉታዊ ተግባራት ኣብ መጻኢ ትልሚ ኣትዩ ነቲ ብሩህ ተስፋ ከጸልምቶ ቅኑዕ ኣይኮነን። ብመንጽር’ዚ ነቲ ድሕሪ ናጽነትከ? ዝብል ሕቶ ክጥምትዎ ዝነበሮም ክንሱ ግን ዘንጊዖሞ ሓሊፎም።

እቲ ስርዓት እዚ ሎሚ ብህግዲፍ እናተባህለ ዝጽዋዕ ዘሎ ጉጅለ ዝኸዶ ዘሎ ጎደና ፈጺሞም ተገሪሆሙሉ እኳ እንተዘይተባህለ እቲ ምልክታት ከስተብህሉሉ ግን ኣይከኣሉን ክትብል ይከኣል እዩ። ንኣብነት ኢሳያስ ባዕሉ ኣብቲ ፈለማ ናይ ነጻነት መደረኡ ‘’ ድሕሪ ደጊም ናይ ውድባት ሓሸወየ የለን ክኣቱ ዝደሊ ብውልቁ ይእቶ’’ ኢሉ ክምድር ከሎ፡ ኩሉ ኣባል ህግድፍ ኣብየናይ ጽፍሒ መሪሕነት ይንበር ብዘየገድስን እቶም ዝተረፉ ውዱባት ሃገራውያንከ ኣበይ ክወድቁ ከይበለ ስቕ ኢሉ ምስጋሩ ዘተዓዛዝብ ነይሩ። ነዛ ነጥቢ እዚኣ ሸፈፍ ኢሎም ስለዝሓለፈዋ ከኣ ነቲ ሓቂን ፍትሕን ከም ዝጠሓስ ኣብ ምግባር ዓቢ እጃም ኣለዎም።

ካልኣይ ነጥቢ እቲ ኤርትራ ናጻ ኣብ ዝወጸትሉ ውድባት ምስ ስርዓት ኢሳያስ ንምዝታይ ብፍላይ ሰውራዊ ባይቶ ተዳልዩ ኣብ ዝተበገሰሉ እዋን ኣብ ማዕርፎ ነፈርቲ ካርቱም ምስ በጽሐ እቲ ናይ ዘተ ጉዳይ ንዘይተወሰነ ግዜ ተመሓላሊፉ እዩ እሞ እቲ ልኡኽ ንኸይብገስ ዝብል መልእኽቲ ተሰዲዱ። እዚ እውን ኣብቲ እዋኑ ዓገብ ኣይተባህለን። ደሓር እቲ ሃገራዊ ቅዋም ክንደፍ እንከሎ እቲ ዝገርም እቶም ክኢላታትን ምኩራትን ዝበሃሉ ኤርትራውያን ነቲ ጉዳይ ብሸለልትነት ጥራሕ ዘይኮነስ ብናይ “ንሕና ጥራይ ኢና ዋናታት” ዝብል ስምዒት ስለ ዝጠመትዎ ናይ ንኺድ ጥራሕ መንፈስ ሒዞም ንኹሉ ወዲ ሃገር ዝምልከት ክንሱ ንገሊኡ ከምዘይደቂ ሃገር ቆጺሮሞ ክሓልፉ ከለዉ እውን ብዙሓት እዮም ኣጽቂጦም። እዚ ኩሉ ተደሚሩ ድማ ዲክታቶር ኢሳይያስ ሻዲኑ ንሃገርናን ህዝብናን ኣብዚ ሕጂ ወዲቐምዎ ዘለዉ ንክወድቖም ኣስተዋጸኦ ገይሩ እዩ።

