ከም ዝፍለጥ ኣብ ወርሒ 3. 2018 ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ፣ ካብ ሙሉእ ኤውሮጳ ኣብ ሃገር ሆላንድ ከተማ ደንሃግ ኣኸባ ድሕሪ ምግባርና፣ ሓደ ካብቲ ስምምዕ፣ ነፍስወከፍ ማሕበር ኣብ ቦቦተኤና ማሕበር ክንተክል ድሕሪ ምስምማዕና፣ ኣብ ሃገረ ጀርመን እንርከብ ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራውያን ብመሰረት ስምምዕና ማሕበር ንምትካል ፣ ብዕለት 19-21 10.18 ኣብ ከተማ ፍራንክፎርት ጉባኤን ባዓወት ኣሳላሲለና።

ኣቲ ቀንዲ ክንገልጾን ንኻእል ኣብ ዞባታትና ኣብነት ክኸውን እንብሎ፣ ኣብ ጀርመን ነዊሕ ዕድመ ዝነበረን ማሕበር ተበግሶ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ፣ ዝብል ዝነበረ፣ ንጥርናፈን ንሓድነትን ደቂ ኣንስትዮ ኢለን፣ በቲ ጉባኤ ዝወሰኖ ፣ ብሙሉእ ድምጺ፣ ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራውያን ዝብል ስም ተከእና። ከምእውን እቲ ናይ ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ተብግሶ ንዲፊ ወሲደና ጉባኣኛታት በበሓደ ብምምልካት ገለ ብምእራም ሕጊ ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራውያን ጀርመን ክኽውን ብሙሉእ ብድምጺ ኣስሚረናሉ። ሓዲሽ ኣርማ ማሕበር ክህልወና ብዝብል ብደሞክራስያዊ ኣገባብ ሙሉእ ገዛ ወሲኑ።ብኸምዚ ኣጋባብ ድማ ሓሙሽተ መሪሕነት፣ ክልተ ተጣባባቅቲ፣ ሰለስተ ተቆጻጸርቲ ብደሞክራስያዊ ኣጋባብ መሪሕነት መሪጽና። ኣዚ ክንብል ከለና ዝነበረ ሃዋሁ ንሓድነት ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራውያን ዝዕድም ጉልጽነት ብሩህ ተስፋ ዝተሓዎሶ ብምንባሩ ብጣዕምሚ ዝሕጉስን ንመጻኢ ጉባኣኛታት ተስፋ ኣንቢሩሉ።

በዚ ኣጋጣሚ እዚ ንኹለን ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ማሕበር ዘለወን ድዩ ውልቀሰባት ጻዊዕትና ነቅርብ፣ምኽንያቱ ተፋላሊና ክንደይ ዓመት እንትርፊ ክሳራ ለውጢ ስለ ዘየምጻእና እንኮ መፍቲሕና ኩለን ማሕበራት ኣብ ሓደ ተጠሪፍና እጃምና ክነበርክት እዩ ጻዊዕትና።

ሰላምን ቅሳነትን ንህዝቢ ኤርትራ

ዘላኣለማዊ ክብርን ሞጎስን ንሰማእታትና

ዓወትና ኣብ ሓድነትና

ጀርመን.  31.10.2018

“ናይ ዶብ ጉዳይ ብይን ተዋሂብዎ  ዝተደምደመ ስለዝኾነ፡  ከምዘይተፈትሐ ዓቢ ግድል ክውሰድ ዝኽእል ኣይኮነን። ቅድሚ ዝምድና ምትዕርራይን ቅድሚ ናብ ሓድሽ መድረኽ ምእታውናን ግድን እዚ ጉዳይ’ዚ  ክፍታሕ ኣለዎ ዝበሃሎ ኣይኮነን። ንዕኡ መመኽነይታ ገይሮም ክዕንቅፉ  ወይ ክሓላልኹ ዝፍትኑ እውን ስለዘይሰኣኑ፡ ኣብ’ቲ ናቶም ጸወታ ዘእቱ ምኽንያት የብልናን። (ኣቶ ኢሳይያስ ብ11 ሓምለ 2018 ኣብ ሳዋ ካብ ዘስምዖ ዘረባ ዝተወስደ)

ኣብዚ ዝሓለፈ ኣዋርሕ ኣብ ኤርትራዊ ፖለቲካዊ መድረኻት ክመላለሱ፡ ክጸሓፈሎምን ክዝረበሎምን ካብ ዝጸንሑ ሕቶታት ሓደ “ኣቶ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ንዝያዳ 17 ዓመታት ቀያድን ናይ መወዳእታን ብይን ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ከይተተግበረን ልኡላዊ መሬት ኤርትራ ወሪሩ ዘሎ ሰራዊት ከይወጸን ዝምድናና ናብ ንቡር ምምላስ ማለት ዘበት እዩ ክብል ምስ ጸንሐ፡ ሃንደበት ኣፍ ልቡ እንዳወቕዐ፡ እንኳዕከ ከምዚኣ በለት እንዳዘመረ ናብ ኣዲስ ኣበባ ዝጐየየሉ ምኽንያትሲ እንታይ እዩ? ዝብል እዩ። እቲ ንሱ ብዛዕባዚ ሕቶ ዝሃቦ ክትእምኖ ዘጸግምን ርኢቶ ኣብ ላዕሊ ብፍሉይ ሕብሪ ሰፊሩ ዘሎ ካብ መደረርኡ ዝተወስደ እዩ። ኣብዚ ርኢቶኡ ብዓብይኡ ሕሶት ኣሎ። ተሰልቢጥካ ህዝቢ ተሓታቲ ከም ዝኸውን ክትገብር ምምጥጣር’ውን ከምኡ።

እዚ ኣበሃህላኡ ብብሩህ ነቲ ካብ ቀደም እውን፡ ሓንጊድሉ ዝጸንሐ ምኽንያት ጉዳይ ቀያድነት ብይንን ልኡላውነት ሃገርን ዓጢጥዎ ዘይኮነስ፡ ካልእ ካብ ህዝቢ ክሓብኦ ዝደለየ ምቹእ ኣጋጣሚ ክጽበየሉ ዝጸንሐ ምኽንያት እዩ ክንብሎ ንዝጸናሕና መሊሱ ዘብርህ መርተዖ እዩ። እንተኾነ ንህዝቢ ንዝተወሰነ ግዜ እምበር ካብ ጉዳዩ ዓይኑ ኣዕሚትካ እንዳሓሰኻ ንሓዋሩ ከዊልካዮ ኣይትነብርን ኢኻ። ኣብዚ እዋንዚ ካብቶም ነዚ ተዋቓዒ ዘረባኡ ብእዝኖም ዝሰምዑ መንእሰያት ክንደይ ኣብ ኤርትራ ኣለዉ ክንደይከ ራሕሪሐምዎ ናብ ኢትዮጵያ ሰጊሮም ባዕሉ ይፈልጦ እዩ። እዚ ከኣ ደጊም ኢሳይያስ ዝበለ እንተበለ ንሓሶቱ ዝጸውር ኤርትራዊ ሕልና ከምዘየለ ዘመልክት እዩ።

ኣብዚ እዋንዚ እቲ ካብ ኤርትራ ወጻኢ በብግዜኡ እንዳሓየለ ዝመጽእ ዘሎ ተቓውሞታት ከም ዘለዎ ኮይኑ፡ እቲ ኣብ ውሽጢ ፈኸም ክብል ዝጸንሐ ናይ “ለውጢ” ድምጺ ከኣ መመሊሱ ይዓኩኹ ኣሎ። ናይ ኣቶ ብርሃነ ኣብርሃ ኣብ ማእከል ኣስመራ ኮይንካ ንዘራጊ ባህርያት ኢሳይያስ ዘቃልዕን ንለውጢ ዝዕድምን መጽሓፍ ምድራስን ናይ ኣባ ተኽለሚካኤል ተወልደ ምሳጢ ኣባታዊ መድረን ብኣብነት ዝጥቀሱ እዮም። እዞም ህይወቶም ምእንቲ ሓቂ ዝወፈዩ ተበዓት ብጽሒቶም ኣወፍዮም። ወዮም ኣንበብትን ሰማዕትከ “ሓቃቶም እዮም” ኢልና ጥራይ ዲና ክንሓልፎ ወይ ንሕና እውን ግብራዊ እጃምና ከነብርክት ኢና? ናይዞም ውሱናት ኣብ ውሽጢ ሃገር ኮይኖም ኣብ ኢዶም ዘሎ ከይበቐቑ ዝደርበዩ ንቕሎ ብናይ ኩላትና ኣበርክቶ እንተዘይተሰንዩ ከምቲ ናይ ቅድሚ ሕጂ ስሉጥ ውጽኢት ዘይሃበ ፈተነታት ክኸውን እዩ። ፈጺሙ ክመውት እዩ ማለት ግና ዘበት እዩ።

ሎሚ እዚ ኣብ ላዕሊ ሰፊሩ ዘሎ “ባዕላ መምጽኢት ዘረባ፡ ባዕላ መጥፍኢት ዘረባ” ዘብል ጉዳም ዘረባን ካልእ ኣካይዳ ኣቶ ዘራጊቶን ኣብ እንዳ ኩሉ ኤርትራዊ ስድራቤት መዛረቢ ዛዕባ ኮይኑ ዘሎ እዩ። ኤርትራውያን ህዝብና ኣብ ሕማቕ ኩነታት ከም ዘሎ ዝፈላለይሉን መርተዖ ክደልይሉ ዝግደድሉን ኣይኮነን። ምኽንያቱ ኣብ ገገዝኦም ስለ ዘሎ። “እሞ እዚ ካብ ኮነ እንታይ ንግበር?” ምስተባህለ ግና እቲ መልሲ ሓበጀረዋይ እዩ። ብድፍኑ “ገለ’ሞ ክግበር ኣለዎ” ምባል ግና ናይ መብዛሕትና መውጽእ ኣፍ ኮይኑ ዘሎ እዩ። ነቲ ኩነታት ዝተረድኡን ብዝቐርብዎም ሰባት ብዛዕባ መፍትሒ ዝሕተቱን ናይ ኣቶ ኢሳይያስ ሚኒስተራትን ላዕለዎት ወተሃደራዊ ኣዘዝትን’ውን ከም ሰቦም “ገለ’ሞ ክግበር ኣለዎ” ክብሉ እዮም ዝውዕሉ። ነዚ ርኡይ ሕማቕ ኤርትራዊ ህይወት ክሒድካ “ጽቡቕ ኣለና” ናይ ምባል ሞራልፕም ግና ተጸንቂቑ እዩ። እቲ “ገለ ይገበር” ዝበሃል ዘሎ ኣንቊርካ ንዘይምዝራብ እንተዘይኮይኑ ኣብ ልቢ ብዙሓት ዘሎ ትርጉሙ “ህግደፍ ይወገድ” እዩ።

መንግስቲ ህግደፍ በቲ ምስ ኢትዮጵያ ጀሚርዎ ዘሎ ሓድሽ ሕቱኽቱኽ ኣቢሉ ንህዝቢ ኤርትራ ካብቲ መሰረታዊ ለውጢ ናይ ምምጻእ ቃልሱ ከረሳስዖ ብዙሕ ፈተነታት ኣካይዱ እዩ። ቀንዲ ዕላማ ናይዚ ኣብ ላዕሊ ተጠቒሱ ዘሎ ኣበሃህላ እውን ንሱ እዩ። እንተኾነ ካብቲ ሰፊሕን መሳጥን ኣባታዊ ቃል ኣባ ተኽለሚካኤል ተወልደ “ድሌት ህዝቢ ኤርትራ ጻዕዳ ፊኖን ስሚንቶን ኣይኮነን” ዝብል ሓረግ ህዝቢ ኤርትራ ንመሰረታዊ ናይ ለውጢ ቃልሱ ብግዝያዊ ኣቕርቦት መዕንገሊ ክልውጦ ከም ዘይኮነ ዘመልክትን ኣብ ልቢ ኩሉ ኤርትራዊ ዘሎ ተረድኦን እዩ። ብኻልእ ኣዘራርባ ህዝቢ ኤርትራ ድሕሪ ሕጂ ናቱ ናይ ለውጢ መንገዲ ሒዙ ክቕጽል እምበር እቲ ጉጅለ ነናብ ዝኾዓቶ ጐዳጉዲ ክኣትው ድልዊ ከምዘይኮነ ዘመልክት እዩ። በዚ ኣጋጣሚ ክሳብዚ ቀረባ ግዜ ሕቖ ህግደፍ ደጊፎም ከቕንዕዎ ክፍትኑ ዝጸንሑ ወገናት፡ ህዝቢ ለውጢ ካብ ህግደፍ ክጽበ ዝዓይነቱ መዘናግዒ ስብከቶም ብግቡእ ምርዳእ ዘድልዮ ምዃኑ ከይንዝንግዕ ሓደራ።

ለተከበሩ ዶክተረ ኣብይ ኣህመድ

የኢትዮጵያ ፈደራላዊ ደሞክራስያዊ ሪፐብሊክ መንግስት ጠቅላይ ሚኒስተር

ሰላምና ጤና ኣይለዮት፡

እኛ ዜሬ ከፊትዎ የቆምነው፣ የሰላማዊ ሰልፍ ተሳታፊዎች፣ ዲሞክራሲ፣ መልካም ኣስተዳደር፣ የፍትህ ልዕልናና መልካም ጉርብትና የምንመኝ ፣ ነገር ግን ኤርትራ ባለው ብልሹ ኣስተዳደርና ጭቆና ምክንያት ከምንወዳቸው ህዝባችንና ኣገራችን ተለይተን በመላው ዓለም ተበታትነን እየኖርን ያለነው ኤርትራውያን ነን። ሰላማዊ ሰልፋችን እርስዎን ለመቃወም የተዘጋጀ እንዳልሆነ ተገንዝበው፣ ኣዳማጭ ነዎትና፣ ቅሬታችንና ጥሪያችን ለዘላቂ ሰላምና፡ ለኤርትራና ኢትዮጵያ ህዝቦች መልካም ጉርብትና የሚመለክት ነውና ፣ ነተገቢውን ትኩረት ያደርጉለት ዘንድ ክብርነትዎን ለማስታወስ መሆኑን በትህትና እንገልጻለን።

በኢትዮጵያ በመካሄድ ላይ ያለው፣ የፖለቲካና የህሊና እስረኞች መፍታት፣ ተቃዋሚ የፖለቲካ ድርጅቶች ኣገራቸው ገብተው በሰላማዊና ህጋዊ መንገድ እንዲወዳደሩ መፍቀድ፣ የወጣቶችና የሴቶች የኣመራር ሚና ማጐልበትና ሌሎች የለውጥ እርምጃዎችን ከልብ የምንደግፋቸውና የምናደንቃቸው ናቸው።

በኤርትራና በኢትዮጵያ የተፈረመው፣ የኣልጀርሱ ስምምነትና የደንበር ኮምሽኑ ውሳኔ ያለ ምንም ቅድመ ሁኔታ ተቀብለው፣ በኤርትራና በኢትዮጵያ መሃል ሰላም እንዲሰፍን ለወሰዱት እርምጃ እንደ መርህ የምንቀበለውና የምንደግፈው እርምጃ ነው። ለዚሁ ለወሰዱት እርምጃ ስንታገል መቆየታችንም ያለፈው ልምዳችን የሚመሰክረው ነው። ይህንኑ እርምጃዎ ተገባራዊ ይሆን ዘንድ ግን፡ ብመጀምርያ ደረጃ በሁለቱ ኣገሮች ወይ መሪዎች የተደረሰው ስምምነት ለሁለቱ ኣገራት ህዝቦች ግልጽ መሆን ይነሩበታል ባዮች ነን።

የሁለቱ ሃገራት ድንበር ስለ መከለል፣

ድንበርን በግልጽ መከለል፣ መሰረታዊ የሰላምና የመረጋጋት፣ የህዝቦች የክብርና የማንነት መለያ፣ እንዲሁም የኣገሮች የሉኣላውነት ማሳያ መሆኑ፣ በሚገባ የምትገነዘቡት ነው። ይቅርና ኣገሮች ትናንሽ መንደሮችም ቢሆኑ የየራሳቸው ድንበር ኖሩዋቸው ነው ተግባብተውና ተጋግዘው በሰላም የሚኖሩት። ስለዚህ፡ ድንበር ሳይከለል በሰላም ለመኖርና ሆነ መልካም ጉርብትና ለመመስረት ኣስቸጋሪ ስለሚሆን፣ ይህኑ ግምት ውስጥ ገብቶ የድንበር መካለል ጉዳይ ለኛ ሁለተኛ ደረጃ ሳይሆን፣ ቅድሚያ ተሰጥቶት እንዲሰራበት ተገቢ ነው እንላለን። የኤርትራም የኢትዮጵያም ልኡላውነት የሚታወቀው ድንበራቸው ሲከለል ነው። ስለዚ መጭው የኤርትራና የኢትዮጵያ ትውልድ በኣጠቃላይ፣ ወጣቶቻችንን ደግሞ በተለይ ድንበራቸው ግልጽ የሆነና ልኣላዊነታቸው በግልጽ የተረጋገጡ ኣገሮች እንድናስረክባቸው፣ ይህንኑ የሚያረጋግጥ ግልጽ ስምነቶች እንድትዋዋሉላቸው ታሪካዊ ግዴታና ሃላፊነት እንዳለብዎት ማስታወስ እንፈልጋለን። ይህንኑ ተግባራዊ ካደረጉ ታሪክዎ በሁለቱ ኣገሮች ህዝቦች የማይረሳ ሆኑ ይመዘገባል።

ስምምነት ከማን ጋር

ኤርትራ ሕገ መንግስታና ሕገ-መንግስታዊ ኣስተዳደር ከሌላቸው ኣገሮቭች ኣንዷ ናት። ኤርትራ ህዝብዋ የሚያውቀና የተሳተፈበት ህጋዊ ተቋማት የላትም። ከዚህ ኣንጻር የኤርትራ ህዝብ በኣንባገነናዊ ጨቋኝና ኣሸባሪ ቡድን መንጋጋ እየኖረ ያለ ህዝብ ስለመሁኑ እርስዎን መንገር ኣስፈላጊ ኣይደለም። ምክንያቱም ኤርትራ ያለው ግፍ ሞልቶ ወደ ውጭ በመፍሰሱ የጐረቤት ሃገር ህዝቦችም የተሰቃዩበትና የደሙበት ነው። ይሁን እንጂ ያለፈውን ችግር እንዳለ ሆኖ፣ ሰላም ሰፍኖ የኤርትራና የኢትዮጵያ ህዝቦች ለመገናኘት መቻላቸው የሚጠላ ባይሆንም፣ ለዚህ ሁኔታ ያበቁ ስምምነቶች በህዝባችን የማይታወቁ መሆናቸው፣ ለሚቀጥለው ትውልድ ችግር እንደሚፈጥሩ ልናስታውስዎት እንፈልጋለን። ምክንያቱም በኤርትራ ህዝብ ስም ከርስዎ ጋር ስምምነት እየፈረመ ያለው የኢሳይያስ ኣፈወርቅ ስርዓት፣ እርስዎን እንደወከለ መንግስት ተቁማዊ ኣሰራር የሌለው ስለ ሆነ። እርስዎ ጋር እየተፈረሙ ያሉ ስምምነቶች፣ ይቅርና የኤርትራ ህዝብ፣ ለስሙ የካብኔ ኣባላት የሚባሉትም የሚያውቁትና የተወያዩበት ኣይደለም። ከዚህ ኣንጻር እነዚህ ስምምነቶች እንዴት ነው ዘላቂ ሰላም የሚስገኙ? ከኣሁን በፊት በኤርትራና በኢትዮጵያ በረሃዎች፣ እንዲሁም ብ1992 በኤርትራና በኢትዮጵያ መሃከል የተፈረመው ህዝብ የማያውቃቸው ወተሃደራዊና ጸጥታዊ ስምምነቶች ከፍተኛ እልቂት ወዳስከተለ ጠርነት እንደወሰዱን የሁለቱ ህዝቦች የቅርብ ትዝታ ነው። የኤርትራ ህዝብ ምን ያህል በጨቋኝ ኣምባገነናዊ ኣስተዳደር እንደተበደለ የሁለቱ ኣገራት ድንበር ሲከፈት ወደ ኣገርዎ እየጐረፈ ያለው የኤርትራ ህዝብ ብዛት መረጋገጫ ነው።

ስምምነት ብማን እማኝነት

በኣሁኑ ግዜ በኣረብ ሰላጤ ኣገሮችና ብኣፍሪቃ ቀንዲ ያለውን ሁኔታ ለሚከታተል ታዛቢ፣ በኤርትራና በኢትዮጵያ የተፈጠረው ደም ኣፋሳሽ ጦርነት እንዲቆም ብሃሳብ ኣፍላቂነት ከሚጠቀሱ የኣፍሪቃ ሃገራት ብርኪናፋሶና ኣልጀርያ ተጠቃሽ ናቸው። ይባስ ብሎ የኣፍሪቃ ህብረት ዘንግቶ ሳውዲ ዓረብያ ላይ የሚደረግ ስምምነት፣ የኤርትራና የኢትዮጵያ ህዝቦች ብማይመለከታቸውና በማያውቁት የዓረቦች የሃያልነት ውድድር ውግያ ኣካል እንዳይሆኑ ያለንን ስጋት ልንደብቆው ኣንፈልግም።

ቅጥ ያጣ የንግድ እንቅስቃሴ

የኤርትራና የኢትዮጵያ ድንበር ከተከፈተ ቀን ጀምሮ፣ እየተካሄደ ያለው መርህ ኣልባ የንግድ እንቅስቃሴ፣ ለግዜው የኤርትራ ህዝብ የመሰረታዊ ኣቅርቦት ጥያቄ የመለሰ ቢሆም፣ ነገ ወደ ኣላስፈላጊ ኣቅጣጫ ሊወስድ እንደሚችል የሚያጠራጥር ኣይደለም። ለ1998 የኤርትራና ኢትዮጵያ ጦርነት ዋና መነሻው ኤኮኖሚ እንደነበር የሚዘነጋ ኣይደለምና። ስለዚ እየተካሄደ ያለው የንግድ እንቅስቃሴ ወደ ሌላ ጦርነት የሚያመራ እንዳይሆን፣ የንግድ ስርዓቱ የሁለቱ ኣገሮች ሉኣላዊነት በጠበቀ መልክ የማስያዙ ሃላፊነት እንደሚጠበቅብዎት ማስገንዘብ እንወዳለን።

ሞራላዊና ሰብኣዊ ግዴታ

በኤርትራ ህዝባችን ኣደጋ ላይ ጥሎ የቆየውና ኣሁንም በዚሁ ጨቋኝ ኣካሄዱ እየቀጠለ ስላለው ስርዓት ተገቢው ግንዛቤ ስላለን፣ ይህንኑ ስርዓት ለመገርሰስ በመረባረብ ላይ ነን። ኤርትራ ላይ ኩለንተናዊ ለውጥ እውን የሚሆን በባለቤቱ ብኤርትራ ህዝብ ትግል ቢሆንም፣ እርስዎም የኤርትራ ህዝብ እስረኞቹ እንዲፈቱለት፣ ተቃዋሚዎች ህጋዊ በሆነ ኣገባብ ኣገራቸው ገብተው የሚወዳደሩበት ሁኔታ እንዲፈጠር የሚፈቅድ ስርዓት እንዲመሰረት ሞራላዊና ሰብኣዊ ሚናዎ የመጫወት ሃላፊነት እንዳለብዎት ማስታወስ እንፈልጋለን።

በመጨረሻ ላይ ፣ የኤርትራ ህዝብ ያልጠበቀው ኣስቸጋሪ ሁኔታ ገጥሞት፣ እናቶች ከህጻናትና ወጣት ከልጆቻቸው ጋር በመሰደድ ላይ ናቸው። የኤርትራ ህዝብ ኢትዮጵያ ሲደርስ በህዝቡ መልካም ወንድማዊ ኣቀባበል እየተደረገለት ስለ ሆነ እናመሰግናለን። ይሁን እንጂ ኣቀባበሉ ከህዝቡ ኣቅም በላይ ሊሆን ስለሚችል፣ ህዝባችን በመንግስትዎ ደረጃ የትምህርት ዕድልና የጤና እንክብካቤ ያገኝ ዘንድ ትብብርዎ እንዳይለየው በትህትና እንጠይቃለን። የህዝባችን ደህንነት እንዲጠበቅም እንዲሁ እናሳስባለን።

ወንድማማችነትና መልካም ጉርብትና ይለምልም

ሰላም ለኤርትራና ለኢትዮጵያ ህዝቦች

ኤርትራውያን የሰላማዊ ሰልፍ ተካፋዮች

ፍራንክፈርት ጀርመን

ጥቅምት 31 2018

Your Excellency Dr Abiy Ahmed, Prime Minister,

Federal Democratic Republic of Ethiopia

May you enjoy peace and have best of health.

We, the peaceful demonstrators gathered in front of the venue of the public meeting you are addressing today here in Germany, are members of the huge Eritrean diaspora dispersed all over the globe after having fled from our beloved home which is denied peace, justice, prosperity, democratic governance, and good neighborliness by the repressive regime in the country. We trust Your Excellency knows well that this is not a demonstration of protest against you. We are demonstrating simply to draw your kind attention to our earnest wish that you lend a helping hand towards building a truly lasting peace and good neighborliness between the peoples of Eritrea and Ethiopia.

We no doubt salute and support the considerable reforms being taken in Ethiopia, such as the release of political prisoners and prisoners of conscience; your welcoming of erstwhile political opponents as rivals by pledging to open political space for them to compete in a peaceful manner, and your Government’s encouragement and promotion of the active participation of women and the youth in the political life of your country.

Likewise, we appreciate and support your unconditional adoption of the Algiers Agreement and the ruling of the Border Commission as the sure paths, as we always believed, towards peace in the region. However, in order to translate words into action, we know it is absolutely imperative that the two governments or the two leaders are transparent to the peoples of Eritrea and Ethiopia about the deals they enter to.

Border Demarcation Is a Primary Issue

As you very well know, border demarcation is an indispensable factor for sustainable peace and co-existence between states; it is part of the mutual recognition of each other’s territorial sovereignty. And let along sovereign states, even local counties possess well defined territorial boundaries in order for them to lead peaceful and cooperative co-existence. Without clearly defined borders, Sir, it is difficult to know each other as ‘neighbors’ - let alone to live in peace. Therefore, for us Eritreans, border demarcation is not a secondary issue. It is our issue of topmost priority to be implemented. Only to underline, territorial sovereignty of our states shall be reassured by their having clearly delineated and demarcated borders. We feel you at the leadership have the historical obligation and responsibility to bequeath to the young and future generations of both sovereign states by signing clear and transparent treaties for all to see. If you do this, you will have a favorable record in the annals of the two fraternal peoples of Ethiopia and Eritrea.  

Making a Genuine Deal Requires a Right Partner

It is an open secret that Eritrea remains to be a country without a constitution and constitutional system of governance; without the rule of law and without legitimate institutions framed through active public participation. As such the Eritrean people live under fear and cruel repression of a one-man dictatorship whose excessively abusive acts even spilled over borders and adversely affected Eritrea’s neighbors. We know it is good to forget old wounds for the sake of starting anew. It is necessary to open closed borders for the good of one’s people. Yet, deals and accords made without the minimum knowledge and consent of the concerned peoples can in the long run be dangerous. They can seriously affect future generations. We say this because, unlike Your Excellency, Isaias Afeworki is not a legitimate representative of the Eritrean people. Let alone our people, even the so-called cabinet ministers in Asmara are not aware of the deals being made between you and Isaias Afeworki. How can one imagine that such accords lead to a lasting peace? It is to be recalled that the secret deals of the long past and the ill-defined agreements between Eritrean Ethiopian rulers in 1992 have led our peoples to wanton destruction and killings. The currently ongoing exodus of Eritreans towards Ethiopia is a clear example of how much this people suffer and suffered under the secretive one-man dictatorship in Eritrea.

Unwitnessed Accords

Any observer of the ongoing developments in the Arab Gulf and the Horn of Africa region can see accords signed between Eritrea and Ethiopia in places far away from Algiers or Ouagadougou and the African Union which were the origins of the process in settling the border conflict. Today’s agreements, like the one reached in Jeddah, can comprise details little known to the peoples of Eritrea and Ethiopia, and we cannot hide our deep concerns that they are potential causes of future conflict in a rivalry for regional domination.  

Uncontrolled Trade and Commerce

For now, the uncontrolled economic transactions observed between the two countries since the opening of borders may sound good, especially for our people who have been shut down in absolute poverty. But this action can very easily lead unintended consequences. And who can ignore the significance of the economic factor in igniting the 1998 border war? As such, in order to avert the economic factor from repeating itself, we see it incumbent upon the two countries to regulate soon the open border trade and commerce as it should be managed between two sovereign states.

Moral and Human Obligations

We Eritrean demonstrators addressing this message to Your Excellency are part of our people engaged in a struggle against a deaf dictatorship that has become a threat to Eritrea’s very survival. The intention and the direction of the unelected dictator are not clear to our people. Although it is the Eritrean people who will have to bring about fundamental change in our country, yet we wish to remind fraternal Ethiopia and Your Excellency that you have a moral and human obligation to wish for the Eritrean people a better day at which they see their political prisoners released; start to live under the rule of law and establish a constitutional system of governance that opens political space for democratic competition.

Finally, Sir, we wish to pay our profound gratitude to the Ethiopian people’s warm welcome and assistance to the renewed exodus of Eritrean refugees, mostly children, mothers and young people. However, the burden of assisting ever increasing refugees can be beyond the capacities of the local people. It requires timely Government attention and intervention to help. Therefore, we modestly suggest and request that Ethiopian Government support to Eritrean refugees, new and old caseloads, must look beyond immediate relief. It would have to aim at helping them become educated and productive future citizens in Ethiopia’s neighborhood. As such, the support would have to include education, public health services, solid protection of their security and the provision of job opportunities.

May Our Fraternity and Good Neighborliness Keep Growing!!

Peace and Prosperity to the Peoples of Ethiopia and Eritrea!!

Eritrean Peaceful Demonstrators, Frankfurt, Germany - 31.10.2018.

ብዙሓት ኣካይዳ ኣቶ ኢሳይያስ ምርድኡ ዘጸገሞም ወገናት፣ “ዕላማ ናይዚ ሰብኣይ እንታይ እዩ?” ኢሎም ካብ ዝሓቱ ነዊሕ ግዜ ኮይኑ እዩ። ነዚ ሕቶዚ ንምምላስ ንድሕሪት ነዊሕ ተመሊሶም፣ ምስክርነት ተስፋሚካኤል ጆርጆ፣ ተረኽቦ ምምልላሱ ኣብ መንጎ ዓላን ቃኘውን፣ ኣበሃህላ ናይ ቅድም ኣመሓዳሪ ኤርትራ ሻለቃ ዳዊት ወ/ጊዮአጊስ፣ ናይዚ ቀረባ ምስክርነት ነባር መቓልስቱ ኣቶ መስፍን ሓጐስ ዝጠቕሱ ብዙሓት እዮም። እዚ ኩሉ መርተዖታት ደሚርካ ክረኣይ እንከሎ፣ ኪኖ ኣብ ስልጣን ምንባር ኤርትራውነት ናይ ምልማስ ሕልና ከም ዝነበሮ ብውሑዱ ምግማት ይከኣል።

ኣብዚ ቀረባ ግዜ ዝሰማዕናዮምን ዘንበብናዮምን፣ “ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘሎ ዶብ ትርጉም ናብ ዘየብሉ ደረጃ ከነውርዶ ኢና። ንህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ክልተ ህዝብታት እዮም ዝብሉ እቶም ነቲ ሓቂ ዘይፈልጡ እዮም። ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ ክመርሕና ሓላፍነት ሂብናዮ ኣለና።” ዝብሉ ኣብ ባይታ ዘይወድቁ ሓምሉኣት ሓሳባት ሰሚዕናዮም ኢና። ምናልባት ነቲ በሃሊኦም ከነጸባብቐሉ ክንብል “ ካብ እግሪ ኣፍ ይዕንቀፍ” ከይከውን ዝበሉ ኣለዉ። ኣቶ ኢሳይያስ ግና ነቶም ዘሎ መሲልዎም ኣጸባቢቖም ከቕርብዎ ዝፍትኑ ወገናት ኣይሓገዞምን። ካብቲ ኣብ ኣስመራ፣ ኣዲስ ኣበባን ኣዋሳን ተገቲሩ ዝበሎ ዝተፈልየ ትርጉም ከም ዘለዎም ኣይነገረናን። ናብ ካልእ ከይሰገርና ነታ “ ውሳነ ኮሚሽን ዶብ ቀያድን ናይ መወዳእታን እዩ” እትብል ኣብ ዕዲ ሃሎ ኮይኑ ንነዊሕ ግዜ ከኮማስዓ ዝውዕል ዝነበረ ረዛን ሓረግ ካብ መዝገበ ቃላቱ ምውጽኡ ከኣ ፍሉይ ግምት ዝወሃቦ እዩ፡

ነዚ ዝኸውን ዘሎ መሰረት ገይርና፣ ነቲ “ዕላማ ኢሳይያስ እንታይ እዩ?” ዝብል ሕቶ ንመልስ። ዝተፈላለዩ ወገናት ነዚ ሕቶ’ዚ ዝተፈላለዩ መልስታት ኣለዎም። እቶም ጐሊሖም ዝወጹ መልስታት ግና ክልተ እዮም። በቲ ሓደ ወገን “ቀንዲ ዕላማ ኢሳይያስ ንህዝቢ ኤርትራ እንዳደሃኽካ ኣብ ስልጣን ምንባር እዩ” ዝብል ክኸውን እንከሎ፣ እቲ ካልእ ወገን ከኣ “የለን ዕላማ ኢሳይያስ ኪኖ ኣብ ስልጣን ምንባር ዝምጠጥ፣ ህልውና ኤርትራ ከም ሓንቲ ብኣዝዩ ክቡር ዋጋ ዝተረኽበት ልኡላዊት ሃገር ኣብ ሓደጋ ዘውድቕ እዩ” ዝብል ኮይኑ ንረኽቦ። ካብዚ ክልተ ንዕላማ ኢሳይያስ ዝምልከት ግምታዊ መልስታት ኣፍካ መሊእካ ከም ውዱእ መልሲ “እዚ እዩ” ንምባል ቁሩብ ግዜ ምጽባይ ከም ዘድሊ ርዱእ እዩ። እንተኾነ ኣብዚ ንርእዮን ንከታተሎን ዘለና ምዕባለታት ተመርኲስካ ዝያዳ ናብቲ ሓቂ ዝዛዘወ መልሲ ምሃብ ዘጸግም ኣይኮነን።

ሕጂ ንዕዘቦ ከም ዘለና፣ ኣቶ ኢሳይያስ ነቲ ንኣድላይነት ምርግጋጽ ልኡላውነት ኤርትራ ዘበርኽ ቋንቋን ብሂልን ገዲፍዎ እዩ። ከም መህደሚ ዝጥቀመሉ ከኣ እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ብዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ዓሊ ዝምራሕ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንውሳነ ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን “ብዘይቅድመ ኩነት ተቐቢለዮ ኣለኹ ኢሉ” ዝብል እዩ። እቶም ኣቶ ኢሳይያስ ደድሕሪ መኽሰቡ ዝኸይድ ዘይኮነስ፣ ኣብ ዝወዓሎ ዝሓድር ጭቡጥ መራሒ መሲልዎም፣ ነዚ ንትግባረ ምምልካት ዶብ ዝምልከት ሓረግ ርዒሞም ዝነበሩ፣ ኣቶ ኢሳይያስ ኣብ ማእከል ጎልጎል ራሕሪሕዎም ከም ዝተዓዝረ ዘንጊዖም፣ ሎሚ እውን ዶ/ር ኣብይ ዝበሎ ክትግበረሎም ጭልም ይብሉ ኣለዉ። እንተኾነ “ ንውሳነ ኮሚሽን ዶብ ብዘይ ቅድመኩነት ተቐቢልናዮን ብዘይ ቅድመ-ኩነት ተግቢርናዮን” ዝብሉ ሓረጋት ኣዝዩ ዝተረሓሓቐ ትርጉም ከም ዘለዎ ክግንዘቡ ነዘኻኽሮም። እቲ ብዘይ ቅድመ-ኩነት ተቐቢልናዮ ዝብል ኣበሃህላ መደንዘዚ እምበር መተግበሪ ኣይኮነን። እምበርከ ስለምንታይ ኢና ነቲ መራሒ ኢትዮጵያ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ምስ ተሓተተ “ጉዳይ ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ንኡስ ዛዕባ ስለ ዝኾነ ኣየልዓልናዮን” ዝበሎ እሞ ብወገን ጉጅለ ኢሳይያስ ርኢቶ ዘይተዋህበሉ እንዝንግዖ። ኣቶ ኢሳይያስ ግና እቲ ብዘይቅድመ-ኩነት ተቐቢልናዮ ዘይትግበር መደዓዓሲ ምዃኑ ኣዳዕዲዑ ተረዲኡ ካብኡ ዝዓቢ ቅጫ ሃሪፉ ዝኣተዎ እዩ። ካብ “ተቐቢልናዮ” ናብ “ተግቢርናዮ” ንሰጋገር ከይብል ከኣ ምናልባት ዝበለዐት ከብዲ ኮይንዎ ይኸውን። ስለዚ እዚ ኣካይዳ ዲክታቶር ኢሳይያስ ንሃገር ብዓባያ ኣብ ሓደጋ ዘውድቕ እምበር፣ ኣብ ስልጥን ክነብር ናይ ዝደሊ ጥራይ ኣይኮነን።

ኣብዚ እዋንዚ ብገዛእ ናይ ህይወት ዋጋ ዝኸፈልናላ ሃገር፣ ብዛዕባኣ ህዝቢ ኤርትራ ዘይንፈልጦ ስምምዓት ይካየድ ኣሎ። ከም ኣካል ናይዚ ካብ ህዝቢ ኤርትራ ዝተሓብአ ሽፉን ስምምዕ፣ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዶብ ምስተኸፍተ ወዮ ተዘሪዑ ዝጸንሐ ህዝቢ ኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ ብቐጻሊ ይውሕዝ ኣሎ። ኤርትራ ናብ ሰሪሑ ዘፍሪ ክፍሊ ሕብረተሰብ ዘየብላ ትምዕብል ኣላ ዝብል ስግኣት ከኣ ናይ ብዙሓት እዩ። ቅድም ሕልሚ ዝመስል ዝነበረ፣ ሎሚ ግና ዝገሃድ ዘሎ ሸፋጢ ተግባር ኣቶ ኢሳይያስ ብሓቂ ህልውና ኤርትራ ዓቂብካ ኣብ ስልጣን ምቕጻል እንተዝነብር፣ ነዚ ዘይዛሪ ህዝባዊ ዋሕዚ ስቕ ኢሉ ኣይመረኣዮን። ምኽንያቱ ኣብ ስልጣን ምንባር ብዘይ ህዝቢ ትርጉም የብሉን። ዝግዛእ ህዝቢ ዘየለ ገዛኢ ኮይንካ ምቕጻል ኣይከኣልን እዩ። ናይቲ ትገዝኦ ህዝቢ ጉልበት መዝመዝካ ንዋት ከይደለብካ ኣብ ስልጣን ኣይንበርን እዩ። ኣብ ስራሕ ተዋፊሩ ግብርን ቀረጽን ዝኸፍል ህዝቢ ዘየብሉ ኣብ ስልጣን ኣይንበርን እዩ። ኣንጻር ስልጣንካ ዝመጹ ሓይልታት እትከላኸለሉ ኣብ ውትህድርና ዘገልግል መንእሰይ ዘየብሉ ኣብ ስልጣን ኣይንበርን እዩ፡ ስለዚ ኣቶ ኢሳይያስ ካልእ ገዲፍካ፣ ህዝቢ እንዳፈለሰ ስቕ ኢሉ ምርኣዩ፣ ኣብ ስልጣን ምንባር መንይዎስ፣ “ድሕረይ ዳንዴር ኣይብቆላ” ከም ዝበሃል፣ ንኤርትራ ለኪምካ ናይ ምጥፋእ ምዃኑ ምግንዛብ ዘጸግም ኣይኮነን። እቶም ዕላማ ኢሳይያስ ኪኖ ኣብ ስልጣን ምንባር ንኤርትራ ከም ሃገር ምህሳሳ ኣይኮነን ዝብሉ፣ ኤርትራና ንህልውነኣ ከም ሃገር ዝፈታተን ሓደጋ ክትወድቕያ ምባል ከም ሕማቕ ፋል ስለ ዝርእይዎ ክኸውን ይኽእል። ሓቂ እዩ እቲ ፋል ሕማቕ እዩ፡። እቲ ክዉን ሓቂ ነዚ ከም ዘመልክት ግና ክንቃለሶ እምበር ክንሓብኦ ዝግበኣና ኣይኮነን።

