PRESS STATEMENT For IMMEDIATE RELEASE

The SADC Council of NGOs, on behalf of the Regional Solidarity Task Team is alarmed by escalating human rights violations in Eritrea as detailed in the just published report of the UN Commission of Inquiry on Human Rights in Eritrea (COI). The COI was established for a period of one year by the Human Rights Council through its resolution 26/24 of 27 June 2014 on the “situation of human rights in Eritrea”.

In its report the CIO states that:

"...systematic, widespread and gross human rights violations have been and are being committed by the Government of Eritrea and that there is no accountability for them. The enjoyment of rights and freedoms are severely curtailed in an overall context of a total lack of rule of law. ..widespread extrajudicial executions, torture (including sexual torture), national service and forced labour that may constitute crimes against humanity...Faced with a seemingly hopeless situation they feel powerless to change, hundreds of thousands of Eritreans are fleeing their country... In desperation, they resort to deadly escape routes through deserts and neighbouring war-torn countries and across dangerous seas in search of safety. They risk capture, torture and death at the hands of ruthless human traffickers. Toascribe their decision to leave solely  to economic reasons is to ignore the dire situation of human rights in Eritrea and the very real suffering of its people. Eritreans are fleeing severe human rights violations in their country and are in need of international protection. ”

The 10^th Southern African Civil Society Forum (CSF) resolved to highlight and mobilise regional and continental solidarity with the people of Eritrea. The Eritrean Delegation, during the inaugural consultative meeting of the Regional Solidarity Task Team held Johannesburg, South Africa in December 2014 briefed the meeting in detail about the extent and manifestations of the gross human rights violations in Eritrea. Alarmed by the silence of the African Union on the plight and suffering of the Eritreans, the consultative meeting noted the ongoing gross human rights violations perpetrated by the Eritrean government and called on the African governments and African Union to urgently intervene on to the deteriorating political situation in the Horn of African country and adopt appropriate responses. Since then, the political situation in Eritrea is nearing catastrophic proportions, driving thousands of young people out of their country. Thousands of Eritreans are perishing on a daily basis in the Sahara desert and in the Mediterranean Sea as they flee the brutal regime in the country.

It is highly worrying that African leaders and the African Union have not taken any substantial measures to address and respond to the growing humanitarian crisis in the country, which has spilled over to neighbouring countries and beyond. The UNHRC COI has characterised the crisis in Eritrea constituting crimes against humanity, and that it is threating regional and international peace and security.

We once again call on the African Union to put the human rights situation in Eritrea on its agenda for the forthcoming Summit in South Africa. Let us learn from our recent experiences in Rwanda, Republic of Congo, Democratic Republic of Congo, Somalia and recently Mali and Burundi where violence and human rights abuses led to crises of unimaginable proportions.

African lives indeed matter!!

----------------------------------------------- end

Issued on the 10^th of June 2015,

Gaborone, Botswana

For more information contact:

Mr. Boichoko Ditlhake, Executive Director Email:This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

^[1]The Regional Solidarity Task Team is composed of representatives from regional CS apex organization, namely the Southern Africa Trade Union Co-ordination Council (SATUCC), Fellowship of Christian Councils in Southern Africa (FOCCISA), the Media Institute of Southern Africa (MISA) and Southern African Development Community - Council of NGOs (SADC- CNGOs). The Task Team was established by the resolution of the 10th Southern African Civil Society Forum (CSF) convened between 27th and 31st July 2014, Harare, Zimbabwe.

^[2]http://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=16054&LangID=E

አብ ካልአይ ክፋል ጹሑፈይ ሓቢረዮ ከምዝነበርኩ መሰረታውያን ዕንቅፋታት አብ ጉዕዞ ንሓርነት ቀጺለ ኣሕጽር አቢለ ከቕርብ ክፍትን።

1. ቃልሲ ዝጠልቦ ተመጣጣኒ ፍልጠትን ንቕሓት ዘይምህላዉ

         ንምንታይ ቃልሲ ኣድለየ ዝብል መሰረታዊ ሕቶ ከይመለስካ አካል ናይ ቃልስን ተቓላሳይን ክትከውን ፈጺሙ አይከአልን። ነዚ ሕቶ’ዚ ንምምላስ’ዩ እምበአር ሓደ ውልቀ ሰብ ተቓላሳይ ቅድሚ ሙዃኑ እኹል አፍልጦን ንቕሓትን ናይቲ ቃልሲ ክህልዎ ዝግባእ። ንቕሓትን አፍልጦን ናይቲ ተጸንቢርዎ ዘሎ ጉዕዞ ዘይፈልጥ ተቓላሳይ፤ ውዒሉ ሓዲሩ ካብ እቶቱ ንላዕሊ ዘርዕኡ ወይ ጉድአቱ ይበዝሕ። ደቂ ሰባት አብቲ ዝሳተፍዎ ቃልሲ ዕምቆት ኣፍልጥኦም ክፈላለ ንቡር ኮይኑ አብቲ መሰረታዊ ሕመረት ቃልሲ ግና ሚዛናውን መሰረታውን መረዳእታ ክህልዎም አገዳሲ እዩ።

         እዚ አብ ቅድሜና ዘሎ ቃልሲ ነቲ ህዝቢ ኤርትራ ንዓመታት ተቓሊሱ ዘረጋገጾ ናጽነት ሙሉእ ንምግባሩን ሓርነት ህዝቢ ንምርግጋጽን ዝግበር ቃልሲ እዩ። እዚ ሓርነት እዚ ