http://ascenteq.com/project/epdp

ክቡራት ተኸታተልቲ መደብና፡

ናይ ጽባሕ መደብና፡

ብጉዳይ ህልው ኩነታት ሃገርናን ብዛዕባ ተጋሂዱ ዘሎ ሓድሽ ኩውንነት ናይ ዶብን፡ ብናህሪ ሓድሽ ምዕባለታት እናኣርኣየ ዝመጽእ ዘሎ ህልው ኩነታት ኢትዮጵያን: በቲ ሓደ ሸነኽ፡ በቲ ካልእ ሸንኽ ድማ፡ ግደ ደንበ ተቃውሞን ኣብዚ ኣገዳሲ እዋን እንታይ ክኸውን ከምዘለዎን ንኽንድህስስ፡ ኣብ ኤርትራ ለውጢ ንምምጻእ ኣብ ደንበ ተቃውሞ ዝልለ ንጥፈትን ኣስተዋጽኦን ዘበርክቱ ንዘለው ክልተ፡ ኣሕዋት ወልደየሱስ ዓማር (ወዲ-ዓማር)ን: ሓላፊ ወጻኢ ጉዳያት ሰልፊ ዴሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)፡ ከመኡ’ውን፡ ዮውሃንስ ኣስመላሽ፡ ኣቦመንበር ኤስደለ (ኤርትራዊ ስምረት ንዴሞክራስያዊ ለውጢ) ቀሪብናልኩም ኣሎና። 

ንጽባሕ ሰነ 24/2018 ንዕላልን ክትዕን ሒዝናልኩም ቀሪብና ዘሎና ሕቶታት፡

1. እዚ ሓድሽ ተስፋ ናይ ሰላምን ርግኣትን ኣብ ሞንጎ ክልቲኡ ህዝብታት፡ ኣብ ግብሪ ናይ ምውዓሉ ዕድል ክሳዕ ክንደይ እዩ? ብኽልቲኡ ሸነኽ? ብፍላይ እዚ ሕጂ ኣብ ኢትይጵ{ያ ኣብ ክልተ ቦታ ዝተኻየደ ሰላማዊ ሰልፍታትን ካልእ ዝስማዕ ዘሎ ኩነታትን ኣብ ግምት ብምእታው?

2. ከም ሃገርን ህዝብን ነዚ ተረኺቡ ዘሎ ናይ ሰላም ዕድል ኣብ ጥቅሚ ህዝብን ሃገርን ንኽውዕል ዘድልዩ ረቋሒታትን፡ እንታይ ይመስለኩም? ብፍላይ ቅዋማዊ መንግስቲን፡ መንግስታዊ ትካላትን ኣብ ዘይብሉ ስርዓት
3. ግደ ደንበ ተቃውሞን ኣብዚ ኣገዳሲ እዋን እንታይ ክኸውን ኣለዎ ኢልኩም ትሓስቡ?

ብቀጥታ ኣብ ዝፍኖ መደብና ኣብ

www.tempoafrictv.com ተኸታተሉና

ንርእይቶን ወይ ሕቶ ንኣጋይሽናን፡ ቴሌፎን ደዊልኩም ርኸቡና፡ 612-804-0295, 612-454-7200፣

ኣብ ፈይስቡክ meadi zete Eritrawan ወይ ድማ ኣብ ኢመይልና This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. ፡ ሕቶን ርእይቶን ልኣኹልና።

“ጨው ንርእስኻ ኢልካ እንተዘይመቀርካ፥ እምኒ ኢሎም ይድርብዩኻ” እዩ ዝበሃል። ፖለቲካዊ ውድባት ደምበ ተቓውሞ ኤርትራ ካብ ዝምስረታ ኣትሒዘን ክሳብ ሎሚ ነቲ ስርዓት ኣብ ምብዳህ ከምቲ ክኾነኦ ዝግበአን ኣይኮናን ዘለዋ። ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ ብዙሕ በዓለቤታውን ወድዓውን ሽግራት ኣለውዎ። ደንበ ተቓውሞ ክፈትሖ ዝግበኦ ዝነበረ በዓል ቤታዊ ሽግራት ንሱ ባዕሉ ክፈትሖ ዝግበኦ ክፈትሖ ኣይከኣለን። እቲ ወድዓዊ ሽግራት ግና እቲ ጨቋኒ ስርዓት ንናይ ተቓውሞ መሰል ስለ ዘየፍቅድ ዝፈጥሮ ሽግር እዩ።

ሎሚ ኩነታት ደምበ ተቓውሞ ኤርትራ ከመይ ኣሎ? እንታይ ግደኸ ክጻወት ይኽእል? ዝብል ሕቶታት ክቕልቀል ናይ ግድን እዩ። ኣብዚ ሕጂ እዋን ደምበ ተቓውሞ ከም ደቂ ዛግራ ፋሕ ጭንግራሕ ኢሉ እዩ ዘሎ። ፋሕ ኢሉ ከሎ ዝገብሮ ኣስተዋጽኦ ዋላ ሓንቲ ክህሉ ኣይኽእልን። ደምበ ተቓውሞ ብፖለቲካዊ ድኽነት ተጠቒዑ ኣብ ድኽመት ተሸሚሙ ኣሎ። ነቲ ሽግራቱ ክኣሊ ይኹን ክፈትሕ ሕጽረት ገንዘብን፥ ሕጽረት ብቕዓታትን ተሳቕዩ እዩ ዘሎ። ብተወሳኺ ውሽጣዊ ቁርቁሳትን ኣብ ነንሓድሕዱ ዝመናጨትን ኮይኑ ዲሞክራሲያዊ ኣምርን ሕግን ዘይክተል ኮይኑ ብምፍንጫላት ተላቢዱ እዩ ዘሎ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ሎሚ ደምበ ተቓውሞ ብዘይዲሞክራሲያዊ ኣገባብን ውሽጣዊ ዲሲፕሊንን ንሓደ ጨቋኒ ስርዓት ኣውሪዱ ብምንታይ ከምዝትከኦ ሓርቢትዎ ዘሎ እዩ ዝመስል። ደምበ ተቓውሞ ናይ ህልኽ ዝዓይነቱ ኣገባብ ዝሓዘ ብምህላዉ ተበግሶታት ኣብ ውሳድ ዓቐበት ኮይንዎ ኣሎ።። ምኽንያቱ ብጽልእን ቅርሕንትን ዝተላዕጠጠ ውደባ እምበር ንሓቀኛ ዲሞክራሲያዊ ትካላት ከኻዕብት ዝደሊ ኣይመስልን። ኣብ ሃገራት ኣፍሪቃ እንተ ርኣና ኩሎም’ም ብፍንው ውደባ ተወዲቦም ኣብ ስልጣን ምስ ዝመጹ ክኣስሩን፥ ክሕይሩን፥ ክዕዝቡን ክቐትሉን እዮም ዝለዓሉ።

ዕድል ደምበ ተቓውሞና እውን በዚ ዝኸዶ ዘሎ ኣተሓሕዛ ምቅዋም መወዳእትኡ ካብዚ ዝፍለ ኣይኮነን። እቲ ድኽመቱ ከኣ ነዚ ኣለልዩ ውህደቱን ጥምረቱን ኣብክንዲ ዘደልድል ተኸፋፊሉ ክቃወም ከሎ ንመስርሕ ዲሞክራሲያ ዝዕንቅጽ ምዃኑ ክንርዳእ ይግባእ። በዚ ከኣ እዩ ደምበ ተቓውሞ ዝሳቐን ዝዳኸምን ዘሎ። ደምበ ተቓውሞ ብኽመይ ዝበለ እዩ ቆይሙ ዘሎ ወይ ካብ እንታይ ዓይነት ማሕበራዊ ኩነት እዩ ዝምስረት ምጽጻይን ምጽናዕን ኣድላዪነት ኣለዎ። ምኽንያቱ ኣብ ማሕበራዊ ቅርጻ ምስ ብዙሕነት ዝተፈላለዩ ባህሪያት ዝተፈላለየ ተቓውሞ ወይ ውደባ እናዛየደ እዩ ዝኸይድ። እዚ ብወገኑ ኣብ ናይ ምስምማዕን ምርድዳእን ከምኡ እውን ሓቢርካ ኣብ ምስራሕን ዓቢ ዕንቅፋት ክፈጥር ይኽእል እዩ። ምኽንያቱ ምትእምማን ስለ ዘየለ መመሊሱ ክህሰን ክዳኸምን እምበር ሓቢረ ንረብሓ ኩሉ ክዋሳእ ዝብል ኣምር ወይ ሓሳብ ኣየሕድርን እዩ። ስለዚ ደምበ ተቓውሞ ብፍላይ ኣብዚ እዋን’ዚ ልፍንቲ ምግባር ዝያዳ ዝጥለበሉ ግዜ እናኾነ እዩ ዝመጽእ ዘሎ’ሞ ሃየ ነድህበሉ።

ናትናስ ኮይኑ ንዓለም ገርሞ !!! ???

ኩልና ከም ዝነበርናዮን እንፈልጦን ዘሎናዮን ዳርጋ ምሉእ ህዝቢ ኤርትራ ን30 ዓመት ዘካየዶ ሓያል ተጋድሎ ማለት ብንጹር ሓቂ ፡ ጀማሪቱ ተ.ሓ.ኤ. (ጀብሃ) ወዳኢቱ ህ.ግ.ሓ.ኤ. (ሻዕብያ) ኮይኑ ንኣብ ጉዕዞ ዝተጋጠሙ ኩሎም ዝተፋላለዩ ጽንኩራት መረርቲ መድረኻት ኣዎንታውን ኣሉታውን ፡ ኣሽሓት ስንኩላትን ስዉኣትን ከፊሉ ፡ ብዉግእ ንመግዛእቲ ኢትዮጵያ ሲዒሩ መሬቱ ነጻ ኣውጺኡ 1991 ልዑላዊት ሃገረ ኤርትራ ኣረጋጊጹ። ህልዊ ስርዓት ኣብ ኣስመራ ዘሎን ኣብ ኢትዮጵያ ስልጣን ዝሓዘን ሚስጢራዊ ስሩዕ መደብ ( ኣትላንታ፡ ሎንደን ፡ ሽምግልና ኮሄን ) ኣሊሞም ስምምዕ ጌሮም ረፈረንዱም ክግበር ኣወጁ። ውልቀ መላኺ ስርዓት ህግደፍን መሓዙቱን ከኣ ንወዮ ረፈረንዱም ከም ድላዮም ጌሮም 99.2% ንእወ ኣድሚጹ ህዝብና ኢሎም ነጻ ሃገረ ኤርትራ ኣሎና በሉ። ካብ ተቋወምቲ ኣባላት ሰፋሕ ተ.ሓ.ኤ. ዝነበሩ በጀካ ( ገለ ትሕቲ ፍርቂ ሳግም ገለ ካብ ስሙር ዉድብ ) ዘድመጹ እንተዘይኮይኑ እቲ 98% ኣባላት ተቋወምቲ ዉድባት ግና ብመንነት ህ.ግ.ሓ.ኤ. ኣይነድምጽን ብምባል ነጺጎሞ። እቲ መደብ ረፈረንዱም ብሚስጢራዊ ዉዲት ዝተሃንደሰ ስለ ዝኾነ መጀመርታ እቲ መሻርኽቲ ህ.ግ.ሓ.ኤ. ዝነበረ ኣብ ኢትዮጲያ ስልጣን ዝሓዘ ቅድሚ ኩሉ ነጻነት ኤርትራ ይኣምነሉ እየ በለ። ኤርትራውያን ግና ንመግዛእቲ ጸላኢ ብዉግእ ሲዒርና መሬት ሃገርና ነጻ ዘውጻእና ከሎና ፡ ስለምታይ ረፈረንዱም ኣድለየ ዝበለ ግና ካብ ዝኾነ ይኹን ወገን ወይ ማንም ኤርትራዊ ስለምታይ ዝበለ ኣይትረኸበን ። ብሓቂ ሓቂ እዩ ዝገርምን ዘስደምምን። ሓያሎ ወጻእተኛታት ተኻታተልትን መሓዙት ሰውራናን ዝነበሩ ዉልቀ ስባት ግና ጸጸኒሖም ይሓቱኒ ከም ዝነበሩ ይዝከረኒ። ድሕሪ 5 ተ ዓመት ከኣ ወዮ ስቱር ዉዲታዊ ስምምዕን ተካሓሒዶም ንክልተ ዓመት ዝኣክል፡ ኣብ ናይ 30 ዓመት ቃልሲ ዘይተይረኽበ ብዝሒብ መስዋእቲ ብክቲኡ ወገን ዳርጋ 100.000 ስዉኣት ዝተኸፍሎ ዉግእ ኣካይዶም። ብናይ ሕቡራት መንግስታት ዓለም መንጎኝነት ከኣ ስምምዕ ኩዒትካ ቅበር ኣልጀርስ ተኸተመ ። ን16 ዓመት ከኣ ተፋኒንካ ጠጠው ኣይሰላም ኣይውግእ ኮይኑ ዝነበረ ፡ ሓዲሽ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ንሰላም ቀዳምነት ሂቡ፡ ኣብ መጋቢት 2018 ከኣ ሃንደበት ንውዕል ኣልጀርስ 100% ክንትግብር ድሉዋት ኢና ዝብል ኣዋጅ ተሰምዔ። በዘይካ ናይቲ ኣካራኻሪ ቦታ ተቀማጦ ህዝቢ ተቃውሞን ደጋፍን እንተዘኮይኑ፡ ካብዚ ግናይ ስርዓት ህግደፍ ዝተሰምዔ ዕላዊ መግለጺ ኣይተሰምዔን ስለምታይ ??? እንታይ ዩ ሚስጢሩ ?>>> ???? ብወገነይ ካብ ናይ ሕሉፍ ተመክሮይን ኣስተብህሎይን ርኹስ ጸጥታዊ ዉዲቶም ኣይጭነቀሉን ፡ ኩሉ በብመዓልቱ እቲ ሓቂ ክመጽእ እዩ ዝብል እምንቶ ብምህላው ክሳብ ምስ ህግደፍ ተማኺሮም ዝኣወጅዎ ከይኸውን ዝብል ዉልቀ ጥርጣሬ ኣሎኒ።

