http://ascenteq.com/project/epdp

ብመሰረት ጻዊዒት “ተበግሶ ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ጀርመንን፣ “መርበብ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮን“፣ ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ ኣንስትዮ፣ አብ ትሕቲ “ናይ ሓባር ሕቶና ብሓባር ዓጢቕና ንመክቶ“ ዝብል ጭርሖ ዝተኻየደ አኼባ ብዓወት ተዛዚሙ።

ተሳተፍቲ ኣኼባ ዝተፈላለየ ድሕረ-ባይታ ዘለወንን  ካብ ዘተፈላለያ ሃገራት ኤሮፓን አፍሪቃን ብኣካልን፣ ብመራኸቢ ብዙሃንን  ተኻፊለን ኣብዚ ዝስዕብ ነጥብታት ተላዚበን፡ 

1. ኣብ ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮ ዝምልከት፣ ናይ ሓባር ተረድኦ ንኽህልወና፣
2. ንዝሓለፈ ኣገባብ ቃልስናን ተመኩሮናናን ብምግምጋም፣ እቲ ተፈላሊኻ ምስራሕ ንሃልኪ ጥራሕ ምዃኑን ናብ ዓወት ገጹ ከምዘይወሰደናን ንቕድሚት ከምዘይሰጎምናን ተገንዚብና፣ ዝሓሸ ኣገባብ ቃልሲ ከነማዕብል፣
3. ዕላማን  ራኢን ናይ ተበግሶ ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ጀርመንን፣ ናይ መርበብ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮን ሓደ ምዃኑ ድሕሪ ምግንዛብ፣ ዓቕምታትና ነውሃህደሉ ኣገባብ ብኣተኩሮ ንምንዳይ፣
4. ተሳትፎ መንእሰያት ደቂ ኣንስትዮ ንምዕዛዝን መሪሕ ግደ ንኽወስዳ ኣተኲርና ክንሰርሓሉ፣
5. ግደ ደቂ ተባዕትዮ ኣብ ሕቶ ደቂ ኣነስትዮ ንፍትሕን ማዕርነትን፣ ክዓዝዝ፣
6. ብጉዳይ ኣብ ልዕሊ ድቂ ኣንስትዮ ኤርትራውያን ዝፍጸም ኩሉ ዓይነት ዓመጽን፣ ግፍዕን፣ ግህሰትን ክውገድ፣
7. ህሉው ኩነታት ህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻ፣  ኩነታት ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ ድማ ብፍላይ፣ ኣብ ግምት ብምእታው፣  ኣብ ዲክታተራዊ ስርዓት ምልጋስን፣ ቅዋማዊ ምሕደራ ምትካልን ኣብ ዝካይድ ቃለሲ ታሪኻዊ  ሓላፍነትና ከነልዕል፣
8. ጉዳይ ስደተኛታት ደቂ ኣንስትዮን ዘጋጥመን ዘሎ ብድሆታትን ንምቅላል መንገድታት ከነናዲ ከምዘለና።

ኣብ መደምደምታ፣ ነቲ ካብ 2015 ዝተጀምረ ናይ ዝተፈላለያ ማሕበራትን ውልቀስባትን ደቂ ኣንስትዮ ልዝብ መሰረት ብምግባር.፣ኣብዚ ዕለት‘ዚ፣ ነዚ ኣብ ላዕሊ ተጠቂሱ ዘሎ ብድሆታት ብዕቱበነት ንምግጣም ኣባላት ተበግሶ ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ጀርመን፣ መርበብ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮን፣ ካልኦት ንጡፋት ኤርትራወያን ደቂ ኣንስትዮን፣  ነዚ ዝስዕብ ውሳነ ኣጽዲቐን፣

1. ካብ ዕለት 30 ሚያዝያ 2017 ጀሚሩ፣ ኣባላት ተበግሶ ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ጀርመንን፣ ንጡፋት ተቐማጦ ጀርመን ደቂ ኣንስትዮን “መርበብ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ  ጅርመን“፣ ብዝብል ሰም ከም ሃገረ ጀርመን ናይ መርብብ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ኵና ብሓባር ቃልስና ክንቅጽል ወሲና፣
2. ንመርበብ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ  ጅርመን ተማእክል 5 ዝኣባላታ ግዝያዊት ሽማግለ መሪጽና።

ናይ ሓባር ሕቶና ብሓባር ዓጢቕና ንመክቶ!

መርበብ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ  ጅርመን

ጀርመን 30.04.2017

  ማሕበር ምጥርናፍ ኤርትራውያን ኣብ ኣምስተርዳምን ከባቢኡን

ህዝቢ ኤርትራ ከም ካልኦት ኣህዛብ ዓለም ፍትሕን ማዕርነትን ሰላምን ብልጽግናን ዝሰፈና ዲሞክራስያዊት ሃገር ክትህልዎ እዩ ማእለያ ዘይብሉ ኩሉ መዳያዊ መስዋእቲ ዝኸፈለ።

እንተኸነ እቶም ንትጽቢታቱ ከማልኡ እምነት ዘንበረሎም ኩሉ ዝውንኖ ዓቕሚ ብምውፋይ ዘሔየሎም ብናይ ፖልቲካ መራሕቲ ተጠሊሙ ጥራይ ዘይኮንስ ፣ እታ ሃገርን ህዝባን ኣብ ሓያል ሓደጋ ተሰጢሓ ኣድሑኑኒ ትብል ምህላዋ ንቐባራይ ምርዳእ ድኣ ከይኮነና እምበር ንዓና ኤርትራውያንስ ይትረፍ ኤርትራን ጸገማታን ንዝካታተል ጓና ውን ብሩህ እዩ።

ኣብ ትሕቲ ከምዚ ዝኣመሰለ ኣሕዛንን ኣታሓሳሳብን ኩነታት እንታይ ንግበር ዝብል ሕቶ ክልዓል ባህርያዊ እዩ። እቲ መልሲ ድማ ካብቲ ህዝቢ እዩ ክነቅል ዘለዎ ፣ ምኽንያቱ ኣብ ህዝቢ ዘሎ ዓቕምታትን ፈልፋሊ ባህርያትን ብግቡእ ስለ እንፍልጥን ስለ ዝርዳኣናን እዩ።

ህዝቢ እንተተጠርኒፉን እንተዓጊቡን ድማ ተላዒሉ ንድኹም ክሔይል ፣ ንንኡስ ከዕቢ ፣ ንፈራሕ ከትብዕ ፣ እንተድኣ ጸሊኡ ድማ ፣ ንሓያል ከድክም ፣ ንሙኩሕ ከንበርክኽ ዝኸእል ፣ ዘይተኣደነ ዓቕምታት ከም ዝውንን ምግንዛብ የድሊ።

ካብዚ ሓቅታት ብምንቃል እምበኣር እዩ ማሕበር ምጥርናፍ ኤርትራውያን ኣምስተርዳምን ከባቢኡን ንዕለት 28-05-2017 ካብ ሰዓት 1400 ክሳብ ሰዓት 19፡00 ኩልና ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ ኣብ ሃገረ-ሆላንዲ እንነብር ኣብዚ ንኹልና ዝምልከት ጉዳይ ሓብርና ክንዛተን ክንላለን ሓብርና ክንሰርሓሉ እንኽእል መደባት ክንሰርዕን ብኽብሪ ንጽውዕ።

ዕለት 28 ግንቦት 2017. (28-05-2017)

ጊዜ ሰዓት 14:00 ድሕሪ ቀትሪ

ቦታ Derde Oosterparkstraat 159

1092 CW Amsterdam

መጓዓዝያ Metro 51 / 53 /54 (Wibautstraat)

ህዝቢ ኤርትራ ከም ካልኦት ኣህዛብ ዓለም ፍትሕን ማዕርነትን ሰላምን ብልጽግናን ዝሰፈና ዲሞክራስያዊት ሃገር ክትህልዎ እዩ ማእለያ ዘይብሉ ኩሉ መዳያዊ መስዋእቲ ዝኸፈለ።

እንተኸነ እቶም ንትጽቢታቱ ከማልኡ እምነት ዘንበረሎም ኩሉ ዝውንኖ ዓቕሚ ብምውፋይ ዘሔየሎም ብናይ ፖልቲካ መራሕቲ ተጠሊሙ ጥራይ ዘይኮንስ ፣ እታ ሃገርን ህዝባን ኣብ ሓያል ሓደጋ ተሰጢሓ ኣድሑኑኒ ትብል ምህላዋ ንቐባራይ ምርዳእ ድኣ ከይኮነና እምበር ንዓና ኤርትራውያንስ ይትረፍ ኤርትራን ጸገማታን ንዝካታተል ጓና ውን ብሩህ እዩ።

ኣብ ትሕቲ ከምዚ ዝኣመሰለ ኣሕዛንን ኣታሓሳሳብን ኩነታት እንታይ ንግበር ዝብል ሕቶ ክልዓል ባህርያዊ እዩ። እቲ መልሲ ድማ ካብቲ ህዝቢ እዩ ክነቅል ዘለዎ ፣ ምኽንያቱ ኣብ ህዝቢ ዘሎ ዓቕምታትን ፈልፋሊ ባህርያትን ብግቡእ ስለ እንፍልጥን ስለ ዝርዳኣናን እዩ።

ህዝቢ እንተተጠርኒፉን እንተዓጊቡን ድማ ተላዒሉ ንድኹም ክሔይል ፣ ንንኡስ ከዕቢ ፣ ንፈራሕ ከትብዕ ፣ እንተድኣ ጸሊኡ ድማ ፣ ንሓያል ከድክም ፣ ንሙኩሕ ከንበርክኽ ዝኸእል ፣ ዘይተኣደነ ዓቕምታት ከም ዝውንን ምግንዛብ የድሊ።

ካብዚ ሓቅታት ብምንቃል እምበኣር እዩ ማሕበር ምጥርናፍ ኤርትራውያን ኣምስተርዳምን ከባቢኡን ንዕለት 28-05-2017  ካብ ሰዓት 1400 ክሳብ ሰዓት 1900 ኩልና ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ ኣብ ሃገረ-ሆላንዲ እንነብር ኣብዚ ንኹልና ዝምልከት ጉዳይ ሓብርና ክንዛተን ክንላለን ሓብርና ክንሰርሓሉ እንኽእል መደባት ክንሰርዕን ብኽብሪ ንጽውዕ።

ዕለት 28 ግንቦት 2017.   (28-05-2017)
ጊዜ ሰዓት 14:00  ድሕሪ ቀትሪ
ቦታ Derde Oosterparkstraat 159
1092 CW Amsterdam
መጓዓዝያ Metro 51 / 53 /54   (Wibautstraat)

ብደሓን ምጽኡ
ሽማግለ ማሕበር ምጥርናፍ ኤርትራውያን ኣብ ኣምስተርዳምን ከባቢኣን

ማሕበር ረድኤትን ምዕባሌን ኤርትራ ቅድሚ ወርሒ ብመራኸቢ ብዙሃን ኣቢላ፡ Star for Star ዝተባህለ ማሕበር ሓካይም ካብ ሰሜን ኣመሪካ ናብ ሰፈር ስደተኛታት ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ (ትግራይ) ብምኻድ፡ ናይ ሕክምና ኣጎልጉሎት ንስደተኛታት ክህብ ምዃኑ ሓቢራ ነይራ። ስለዚ ብመሰረት እቲ ሓበሬታ ማሕበር ሓኻይም Star for Star ካብ ዕለት 22 ክሳብ ዕለት 28 ምያዝያ 2017 ጀሚሮም ስራሕቲ ሕክምኖኦም የካይዱ ኣሎዉ።

እቲ ማሕበር ሰለስተ ሓኻይምን 8 ምኩራት ተሓጋገዝቲ ሓካይም ዝሐዘ ጉጂለ እዩ። ነዚ ጉጂለ ሓካይም ክትተሓባበር ኣባል ማ.ረ.ም.ኤ ወይዘሮ ሂወት ገብረሚካኤል እውን ምሰኦም ከይዳ ኣላ። ማ.ረ.ም.ኤ ከም ምዝጉብ ማሕበር ረድኤት ኣብ ኢትዮጵያ፡ ብኣባል  ኣመራርሓ ናይ መደባትን ኣፈጻጽማን በዓል መዚ ኣቶ ካሕሳይ ይሕደጎን፡ ምስ ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከቡ ኣባላት ማሕበር ኮይኖም፡ መእተዊ ፍቓድ፡ ሕዘሞ ዝመጹ ኣቕሑት ክይቅረጽ፡ ናብ ዝተፈላለያ መደበር ስደተኛታት ቦታ ዘጓዓዕዞም 3 ላንድክሩዘር መኻይን ካብ ምምሕዳር ስደተኛታት ብምሕታት ዝተኻየዱ ስራሕቲ ብጽፈት ክትግበሩ ተኻእሎም።

እዚ ጉጂለ ሓካይም ብዶ. ኣስተር ርስቶም ገብረሚካኤል መስራቲት ማሕበር Star for Star ዝምራሕ ኮይኑ፡ ኤርትርውያንን ኣመሪካውያንን ዘለይዎ እዩ።ብተወሳኺ ሓንቲ ሓኪም ካብ ኣዲስ ኣበባ፡ ክልተ ሓኻይም ኽኣ ካብ ዩኒቨርስቲ መቐለ ተወስኾሞም እዮም። እዚ ማሕበር ሓኻይም ንካልእይ ጊዜኡ ብመንገዲ ማ.ኤ.ም.ኤ ዝመጽ ዘሎ። ቀጻሊ መደባት ከምዘለዎ ኸኣ ሓቢሮ ኣሎ።

እቲ ዝተኻየደ ሕክምና ምስቲ ብዝሒ ስደተኛታት እቶም ሓኻይም ን12 ሰዓት ብዘይዕረፍቲ ክሰርሑ ተገዲዶም እዮም። እዞም ሓኻይም ትካላቶም ዓጽዮም፡መጓዓዓዚ ወጻእታት ብውልቆም ክእሎም ዝመጹ እዮም። ስለዚ ክምጎሱን፡ክምስገኑን ይግባአ።

እዚ ኩሉ መደባት ብዘይሓገዝን፡ ምትሕብባርን ህዝብን መንግስትን ኢትዮጵያ ኣይምተኻእለን።ናይ ወጻኢ ጉዳይ፡ ናይ ሕክምና ሚንስተር፡ ናይ ጉሙሩኽ፡ ናይ ስደተኛታት ምምሕዳር ቤጽሕፈታት፡ እቶም መደባት ብግቡእ ክሳለጡ ሓገዞም ኣበርኪቶም እዮም።ስለዚ ማ.ረ.ም.ኤ ብስም ስደተኛ ህዝብና ንህዝብን መንግስትን ኢትይጵያ ምስገናኣ ተቕርብ።

ማሕበር ረዳኤትን ምዕባሌን ኤርትራ።

ወልደማርያም ባህልቢ                                                                            ተኽለብርሃን ገብረጻድቕ

ኣይረሳዕኩኽን ሚያዝያ 26.1992

ሰባት ኣሲርኪ እምበር፡ ራኢኦምስ ስፊሑ እኳዳኣ

በዓለ-ትንሳኤ ብዝተፈላለየ መጸውዕን፡ ኣብ ዝተአላለየ ግዜን ብዝተፈልየ ምልክዓትን ብድሕነት ህዝቢ ዓለም ዝፈለጥ ሓደ ካብቶም ዓበይትን ክቡራትን ሃይማኖታዊ በዓላት እዩ። ስለዝኮነ ድማ ስድራቤታት ካብ ርሑቅን ካብ ቀረባን ዝተኣኻኽብሉ፤ ተፈላልዮም ዝጸንሑ መታዓብይትን መሓዙትን ወዶም ኮነ ጓሎም ዝራኸብሉ ናይ ታሕጓስን ደስታን ዓመታዊ በዓል ኣብርእሲ ምዃኑ፡ ኣረ ብዙሕ ካብ ስድራታት ህዝብናስ ቆልዑትን ወርጠበታትን/ጎምበለታት ብምኽንያት በዓለ-ትንሳኤ ሓደስትቲ ክዳውንቶም ለቢሶም ኣብ ቅርዓታት ዓድታቶም ናተይ እባ፤ ናተይ እባ እንዳተባሃሀሉ ታሕጓሶም ዝገልጽሉ ሓደ ካብ ናይ ፍሳሃን ደስታን ማዓልታት እዩ።

ሓደ ብኣርኣያ ስላሰ ዝተፈጥረ ስብ፤ መቀረት ናይዚ ቅዱስን ናይ ታሕጓስን መዓልቲ ዘየስተማቕርን ናብ ናይ ክፋእን ሕሰምን መጻወድያ ዝቕይርን እንተልዩ ግን፡ ብዘይካ መራሒ ጉጅለ ህግደፍን ካልኦት ከምኡ ዝኣመሰሉ ዲክታቶርያውን ስርዓታትን እንተዘይ ኮይኖም ካልእ ክርከብ ኣይክእልን እዩ።

ስለዚ ድማ'ዩ፤ ብዕለት 26 ሚያዝያ 1992 ሰንበት ማዓልቲ እኳ ትንበር እምበር፡ ልክዕ ከምዛ ዕለት እዚኣ ነቶም ብምኽንያት በዓለ-ትንሳኤ ምስ ቤተ ሰቦምን ማሓዙቶምን ነቲ በዓል ንምኽባር ዝተዓደሙ ብጾት ተጋደልቲ ወልደማርያም ባህልብን ተኽለብርሃን ገብረጻድቕን ናይ ሽዑ ኣባላት ፈጻሚ ሽማግለ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ሰውራዊ ባይቶ፤ ልኡኻት ስርዓት ኢሳያስ ምስ ሓደ ቤት-ሰብ መሳሊ ካብ ዓደምቶምን ጸጥታ ሱዳንን ተመሳጢሮም ካብ ከሰላ ብምጭዋይ፡ ነቲ መዓልቲ ሓጎስ ናብ ማዓልቲ ሓዘን ዝቐየሩ።

ካብቲ ባህልን ክብርን ዘይብሉ፡ ንናይ ሓሳባትን ፖለቲካን ፍልልያት ክጸወር ዘይኽእል፡ እንትርፎ ዓመጽን ሓይልን ንኻልእ ፍታሓት ዘይተዓደለ፡ ቃጻን ሻራነት ጎረባብቲ ሃገራትን ከም ቀንዲ መሳርሒ ዝጥቀም ርእሰ ምልኪ ኢሳያስ ካልእ ዝጸበ ሰብ እንተልዩ ገና፡ ሕሰምን መከራን ዘይጸገበ ወይ ድማ ነዚ ጥራሕ ዝተፈጥረ፤ ካልእ ጽቡቕ ዝባሃል ነገር ከምዘሎ ዘይፈልጥ ጥራሕ እዩ ክኸውን ዝኽእል። ብጾት ድሕሪዚ ናይ መጭወይቲ ማዓልት'ዚ ክሳብዛ ዕለት እዚኣ 25 ዓመታት መመላእታ ብዘይካ ኤርትራ ምብጽሖም ካልእ ዳሃይ ዝባህል የብሎምን። እቲ ኣዝዩ ዘሕዝንን ዘታሓሳስብን ድማ ኣብ ከም ኢሳያስ ዝኣመሰሉ ፈራሃት መለኽቲ ምውዳቆም እዩ። ዋላ እቶም ንማንዴላ 27 ዓመታት ዝኣሰሩ ዓሌታውን መራሕቲ ደቡብ ኣፍሪቃ'ውን፡ ብስድራ ቤቱ ክብጻሕስ ዘየፍቅዱ ኣይነበሩን።

እዞም ክልተ ተጋደልቲ ብጾት እዚኣቶም ልክዕ ከምቲ ናይ ስሳታትን ሰብዓታትን መንእሰይ ኤርትራ ማህደሮምን ርሳሶምን ደርብዮም፤ ኣብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ተሰሊፎም ንናጽነትን ሓርነትን ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ንእስነቶምን ሂይወቶምን ካብ ምብጃው ሓሊፎም ዝፈጸምዎ ኣበሳ ኣይነበሮምን። ባህግታት ህዝብና ንምርግጋጽን ንዝተሰለፍሉ ዕላማ ክዉን ንምግባርን ተመሪሖም ኮነ መሪሖም፤ ኣብ ከበድቲ ወታሃደራዊ ስርሒትትን ፖለቲካዊ ጉዳያትን ኩሉ ዝካኣሎም ዘበለ ካብ ዝፈጸሙ ደሞምን ዓጽሞምን ዝኸፈሉ ብጾት እዮም። ኣሰር ጀግንነቶም ኣብ ኣካላቶም ዘሎ በሰላ ጠያይት መግዛእትን ዝተቆርጸ ኣጻብዕን ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ንሎሚ ብሓፍሻኡ ካብ ጎላጎል ስመጃና ጀሚርካ ክሳብ ጋሽ ባርካ ዝፈሰሰ ደሞም ዘይሕከኽ ኣሰር ገዲፉ ምህላዉ ጠቂሰ ክሓልፍ እደሊ።

ጠንቂ መጭወይቲ ብጻይ ወልደማርያምን ተኽለብርሃንን ዝተጠቕሰ ባህርያት ምልኪ እዃ ይኹን እምበር፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት ዘይመልእ ናይ ናጻነት ግዜ ከምዚ ዝኣመሰለ ኣረሜናዊ ስጉምቲ ምውሳዱ ስለምንታይ ኮን ይኸውን ንዝብል ሓታቲ፡ እቲ መልሲ ነቲ ቕድሚዚ ዕለት'ዚ ኣብ ልዕሊ ኣባላት መሪሕነት ተሓኤ ሰውራዊ ባይቶን ካልኦትን ዝሕስብ ዝነበረ ናይ መጭወይት፡ ቅትለትን ራዕድን ደምሳሲ ፈተነታት ገዲፈ፡ ነቲ ንኢሰያስ ዘይቀባበሎ ናይቲ እዋን ገለ ካብ ዓበይቲ ፖለቲካዊ ፍሉይ ርእይቶታት ምጥቃስ፤ ነቶም ኣንጊሁ ዝተበገሰን ግን ከኣ፡ ሰማዒ ኣእዛን ዘይረኸበን ሓይሊ ተቓውሞ ምንባሩ ዘይፈልጡ መንእሰያትና ብሰነድ ሓበሬታ ምቕራብ ጠቓሚ እመስለኒ።

1. ቅድሚ ምጅማር፡ ናይቲ ኣብ ሎንዶን ክካየድ ዝትለም ዝነበረ ርኽክብ ትሻዓተ ማዓልታት ቅድሚ ናጽነት ማለት'ዩ፤ መሪሕነት ተሓኤ ሰውራዊ ባይቶ ምስ ካልኦት 3 ውድባት ኤርትራ ብዕለት 16.05.1991 ''እዚ ኣዋጅ'ዚ ዚኸተማ ኤርትራውያን ውድባት፤ ኣህጉራውን ሓፈሻዊ ርእይቶ ኣብ ሎንደን ክካየድ ተወሲኑ ዘሎ ርኽክብ፤ ንጎንጺ ኤርትራን ኢትዮጵያን ወድዓዊ ምይይጥ ከምዝይበቅዕን ብውጻኢቱ'ውን ከምዘይምእዘዛን ይገልጻ'' ዝብል ገለ ካብ ትሕዝትኡ እዩ ነይሩ። እዚ መግለጺ'ዚ ምስ ተግባራትን ባህግታትን ኢሳያስ ብቐጥታ ስለዝራጸም፡ ነዚ እምንቶ'ዚ ዝነበሮ ኣባል መሪሕነት ውድባት ኮነ ሃገራዊ ኣድብዩ ግዜ ተጸቢዩ ከምዘጥፋኦ ፍሉጥ እዩ።

2. ተሓኤ ሰውራዊ ባይቶ፡ ብዕለት 25.05.1991 ካብ ዘውጽኦ መግለጺ ''ኢትዮጵያዊ ጎበጣ ኣብ ኤርትራ ብምስዓሩ ንሓፋሽ ኤርትራን ፖለቲካዊ ሕይልታቱን ናይ ሓጎስ መግለጺኣ እናኣቕረበት፤ ንኹለን ውድባት ኤርትራ ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ኣብ ዝተሓተ መደብ ዕዮ ንምስምማዕ ክዓያን፤ ሃገራዊ ናጻነት ብምእዋጅ ኩሉ ዓቕምታተን ንሃገርን ሰውራን ንምክልኻል ክጸምድኦን ትጽውዕ'' ድማ ይብል። ሽዑ ምእዋጅ ናጽነት ሕማም ርእሲ ናይ ኢሳያስ ምንባሩ ኣብቲ ብዕለት 29.05.1991 ኢሳያስ ኣብ ሎንደን ናጽነት ከምዘይእውጅን ንረፈረንዱም ክጽበ ምዃኑን ብዘቕረቦ መልሲ ውዱእ እኳ እንተነበረ፡ ብዕለት 04.06.1991 ኣብ ካርቱም ቓዓት ኣልሰደቓ ኣብ ዝገበሮ ጋዜጣዊ ዋዕላን፡ ንምእዋጅ ናጻነትን ተሳትፎ ውድባትን ብዝምልከት ቃለ ማሕተትን ቃል ብቓሉ ''ግዜ ፈረረንዱም ኣብ ዋዕላ ኢትዮጵያ ከምዝውሰንን፡ ኣብ ዳግመ ህንጻ ክሳተፍ ዝደሊ ነፍሲ ወከፍ ኣባል እዘን ውድባት ከም ዝኮነ ካልእ ዜጋ ንሃገሩ ተመሊሱ ክሳተፍ ይኽእል እዩ'' ክብል ብውዱእ ኣፍሊጡ እዩ። ስምምዕን ልዝብን ዝብሉ ኣምራት እሞ፤ ንሜላ እንተዘይ ኮይኑ፤ በዓል ለይተን ስለዘይኮነ፡ ነዚ ካብ ርእይትኡን መደባቱን ዝተፈልየ መግለጺ ካብዘውጽኤ ውድብ ተጋደልቲ ብጻይ ተኽለብርሃንን ወልደማርያምን ግዳያት ክገብሮም መን ዘይጽበዮ። መግለጺ ኢሳያስ ኣብ ኤርትራ ዲሞክራስን ፖለቲካዊ ብዙሕነትን ኣዕሚቐን ይቕበራ ምህላወን ንውድባት ኤርትራ ዳግማይ መርድእ ድማ'ዩ ነይሩ።

3. ኢሳያስ ኣብ እዋን ናጽነት ምስ ውድባት ኤርትራ ጥራሕ ኣይኮነን ኣብ ጉዳይ ምእዋጅ ናጽነት ኤርትራ ዝራጸም ነይሩ፡ መንግስቲ ሱዳን ውዓል ሕደር ዘይብሉ ናጽነት ኤርትራ ስለዝኣወጀትን ስለዝተቐበለትን፡ ተኽለብርሃንን ወልደማርያምን ዝኣባላቱ ፈጻሚ ሽማግለ ውድብ ሰውራዊ ባይቶ ድማ፡ ብዕለት 30.05.1991 ''ሓው ዝኮነ ህዝብን መንግስትን ሱዳን ኣብዚ ምዕብልናታት'ዚ ኣብ ዝወሰዶ ኣወንታዊ መርገጽ ነሞጉስን ነተባብዕን ምዃና ነረጋግጽ'' ዝብል መግለጺ ምውጽኦም፡ ንመደባት መራሒ ምልካዊ ስርዓት ዝጻረር ኣብርእሲ ምዃኑ ፡ መንግስቲ ሱዳን ንዘውጽኦ ኣዋጅ ናይ ናጽነት ስሒቡ፡ ክሳብ ናይ 1993 ህዝበ-ውከሳ ኣቐሚጥዎ ጸኒሑ። ዕንጽ-ዕንጾ ንማዕጾ ከምዝባሃል ግን ወልደማርያምን ተኽለብርሃንን ንናይ ናጽነት ኣዋጅ ዝድግፍ ፍሉይ ርእይትኦምን ሓሳቦምን ዝውህለል ካብ ዝነበረ መሰወሪኦም ምኽንያት እዩ።

4. ብዘይካ'ዚ፡ ወልደማርያምን ተኽለብርሃንን ዝኣባላቱ መሪሕነት ሰውራዊ ባይቶ፡ ነቲ ቀንዲ ሰረት ሓድነትን ልምዓትን ህንጸትን ዝኾነ ራእይ ውድብ፡ ብዕለት 07.06.1991 ኣብ ዘውጽእዎ ኣዋጅ ''ኣብ'ዚ ግዜ'ዚ ኤርትራዊ ሃገራዊ ሓይልታት፡ ዕማም ናይ'ዚ መድረኽ'ዚ ንምዕዋት መታን ክካኣል ፍልልያቱ ንጎኒ ብምግዳፍ፤ ሓቢሩ ክዓዪ ይጥለብ ኣሎ። ንሕና ምእንቲ ዝላዓለ ሃገራዊ ጠቕሚ ኤርትራ፤ ኤርትራዊ ፍልልያት ነዚ መድረኽ'ዚ ክንውንዝፍ እናጠለብና ኣብ ትሕቲ ፖለቲካዊ ብዙሕነት ኩሎም ዜጋታት ኣብ ምህናጽ ሃገር ንዝደጋገፉ ዲሞክራስያዊት ኤርትራ ንምብጻሕ ነፍሲ ወከፍ ኤርትራዊ ሃገራዊ ሓይሊ ናጻነቱን ኣረኣእያኡን ፖለቲካዊ መርገጻቱን ናይ ምዕቃብ መሰሉ'ውን ሕሉው ምዃኑን ነረጋግጽ። ኣብ ሜዳ ኤርትራ ብኣረኣኣያኤን ዝፈላለያ ሃገራውያን ውድባት ምህላወን ምኽሓድን ርእስኻ ኣብ ሑጻ ክትቀብር ምፍታንን ፈጺሙ ዘይግባእን እዩ። እዘን ውድባት ኣበርክቶአን ክሳብ ክንደይ ዓብዪ ወይ ንእሽቶይ ነይሩ እቲ ተሳትፎ ብዘየገድስ፡ ብዝገበርኦ ኣበርክቶ ንዝተረጋገጸ ዓወታት ኣብ ምክልኻል ንኸይሳተፋ ክኽልክለን መሰል ዘለዎ'ውን ዋላ ሓደ የለን'' ዝብል ነይሩ።

ኢሳያስ ንግሩህ ስምዒታት ህዝብና ከም ጽብቕ ኣጋጣሚ ተጠቒሙ ድማ'ዩ፤ ብ20 ሰነ 1991 ትኽ ብትኽ ንዝወጸ ኣዋጅ ሰውራዊ ባይቶ ዝጻረር ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ነዚ ሎሚ ህዝብና ብሓፈሻ፡ መንእሰያትና ድማ ብፍላይ ዝጠፍእሉ ዘለዉ ናይ ህልቂት ጎደና '' ህግሓኤ ብዘይካ'ቶም ኣዝዮም ውሑዳት ከቢድ ገበን ዝፈጸሙን ሃብቲ ህዝቢ ዚሰረቑን ዘጠፋፍኡን ኣብ ቅድሚ ሕጊ ዝቐርቡ፡ ኩሎም'ቶም ብዝተፈላለየ ምኽንያታት ብስም ውድባት ተጋግዮምን ተደናጊሮምን ዝጸንሑ ዜጋታት ብዘይ ገለ ስክፍታ ናብ ዳግመ ህንጻ ሃገሮም ክሳተፉ ክጽውዕ ሓላፍነቱ እዩ። ዳግም ናይ ውድባት ሓሸውየ ከምዘየለን ንህዝቢ ብቕሉዕ ይኹን ብጉልቡብ ናይ ምክፍፋል ስልትታት ምጥቃስ ከቢድ ገበን ከምዝቁጸር ግን ክዝንጋዕ ኣይግባእን እዩ'' ዝብል መግለጺ ዝሃበ። እዚ ጥራሕ ኣይኮነን፡ ኣብቲ 30 ሕቶታል ካብ ህዝቢ ተመምዩ ዝቐረበ ርክብ ምስ ህዝቢ ዝተባህለ ናይ 1996 ሕቶን መልስን እሞ ኸኣ ''ንቐላዓለም እንተዘይኮይኑ ህዝባዊ ግንባር ንበይኑ ተቓሊሱ እዩ ነዛ ሃገር ነጻ ኣውጺእዋ'' ክብል እዩ፡ ንመላእ ህዝቢ ዝደርጐሓሉ።

ህዝቢ ኤርትራ ግን፡ ወታሃደራት መግዛእቲ ኢትዮጵያ ካብ ኤርትራ ብምውጽኦም ጥራሕ ምሉእ ራህዋ ዝረኸበ መሲልዎ፡ ኣብ ናይ ናጽነት ጓይላን ታሕጓስን ተሸሚሙ ካልእ ዝሓሸን ጠቓምን ሓሳባት ምህላዉ ብዘይምስትብሃል፡ ነቲ ጎደና ውሕስነት ሃገርን ዜጋታታን ዝኾነ መወዳድርቲ ዘይነበሮ ንነዊሕ መዋእል ዝጠመተ ጥዑይ ሓሳብ ይዝርጋሕ እዃ እንተነበረ፡ ዝሰምዖን ዝቕበሎን ኣካል ክረክብ ኣይካኣለን። ኣብ'ቲ እዋንቲ ኤርትራውያን ከም ህዝቢ ካብ ሽዑ ጀሚርና ካብ ኩሉ ጎድናዊ ስምዒታት ነጻ ኮና፤ ነዚ ሓሳብዚ ውራየይ ኢልና ንምዕዋቱ እንተንሓስብን እንተንቃለስን ድማ፡ ሎሚ ሃገርና ኣብዚ ሕጂ ዘላቶ ብርሰት ኣይምሃለወትን ነይራ። ህዝብናውን ካብ ንርእዮ ዘለና ህልቂትን ስደትን ምዳሓነ። ድሕሪ'ቲ ባሓቲ መግለጺም ውልቀ መላኺ ምውጽኡ ኸ፡ ንህዝቢ ኤርትራን ፖለቲኸኛታቱን ኮንደኾን ይማሓየሽ ይኸውን ዘብል፤ ናይ ምጥርጣር ምናልባሽ ክህልዎም እውን ኣይምተገባኤን፡ ሽዑ ዘምለጠና ናይ ዲሞክራስን ፍትሕን ፖለቲካዊ መድረኽ ናይ ቃልሲ እዩ ድማ ክሳብ ሎሚ ክንመልሶስ ይትረፍ፤ እንዳጸንሐ ክበታትነናን ክፈላልየናን ዝርከብ። ንይምስል እተዘይኮይኑ ድማ፡ ኣቐዲሙ ዝተጠልመ ህዝባዊ ግንባርን መብጻዓታቱን እዩ።

መጸዋዕታ ግብረ-እከይ ኢሳያስ ግን፡ ንምድህላል ዜጋታትን ንሓባራዊ ተሳትፎን ህንጸትን ዝዕድም መግለጺ ሰውራዊ ባይቶ ከምዘይምልከቶ ንምርግጋጽን እንተዘይ ኮይኑ፡ መን እዩ መሓሪ መን’ከ እዩ ተመሓሪ? በየናይ ሕጊ እዩ ገበን ዝፈጸመን ዘይፈጸመን ተባሂሉ ኢሳያስ ዝመምዮ? አረ መን እዩ ዝመምን ዝምመን ከ? ዝብሉ ሕቶታት ገዲፈ፡ እቶም ሃገርና ነጻ ወጺኣ እያ፡ ዕላማ ቃልስና ተረጋጊጹ እዩ ኢሎም፡ ብፍቓዶም ዓዲ ካብ ዝኣተዉ ገለ ገዳይም ተቃለስቲ ንምጥቃስ፤ ዑስማን ዳየርን፡ ዓሊ ዲናይን፡ እምባየ ሕድሩን ዝኣመሰሉኸ ዳኣ በየናይ ዓቃቢ-ሕጊ ተኸሲሶምን ኣየናይ ቤት ፍርዲ ብዝወሰኖ ብይንን እዮም ኣብዚ ነጠቡ ከይተባህሉ ጠፊኦም ዘለዉ? ኣብ ስልጣን ኢሳያስ ዝኣመነ ብሴፍ ዝኻሓደ ብሴፍ፡ መተካእታ ሕግን ርትዕን፡ ቂምን ቅርሕንትን ምዃነን ምዝንጋዕ ዘድሊ ኣይነበረን። ኢሳያስ ግደፍዶ ኻልኦት ''ኤርትራዊ ሃገራዊ ሓይልታት ነጻነቱን ኣረኣእዩን ፖለቲካዊ መርገጻቱን ናይ ምዕቃብ መሰሉ'ውን ሕሉው ምዃኑን ነረጋግጽ'' ዝብል ሓሳባት ዝነበረን ሓይልታት ክቕበልስ ይትረፍ፡ ህልውንኤን እውን ክሳብ ለይተ-ሎሚ ዘይኣምን፡ ብተግባር እንተኾነ'ውን ነቶም ናይ ነዊሕ እዋን መሳርሕቱ ዝነበሩን ጋዜጠኛታትን ቅድሚ ምቕጻዩ፡ ክጅምር ከሎ ካብ ዘውጽኦ መግለጺትት ህዝቢ ክማሃረሉ ዝግባኦ ዝነበረ እዩ።

5. እዚ ጥራሕ መኣስ ነይሩ፡ ሰውራዊ ባይቶ ድሕሪ'ዚ ናይ ብሓትነት መግለጺ ውልቀ ምልኪ'ዚ፡ ብዕለት 27.06.1991 ንኣባላቱ ኣብ ዘውጽኦ መልእኽቲ '' ሕጂ'ውን ከም ቀደም ጽንዓትን ተወፋይነትን ዝሓትት መድረኽ እነሆ። ካብ'ዚ ዝፍጠር ዘሎ ሓናቒ ኩነታት ንምውጻእ ኩሉ'ቲ ዝካኣል ጻዕርታት ከካይድ እዩ። መላእ ኣባላት ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ድማ ንምንብርካኽ ወጊድ፤ ንኢድ ምሃብ ወጊድ፤ ንነጻ ውሳኔና ኣሕሊፍካ ምሃብ ወጊድ ብምባል ብጽንዓት ቃልስታቱ ክቕጽል ምዃኑ ንተኣማመን'' ዝብል፡ ሃገርን ህዝብን ኣብ ዳግማይ ደልሃመት ይኣትዉ ምህላዎም ተገንዚቦም፡ ንመሓውራት ቃልሲ ዘትረረን ዘደልድልን ጸዋዒት ካብ ዘቅረቡ ኣባላት መሪሕነት እዞም ሃለዋቶም ተሸሪቡኒ ዘሎ ብጻይ ወልደማርያም ባህልብን ተኽለብርሃን ገብረጻድቕን እዮም ነይሮም። ኣንጊሆም እምቢ ንምልኪ! ስለዝበሉ ድማ እዮም እዞም ክልተ ብጾት ግዳይ መጭወይትን ሃለዋት ምጥፋእ ኮይኖም ዘለዉ። ሎሚ 26 ሚያዝያ 1992 ክዝክር ከለኹ፡ ተጋዳላይ ወልደስላሰ ቻንቹ ካድር ማሕበር ሓረስቶት ተሓኤ ዝነበረ፡ ጸኒሑ ሓደ ካብ ቀንዲ ፈለምቲ ምንቅስቓስ ሓርነት ኩናማ ኤርትራ፤ ድሕሪ ናጽነት ካብ መደበር ወዲ ሸሪፎይ ተጨውዩ ኤርትራ ምስ ኣተወ ዳሃይ ዘይብሉ ዝጠፍኤ፡ ተጋዳላይ ገብሪሂወት ቀለታ ኣባል ተሓኤ ዝነበረ፤ ካብ ሱዳን ተጨውዩ ምስኣተወ ኣብ 2000 ዓ.ም ተፈቲሑ ምስ ሓንቲ ናይ ብሕቲ ጋዜጣ ክዓዪ ጀሚሩ፡ ኣብ 2001 ዳግማይ ዝተሰወረ፡ ተጋዳላይ ገብረብራሃን ዘርኤ ኣቦ-መንበር ደማሓኤ ዝነበር፡ ካብ ሑመራ ኢትዮጵያ ዝተጨውየን ዝተሰወረን ገላ ውሑዳት ክጠቕስ ከለኹ፡ ግደፍዶ ንነዊሕ ዓመታት ዝፈልጦምን መጋድልቶም ዝነበረስ፡ ኣብ ልዕሊ ስድራኦም ወሪዱ ንዘሎ ማሕበራውን ስነ-ኣኣምራውን ሕሰም ንዝግንዘብ ምረቱ ክሳብ ክንደይ ከምዝኮነ ሕልና ዘለዎስ ይርድኦ እዩ። ጸኒሑ ዝተጋህደ ቅትለትን ማእሰርትን ግፍዕን፤ መቐጸልታ እምበር፡ ሓድሽ ዝተፈጥረ ባህሪ ጉጅለ ህግደፍ ኣይኮነን። ሓደን፡ ክልተን፡ ሰለስተን ክጭወዩን ክስወሩን እንከለዉ እንተስ ብፍላጥ እንተስ ብዘይፍላጥ ድምጽኻ ምሕባእ እዩ ድማ፤ ንኢሳያስ ኣሻዲኑ መላእ ሃገር ናብ ቤት ማእሰርቲ ናይ ህዝባ ቀይርዋ ዘሎ።

በቲ ሓደ ሸነኽ ድማ፡ እዞም ክልተ ብጾት ን25 ዓመታት ኣደዳ ኩሉ ዓይነት ኣደራዕን ግፍዕን ምዃኖምን ምስዋሮምን ከኣ፤ እቲ ንሳቶምን ብጾቶምን ዘልዓልዎ ቅኑዕን ሰፊሕን፡ ነዊሕ ጠመተ ዝነበሮ ራእይን መግለጺታት ኣብ እዋኑ ሰማዒ እዃ እንተዘይረኸበ፡ ሎሚ ግን፡ ናይ ኣፈጻጽምኡ ብልሓት እዩ ጠፊእዎ ዘሎ እምበር፡ ንመላኺ ስርዓት ጉጅለ ህግደፍ ምሉእ ብምሉእ ኣለልዩ፡ ብመንገዲ ሕድገታት፡ ምጽውዋር፡ ሓቢርካ ምቅላስ፡ ፖለቲካዊ ብዙሕነት ዝሰረቱ፡ ዲሞክራስያዊትን መሰል ዜጋትት እተኽብርን ፍትሓዊት ኤርትራ፤ ኣብ ዑናታት ምልኪ ክትከል ምቅላስ ዝብል ኣምር ኣብ ሰፊሕ ኤርትራዊ ዜጋ ምስፋኑን ኤርትራውያን ጉዳዮም ኣብ ኢዶ ክጭብጡ ምቅላሶምን ክትርእን ክትሰምዕን እንከለኻ፡ ማእሰርትኹም ከንቱ ኣይተረፈን፡ ሰፊሑን ዓንቢቡን እምበር ኣይተቆጽየን፡ ኣብ መደምደምታ ዘብጽሖ መንእሰይ ወለዶን ብጾትን በዚሖም ኣለዉ፡ መላኺ ስርዓት ሰባት ክኣስርን ክስውርን ይኽእል እምበር፤ ንኣታሓሳስብኦምን ርእይትኦምን ግን ከቶ ክኣስር ስለዘይክእል ድማ፡ ምረት ሕሰሞም ጽንዓትን ተወፋይነትን ናይ ቃልሲ እዩ ዝፈጥር። ነቲ ''ንምንብርካኽ ወጊድ፤ ንኢድ ምሃብ ወጊድ፤ ንነጻ ውሳኔና ኣሕሊፍካ ምሃብ ወጊድ ብምባል ብጽንዓት ቃልስታቱ ክቕጽል ምዃኑ ንተኣማመን'' ዝብል ካብ መግለጺታት ውድቦም ድማ ክዉን ገይርዎ ይርከብ።

መንእሰያት ኣሓትን ኣሕዋትን፡ ሎሚ ስምካ ቀይርካ ኣብ መስትያት ናይ ኮምፒተር ተኸዊልካ ንኣበርክቶን ቃልስን ተጋደልቲ ካብ ምስትንዓቕን፡ ''ሓንቲ ኣይገበሩን እዞም ኣረገውቲ'' ኣብክንዲ ምባልን፡ ሰባት ኣብ ቃልዕ ወጺኦም ደረቶም ገቲሮም ንስለ'ቲ ቅኑዕ ዕላማታት ህዝብን ሃገርን ኣንጊሆም ኩሉቲ ክኸፍልዎ ዝኻኣሉ፡ መጭወይትን፡ መቅተልትን ካብ ሃገሮም ጥራሕ ዘይኮነስ ካብ ጎረባብቲ ሃገራት ከይተረፈ ተባሪሮምን ዋጋ ይኸፍሉ ምህላዎምን ክሳብ ሕጂ ኣብ ምርብራብ ከምዘለዉን ምግንዛብ ከምዘድሊ ከውካኣልኩም ኣፍቅዱለይ። እርጋን ናይ ዕድመ ጸጋ እዩ። እቲ ዝኸፍኤ ግን ናይ ዕድመ ዘይኮነስ ናይ ኣእምሮ እርጋን እዩ። ቅድሚ እርጋን ንሃገር እንታይ ተበርክት ዝብል ዘታዓዛዝብ እዩ እሞ ሃይ ዳኣ።

በዚ ኣጋጣሚ፡ ህዝቢ ኤርትራ ደቁን ደቂ ደቑን ብሰላም ሓቂፉ ዝነብረላ፡ ክብራን ልኡላውነታን ዝዓቀበት፡ ሓንትን ብልጽግትን፡ ፍትሕን ርትዕን ዝሰፈና ዲሞክራስያዊት ሃገር ንምርግጋጽ፡ መንእሰይ ኤርትራ ካብ ኩሉ ናይ ድሕረትን ምክፍፋልን ምትእኽኻባትን ስምዒታትን ሓራ ኮይኑ፡ ኣብ እንግድዕኡ ንዝተጻዕነ ታሪኻዊ ናይ ቃልሲ ሓላፍነት ክፍጽም ከዘኻክርንን ፡ እቶም ነባራት ተጋደልቲ እውን፡ ካብ ነይሩኒስ እነሀኒ ስለዝኾነ፡ ነፍሲ-ወከፍ እንታይ ተራን ኣበርክቶን ነይርዎ ንታሪኽ ገዲፉ፡ ሕጂ'ውን ህዝቢ ካብ ኣትይዎ ዘሎ ሕሰምን ስቓይን ንምድሓን ኣብ ቀዳማይ ቦታ ሰሪዑ፡ እንታይ ክፍጽም ኣሎኒ ክብልን ደጊሙ ክሓስብን፡ መሓውራት ናይ ቃልሲ ኣዋሃሂዱ ብሓባር ካብ ምብጋስን እወንታዊ ግደ ካብ ምብርካትን ከምልጥ ከምዘይክእል ከይጠቐስኩ ክሓልፍ ኣይመርጽን። ወዲ ሰብ ሓላፋይ እዩ፡ ነባሪ ታሪኽ ሓዲግካ ምሕላፍ ግን፡ ዘይሃስስ መዘከርታ እዩ'ሞ ሓቢርና ንታዓጠቐሉ።

ምልኪ ፈራሲ፡ ሕሰም ሓላፊ እዩ!
ዓወት ንውጹዕ ተቓላሳይ ህዝብና!
ስዕረት ንምልካዊ ስርዓት ጉጅለ ህግደፍ!

መንእሰይ ኤርትራ ሎሚ ካብ ሃገሩ ክወጽእ እንከሎ ብዛዕባ ህዝቡን ከባቢኡን እኹል ፍልጠት ቀሲሙ ይወጽእ ስለዘየለ፥ ኣብ ደገ ምስ በጽሐ ካብቲ ልምዱ፡ ባህሉን ሕብረተሰባዊ ምትእስሳሩን ወጺኡ ምስ ባህሊ፡ ቋንቋን ታሪኽን ናይቲ ዝኽዶ ዘሎ ሃገር ክፈልጥ ወይ ክመሃር’ኳ ሒዅ እንተበለ፡ ናይ ገዛእ ርእሱ መንነት ሓኺኹ ክዋሳእ ከጸግሞ ምዃኑ ርዱእ እዩ። በዚ ሎሚ ብፍላይ ኣብ ትሕቲ ኣርዑት ምልኪ ዘጸንሐ መንእሰይ ኣብ ሃገሩ ናይ ትምህርቲ ዕድሉ ኣዝዩ ጸቢብ ብምዃኑ ጉዳይ ሃገራዊ ባህሊ ይኹን ልምድታትን ክብርታትን ጐስይዎም ክሓልፍ ናይ ግድን እዩ።

መንእሰይ እንከሎ ገና ኣብ ገዛእ ዓዱ ምስ ወለዱ ይኹን፡ ኣብ ትምህርቲ ክመሃር እንከሎ ቅድም ቀዳድም ብጉዳይ ሃገሩን ህዝቡን ክመሃርን ክፈልጥን እዩ ዝግበኦ ዝነበረ። ድሕሪ እዚ እቲ ካብ ሕብረተሰባት ዓለም ፍሉይ ምዃኑ ክመሃር ዘይኮነስ ምስ ሕብረተሰብ ዓለም ከመይ ኢሉ ይወሃሃድን ምስቲ ዘሎ ባህልን ልምድን ይዛመድን ክፈልጥ ከኣ በመጠኑ ኣብታ ዝተወልደላ ሃገር ትምህርቲ ክቐስም ምተገበአ። ካብኡ ሓሊፉ ኣብ ዕጹው ሳንዱቕ ኣእቲኻ ሃገራዊ መንነት ዝድንፍዓሉ ኣገባብ ገዲፍካ፥ ብዛዕባ ኣውራጃ፥ ቀቢላን ሃይማኖትን ምስ እትጉስጉስ ነቲ ሃገራዊ ስምዒትን መንነትን ዘራጉድ ኣይከውንን። ምኽንያቱ ምስ ከባቢኡን መላእ እቲ ሕብረተሰብ ናይ ሃገሩን ምልላይ ከምኡ እውን ምስ ባህሉን ልምዱን ክፋለጥ ከምዘለዎ ዘይምግባር ሃሳዪ ገደ ኣለዎ።

ሃገራውነት ካብ ኣውራጃነት፡፥ ቀቢላነትን ሃይማኖትን ኣዝዩ ዝፈለ ኢዩ። ምኽንያቱ፥ ሃገር ናይ ሓባር ስምዒትን መንነትን ስለዝኾነ ዘይቁርመም ዘይሽርመም ብምዃኑ። እዚ ከኣ ንሃገራውነት ዝምልከት ተኣማንነትን ተወፋይነትን ይጠልብ። እዚ ተኣማንነትን ተወፋይነትን እዚ ከኣ እዩ ንሓርበኝነት ፈጢሩ ታሪኻዊ ቅያ ዝፈጸመ። እዚ ታሪኻዊ ቅያ እዚ በቶም ቀዳሞት ወለድናን ኣያታትናን ዝተፈጸመ ንውሉድወለዶ ዝሰጋገር እምበር፡ ኣብ ሓደ ውሱን ግዜ ደው ዝብል ኣይኮነን። እዚ ሓዲሽ ወለዶ ካብዚ ታሪኽ እዚ ነቒሉ እዩ ነቲ ሃገራዊነቱ ኣዕዚዙ ከኽብሮን ክከናኸኖን ዘኽእሎ። ሎሚ እዚ ሓዲሽ ወለዶ ግና እቲ ጽንሰ ሓሳብ ሃገራውነት ዳርጋ ግዚኡ ዝሓለፈ ኣምስሉ ኣብ ዝሕዘሉ እዋን ነቲ ታሪኻዊ ምትእስሳር ህዝቢ ኤርትራ ክሃስዮ እዩ።

ንሃገራውነት ዝምልከት ካብ ዝሓለፉ ኣቦታትናን ኣደታትናን ምስ ናይ ሎሚ መንእሰያት ክወዳደር ከሎ ዝያዳ ኣብ ዓሌታዊ ብዙሕትን ናይ ዓለም ባህልን ተቓሊዑ ከም ዝርከብ ኣሉ ዘይበሃል እዩ። ኣብ ግዜ ጣልያን ይኹን እንግሊዝ ከምኡ እውን ኣብ መግዛእቲ ኢትዮጵያ ኩሉ ኤርትራዊ ምእንቲ እዛ ዘፍቅራ ሃገሩ ተበጅዩን ደምዩን እዩ። ከምዚ ክገብር እንከሎ ኣብ ወገን፡ ዓሌት ወይ ሃይማኖት ተጸጊዑ ዘይኮነስ ኣብ ሃገራውነት ዝያዳ ተሪሩ ስለ ዘትከለን ዝኣመንን እዩ። ስለዚ ህዝቢ ኤርትራ ሓድነቱ ኣዕቊቡ እዩ ምእንቲ ሃገሩን ሃገራዊ መንነቱን ሰሚሩ ዝተቓለሰ። እዚ ሓዲሽ ወለዶ እምበኣር ነዚ ሓርበኝነት እዚ ካብ ዝሓለፈ ወለዶ ናይ ምርካብ ግዜን ኩነታትን ስለ ዘይረኸበ፥ ከምኡ’ውን እቲ መላኺ ስርዓት ናብ ረብሓኡ ክልውጦም ነቶም መንእሰያት ስለ ዘደናገሮም ከምቶም ዝሓለፉ ወለዶም ክኾኑ ኣይክእሉን።

ብዙሓት ካብ መንእሰያትና እቲ ሃገራዊ ሓርበኝነት ምስ ክብርታት ሃይማኖትን ባህልን ከምኡ እውን ምስ ዓሌት ብምትእስሳር ልዕሊ ሃገር ኣገዳሲ ኮይኑ ይረኣዮም ይኸውን። እዚ ኣብ ዝኸድዎ፥ ነቲ ህይወት ናይቲ ዝለውዎ ሃገር ባህሊ ምስቲ ዝነበርዎን ዘጋጠሞም ጭንቅን መከራን ኣዛሚዶም ንውልቀይ ኣብ ዝብል ኣተሓሳስባን ዕግበትን ይበጽሑ እሞ፡ ጉዳይ ሃገር ዘይኮነስ ተገዳስነቶም ዝያዳ ኣብ ዓሌቶም፡ ኣውራጃኦም ወይ ሃይማኖቶም ክጽግዑ ይግደዱ። እዚ እንታይ ትዓብስ ሃገር እያ፥ ንእስነተይ ዘብለየት ወይ ዘይረብሓኩላ ናብ ዝብል ስምዒትን ነቲ ብሓባር ዝጠምሮም ሃገራውነት ብቐሊሉ ናብ ምዝንጋዕ ከዘንብሎም ይኽእል። ብዘይካዚ እቲ ሓቢርካ ምስራሕ ይኹን ንረብሓ ኩሉ ዝጠመተ ሓሳብ ምስኡ ይህሰ። ካብዚ ዝነቐለ ምስቲ ምምሕያሽ ናብራኦምን ዝረኽብዎ ሰላምን ቅሳነትን ተደሚሩ ሃገር ይኹን ሃገራውነት ብዙሕ ዘተሓሳስቦም ኣይክውንን። ከምኡ ነይሩ እንተዘይከውን ከኣ ነቲ ዝሓለፈ ታሪኽ ከነኣእስዎን ከመራስሕዎን ኣይመተመጣጠሩን።

ኣብ ፈቐዶ ሃገራት ዓለም ፋሕ ኢሉ ዘሎ መንእሰይ ኤርትራ ብነንበይኑ ባህልን ልምድን ክጽሎ ምዃኑ ብሩህ እዩ። እዚ ውን ብወገኑ ገለ ኣሉታዊ ሳዕበናት ከየሕደረ ኣይክተርፍን እዩ። እቲ ሃገራዊ ባህልን ልምድን ተሪፉ ናይ ካልኦት ባህልታትን ልምድታትን ክሕዝ እንከሎ እታ ሃገር ዝነበራ ታሪኽን ክብርታትን ክትንከፍ ይኽእል እዩ። እቲ ሐሕማቑ ልምድን ባህልን ኣይተረፍ ማለት ዘይኮነስ፥ ባህልኻን ልምድኻን ምኽባርስ ኣገዳስነት ኣለዎ። እዚ ናይ ባህልኻ፡ ልምድኻ፡ ታሪኽካን ክብርታትካን ምኽባር ከኣ ምስ ኣውራጃ ወይ ምስ ዓሌት ወይ ሃይማኖት ክተኣሳሰር የብሉን። ብዛዕባ ዝኾነት ትኹን ሃገር ፍልጠት ምቕሳም ናብ ዓሌት፥ ሃይማኖትን ኣውራጃን እንተወሲድናዮ ጎናዊ ሳዕቤናቱ ቀሊል ኣይከውንን እዩ።

ናይ ተክኖሎጂ ምዕብልና መንእሰያት ኣብ ነንሓድሕዶም ርክብ ገይሮም ናይ ምምይያጥን ሓሳብካ ምግላጽን ዕድል ክረኽቡ ሓጊዙ እዩ። ይኹን እምበር እቲ መንእሰይ ግቡእ ፖለቲካዊ ተረድኦ እንተዘየልይዎ፡ ናብ ዘይተደልየ ኣቕጣጫ እዩ ዘምርሕ። ካብዚ ነቒሉ ከኣ ናቱ ፍልስፍና፡ እምንቶን ርድኢትን ብምኽታል ነቲ ፖለቲካዊ ፍልጠት ብቄናን ክርደኦ ይኽእል። ኣብ ከምዚ ኩነት ከኣ እዩ መንእሰይ ብቃሕ ዝበሎ መንገዲ ክኸይድን ነቲ ግቡእ ጥርናፈ ስሒቱ ብኣሉታ እንተስ ክጸሉ ወይ ክጽሎ ዝግደድ። እዚ እዩ ድማ ነቶም ቅድሚኡ ዝነበሩ ኣያታቱ፡ ኣቦታቱን ኣደታቱን “ኣይጠቕሙን እዮም። ሓንቲ ኣይሰርሑን።” እናበለ ዝኸስስን፥ ነቲ ዝተሰርሐ ታሪኽ ናይ ምንሻውን ከምዘይነበረ ገይሩ ብኣሉታ ንምግላጽን ዝመጣጠር። ስለዚ እዚ ናይ ምዕባለ ተክኖሎጂ ብግቡእ ክንጥቀመሉ ብዘይምኽኣልና እነሆ ጥዑይ ዝኾነ ዝምድናን ርክብን ኣብ ፍጣር መንእሰይ ኣጸጋሚ ኮይኑ ዘሎ።

ስምዒታቱ ብትሑት ዝንባለታት ክጽለው እንከሎ፡ ሃገራውነት ዘህስስ እምበር ዘደንፍዕ ኣይኮነን። እዚ ማለት ግን እቲ መን ምዃንካ ዝገልጽ ዝርዝር መንነት ይተሓኸኽ ወይ እውን ክጥቀስ የብሉን ማለት ዘይኮነስ፡ ልዕሊ ሃገራዊ መንነት ክኸውን የብሉን ንምባል እዩ። ከም ኣብነት ንምጥቃስ ኣብ ሓደ ሃገር ምስ እትኸይድ ኩሉ ግዜ ዝሕተት ሕቶ ኣሎ። እዚ ሕቶ እዚ ከኣ መንነትካ ዝምልከት ትሕተት። ኣብ ከምዚ ኣጋጣሚ “ኣነ ኤርትራዊ” ትብል እምበር ኣነ ሰንሒት፥ ባርካ፥ ወይ ከኣ ትግርኛ፡ ብለን” ኩናማ… ወዘተ ኣይኮንካን እትብል። ስለዚ ነቲ ዝተሓቛቑፈና፡ ዘሳንየናን ብሓባር ከንብረና ዝኽእልን ሃገራዊ መንነትና ካብ ዘህስሱ ተግባራት ክንጥንቀቐ ይግባእ።

ኣብዚ ዝሓለፈ ሰሙን ናይቲ ጉጅለ ህግደፍ ከም ቀንዲ ናይ ስለያ መሳርሒ ዝጥቀመሉ ማሕበር መንእሰያቱ ዓመታዊ ፈስቲቫል ኣብ ኤውሮጳዊት ሃገር ኔዘርላንድ ከተማ ፈልድሆፈን ክካየድ ተመዲቡ፡ ብናይታ ሃገር እቲ ጉዳይ ዝምልከቶም ኣካላት ከም እተሰረዘ ብዙሓት ወገናት ገሊጸምዎ እዮም።  መንግስቲ ህግደፍ እውን ስዕረቱ ተኣሚኑ የንጸርጽርን የቑረምርምን ኣሎ።  እዚ ተረኽቦ ከም ተራ ዜና ዝንገር ጥራይ ዘይኮነ ናብ ዝተፈላለዩ ወገናት ኣገደስቲ መልእኽታት ዘመሓላልፍ እዩ።