ስለዚ እቲ ንሃገራዊ ዕርቂ ክግበር ዝቐርብ ዝነበረ ጠለብ በቲ ስርዓት ተቐባልነት ኣይረኸበን። ብሰንኪ እዚ እቲ ቃልሲ ምእንቲ ፍትሕን ደሞክራስን ኣብ ውሽጢ ሃገረ ኤርትራ ክካየድ ዝግበኦ ዝነበረ ኣብ ደገ ክኸውንን ንዘይንቡር ኣተሃላልዋ ክቃላዕን ተገዲዱ። እዚ ኣብ ላዕሊ ክጥቀስ ዝጸንሐ ጉድለታት ኣብ ዝሓለፈ ተመኩሮና ጉድለት ከም ዝነበረ ንምእማት እምበር፥ ነቲ ዝሓለፈ ይኹን ሕጂ ነካይዶ ዘለና ሓርነታዊ ቃልሲ ሸንኪሩ ክሕዞ ይኹን ከዳኽሞ ኣይግባእን። ምኽንያቱ ኣብ መጻኢ ኣብ ጀብሃ ኮነ ሻዕብያን ዝነበሩ ኩሎም ኣባላት ዝነበርዎ ጽፍሒ ብዘየገድስ ቅርቡነት ወኒኖም ኣብ ትሕቲ ሃገራዊ ቅዋም ከከም ግዚኡን ኩነታቱን እንተስ ብዕርቂ ወይ ብይቕረታ ዝነበረ ጸገሞም ክፈትሑ ዝጽግም ኣይኮነን። እዚ ስለዝኾነ ሕጂ ኣብዚ ሓርነታዊ ቃልስና ብዛዕብኡ ኣልዒልና ክንዛረብ ይኹን ክንስሓሓብ ወይ ከኣ ከም መፈላለዪ ነጥቢ ክንጥቀመሉ ምስ እንፍትን ልክዕ ከምቲ ኣብ መንጎ ክልተ ውድባት ዝካየድ ዝነበረ  እሞ ሎሚ ንነቕፎ ዘለና ንውግእ ዝዓደመ ጐስጓሳት ዝካየድ ዝነበረ ኢና ክንቅጽል ማለት’ዩ። እቲ ኣብ ፓልቶካት፡ ንገዛእ ርእስኻ ካብ ዝኾነ ገበን ነጻ ኣውጺእካ ካልኦት ንምውንጃል ዝግበር ጫጫው ከኣ ነዚ ዘመልክት እዩ።

እቲ ኣብዚ ክንርእዮ ዝግበኣና ቁምነገር ንሓደ ኣካል ብፍትሓዊ ዓይኒ እምበር ብናይ ሓይሊ ሚዛን ጥራይ ኣይኮናን ክንድግፎን ክንቃወሞን ዝግበኣና። ንኣብነት ንጉጅለ ህግደፍ ኣትሪርና እንቃወሞ፡ በቲ ዝምረሓሉ ዘሎ ጸረ ህዝብን ጸረ ፍትሕን ተግባራቱን ፖሊሲታቱን ኢና። ምናልባት ጉጅለ ህግደፍን ደገፍቱን ሓይሊ ሕጊ እዩ ዝበል መንፈስ ይሓደሮም ይኸውን። ንሕና ግና ካብዚ ብዝተፈልየ መንገዲ ኢና ክንገጥሞ ዝግበኣና። እቲ ካልእ ጉዳይ ሎሚ ኣብ ፓልቶካት ተሓለቕቲ ፍትሕን ደሞክራስን ኮይና ክንምድር እንሓድር ብዙሓት ኢና። እንተኾነ ነዚ ናይ ሎሚ ሓልዮትናን ተገዳስነትናን ኣብቲ እዋኑን መድረኹን ከነንጸባርቖ ዘይምብቃዕና ድኽመትና ምዃኑ ክንቅበሎ እዩ ዝግበኣና። ነዚ ድኽመትካን ተሓታትነትካን ኣቐሚጥካ ንውሱናት ኣብ ዝተወሰነ ጽፍሒ ሓላፍነት ዝነበሩ ቆንጢርካ ከምዚ ክገብሩ ዝግበኦም ዝነበረ ኣይገብሩን ብዝብል ክትዝንጥሎምን ካብ መጻኢ መደባት ቃልሶም ከተዕንቅፎምን ምፍታን ግጉይን ዘተዓዛዝብን እዩ። ጉዳይ ምትሕስሳብ እንተመጺኡ ግና ዋላ ሓደ ንካልኦት ብምጽላምን ብምኽሳስን ካብ ተሓታትነት ናጻ ክኸውን ከም ዘይክእል ናይ ፓልቶክ ወረጃታት ተተረድእዎ እዩ ዝሕሸ። ተሓታትነት ከኣ ደረጃታቱ ደኣ ይፈላለ እምበር ካብ ታሕቲ ክሳብ ላዕሊ ንኹሉ ዝምልከት እዩ።

ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት ብፍላይ ድሕሪ ምምኽኻራዊ ዋዕላ ናይሮቢ በዚ መጸ ዘይበሃል መሾምቦባ ንሕሉፍ ቃልስን ተመኲሮ ወልቀሰባት ኣልዒልካ ናይ ክስን ውንጀላን ክካየድ ጀሚሩ ጌና እውን ኣይተወደአን። እቲ ዝገርም ከኣ ኣብቲ ዝቐርብ ተንታን ፖለቲካዊ ዘይኮነስ ዓይኒ የብለይ ስኒ የብለይ እንታይ ውጽኢት ከስዕብ እዩ ብዘይምስትብሃል ንዕድመ ስልጣን መላኺ ጉጅለ ዘናውሕ ጐስጓሳት ብመደረታትን ብጽሑፋትን ይካየድ ኣሎ። ኩሉ እቲ ዝካየድ ዘሎ ጐስጓሳት ሃገራዊነት ዘህስስ፡ ዘረሓሕቕን ንጉጅለ ህግደፍ ዘርብሕን እምበር መስርሕ ምምጻእ ለውጢ ዘቃላጥፍ ኣይኮነን። “ምእንቲ ለውጢ ኢና” ኢሎም ብዝጭርሑ ወገናት ክበሃል እንከሎ ከኣ የገርም።

ውድባት ኣይሰርሓን እየን፥ ውድባት ነንውድበን እምበር ንህዝቢ ዘርብሕ ኣይገበራን፥ ውድባት የለዋን፥ ከምዘይተባህለ ሎሚ፡ ከኣ ውድባት ክጥርነፋን ሽግረን ኣለልየን ብሓባር ዘስረሐን መንገዲ ክትልማን እንተተላዕላ፡ “ኣይትስዓብወን እዚኦምዶ ክመርሑና” እናበልካ ዝግበር ዘሎ ዘይሃናጺ ጐስጓስ ብመንጽር ረብሓን መሰልን ህዝቢ ክምዘን እንከሎ ኣዕናዊ እዩ። እቶም ብድሕሪ መጋረጃ ኮይኖም ኣንጻር ጥርናፈን ውደባን ዝድብሉ ዘለዉ፡ ነቲ ብሰንኪ ተግባሮም ክመጽእ ዝኽእል ሓደጋ ዘይርእዩን ሃገር ብምጉጅጃል ትመሓደር ዝመስሎምን ወገናት ንረብሓ ሃገርን ህዝብን ይሰርሑ ከምዘየለዉ ክርድኡ ይግበኦም። ሎሚ እቲ ቀዳማይ ዕማምና ክኸውን ዝግበኦ ከመይ ብሓባር ተወሃሂድናን ተኸባቢርናን ንሰርሕ እምበር፡ ኣብ ሕድሕድና ንወናጀለሉን ንቆናጸበሉን ወይ እውን ናብ ናይ “ኣነ በልጽ፡ ኣነ’ባ” ዘይመሰረታዊ ህልኽ ክንኣቱ ኣይግባእን። ገሊኦምሲ ሕሉፍ ሓሊፍዎም እተን ውድባት ተራኺበን ክዝትያን ጌጋታተን ክእርማ እንተተበገሳ፡ “ንስልጣን ህዝቢ መንዚዐን በይነን ከመሓድራና ኢየን” ብዘስምዕ ዝምቡዕን ቄናንን ወረ ኣብ ምዝርጋሕ ምውፋሮም ክሳብ ክንደይ ነቲ ኣንጻር ዲክታቶርነት ዝግበር ናይ ለውጢ ቃልሲ ይሃስዎ ከም ዘለዉ፡ ንሳቶም ኮነ ኣብቲ ለውጢ ረብሓ ዘለዎም ኤርትራውያን ወገናት ከስተብህልሉ ይግበኦም።

ድራር መንታይ