ስለዚ እንሆ ጨቋኒ ስርዓት ህግደፍ ን27 ዓመታት ንህዝብና ኣብ መደበር ስቃይ ሕሰም ድኽነት ማእሰርቲ ግፍዕን፡ ንመንእሰያትናን ህዝብናን ኣብ ደረት ኣልቦ ዕስክርና ጂሆ ሒዙ፡ ኣደዳ ስደት ቅዝፈት ንግዲ ህዋሳት ሲናይ እስራኤል ፡ ሱዳን ሰሃራ ሊብያ ህልቀት ዉቅያኖስ ንግዲ ደቂ ሰባት ኮና ዓለም ብዓለሙ ብኣና ይበኪ ኣሎ።

እዋእ ወየን ኩለን ተቋወምቲ ዉድባት ሰልፍታት በርገሳውያን ማሕበራት ደለይቲ ለውጢ ወይ ፍትሒ እንስመ ከ ን27 ዓመታት ( ናይ 57 ዓመት ተመክሮ ዝውንና ) እንታይ ይገብራ ነይረን ወይ እውን እንታይ ይገብራ ኣሎዋ ? ? ? ? .. ንታሪኽ ወይ ንምስኽር ዝድህሰስ ህዝቢ ዝጠቅመሉ ዝጭበጥ ዘይብሉ ኮይኑ ፡ ብዙሕ ፍረ ኣልቦ ወይ መግለጽታት ናኡ ምኽኑይ ሃልክታት መልስታት ኣይሰኣኑን። ማለት ቂሔጽልሚ ዉዳቤ፡ ጉራሙራ ስነሓሳባት፡ ሕሉፋት ትሕቲ ሃገራውነት ስሚዒታት ዝሓዘሉ እዋናውያን ዘይኾኑ መልስታት ክህልዉ እዮም ዝብል ግምት ስለ ዘሎኒ እትኽተል መዓዲት ሓጻር ግጥሚ ደርበስበስ ክብል እየ ... .. >>>>>                                                                                                                                                                                                                           

መራሕቲ ደምበ ተቋዉሞ ተረዳኡ ስምዑ ምኽሪ

ንቅኑዕ ሓርነታዊቃልሲ ዘሪእኩምሉ ፖሊቲካዊ ቁሪ፡

ዝመሓልኩምሉ ብስዉኣት ኣትጥለሙ ሕድሪ

ንነጻ ፖሊቲካዊዉሳኔ ዓቅብዎ ብክብሪ፡

ነጻ ልዕልቲ ሃገር ብማንም ከይትድፈር ነውሪ

ህዝባዊ ማዕበል እሙን መሳርያ ንህግደፍ ኣሕሳሪ ዕምሪ።

                             መራሕቲ ናይ ንግሆ ይኣኽለኩም ስልጣን ገባቲ ትሪ

                             ብሃይማኖት ብቢሄር ዉደባ ንህዝቢፈጢርኩምሉ ሰሪ፡

                             ሓድነት ህዝብን ሃገርን ተመርኮሱ ንሱ እዩ እንኮ ኣሳሪ

                             ሰላማዊ ዲሞክራስያዊ ኣገባብ እዩ ዉሑስ ብልጹግ መንበሪ።

ሙሉእ ህዝቢ ጠለቡ ሰላም ፍትሒ ብስኒት

ኣይለኣኸናን ዘይናቱ ክንልቃሕ ናይ ጎረበት፡

ብስነፍልጠት ሓቂ ተዛረቡ ከይወሰኽኩም ምኽኒት

ክሰምዓኩም መንእሰይ ኣረጊት ምስ ሰራዊት።

                           ኣቱም መራሕቲ ተቋውሞ መዓስ ኢኹም ትልብሙ

                           ካብ 1961 ክሳብ ሎሚ ዝነበረ ተምክሮ ጥዑዩ ሕሙሙ

                           ናጽነት ሃገር ወሊዱ ንባዕዲብዘየዳግም ስዕረት ሃሪሙ፡

                           27 ዓመታት ብህግደፍ ክድሃኽ ክስደድ መብጽዓኡ ተጠሊሙ

                           27 ዓመታት ናትኩምቃልሲ እንታይ ኣፍርዩ እንታይ ዩ ትርሩሙ ?

ነብስኹም ሓቲትኩም ንጹር መልሲ ሃቡ ዉዲት ኣይትእለሙ

ኣኺላ እያ እታ ጊዜ ኩሉ ፈሊጥዎ ተግባርኩም ዓለም ብዓለሙ

ይኣኽለኩም ደጊም ትሩፍ እዩ ንጽባሕ ስልጣን ክትሓልሙ .. ..>>>>

ጸሃየ ቀለታ

ዕለት 24 06 2018 መላኺ ኢሳያስ እንታይ ኢሉ ???

                 መስደምም ንዓለም ገረሞ !!!!

ውግእ ሰላም ከምዘየምጽእ ብተግባርን ብተመኩሮን ዝተረጋገጸ’ዩ። ምኽንያቱ ኣብ ውግእ ናይ ሰዓራይን ተሰዓራይን ውጽኢት ስለ ዝምዝገብ። ውግእ ኣብ መወዳእታ ብሰላም እንተዘይተሰንዩ ውዒሉ ሓዲሩ ጐነጽ ክወልድ ምዃኑ ድማ ክሰሓት ኣይግባእን። ምኽንያቱ እቲ ተሳዒሩ ዝጸንሐ ዕድል ረኺቡ ምስ ሓየለ ተመሊሱ ናብ ናይ ሕነ ምፍዳይ ውግእ እዩ ዝኣቱ። በዚ ምኽንያት እየን ድማ ክልቲአን ሃገራት ኤርትራን ኢትዮጵያን ድሕሪ መሪር ውግእ ናብ ናይ ፍታሕ መገባእያ ከይደን ብሕጋዊ መስርሕ ንዝተበጽሐ ውዕል ኣልጀርስ ከቲመናሉ።

ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝተኻየደ ዳሕረዋይ ውግእ ጠንቁ ብዘየገድስ ሕጋዊ መዕለቢ ክግበረሉ ናይ ግድን እዩ። ምኽንያቱ ንሓያለይ ዓመታት ሰላም ዝተሓረሞ ህዝብታት ቀሲኑ ክነብርን ናብ ምዕባሌ ገጹ ከድህብን እንተኾይኑ ንዝኾነ ይኹን ፍልልያት ብትርጉም ሓይሊ ዘይኮነ ብዘተ ወይ ድማ ኣብ ሕጋዊ ቦታ ብብይን ክፍታሕ እዩ ይግበኦ።

እቲ ጠንቂ ጉዳይ ዶብን ባድመን ኣይኮነን ይባህል እዩ። እሞ ከምኡ እንተተባሂሉ ደኣ፥ ስለምንታይ ክልቲኡ መንግስታት ናብ ክንድዚ ዝኣክል ደማዊ ውግኣት ኣትዩ ዝብል ንገዛእ ርእሱ ሕቶ ዘልዕል እዩ። እንተኾነ እቲ ዝተኻየደ ውግእ ጌና ክሳብ ሕጂ ጉዳይ ዶብ ይኹን ጉዳይ ባድመ ኣይኮነን እናተባህለ እዩ ዝዝረብ። እሞ እንታይ ደኣ እዩ እቲ ጠንቂ ኢልካ ምስ እትሓትት ድማ መልሲ ኣይትረኽበሉን። እንተደኣ ጉዳይ ዶብን ባድመን እንተዘይኮይኑ በቲ ውዕል ናይ ኣልጀርስ መሰረት መንግስቲ ኢትዮጵያ ካብቲ ሒዛቶ ዘላ መሬት ብዘይቅድመ ኩነት ክትለቅቕ ኢዩ ዝግበኣ ነይሩ። ብዝኾነ ግን ኣብዚ ጉዳይ እዚ ገለ ዝተሓብአ ወይ ድማ ግዜ ተጺብዩ ቦሎኽ ዝብል ሓቀኛ ምኽንያት ይስዕብ ይኸውን ዝብል ምናልባት ኣሎ።

መንእሰይ ኤርትራ ንሃገሩ ገዲፍዋ ምስ ወጸ፥ በቲ ካልእ ወገን ከኣ ደምበ ተቓውሞ ምትእምማን ስኢኑ በበይኑ ምኻዱ፥ ሕጂ እቲ ምኽንያት ዝቕልቀል ዘሎ ይመስል። ንሱ ድማ ኪኖ ምሕንጻጽ ዶብ ዝኸይድ ጉዳይ ኣፍደገ ባሕሪ ተደጋጊሙ ዝጥቀስ ዘሎ እዩ። ናብዚ ኩሉ መዓት ክንኣቱ ዝገበሩ ከም በዓል ኣሜሪካ ዝኣመሰሉ ሓያላን መንግስታት ከኣ ኣብ ሓደ ናይ ታሪኽ ኣጋጣሚ ምእንቲ ጽጥታዊ ረብሓኦም ክብሉ “ኢትዮጵያ ብዘይ ኣፍደገ ባሕሪ ተዓጽያ ንኸይትተርፍ ንኤርትራ ብዘይድሌት ህዝባ ምስኣ ቆሪነምዋ ነይሮም እዮም።”
ኢትዮጵያ ከምተን ኩለን ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ ግዜ መግዛእቲ ዝተሓንጸጸ ዶባት እዩ ዶባት እዩ ዘለዋ። ኤርትራ’ውን ከምኡ ኣብ ግዜ መግዛእቲ ከም ዝኾነት ኣፍሪቃዊት ሃገር ተፈሊጣ ዶባታ እውን ብወግዒ ተፈሊጡ። ኢትይጵያ ካብተን ዓሰርተ ሽዱሽተ ኣፍደገ ባሕሪ ዘይብለን ሃገራት ኣፍሪቃ ሓንቲ እያ። እዘን ሃገራት ኣፍደገ ባሕሪ ስለዘይብለን ካብ ጎረባብተን ብሓይሊ ዘይኮነስ ብስምምዕ ኣፍደገ ባሕሪ ይጥቀማ ኣለዋ።

ኣብ ዝሓለፉ መግዛእታዊ ግዝያት መንግስታት ኢትዮጵያ ኣፍደገ ባሕሪ ንምጥቃም ዝግበር ልዝብን ስምምዕን ዘይኮነስ እንታይ ደኣ “ዓሰብ ናትና’ያ” ብምባል እዮም ክብገሱ ጸኒሖም። ልክዕ እዩ ኢትዮጵያ ሓደ ሚእቲ ሚልዮን ህዝቢ ኣለዋ። ኡጋንዳ እውን ሓንቲ ካብተን ኣፍደገ ባሕሪ ዘይብለን ሃገራት ኣፍሪቃ ኮይና፡ ኣስታት ኣርበዓን ሓሙሽተን ሚልዮን ህዝቢ ኣለዋ። ኡጋንዳ ግን ብዝሒ ህዝቢ ኣሎኒ ኢላ ንኣፍደገ ባሕሪ ብዝምልከት ምስ ዝኾነት ጐረቤታ ሃገር ካብ ስምምዕን ልዝብን ወጻኢ ኣይከደትን።

ኡጋንዳ ኣብ ከኒያ ዝርከብ ወደብ ሞምባሳ እያ ትጥቀም። ካብኡ እትጓዓዞ ርሕቀት 1,238 ኪሎሜተር እዩ። ኢትዮጵያ ንወደብ ጅቡቲ እንተተጠቒማ ክሳብ ኣዲስ ኣበባ እትጎዓዞ ርሕቀት 770 ኪሎሜተር ክኸውን እንከሎ፡ ንዓሰብ ክትጥቀም እንተኮይና ድማ ክሳብ ኣዲስ ኣበባ 951 ኪሎሜተር እዩ። ምስዚ ኩሉ እዮም ኣምበኣር ኣብዚ እዋንዚ ገለ ኢትዮጵያውያን ምሁራት ንወደብ ዓሰብ ምእንቲ ብናጻ ክንግልገለሉ ዋንነቱ ስለዝድልየና ዓሰብ ብፍሉይ መንገዲ ንኢትዮጵያ ክወሃብ ክብሉ ዝስምዑ ዘለዉ። ኢትዮጵያ እዚ ብዝሒ ህዝቢ ሒዛ ከመይ ኢላ ብዘይኣፍደገ ባሕሪ ክትነብር ትኽእል ዝብል መጎተ ክቐርብ ኣይግባእን። ብስምምዕ ምጥቃም ግና ንኽልቲኡ ሃገራት ዘርብሕ እምበር ንሓደ ዝጠቅም ነቲ ካልእ ከኣ ዝህሲ ኣይኮነን።

ስለዚ ኢትዮጵያ ኣብ ክንዲ ልኡላዊ መሬት ኤርትራ ብሓይሊ ተቖጻጺራ ናይ ውረድ ደይብ ኣገባብ ክትጥቀም ትፍትን፥ ንሰላምን ሰናይ ጉርብትናን ክትዕድም እዩ ዝምረጽ። ከምቲ ሕጂ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣርእይዎ ዘሎ ቅሩብነት ናብ ምትእምማን ደረጃ ንምብጻሕ፥ ብናይ መንግስቲ ኤርትራ ቅልጡፍን ቀጥታውን መልሲ ዘይምሃብ ክኹለፍ ኣይግበኦን። መንግስቲ ኤርትራ ክንዲ ቀጥታ መልሲ ዝህብ ኣነ “ቅድሚ 16 ዓመታት መርገጸይ ንጹር እዩ” ዝብል መልሲ እዩ ዝህብ ዘሎ። ምናልባት እውን ኣብቲ ክመጽእ ዝድለ ዘሎ ሰላምን ድሕሪኡ ዝስዕብን ስለ ዘይርባሕ ይሃድም ይኸውን። ብግብሪ ግና እቲ ብሕጋዊ መንገዲ ዝረጋገጽ ሰላም ንረብሓ ክልቲኡ ወገናት እዩ።

ባድመ መሬት ኤርትራኳ እንተኾነት፤ ኢትዮጵያውያን እውን ዝርከብዋ ዓዲ ኢያ፤ ሎሚ ኩሎም ተቐማጦ ባድመ ዜግነቶም ብዘየገድስ፥ ከም ቀደሞም ብሕውነትን ብሰላምን ሓቢሮም ምንባር ክቕጽሉ ይግባእ” ።(ስዉእ መልኣከ ተኽለ፤)

ኣብ መጀመርያታት 1981ኢዩ ነይሩ፤ ድሕሪኡ ድሕሪ ሓሙሽተ ወይ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ይኸውን ውድበይ (ተሓኤ) ብወተሃደራዊ ሸነኹ ብህግን ወያነን ተደፊኣ ንሱዳን ኣተወት።

ውግኣት ኣብ ዝተባርዓሉ እዋናት፥ እቲ ውግኣት ኣብ ሳሕልን ደንከልን’ኳ እንተነበረ፤ ሓይልታት ወያነ ተቐዳዲሞም ንባድመ ካብ ጀብሃ ከምዝመንጠሉ ተሰምዐ፥ ኣብ ውሽጢ ውሑዳት መዓልትታት ግን ሚሊሻ ባድመን ሰራዊት ተሓኤን ንባድመ ኣብ ኢዶም ኣእተዉዋ። ነዚ ንምብዓል ድማ ሃገርዊት ክፍሊ ሙዚቃን ባህልን ተሓኤ ንባድመ ክትከይድ ተወሰነ። ኣብ ፖለቲካዊ ቤት ጽሕፈት ይኹን ኣብቲ ሽዑ ብብጻይ ኢብራሂም መሓመድ ዓሊ ዝምራሕ ዝነበረ ጊዝያዊ መሪሕነት ኣብ ፖለቲካዊ ስራሓት ተመዲበ ስለዝነበርኩ ንባድመ ንክኸይድ ስለ እተመደበ ነታ ድሮ ጉዕዞኣ ጀሚራ ዝነበረት ሃገርዊት ክፍሊ ሙዚቃን ባህልን ኣርከብኩዋ። ስዉእ መልኣከ ተኽለ እውን በዚ ዝጠቐስኩዎ ምኽንያት፤ ናይታ ጊዝያዊት ናይ ውግእ ህጹጽ ኩነታት መሪሕነት ኣባል ብምንባሩ፤ ኣብ ባድመ ተረኺቡ ነበረ። ኣብ ባድመ ዝተባዕለ በዓል ፍጹም ካብ ሓንጎልካ ዘይድምሰስ ነይሩ። ስዉእ መልኣከ ተኽለ፤ ነቲ ተኣኪቡ ዝነበረ ብዝሒ ዝነበሮ ህዝቢ ባድመ፤ ኩሉ ጊዜ ዘዕልላን ቅንዕቲ ኮይና ዝተሰመዓቶን ዘረባ ተዛረበ፤ ”ባድመ መሬት ኤርትራኳ እንተኾነት፤ ኢትዮጵያውያን እውን ዝርከብዋ ዓዲ ኢያ፤ ሎሚ ኩሎም ተቐማጦ ባድመ ዜግነቶም ብዘየገድስ፥ ከም ቀደሞም ብሕውነትን ብሰላምን ሓቢሮም ምንባር ክቕጽሉ ይግባእ”ዝትሕዝቶኡ ተዛረበ፤ ህዝቢ እውን ብሓጎስን ጥቕዒትን ተቐበሎ።

ኣብቲ እዋንቲ ዝሰምዖ ዝነበርኩ ታሪኽ ባድመ ከምዚ ኢዩ። ቅድሚኡ ባድመ ዝፈልጣ፤ ከብቲ ናይ ስድራይን ካልኦት ሰብ ዓሊግድርን ክረምቲ ሓሊፉ ሳዕሪ ምንቃጽ ኣብ ዝጅምረሉ እዋናት፤ ተጓስየን ዝኸዳሉን ክሳብ ወርሒ 6 (ሰነ) ዝጸንሓሉ ቦታ ከምዝነበረ ኢዩ። ኣብ ሜዳ ምስ ተሰለፍኩ ግን፤ ተቓለስቲ ትግራይ ክንቀሳቐሱ ኣብ ዝጀመሩሉ እዋናት፤ ሽራሮን ባድመን ናትና ስለዝኾና ግደፉልና ከም ዝበሉ፤ ጀብሃ ድማ ነዘን ቦታታት እዚኣተን ካብ ጸላኢ ናጻ ኣውጺኣ ዝሓዘተን ከምዝኾና፤ ግን ሽራሮ ናይ ትግራይ ምዃናን:ክወስድዋ ከም ዝኽእሉ ግናኸ ብዙሓት ኤርትራውያን ስለ ዝነብርዋ ብኸመይ ምስ ሰውርኦም ከም ዝቕጽሉ ምዝርራብ ከምዘድሊ፤ ንባድመ ብዝምልከት ግን መሬት ኤርትራ ከምዝኾነትን ንዓኣቶም ከምዘይትምልከትን ከም ዝገለጸትሎም ኢየ ዝፈልጥ። ህዝባኣዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ብቐጻልነት ምስ መሪሕነት ተሓኤ ብጉዳይ ባድመ ኣብ ሜዳ ኤርትራ ኣኼባታት ተካይድ ምንባራ እፈልጥ። ካብቶም ናይቲ ኣኽIአባ ተሳተፍቲ ብወገን ተሓኤ ብህይወቶም ዘለዉ ብጻይ ኢብራሂም መሓመድ ዓሊ፤ ብጻይ ተስፋይ ወ/ሚካኤል (ደጊጋ) ከምኡ’ውን ኢብራሂም ቶቲል (ኣብ ማእሰርቲ ህግደፍ ዝርከብ) ኢዮም። ብተንታን ካብቶም ክርከቡ ዝኽእሉ ክምለሽን ክግለጽን ዝከኣል ኢዩ። ኣብ 1979ዝተገብረ ናይ መወዳእታ ይመስለኒ ርክብ ድማ፥ ተሓኤ ከምዚ ዝስዕብ ሓሳብ ኣቕሪባ ተሰማሚዖም ከኣ፡ ”ንባድመ ንሕና ናህና ንብላ ንስኻትኩም ድማ ናህና ትብልዋ ኣለኹም፥ ሎሚ ክልቴና ሓደ ናይ ሓባር ጸላኢ ደርጊ ኢዩ ዘለና፥ ነዚ ጸላኢ ምስ ሰዓርና፤ ነዚ ብባዕዳውያን ዝተሓንጸጸ ዶባትና ብዓለምለኻዊ ሕጊ ደረጃ ብሓባር ሓቲትና ፍታሕ ንረኽበሉ።” ዝትሕዝቶኡ ነበረ። ኣብ 1981ሕወሓት ንባድመ ዝሓዘትሉ ኣገባብ ከኣ ነዚ ውዕል ዝጠሓሰ ኢዩ ነይሩ። ሽዑ ግን እንታይከ ዘይተገብረ?

ዶ/ር ዳንኤል ረዘነ ናይ ሕጊ ምሁርን ኣብ ጉዳይ ተቓውሞ ኤርትራ ንጡፍ ተሳታፍን ብ16 ሰነ 2018 ኣብ መድረኽ ዘተ (ፓልቶክ) ቤት ጽሕፈት ጉዳይ መንእሰያት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ተዓዲሙ ኣገዳስቲ ኣስተምህሮ ሂቡ። ዶ/ር ዳንኤል ኣብቲ “ህልዊ ኩነተ ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ ብነቐፈታዊ ዓይኒ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ዝሃቦ ኣስተምህሮ፡ ነቲ ቀጻሊ ዘሎ ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ ብምዕራፋት ከፋፊሉ ኣቕሪብዎ። ንሱ ጉዳይ ተቓውሞ ኤርትራ ብስምዒት ዝንገር ዘይኮነ፡ ዕቱብ መጽናዕቲ ከም ዘድልዮ ጠቒሱ፡ ንተመኩሮ ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ በብመድረኹ ንምርኣዩ ንክሕግዞ ኣብ ሰለስተ ምዕራፋት ከፋፊሉ ኣብሪህዎ። በቲ ኣጠማምታኡ፡ ቀዳማይ ምዕራፍ ካብ 1991 ክሳብ 2001፡ ካለኣይ ምዕራፍ ካብ 2001 ክሳብ 2011፡ ሳልሳይ ምዕራፍ ከኣ ካብ 2011 ክሳብዚ ሕጂ ዘለና ሃለዋት ብዝብል ዘርዚርዎ።

ኣብዚ መግለጺኡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ምዕራፍ በቲ ሓደ ወገን እናዛየደ ዝመጸ ግፍዕታት ህግደፍ በቲ ካልእ ወገን ድማ ኣብ ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ ዝነበረ ተሳትፎን ምዕብልናን መምስ ምኽንያቱ ዘርዚሩ። ዶ/ር ዳንኤል ረዘነ እቲ መስርሕ ተቓውሞ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ክምዕብል ምስ ጸነሐ፡ ኣብዚ እዋንዚ ግና ድኽመታት የርኢ ከም ዘሎ ጠቒሱ፡ ናይቲ ምድኻም ምኽንያታት’ውን ኣብሪሁ። ንሱ ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ ንክዳኸም ከም ምኽንያት ካብ ዘቕረቦም። ነቲ እትሰማመዓሉ ኣቐዲምካ ኣብኡ ብሓባር ክትሰርሕን ነቲ ዝፈላልየካ ከኣ ኣወንዚፍካ ንቕድሚት ክትስጉም ዘይምብቃዕ፡ ግጉይ ኣጠቓቕማ ማሕበራዊ ሚድያ ዘሕድሮ ዘሎ ናይ ምርሕሓቕ ተጽዕኖ፡ ናይቶም ኣብቲ ቃልሲ ዝሳተፉ ኣካላት ገለን ዓቕሚ እንዳሃለዎም ግዜ ምስኣን ገለን ድማ ግዜ እንዳሃለዎም ዓቕሚ ምስኣን፡ ከምኡ እውን ኣብ ሓደ ኣጋጣሚ ዘመዝገብካዮ ዓወት ከተቐጽል ዘይምብቃዕ፡ ዕንቅፋት ይፈጥሩ ከም ዘለዉ ብኣብነታት እንዳሰነየ ገሊጹ። እዚ ዝረአ ዘሎ ኩነታት ከም’ዚ ዘለዎ እንተቐጺሉ ተስፋ ምቑራጽን ከም ናይ ሶማልያ ተመኩሮ ዝኣመሰል ምብትታን ከየስዕብን ዘለዎ ስኽፍታ’ውን ጠቓቒሱ።

እዚ ኩነታት ነቲ ስቕ ኢሉ ዝዕዘብ ዘሎ ሓፋሽ ናይ ለውጢ ተጠቃሚ ኣብቲ ስቕታኡ ንክቕጽል ከም ዘተባብዖ ዝገለጸ ዶ/ር ዳንኤል ረዘነ፡ ከምዚ ናይ ኤርትራ ዝኣመሰለ ካብ ህዝቢ ርሒቕካ ዝካየድ ተቓውሞ ጸገም ከጋጥሞ ናይ ግድን ምዃኑ ምስ ጠቐሰ፡ ነዚ ሃጓፍ ንምምላእ ነቲ ኣብ ወጻኢ ዘሎ ኤርትራዊ ጐስጒስካን ወዲብካን ዲያስፖራዊ ኮሚኒቲ ብምፍጣር ክምላእ ከም ዝግበኦ ጠቒሱ። ኣብዚ መዳይዚ ዝካየድ ቃልሲ ኣዕጋቢ’ኳ እንተዘይኮነ ካብ ከባቢ ናብ ከባቢ ዝፈላለ ናይ ምምዕባሉ ተኽእሎ ከምዘሎ ገሊጹ።

ዶ/ር ዳንኤ ብዛዕባቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘሎ ኩነታት ብዝምልከት ብወገን መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብዚ ቀረባ ግዜ ይረአ ብዛዕባ ዘሎ ናብ ሰላም ዝወስድ ምብርባር እውን ንእገረ መንገዱ ጠቒሱ። ነዚ ብዝምልከት ኣብ ዝሃቦ ርኢቶ፡ እቲ ተበግሶ ሓጋዚ ስለ ዝኾነ ምስዓቡ ከምዘድሊ ጠቒሱ መንግስቲ ኢትዮጵያ በቲ ጀሚርዎ ዘሎ ናብ ግብራዊ ስጉምቲ ንክቕጽል ዘለዎ ተስፋ ኣስፊሩ። መንግስቲ ኤርትራ ግና ኣብ ሰላም ስለ ዘይርባሕ ክሕግዝ እትጽበዮ ኣይኮነን ኢሉ።

ኣብ መወዳእታ ከኣ ብተሳተፍቲ ንዝቐረብሉ፡ ጉዳይ ተሳትፎ ምሁራት፡ ጉዳይ ኣድላይነት ዕርቂ ኣብ ኤርትራ ካብ መጀመርትኡ፡ ጉዳይ ተሳትፎ መንእሰያት ኣብ ቃልሲ፡ ጉዳይ ንቃልሲ ህዝቢ ኤርትራን ሰማእታቱን ዘነውሩ ወገናት ብዝምልከት ንዝቐረብሉ ሕቶታት ኣዕጋቢ መልስታት ሂቡ።

ኣብ መንጎ ሰባት ብውልቂ ይኹን ብእኩብ ፍልልያት ክፍጠር ንቡር እዩ። እዚ ፍልልያት ጉድኣት ከየውረደ ብዓንተቦ ክፍታሕ ወይ ድማ ኣብ ዝለዓለ ጥርዚ በጺሑ ከቢድ ጉድኣት ከውርድ ልሙድ እዩ። እቲ ፍልልይ እንተ ብዓንተቦ ብሰላም ክፍታሕ ወይ ፍልልያት መፍትሒ ስኢኑ ከቢድ ጉድኣት ከውርድ ዝውስኑ ብዙሓት ረቛሕታት ኣለዉ። ዘይሩ ዘይሩ ግና ኣብ ባህርያት ናይቶም ናይቲ ፍልልይ ተዋሳእቲ ዝጠቓለል እዩ።

እቲ ምስሕሓብ ካብ ኣብ መንጎ ውልቀሰባት ጀሚርካ ክሳብ ኣብ መንጎ ብዝተፈላለዩ መልከዓት ዝግለጹ እኩባት ዝፍጠር ምዃኑ ርዱእ እዩ። ክሳብ ኣብ መንጎ ሃገራት ከም ዝበጽሕ ከኣ ርሑቕ ከይከድና ኣብዚ እዋንዚ ዓለምና ዘላቶ ሃለዋት ምርኣይ ይከኣል። ሃገርና እውን ከምዚ ዓይነት ዘየቕስን ነባር ተመኩሮ ዘለዋ እያ። እቲ መንቀሊ ናይዚ ከም ኣካል ህይወት ሰባት ዝፍጠር ምስሕሓባት ብባህሪኡ ኮነ ብኽብደቱ ዝተፈላለየ ይኸውን። ካብ ናይ ውልቀ ሰባት ናይ ጠቕሚ ፍልልይ ጀሚርካ ክሳብ ናይ ሃገራትን ህዝብታትን ናይ መሬትን ሃብትን ምስሕሓብ ዝዝርጋሕ እዩ። እቲ ዘስዕቦ ጉድኣት ከኣ ከከም ክብደት ናይቲ ምስሕሓብ ይኸብድን ይፈኩስን። ሎሚ ኣብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ካብ ሶርያ ክሳብ የመን፡ ከምኡ እውን ኣብ በዓል ደቡብ ሱዳንን ሶማልያን ዝርአ ዘሎ ዘይዛሪ ህውከት ናይዚ ኣብነት እዩ። ኣብዚ ክረአ ዘለዎ ኣብ ሓደ ኩርናዕ ፍልልይ ስለ ዝተፈጥረ ጥራይ ዕንወት ኣየስዕብን እዩ። እቲ ናብ ዕንወት ዝወስድ ጸገምን ፍልልይን ምግጣሙ ዘይኮነ ኣተሓሕዛኡ እዩ።

ቅድሚ ሒደት ዓመታት ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ጠንቁ ከምቲ እንብሎ፡ ዶብ ድዩ ካልእ ብዘየገድስ ምስሕሓብ ተፈጢሩ። ናይ “ድራረይ ድራርክ” ምስሕሓብ እንተዝፍጠር ዝተባባዕን ዘሕጉስንኳ እንተዘይኮነ እምብዛ ዘስክፍ ኣይመኾነን። እቲ ናብ ዘስክፍ ጥራይ ዘይኮነ ናብ ኣዝዩ ዘሕዝን ደረጃ ዝዓረገ ግና እቲ ጸገም ብምፍጣሩ ኣይነበረን። ዘይሓላፍነታዊ፡ ዘይጸዋርን ኣርሒቕካ ዘይምርኣይን ኣተሓሕዛ ምስ ኣሰነዮ እዩ ባህሪኡ ዝተቐየረ። ኣብቲ ግዜቲ ዝተፈላለዩ ወገናት ብዓይኒ ሓልዮት ርእዮም ዝህብዎ ዝነበሩ፡ ግና ሰማዒ ዝሰኣነ ሓሳባት “ቅድም ባዕልኻትኩም ርኣይዎ፡ እንተዘይከኣልኩም ከኣ ሳልሳይ ናይ ክልቴኹም ፈታዊ ወሲኽኩም ርኣይዎ፡ ኩሉ እንተዘይሰሪሑ ከኣ ናብ ሕጋዊ መድረኽ ውሰድዎ” ዝብል ነይሩ። እንተኾነ እዚ ኩሉ ደም ዘየፋስስ ናይ ፍታሕ መማረጽታት ከምቲ ዝድለ ጸንቂቕካ ከይተሰርሓሉ ኣብ ውግእ ተኣትዩ፡ “ናይ ዘመና ዝኸፈአ ውግእ” ዝብል ኣሉታዊ ቅጽል ናብ ዝተዋህቦ ደረጃ በጺሑ። ኣብ መወዳእትኡ ድማ “ሰዓራይን ተሰዓራይን ዘየብሉ” ዝብል ስም ተዋሂብዎ ማእለያ ዘየብሉ ንብረት ኣዕንዩ፡ ናይ ብዙሓት መንእሰያት ህይወት በሊዑ ኣማኢት ኣሸሓት ሰባት ኣመዛቢሉ ተወዲኡ። ዳግማይ ንከይለዓል መህድኢ ስምምዕ ኣልጀርስ ተገይርሉ። ቀጻሊ መፍትሒ ንክረክብ ከኣ ክልቲኡ ወገናት ብዝተሰማማዓሎም ክኢላታት ናብ ዘቖምዎ ዓለም ደረጃኡ ናብ ዝሓለወ መገባእያ ተበጺሑ።

ነቲ ጉዳይ ንሓዋሩ ሕጋዊ መልክዕ ከትሕዝ ዝቖመ ናይ ብይን ኮሚሽን ብናይ ክልቲኦም ውገናት ካብ ዝተዋህብዎ ሓላፍነታት ሓደ “እቲ ብይን ቀያድን ናይ መወዳእታን” ንክኸውን ዝብል ነይሩ። እዚ ከምቲ ኣብ ናይ ባህሊ ዕርቂ “ኩዒትካ ቅበር” ዝበሃል ዘየነቓንቕ ሽምግልና ነይሩ። ብናተይ ተረድኦ ቀያዲ ዘብሎ፡ ዘይንጸግ ምዃኑ እዩ። ናይ መወዳእታ ዘብሎ ከኣ “ይግባይ” ዘይበሃሎ ብምዃኑ እዩ። ኩልና ከምዘይንዝንገዖ ኣብቲ ቅድሚ ውግእ ክስረሓሉ ዝግበኦ ዝነበረ ናይ ዕርቂ ዕድል ክልቲኦም ወገናት ረታዕቲ ናይ ምዃን ዕድል ነይርዎም እዩ። ኣብ ፍርዲ ግና ሓደ ረታዒ ሓደ ተረታዒ ናይ ምዃን ግድነት ኣሎ። ስለዚ እቲ ዝተረትዐ ነቲ ዝተረትዓሉ ብይን ተቐቢሉ ምትግባር ወይ ዘይምትግባር ዝፍተነሉ እዩ።

ኣብቲ ኣዛራቢ ካብ ዝኸውን ነዊሕ ዝገበረ፡ ሕጂ ድማ ከም እንደጋና ተሓዲሱ ዘሎ ንኤርትራን ኢትዮጵያን ብዝምልከት ጉዳይ “መንዩ ረቲዑ?” ዝብል ሕቶ ከነቕርብ እንከለና እቲ መልስታት ዝተፈላለየ እዩ። ገለ ወገናት እታ ኣሰሓሒባ ናብ ፍርዲ ዝቐረበት ባድመ ጥራይ ከም ዝኾነት ገይሮም ይወስዱ’ሞ ኤርትራ ረቲዓ ኢሎም ይድምድሙ። እንተኾነ ነቲ ልዕሊ 900 ኪሎ ሜተር ዝኾነ ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ወሲድካ ክረአ እንከሎ ኣፍካ መሊእካ “ኤርትራ እያ ረቲዓ ወይ ከሲባ” እትብለሉ ኣይኮነን። ኣብ ከባቢ ባድመ ነታ ከተማ ገዲፍካ ካብ ጐላጉል ባድመ ዝሰፈሓ፡ ኣብ ከባቢ ጾረና ገሊኦም 7 ገሊኦም ድማ 12 ዝብልወን ዓድታት፡ … ወዘተ ናይ ኤርትራ ክበሃል ጸኒሑ ናብ ኢትዮጵያ ከም ዝኸደ ዝንገረሉ ዘሎ እዩ። ስለዚ እቲ ኣብ ከባቢ ባድመን ኢሮብን ንዝነብሩ ሓዲርዎም ዘሎ ናይ “ኢትዮጵያውነትና ተተንኪፉ” ስምዒትን ሻቕሎትን ኣብቶም ኣብ ከባቢ ጸሮና ዘለዉ ኤርትራውያን እውን ከምዘሎ ክሰሓት ኣይግበኦን። እንተኾነ ከምቲ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ ኣብ ፍርዲ እንዳመረረካ ምእንቲ ልዕልና ፍትሒ ክትውሕጦ ዝግበኣካ ከም ዘሎ ምስትብሃል የድሊ። ከምቲ “ሰብእይን ደሊኽን ጭሕምን ጸሊእክን” ዝበሃል ፍትሕን ደሊኻ ብፍርዲ ምምእዛዝ ጸሊእካ ኣይከውንን እዩ።