ቀዳም 20 ጥቅምቲ 2018 ሓው ተስፋይ ደጊጋ ኣባል ፈጻሚ ሽማግለን ሓላፊ ውድባዊ ቤት-ጽሕፈትን ናይ ምሉኣት ኣባላት ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ናይ ቴለኮንፈረንስ ኣኼባ ኣካይዱ።

ኣብ’ዚ ምልኣት ሱታፌ ኣባላት ዝነበሮ ኣኼባ ሓው ተስፋይ ደጊጋ ነዚ ዝስዕብ ነጥብታት ኣልዒሉ ዓሚቕ መግለጺ ሂቡ፡

1)     ኩነታት ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ካብ ወርሒ ሓምለ ጀሚሩ ዝኸይድ ዘሎ ርኽክባትን ስምምዓትን

2)   ኩነታት ተቓውሞ

3)   ኣህጉራዊ ኩነታትን ምትእስሳሩ ምስ ኤርትራን

4)   ጉባኤታት ኢ.ህ.ወ.ደ.ግ. ን ህ,ወ,ሓ.ት ን ውጽኢቱን ትርጉሙን

5)   ስትራተጂናን ፖሊሲታትናን ናይ ትግባረ መደባትናን

6)   እንታይ ንገብር ኣሎና እንታይ ክንገብር ይጽበየና ኣሎ

ኣባላት ብወገኖም ብርክት ዝበሉ ሃነጽቲ ሕቶታትን ርእይቶታትን ለበዋታትን ለበዋታትን ኣቕሪቦም። እዚ ኣርባዕተ ሰዓታት ዝወሰደ ሓፈሻዊ ኣኼባ፡ ተስፋ ዝህብን ፍናን ኣባላት ሓፍ ዘበለን ኮይኑ ተዛዚሙ።

ብደም ጀጋኑ ዝተረጋገጸ ልዑላውነት ሃገርና፡ ብዋጋ ዕዳጋ ኣይድፈርን’ዩ!          

ክንዕወት ኢና!

ክብርን ዘልኣለማዊ ዝኽርን ንስዉኣትና!

ቤት ጽሕፈት ዜናን ባህልን

ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ ሰ.ድ.ህ.ኤ.

25 ጥቅምቲ 2018

ካብዚ ቀረባ ግዜ ኣብ ዞባና ሓድሽ ናይ ፖለቲካ ኣሰላልፋ ምዕባለ ይረአ ኣሎ። ኤርትራን ህዝባን ከኣ በዚ ሓድሽ ምዕባለ ካብ ዝጽለዉ ወገናት ቅድሚት ዝስርዑ እዮም። ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝጸንሐ ናይ “ኣይውግእ ኣይሰላም” ኩነታት እዚ ሕጂ ሒዝዎ ዘሎ፣ ኣመጻጽኣኡ ዘይብርሁ መጻኢኡ ክትግምቶ ዘጸገም ጉጅለ ህገፍን መራሒኡ ዲክታቶር ኢሳይያስን ዝተጠላቐይሉ ደረጃ ምብጽሑ፣ ኣካል ናይቲ ከባብያዊ ምዕባለ መርኣያታት እዩ። ኣብ ሶማልያ፣ ደቡብ ሱዳንን ኩነታት የመን ሓዊስካ ኣብ ከባቢ ምብራቕ ቀይሕ ባሕርን ዝረአ ዘሎ ናይ ብዙሓት ወገናት ሕሳብ ዝተሓወሶ ምዕባለታት እውን ምስዚ ንብሎ ዘለና ሓድሽ ምዕባለ ደሚርካ ዝረአ እዩ።

እቲ ኣብ ወጥሪ ዝጸንሐ ዲክታቶር ኢሳይያስ ዝመርሖ ንኤርትራ ሓመድ ድፋጨኣ ዘስትያ ዘሎ ጉጅለ፣ ካብቲ ኣትይዎ ዝጸንሐ መጻብቦ ንምውጻእን ናይዚ ሓድሽ ምዕባለ ተጠቃሚ ንክኸውንን ላዕልን ታሕትን ክብል ንዕዘቦ ኣለና። ንገዛእ ርእሱ ክዕረቕ ዝግበኦ ናይ ካለኦት ዓራቒ ኮይኑ ንምቕራብ ዘርእዮ ዘሎ ቀልባዕባዕ ከኣ ካብቶም ኣብ ትዕዝብቲ ዘውደቕዎ ተረኽቦታት እዩ። ጉጅለ ህግደፍ ጸገሙ እንታይ ከም ዝጸንሐን እዚ ዝኸዶ ዘሎ ኣገባብ ከኣ ናብቲ ቀንዲ ጸገሙ ዘይኮነስ ናብቲ መሰረታዊ ዘይኮነ ጉዳይ የመዓዱ ከም ዘሎን ይፈልጥ እዩ። ነቲ መሰረታውን ቀንድን ውሽጣዊ ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ዛዕባ፣ በቲ ክፍታሕ ዘለዎ ግና ቀንድን መሰረታውን ዘይኮነ ግዳማዊ ዛዕባ ረጊጽዎ ክሓልፍ ይህቅን ከም ዘሎ ከኣ ንዕዘቦ ኣለና። እንተኾነ ናብቲ ዝሓስቦ ከምዘየብጽሖ እቲ ጉጅለ’ውን ዓቕሉ ስለ ዝጸበቦ እንተዘይኮይኑ ይረደኦ እዩ።

ጉጅለ ህግደፍ ጸገማቱ ናብ ውሽጥን ናብ ደገን ዘመዓዱ እዩ። ብውሽጢ ምስ ህዝቢ ኤርትራ ብደገ ከኣ ምስ ሕብረተሰብ ዓለም ክተፋነን ዝጸንሐን ዘሎን ጉጅለ እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ኩሉ መሰላቱ ገፊፉ ይድህኮ ስለ ዘሎ መተካእታ ስኢኑ እንተዘይኮይኑ፣ ብመሰረቱ ሓይሊ ገዛኢኡ ህግደፍ ኣይኮነን። ህዝቢ ኤርትራን ህግደፍን ኣብ ሓንቲ ሃገር ግና ድማ ብናይ ወጻዕን ተወጻዕን ዝምድና ዝነብሩ ዘለዉ እዮም። ብኻልእ ኣዘራርባ እቲ ተወጻዒ ካብ ወጽዓ ናጻ ክወጽእ ክቃለስ፣ እቲ ወጻዒ ከኣ ዕድመ ስልጣኑ ከናውሕ ወጽዓኡ ከስጥም ኣብ ኣዝዩ ሓያል ምውጣጥ ዝነብሩ ዘለዉ እዮም። ጉጀለ ህግደፍ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ሕቶ ክምልስ ዝኽእል ባህሪ የብሉን። ህዝቢ ኤርትራ ከኣ መሰረታዊ ሕቶኡ ክሳብ ዝምለሰሉ ቃልሱ ክቕጽል ባህርያዊ እዩ። ኣብዚ ጥምጥም ህግደፍ ከም ዝሰዓር ከኣ ትስፉው ምልክታት ንርኢ ኣለና። ቅድሚ ሕጂ ብዘይትግበር ቀጻሊ ናይ ብደዐ መብጸዓታት ብምኹማር ዘመኻኒ ዝነበረ ዲክታቶር ኢሳይያስ ሎሚ ኩሉ ዘይጭበጥ መደረታት ተወዲእዎ ካብ ህዝቢ ኤርትራ ተሓቢኡ ደገደገ ምውዓል መሪጹ ኣሎ።