እዚ ኣጋጣሚ’ዚ ፍሽለት ህግደፍ ውጽኢት ኣብ ሓጺር ግዜ ናይ ዝተኻየደ ቃልሲ ዘይኮነ፡ ነዊሕ ጻዕርን ከይሰልከኻ ምቕጻልን ኣብ ውጽኢት ከም ዘብጽሕ ዝመስከረ እዩ። ኣብዚ  ቃልሲ ኣንጻር ህግደፍ ዝተሰለፉ ወገናት ዝሓዝዎ መስመር ቅኑዕን ብሓባር ክሰርሑ ድልዋት ክሳብ ዝኾኑን ከም ዝዕወቱ እነሆ ኣብ ኔዘርላንድስ ዘለዉ ኤርትራውያን ናይ ለውጢ ሓይልታት  ኣረጋጊጸምዎ እዮም። ከም ጉጅለ ህግደፍ ዝኣመሰሉ ጸረ-ህዝቢ፡ ወጻዕትን ብሕጊ ዘይግዝኡ ወገናትን ንዝተወሰነ ግዜ የዕለብጡ እምበር ንሓዋሩ እንዳታለሉ ሓቂ ደፊኖም ክነብሩ ከምዘይክእሉ ዘመልክት መልእኽቲ ብዚ ተረኽቦ ተላኢኽሎም ኣሎ። ይመሃርሉዶ ኣይመሃርሉን ግና ንዓታቶም ይምልከት። እንተ ህግደፍን ናቱ ባህሪ ዝውንኑን ካብ ርኡይ ተመኩሮ ክመሃር ዘበት እዩ።  ካብዚ ሓሊፉ ብዘይምስልካይ እንተተኳሕኲሑ ዘይክፈት ናይ ፍትሒ ማዕጾ ከም ዘየለ  ካብዚ ፍሽለት ህግደፍ ኣብ ኔዘርላንድስ ትምህርቲ ምውሳድ ይከኣል። ምስዚ ብዝተዛመደ ናይ ህዝቢ ሓያልነት፡ ናይ ህዝባዊ ናዕቢ  ኣገባብ ቃልሲ ልዕልናን ናይ ደሞክራሲ ምእዙዝነትን ዝተንጸባረቐሉ ኣጋጣሚ እውን እዩ። መንግስታት ዓለም ብሓፈሻ ብፍላይ ከኣ ኤውሮጳውያን ምምሕዳራት ውዲታዊ ኣካይዳ ስርዓት ህግደፍ ካብ ምርዳእ ሓሊፎም  ተግባሩ ክዓግቱ ግብራዊ ምንቅስቓስ ምጅማሮም  ናይ መንግስቲ ኔዘርላንድስ ተግባር ብቑዕ ምልከት እዩ። እዚ ምጅማር ንድሕሪት ከይምለስን ናብ ኩሎም ደለይቲ ፍትሕን ምኽባር ኩሉ መሰላትን ከም ዝለሓም ናይ ምግባሩ ዕማም ከኣ ናትና ናይ ኤርትራውያን ሓላፍነት እዩ። ኣብ ኩሉ ኩርነዓት ኣሰር ኣሕዋትና ኣብ ኔዘርላንድስ ክንስዕብ ድማ እዋናዊ ዕማም እዩ።

ጉጅለ ህግደፍ ንምንታይ ተፈለጥኩ ብዝብል የዕገርግር ኣሎ። እቲ ዘገርም ድማ ነቲ ብመንግስቲ ነዘርላንድ ምእንቲ ጸጥታዊ ህድኣቶም ዝተወስደ ፍትሓዊ ስጉምቲ፡ “ሓሳብካ ናይ ምግላጽን ምእካብን ሕገ-መንግስታዊ መሰል ዝጠሓሰ እዩ” ክብል ገሊጽዎ። ነዚ ክሲዚ ዘቕርብ ዘሎ ህግደፍ ምዃኑ ምስማዕ ጥራይ ዘገርምን ዘስደምምን እዩ። ምኽንያቱ ህግደፍ ሕገመንግስቲ ዝጥሕስ ዘይኮነስ ህላወ ሕገመንግስቲ ዘይቅበል ፍጹም ምልካዊ ምምሕዳር ስለ ዝኾነ። መንግስቲ ህግደፍ ናቱ ሰላይን ሕቡእ መሳርሕን እንተዘይኮንካ ናብ ዓድኻ ምእታው ዝነፍግ ጥራይ ዘይኮነ ምስ ሞትካ እውን ኣብ ዓደቦኻ ክትቅበር ዘየፍቅድ ምዃኑ ኣብ ቅድሚ ንፈልጥ ኤርትራዊ ወገናት ብዛዕባ ሕገመንግስታዊ መሰል ክዛረብ እንከሎ፡ በቲ ሓደ ወገን ንዓኡ ኣብ ትዕዝብቲ ዘውድቖ ክኸውን እንከሎ፡ በቲ ካልእ ወገን እቲ ጉጅለ ዓይኑ ብጨው ተሓጺቡ ዝሕሱ ስርዓት ምዃኑ ዘርኢ እዩ።

ብተራ ኣዘራርባ “ዝዘራእኻዮ ኢኻ እትዓጽድ” ይበሃል እዩ። ካብዚ ሓሊፉ “ኢድ ሸናሒት ጸናሒት” ዝብል ምስላ ኣበው እውን ኣለና። ስለዚ ጉጅለ ህግደፍ ነቲ “ህዝበይ” ዝብሎ ህዝቢ ኩሉ መሰላቱ ገፊፉ ኣብ ትሕቲ ካብ ባርነት ብዘይፍለ ኣገባብ እንዳገዘአ ኣብ ኤውሮጳ ኮይኑ ናይ መሰል ተሓላቒ መሲሉ ክቐርብ ክመጣጠርስ ምስ ምንታይ ይቑጸር? ዕላማ ናይቲ ተሓሲቡ ዝነበረ እሞ ዝተኣገደ ፈስቲቫል እንታይ ከም ዝነበረ፡ ካብ ተመኩሮ ናይ ዝሓለፈ ዓመዓታት ፈስቲቫላት ነቒልካ ምግማቱ ዘጸግም ኣይኮነን። ማእከሉ መመሊስካ ምልኪ ንምስዕራር ኮይኑ፡ ምስ ጸጥታ ናይቲ ስርዓት ተኣሳሲሮም ዝስልዩ ዕሱባት ምምልማል፡ ኤርትራውያን ኣብ ወጻኢ ንዲክታቶር ኢሳይያስ ከም ኣምላኽ ዘምልኽ መንፈስ ምስራጽ፡ ኣብ ኤርትራ ናይ ዓመጽ ስልጠና ወሲዶም ተመሊሶም ኣብ ኢምባሲታት ተመዲቦም ኣብ ዲያስፖራ ራዕዲ ዝፈጥሩ በጋሚዶ ምምልማልን እቲ ስርዓት ኣብ ወጻኢ ካብ ዝነብሩ ኤርትራውያን ገንዘብ ዝሓፍሰሉ ኩነታት ምፍጣርን ዝኣመሰሉ እዮም።  ኮታ ንደሞክራስን ሰላምን ዝቃለሱ ኤርትራዊ ወገናት ንምድቋስ ዝዓዪ ናይ ስለያ ስልቲ ምስራጽ እዩ ነይሩ። ካብዚ ሓሊፉ ድማ ንህግደፍ ሓቀኛ ኣበራቱ ሸፊንካ፡ ናይ ሓሶት ሕብሪ ቀቢእካ ኣብ ቅድሚ መንግስታት ኣመላኺዕካ ንምቕራቡ’ዩ ነይሩ።

እቲ ዘገርም ከኣ ኣብዚ ሎሚ ዓለም ብመራኸቢ ኣዝያ ኣብ ዝተቐራረበትሉ፡ ሃገራት ምእንቲ ናታተን ሕሳብ ኢለን ርእየን ከምዘይረኣያ ሸለል ክብለኦ ተዘይደልየን፡ ብውሱን ዓቕሚ ህግደፍ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ናይ ሕማቕ ዘበን ኩነታት ክትሓብአን ምፍታን  ዕሽነት እዩ። ፈንጠርጠር ህግደፍ እምበኣር ዓብይ መርኣያ ናይቲ ኣብ ማእከል ጐልጐል “ኣነ እየ ኩሉ ዝኽእልን ዝፈልጥን” ዝብል እንዳሃጎጐ ዝመጽእ ዘሎ ትምክሕቲ  እዩ።

“ዘንጊ ሓቂ ትቐጥን እምበር ኣይትስበርን” ዝብል ምስላ ኣበው ናይ ብሓቂ ኣብ ቦትኡ እዩ። ልክዕ እዩ ሓቂ ንግዚኡ ብሓሶትን፥ ምድንጋርን፥ ንሓያሎይ ግዜ ተደፊና ክትጸንሕ ትኽእል እያ። ይኹን እምበር መዓልቱ ምስ ኣኸለ ግና ከሉ እቲ ሓቂ ዝድውንን ዝድምስስን ዝነበረ እናፈኾሰን ከምትኪ እናበነን እዩ ዝኸይድ። እነሆ ድማ እቲ ኣብቲ ፈለማ ኣየር ናይ ናጽነት ዝነፈሰሉ እዋን እዚ ህግደፍ ንህዝቢ ኤርትራ ሰላምን ቅሳነትን፥ ነታ ሃገር ከኣ ጽጥታን ምርግጋእን ዘስፍን ስርዓት ኣይኮነን ዝበሃለሉ ዝነበረ 26 ዓመት ኣሕሊፉ ኣሎ።

ህዝቢ ኤርትራ ኣብቲ ፈለማ ናጽነቱ ዝረኸበሉ እዋን፥ ነቲ ስዒቡ ክመጽእ ዝኽእል እንተስ ሕማቕ እንተስ ጽቡቕ ክመዝን ኣይከኣለን። ምኽንያቱ እቲ ሽዑ ዝረኣዮ ዝነበረ ካብቲ መሪርን ሕሱምን ባዕዳዊ መግዛእቲ ምልቓቑ እምበር ተመሊሱ ኣብ ገሃነም እሳት ክኣቱ እየ ኢሉ ፈጺሙ ክሓስቦ ኣይክኣለን። እኳ ደኣ እቲ ሃገራዊ ሓይሊ ከም ሓሙሻይ መስርዕ ተወሲዱ ዘይናቱ ስም እውን ክሳብ ኣብ ምዕጋብ በጺሑ ነይሩ። ለካ ቁስልስ ንበዓል ቁስሊ ይሕሞ ከም ዝበሃል። ኣብ መወዳእታ ነፍሲ ወከፍ ቁስሉ ምስ ተጐድአ ከኣ ንስርዓት መላኺ ኢሰያስ ከለሊዮ ክኢሉ።

እቲ ከሎ ጌና እንታይነት እዚ ስርዓት ዘለለየ ሓይሊ ብቑጽሩ ኣዝዩ ውሑድ እዩ ነይሩ። ኣብቲ እዋን እቲ ዝነበራ ውድባት ከምዚ ሎሚ ከይተጫጭሓ ውሑዳት እየን። ደሓር ግን ብምኽንያት ናይቲ እኩይ ስርዓት ዝወስዶ ዝነበረ ግጉይ ፖለቲካ ወስታታት፡ ሓዊ ዘሳውር ብምንባሩ ነፍሲ ወከፍ ነናብ ማይ-ቤቱ ንኽምለስ ገይርዎ። እዚ ማለት ብሃይማኖት ይኹን ብዓሌት ወይ ብእንዳ ከይተረፈ ከምዝሓስብን በይናዊ ውደባ ኣብ ምምስራትን ምስ በጽሐ እነሆ ካብ ሰለስተ ወይ ኣርባዕተ ውድባት ናብ ኣስማተን ንምዝካር ዘጸግም ብዝሒ ውድባት ተበጺሑ። እቲ ኣብ ምፍንጫላት ዝውለድ ውድባት ገዲፍካ ሓደስቲ ቡቋል ጥራሕ ብዙሓት እየን። ምስ’ዚ እቲ ብዘይብሱል ኣገባብ ዝበጋገስ ዘሎ ናይ በርገሳዊ ማሕበራት እውን ሓደ ዓብይ ጸገም ምዃኑ እውን ዘጠራጥር ኣይኮነን። ምኽንያቱ ምስ ፖለቲካውያን ውድባት ዲዩ ክቑጸር ወይ ምስ ናይ ሓቀኛ ትርጉም በረገሳዊ ማሕበር ዘይንጹር ብምዃኑ እንተደልየን ፖለቲካዊ ውድብ እንተደልየን ከኣ በረገሳዊ ማሕበር ከም ድላየን ገይሩ ዘገማጥለን ባህርያት ሒዘን ዝንቀሳቐሳ ብዙሓት ስለ ዝኾና።

እቲ ቀደም ዝነበረ ኒሕን ሃገራውነትን ከኣ ኣብ ክንዲ ዝጥጥዕ እናቀምሰለ እዩ ክመጽእ ጸኒሑ። ድሒሩ እውን እተን ኣቐዲመን ብጉዳይ ስርዓት ኣስመራ ብጽቡቕ ዘይተራእያ ውድባት ሎሚ ሓንቲ ከም ዘይገበራን ዘይስርሓን ኣምስልካ ብምቕራብ ነቲ ኣውዲቕካየን ምስጋር ዝበሃል መንገዲ ተተሓሒዘንኦ እቲ ቃልሲ ኣብ ክንዲ ኣንጻር መላኺ ስርዓት ዝኸውን ኣንጻርቶም ነቲ ተቓውሞ ዘጽንሑ ኮይኑ። እዚ ከኣ ነቲ ሓቢርካ ምስራሕ የድምዕ ተፈላሊኻ ግና የገዳድዕ ዝብል ግርም ገይሩ ኣብሪህዎ ይርከብ። ሎሚ እዚ ኩሉ ዳርጋ ዘፍ ኣብ ዝብለሉ ደረጃ እኳ ይብጻሕ እምበር ገና ሓድሓደ ተበልጽትን፥ መንደልሓቕትን ነቲ ሓቢርካ ምስራሕ ዝብል ኣምር ዲሞክራሲ ክፈናጥሕዎን ሕቚኡ ክሰብርዎን ዝጽዕሩ ኣይተሳእኑን ይኾኑ። እዚ ከኣ እቲ መንአሰይ ኣብ ዝነቕሓሉ እዋን ክብዳህ ምዃኑ ዝከሓድ ኣይኮነን።

ይኹን እምበር ከምቲ እንግሊዛውያን ክምስሉ ”ኩሉ ዘንጸባርቕ ወርቂ ኣይኮነን” ዝብልዎ ብኣፍን ግብርን ሓደ ክሳብ ዘይኮነ ብዙሕ ዘየሳኒ ጉዳያት ክፍጸም ይከኣል እዩ። እዚ ኩሉ እናተሰግረ ይኸይድ እኳ እንተሎ ናብቲ ፍጹም ምልኣት ዘለዎ ምትሕብባር ንኽበጽሕ ግና ግዜ ክወስድ ምዃኑ ብሩህ እዩ። ምኽንያቱ ኣብ መንጎ እቶም እቲ ረብሓ ንኹሉ ዝብሉን ረብሓኦም ዘቐድሙን ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ ኣየብቀዐን። እቲ ዓወት ግን ውዒሉ ሓዲሩ ናይቶም መን ሰሪሕዎ ብዘየገድስ ንረብሓ ኩሉ ኢሎም ናይ ዝተላዕሉ ወገናት ምዃኑ ርዱእ እዩ። እነሆ እኳ እዚ ናይ ትማሊ ዕለት 13-04-2017 ንዋዕላ መንእሰያት ተኸተልቲ ስርዓት ህግዲፍ ኣብ ሆላንድ ከምዘይካየድ ዝገበረ ሰላማዊ ሰልፊ ደምበ ተቓውሞ እዩ። እዚ ንደምበ ተቓውሞ ዓብይ ዓወት ክኸውን እንከሎ ንስርዓት ህግዲፍ ከኣ እቲ ክፈርስ ዘይክእል ዝመስል ዝነበረ እምባ ሃዶሽዶሽ ምባሉ ዓብይ ኪሳራ እዩ። ልክዕ እዩ እቲ ቅድሚ 26 ዓመት ዝነበረ ሃለዋት ደመበ ተቓውሞ ፈኸም እናበለ ኣብ ከምዚ ደረጃ ምብጽሑ ፍረውጽኢት ናይቲ ትማሊ ዝተኻየደ ሰላማዊ ሰልፊ ጥራሕ ዘይኮነስ ናይቲ ካብ ቅድሚ 26 ዓመታት ጀሚሩ ክካየድ ዝጸንሐ ቃልሲ ምዃኑ ዘይከሓድ ሓቂ እዩ።

ነዚ እኩብ ድምር ቃልሲ ውጹዓት ጥሒሱ ወይ ክሒዱ ክኸይድ ዝደሊ ሓይሊ ከኣ ኣብ ዝሃምም መሬት ደው ኢሉ ከምዘሎ ክፈልጥ ይግበኦ። ምኽንያቱ እቲ ቃልሲ ኣንጻር እዚ መላኺ ስርዓት፡ ሎሚ ወይ ትማሊ ዝጀመረ ስለዘይኮነ። ሕጂ እውን ደምበ ተቓውሞ ኩሉ ብሓባር ተላዒሉ ምስ ኩሉ ፍልልያቱ ንሓደ ሃገራዊ ረብሓ ኩሉ ዝብል ራእን ኣምርን ሒዝና ሓባራዊ ስራሓት ኣዕዚዝና ክንቃለስ ከምዘድሊ ግዜን መድረኽን ኩሉ ግዜ ምስ ጠለበና እዩ ሕጂ’ውን ይጠልበና ኣሎ። ኣብ ዲሞክራሲያዊ ኣምርእቲ ዘድምዕ፡ ኣሳታፊ እምበር ኣግላልነት፥ ሓቢርካ እምበር ተነጻጺልካ፡ ተወሃሂድካ እምበር ተነጻጺግካ ኣይኮነን ኢልና ካብ ምልኪ ናብ ድሞክራሲ ንሰጉም።

ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ኣብ ሆላንድ- ኣብ ቃልሲ ንፍትሒ ህዝቢ ኤርትራ፡ ምሳኹምን ኣብ ጎኒኹምን ኣለና።

ሃብሮማትን ጀጋኑን ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ኣብ ሆላንድ ንዝወሰድኩምዎ ተባዕ ተበግሶ ነሞጉስ። ተዓዊትኩም የዐዊትኩምና። ብዙሕ ምሽብሻብን ምድላውን ንዝተገብረሉ መደብ ህግደፍ፡  የውሃና ይብጻሓኩም ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ሆላንድ -  ኣብ ሓጺር ጊዜ ተንቀሳቒሶምን ወዲቦምን ከፍሽልዎ ምኽኣሎም፡ ንቓልሲ ፍትሒ ህዝቢ ኤርትራ፡ ዝልለ እምነ-ኩርናዕ ኣቐሚጡ ኣሎ።

ዓወት፡ ናይ ብዙሓት ናኣሽቱ ጅግነታዊ ፍጻሜታት ውህሉል ውጽኢት`ዩ። በብጊዜኡን ብቐጻልን ኣብ ልዕሊ ዓማጺ ህግደፍ ዝግበር መኸተታት፡ ተኣኪቡን ተደሚሩን፡ ናብ ግብኣተ-መሬቱ ግድን ክነቝቶ`ዩ። ስለዝኾነ፡ ኣብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም እንርከብ ደለይቲ ፍትሒ በብቦታናን ከባቢናን፡ ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ኣብ ሆላንድ ንዘረጋገጽዎ ኣንጸባራቒ ዓወት ናህሪ ወሲኽና፡  ሽቶኡ መሊኡ ክወቅዕ ንያትና ክብ ኣቢልና ምንቅሳቓሳትና ከነሐይል ንጽዋዕ።

ከሓድን ኣጽናትን ተግባራት ህግደፍ- ሰኣን ዓቕሙን ቀልቡን ኣይኮነን ኣብ ልዕሊ ልኡላውነት ህዝቢ ኤርትራ ተደጋጋሚ ሓደጋታት ዘውርድ ዘሎ፣ ብመደብ ዝተዋደደ ስትራተጂ`ዩ።  ስለዝኾነ፡ ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን፡ ጀኦግራፊያዊ ኣቀማምጣና፡ ስም ውዳቤና ወይ ተመኩሮና ይኹን ስፍሓትና ብዘየገድስ፡  ንከሓዲ፡ በታኒን፡ ኣጽናትን ህግደፍ ክንስዕር ስሙር ጻዕሪታት ከነተግብር ዝለዓለ ሃገራዊ ክብርን ሞያን`ዩ።

ህዝብና፡ ሰብኣዊ ክብሩ ብሕጊን ቅዋምን ውሑስ ገይሩ ኣብ ገዛእ ሃገሩ ብሰላምን ራህዋን ክነብር፡ ኩሉ ዓቕምታትና ኣወሃሂድና፡ ህግደፍን ወይጦታቱን ከም ስርዓትን ባህልን ክሰዓሩ- ህዝባዊ ምልዕዓል ኤርትራውያን ንፍትሒ ኣብ ሰሜን ኣሜሪካ ብዕላማን ተግባርን ተጊሁ ክሰርሕ ቅሩብ እዩ።

ምስጋና ንጅግንነት ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ኣብ ሆላንድ!

ምስጋና ንመንግስትን ህዝብን ሆላንድ!

ዓወትን ሓድነትን ስኒትን ህዝቢ ኤርትራ!!                                            

                                                                                                 ሚያዝያ 15 2017