እቲ ውሳነ ንገለ ካብቲ ሕጂ ዝንጸባረቕ ዘሎ ስግኣታት ኣብ ግምት ኣእትይዎ እዩ። እቲ ፍርዲ ሃሳዪ ኮይኑ እንተረኺበምዎ ክልቲኦም ወገናት ተሰማሚዖም ከመሓይሽዎ ከም ዝኽእሉ ኣስፊሩ ኣሎ። መሬቶም ዝተፈርደ ወገናት፡ ካብ መሬት ዝነበሮም ዜግነት ኣብሊጾም፡ ክቕይሩ እንተዘይደልዮም፡ እቲ ዜግነቱ ዝመረጹ መንግስቲ ኣብ ውሑስ ቦታ ክስፍሮም ግዴታ ኣለዎ። ካብ መሬተይ ኣይለቅቕን ዝበለ ኣካል ከኣ ናይቲ ብፍርዲ መሬቱ ዝወነነ መንግስቲ ዜግነት ይወስድ ዝብሉ ሓሳባት ኣብቲ ብይን ኣለዉ። ነዚ ኩሉ ገዲፍካ በቲ ይምጻእ በዚ “እምቢ ንፍርዲ” ምባል ግና ኣጸጋሚ እዩ ዝኸውን። ናይቶም ኣብ ዶብ ዘለዉ ወገናት ስምዒት ክትጥርር እንከለኻ ኣብ ግምት ምእታው ዝጽላእ ኣይኮነን። እንተኾነ እቲ ናይ ውሱን ከባቢ ህዝቢ ድሌትን ስምዒትን ክሳብ ክንደይ ኣብ ቅድሚ እቲ ቀያዲ ፍርዲ ናይ ምቕያር ጉልበትን ተሰማዕነትን ይህልዎ ምርኣይ የድሊ። ደሓር ክንጽር ዝግበኦ ዝደባለቕ ጉዳያት ኣሎ። ገሊኡ ካብ ንስምምዕ ኣልጀርስ ምቅዋም ይጅመር። ገሊኡ ከኣ ነቲ ቀያድን ናይ መወዳእታን ውሳነ ክሳብ ምቕባል ይሰማማዕ እሞ ደሓር ኣብቲ ኣተገባብራ ፍልልይ የርኢ።ገሊኡ ከኣ ንምጥራር ዶብ ምስ ኣፍደገ ባሕሪ የዛምዶ። ኣነ ብወገነይ ኣብቲ ከባቢ ምስ ዘሎ ህዝቢ ምዝራብ ኣይጸልእን። እቲ ውሳነ ብናይ ከባቢ ነበርቲ ስምዒት ክቕየር ይኽእል እዩ ዝብል ሓሳብ ግና ኣየሰማምዕን’ዩ። ምኽንያቱ “ድሕሪ ስጋ ዓጽሚ፡ ድሕሪ ነገር ከኣ ፈጽሚ!” ስለ ዝኾነ።

መሪሕነት ዞባ ኤውሮጳ ሰዲህኤ ኣብ መጀመርታ ቀዳማይ ሰሙን ናይ ወርሒ ሰነ 2018 ዘካየዶ ስሩዕ ኣኼባ፣ ኣብዝሓለፈ ክልተ ዓመታት ዘካየዶ ስራሕት ድሕሪ ምግምጋም፣ ብቕዋም ሰልፊ መሰረት ዝተዋህቦ ናይ ምምራሕ ዕድመ ኣብ ግዝይኡ ንዝመረጾ መሰረታት ንምርካብ 4ይ ጉባኤ ክግበር ኣገዳሲ ምዃኑ ብምግንዛብ ኣብ ምድላው ምህላዉ ዝበጻሓና ሓበሬታ ኣመልኪቱ ኣሎ። መሪሕነት ዞባ ኣብ ኣኼባኡ 5 ዝኣባላታ፣ ን4ይ ጉባኤ ዞባ እተሰናድእ ሽማግለ ብዲሞክራስያዊ ኣገባብ መሪጹ፡ እቲ ጉባኤ ኣብ መጀመርታ ወርሒ ነሓሰ 2018 ክሰላሰል ከምዝኮነ እውን ካብ ኣቦ-መንበር ዞባ ዝበጻሓና ሓበሬታ ኣረጋጊጹ።

በዚ መሰረት፡ ኣሳናዳኢት ሽማገለ 4ይ ጉባኤ ዞባ ኤውሮጳሰ.ዲ.ህ.ኤ. ብዕለት 08/06/2018 ዓ.ም.ፈ. ኣሳናዳኢት ሽማገለ 4ይ ጉባኤ ዞባ ኤውሮጳ ሰ.ዲ.ህ.ኤ. ብኤሎትሮኒካዊ መራኸቢ ብዙሓን ኩሎም ኣባላት ዝተረኽብሉ ስሩዕ ኣኼባኣ ኣካይዳ። ሽማገለ ንነብሳ ኣብ ናይ ስራሕ ሽማገለታት ምምቅቃል ማለት፡ ኣቦ ወንበር፡ ዋና ጽሓፊ፡ ናይ ሎጂስቲክን ናይ ሰነዳትን ጉጂለ ኣቊማ። ቀጺላ ንጉባኤ ኣድለይቲ ዝኾኑ ሰነዳት ካብ መሪሕነት ዞባ ኤውሮጳ ተረኪባ መደባታ ስሪዓ ናይ ምስንዳእ ስርሓ ከም ዝጀመረት ተፍልጥ። 4ይ ጉባኤ ዞባ ኤውሮጳ ቅድሚ ታሪኻዊ ሰፊሕ በዓል ኤርትራ 2018 ፍራንክፎርት ምክፋቱ ዕለት 03 ነሓሰ 2018 ቅድሚ ቀትሪ ክካየድ ቀዳማይ ቦታ ሒዙ ዘሎ እዩ። 4ይ ጉባኤ ዞባ ኤውሮጳ ሰ.ዲ.ህ.ኤ. ኣብ ነፍሲ ወከፍ 2ተ ዓመት ዝሳላሰል ኮይኑ ኣገዳስነት ስሪዒታዊ ርዝነቱ እምነ ኩርናዕ ዓወት ሰልፍን ንጥፈታቱን ብምዃን፡ ሕጂ እውን ከም ትማሊ ንዝተራእዩ መሰናኽላት ብጽኑዕ ሓድነትን ንቁሕ ዲሞክራስን ትግባረ ግዝኣተ ሕጊ ብምምካት ዘመስክረ ተባዕ መሰረታት ዝውንን ዞባ እዩ። መሪሕ ጭርሖ ጉባኤ ዞባ ከኣ እቲ ብንግሁኡ ዝተበገሰሉ መትከላዊ ዕላማ ሓቢርና ንስራሕ ከነድምዕ፡ ሓቢርና ነድምጽ ከነስምዕ !!! ከምዝኮነ ብድርብ ኣስሚሩሉ።