ገለ ወገናት፣ ምናልባ ጸገም ጉጅለ ህግደፍ ምስ ኢትዮጵያ ዝጸንሐ ናይ ሰንፈላል ኩነታት ጥራይ ምንባሩ ግዲ ዝመስሎም ነይሩ፣ ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ዝጸንሐ ህሞት ብስዕረት ህግደፍ እሞ ድማ ብዙሕ ሕጋዊ ኣገባብ ብዝጐደሎ ኣብዚ ንዕዘቦ ዘለና ደረጃ ምስ በጸሐ፣ ህግደፍ ጸገሙ ወዲኡ እንዳሃጠረን ስልጣኑ እንዳደልደለን ዝኸይድ ዘሎ መሲልዎ ክሳብ “ደጊም ደኣ ደልዲሉ እንድዩ መን ክንቕንቖ” ክብሉ ትሰምዕ ኢኻ። ርግጽ እዩ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ጸገም ኣይጸንሐን ማለት ኣይኮነን። እንተኾነ እዚ ጸገምዚ ግዳማዊ እምበር እቲ መሰረታዊ ጸገም ኣይነበረን። ናይዚ መፍትሒ ምርካብ ከኣ ኤርትራዊ መሰረታዊ ቅሳነት ዘምጽእ ኣይኮነን። እቲ ቀንዲ ኤርትራዊ መሰረታዊ ጸገም፣ ኣብ መንጎ ህዝቢ ኤርትራን ህግደፍን ዘሎ ናይ ወጻዕን ተወጻዕን ዝምድና እዩ። እዚ ዝምድናዚ ሕጂ እውን መሊሱ ደኣ ገዲዱ እምበር ኣይተፈትሐን። እዚ መሰረታዊ ጉዳይ በቲ ህግደፍ ካብ በዓቲ ኣዲ ሃሎ ወጺኡ ምስ ኢትዮጵያ፣ ዓረብ ኢምሬትስ፣ ጁብቲ፣ ሱዕድያን ካለኦት ኣካላትን ዝፈጥሮ ዘሎ ምዕልባጥ ተሸፊኑ ዝስገር ዘይኮነ፣ ነብሱ ክኢሉ ክፍታሕ ዝግበኦ እዩ። ከምኡ እንተዘይኮይኑ ከኣ ኣብቲ ዝበሰለሉ መድረኽ ባዕሉ ፈንቂሉ ክወጽእ ናይ ግድን እዩ። ከምኡ ስለ ዝኾነ እዩ ከኣ ድሕሪ ምስ ኢትዮጵያ ዝጸንሐ ኩነታት ካልእ መልክዕ ሒዙ መህደሚ ምኽንያታት ህግደፍ ምስተጸንቀቐ፣ ኣብ ኩሉ ኩርነዓት ኤርትራዊ ናይ ለውጢ መንፈስ ዝያዳ ካልእ ግዜ በሪኹ ዝወጽእ ዘሎ።

ብመንጽር እዚ ጉጅለ ህግደፍ ናብ ኤርትራዊ ውሽጣዊ ዛዕባ ዘይቋመተሉ ምኽንያት ከቕርብ ኣብ ዘይክእለሉ ደረጃ በጺሑ ኣሎ። ከምኡ ስለ ዝኾነ ከኣ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ኤርትራ ጠጠው ዝብለሉ ሞራልን ዓቕምን ስለ ዝተወደኦ እነሆ ንሱ ምሕባእ መሪጹ ህዝብና ከኣ ብዛዕባ ጉዳዩ ናይ ካለኦት ምዕከናት ዜና ክቋመት ይውዕል ኣሎ። እዚ ከኣ ናይ ህግደፍ ህጥራኑ ዘይኮነ ኣዝዩ ምዕባሩ ዘርኢ እዩ። ድሕሪ ዕብራን ዘሎ እታይ ምዃኑ ከኣ ኩልና ከም እንግምቶ እቲ ዘይተርፍ ሞት እዩ። እንተኾነ እዚ ዕብራን ብሞት እቲ ጉጅለ ክዛዘም እንከሎ፣ ንዓና ነቶም ህግደፍ ኣብዚ ወጥሪዚ ወዲቑ ንክቕርቀር ምስቲ ዘይሕለል ደላይ ፍትሒ ህዝብና ክንቃለስ ዝጸናሕና ናይ ለውጢ ኣካላት ተደራራቢ ሓላፍነት ዘሰክመና ምዃኑ ከቶ ክንዝንግዕ ኣይግበኣና። ናይ ጉጅለ ህግደፍ ዕብራንን ሞትን ናብ ዝሓሸ ናይ ለውጢ ደረጃ ክንበጽሕ ዕድል ዝኸፍት እምበር፣ ንገዛእ ርእሱ እቲ ህዝብና ዝብህጎን ዝቃለሰሉ ዘሎን ዓወት ኣይኮነን። ዓውት ዝኸውንስ ኣብ መቓብር እቲ ዓቢሩ ዝመውት ወጽዓ ራህዋ ዘውሕስ ሕመንግስታውን ትካላውን ሓወልቲ ክንተክል እንከላን እዩ።

ምንጪ ሓበሬታ፡ snitna.com

http://www.snitna.com/articles/Urgent-call-by-Ex-EPLF-Members-to-depose-President-Isaias.php

JavaScript Kit

ካብ ቀደም ጀሚሩ ብፍላይ ከኣ ኣብዚ እዋንዚ ብዙሓት ወገናት “ስለምንታይ እዩ ኣቶ ኢሳይያስ ብዛዕባ ዝኽሰት ቅልጡፍ ምዕባለታት ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ቀሪቡ መብርሂ ዘይህብ?” ዝብል ግሉጽነት ዝጠልብ ሕቶታት ከቕርቡ ምስማዕ ልሙድ ነይሩን ኣሎን። ናይዚ መሰረታውን እዋናውን ሕቶዚ መልሲ በቲ ዝምልከቶ ብንጹር ስለ ዘይወሃብ ከኣ፣ ዝተፈላለዩ ወገናት ነናቶም ግምታት እዮም ዝህቡ። ብግዜ ምስኣን፣ ብስራሕ ምብዛሕ፣ ብስእነት ጥዕና ... ወዘተ ዘመኽንይሉ ወገናት ኣለዉ። እንተኾነ ከምቲ “ኣደስ ትሓብእ እሞ ሓበላ ዓይንስ ኣይትሓብእን” ዝበሃል እዚ ኩሉ ምኽንያታት ንስቕታ ኣቶ ኢሳይያስ ሎሚ ኮነ ቅድም ምኽኑይ ዝገብሮ ኣይኮነን።

ዲክታቶር ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ከምዚ ንርከበሉ ዘለና ኩነታት ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ቀሪቡ መብርሂ ዘይህበሉ፣ “ሃገር ናተይ፣ መንግስቲ ናተይ ስለዚ ኣብቲ ናተይ ድላየይ እንተገበርኩ ንህዝቢ ይገለጸሉ ኣይገለጸሉ ለውጢ የብሉን” ዝብል ትዕቢትን ንዕቀትን ሓደ ምኽንያት እዩ። ካብቲ “ኣካይዳና ኣካይዳ ጓብየ እዩ፣ ስቕ ዝበልና ስቕ ስለ ዝመረጽና ኢና” ዝብል ዘይግሉጽ ባህርያቱ ዘይሓወየ ምዃኑ ከኣ ካልእ ናይ ስቕታኡ ምኽንያት እዩ። እቲ ቀንዲ ኣብዚ እዋንዚ ከይዛረብ ቆሊፉ ሒዝዎ ዘሎ ምኽንያት ግና ካብቲ ናይ ቅድሚ ሕጂ ብዝተፈልየ ዝዛረቦ ስለ ዝሰኣነ እዩ። እቲ ክዝረበሉ ዝግባእ ዛዕባታት እንተኮይኑ ካብ ቀደም ሎሚ’ኳ ይበዝሕን ይውዕን። ብኣንጻሩ ኢሳይያስ ከዛርብ ዝኽእለሉ ሞራል ኣብ ዝጸንቀቐሉ ወጣሪ ደረጃ እዩ ዘሎ። “ሕኑቕ እንታይ የውጽእ ዓፍራ” ከም ዝበሃል።

ንዝሓለፈ ልዕሊ 20 ዓመታት “ዶብና ተመልኪቱ ኣብ ልኡላዊ መሬትና ሰፊሩ ዘሎ ወራሪ ሰራዊት ከይወጸ፣ ወይከ ልዝብን ዝምድና ናብ ንቡር ቦታኡ ምምላስን” ክብል ጸኒሑ፣ ነቲ ንዓኡ ኣሚኑ ኣብዚ መርገጽዚ ጸኒዑ ዝጸንሐ ህዝብን ንመብዛሕትኦም ኣብ ከባቢኡ ዘለዉ መራሕቲ ኢና በሃልትን ኣብ ማእከል ጐልጐል ራሕሪሑ፣ ብእዝዩ ዘገርም ሃዳሚ ሓረጋት ተሰንዩ ንመገሻኡ ናብ ኢትዮጵያ ዞኽዞኽን ሸንዳህዳሕን ወሲኽሉ። ድሕሪ እዚ ተግባሩ ንዝቐርቡ ሕቶታት ምስቲ ክብሎ ዝጸነሐ መልሲ ከምዘይህልዎ ፍሉጥ እዩ። ካብቲ ሓቂ እንዳሃደመ ኣጉባዕብዕን መህደምን መግለጺ ይስእን ማለት ግን ኣይኮነን። እንተኾነ ደጊም ህዝቢ ኤርትራ ብዘይጭበጥ ናይ ኮለል መግለጺ ክግንፍል እንተዘይኮይኑ፣ ከምዘይዕገስ ዝተረደአ እዩ ዝመልስ። እዚ ተረድእኡ እዩ ከኣ ድምጹ ክሓብእ ዘገድዶ።

ከምቲ “ኣብ ርእሲ ዘላታስ ተወሰኸታ” ዝበህል፣ ህዝቢ ኤርትራ ብዛዕባቲ ቀዳማይ ስጉምቲ “ስለምንታይ መብርሂ ዘይተዋህበኒ?” ኢሉ ርእሱ እንዳነቕነቐ፣ እቲ ብጽኑዕ ክሕሎ ዝጸንሐ ዶብ ኤርትራን ትግራይን ሃንደበት ንኢሳይያስ እውን ብዘባህረረ ኣገባብ ፈሪሱ። ነዚ ተኸቲሉ እቲ ካብ ኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ ንዘይሕጋውያን ኣሰጋገርቲ ሰባት፣ ኣማኢት ኣሸሓት ናቕፋ እንዳኸፈለን ኣብ ዶብ እንዳሞተን ብለይቲ ዝሰግር ዝነበረ ህዝቢ ብቐትሪ እሞ ድማ ብማካይን ብዘስደምም ብዝሒ ወተሃደራዊ ክዳኖም ዘይቀየሩ መንእሰያት ከይተረፉ፣ ናብ ኢትዮጵያ ይውሕዝ ኣሎ። እዚ ከኣ ካልእ ኢሳይያስ ዝዛረቦ ንክጠፍኦ ጠንቂ ኮይኑ ኣሎ። ኣብ ርእሲ እዚ ኣቶ ኢሳይያስ ብምንታይ ምዃኑ እንድዒ ሰኺሩ ምስ ዓወነ፣ “ንህዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን፣ እዚ ህዝቢ እዚ ክልተ ህዝቢ እዩ ዝብሉ ነቲ ሓቂ ዘይፈልጡ ወገናት እዮም፣ ዶ/ር ኣብይ ንኩልና ክመርሓና እዩ” ዝበሎን፣ ዶ/ር ኣብይ “ጉዳይ ዶብ ንኡስ ስለ ዝኾነን ብፍቕሪ ስለ ዝሰገርናዮ ኣየልዓልናዮን፣ ወጻኢ ጉዳይ ኤርትራ ኮይነ ተመዚዘ ስለ ዘለኹ ሃንደበት ከይኮነኩም” ክብል ዝወሰኾም ሓረጋት እውን ኢሳይያስ እንታይ ማለት ምዃኖም ምብራህ ከም ዝጽግምዎን ከጽቅጥ ከም ዝጸቕጥዎን ፍሉጥ እዩ።

ብዙሓት ዲክታቶር ኢሳይያስ ከምቲ ቀደሙ ዘሎ ግዲ መሲልዎም፣ ንሓንሳብ ባሕቲ መስከረም ንሓንሳብ ድማ ካልእ ኣጋጣሚ እንዳጸብጸቡ ከም ዝዛረብ ክጽበዩ ጸኒሖም። ንሱ ግና ግብሩ ፈሊጡ ኣብ ኩሉ ናይ ግምት ቆጸራታት ኣይተረኽበን። እቲ ኣዝዩ ዘገርም ከኣ ኣብዚ ኣዝዩ ብዙሕ ዘዛርብ ኤርትራዊ ጉዳያት ዝሃለወሉ ቅድሚ ክልተ ሰሙን ኣረጊት ብዝመስል ደረቕ ስእሊ ተሰንዩ፣ ናይ ሚኒስተራት ኣኼባ ኣካይዱስ፣ ኣኼባኡ ኣብ ፍርቂ መዓልቲ ከም ዝወደአ ዝገልጽ ዜና ምዝርጋሑ እዩ። ንሕና ነዚ ኩነታት ዲክታቶር ኢሳይያስ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ክዛረበሉ ዝኽእል ሞራልን ሕልናን ከም ዝተወደኦ ዘረድእ፣ ዘይግሉጽነት ዘይገልጾ ህድማ ካብ ህልዊ ኩነታት እዩ ኢና እንብሎ። ክሳብ ሕጂ ዘይቀበጽዎ ተጸበይቱ እንታይ ከም ዝብልዎ እንድዒ።

እቲ ዘገርም፣ ገለ ነዚ ኩነታት ብኸመይ ከም ዝገልጽዎ ዝሓርበቶም “ግዜ ስኢኑ ከይከውን” ኢሎም ዘዕዘምዝሙ ምህላዎም እዩ። እዞም ወገናት እዚኦም፣ ምስቶም ነናቶም ዕዮ ገዛ ዓሚሞም ዝገሹ መራሕቲ ሃገራት ክገይሽን እንታይ ስለ ዝገበረ ምዃኑ ዘይፍለጥ መዳልያታት ክትኮብን፣ ካብ ኣብ ሓጽቢ ዓዲ ሃሎ ተዓምጺጽካ ምውዓል ወጺኡ፣ ቀዳምነቱ ኣብ ዘይኮነ ናይ እንዳማቱ ፋብሪካታትን መናፈሻታትን ክምርቕን ናይ ቡን ኣፈላልሓ ስነ-ስርዓት ከይተረፈ ቀንጠመንጢ ተግባራት ክዕዘብን ዝውዕል ሰብኣይስ፣ ብዛዕባ ህልዊ ኩነታት ኤርትራ ዝዛረበሉ ግዜ ስኢኑ ምባል ምስ ምንታይ ክቑጸር። እምበርከ ናይ ብሓቂ መራሒ ነይሩ እንተዝኸውን ካብ ብዛዕባ ህልዊ ኩነታት ሃገርን ህዝብን መግለጺ ምሃብ ዝዓቢ እንታይ ጉዳይ ኣለዎ።

እምበኣር ይፈቶ ይጸላእ፣ እዚ ዘረደኣና ኣቶ ኢሳይያስ ድሕሪ ሕጂ ብዛዕባ ኤርትራ ምዝራብ ከም ዝተወደኦን ምሕባእ ከም ዝመረጸን ዘረድእ እዩ። ብዛዕባቲ ንሱ ክዛረበሉ ንጽበዮ ሃገራዊ ጉዳያት ከኣ ንሕና ናይ ለውጢ ሓይልታት ባዕልና  ክንዛረበሉ ይጽበየና ከምዘሎ ሓላፍነት ንውሰድ። እቲ ኩነታት ክንመዝኖ እንከሎና፣ ደጊም ንሱ ዓይኑ ተዓሚቱ እንተዝዛረብ እውን ንሃለዋት ሃገርና ዝምጥን ከምዘይከውን ርዱእ ስለ ዝኾነ፣ ካብ ሕኑቕ ኪኖ ዓፍራ ኣይንጸበ።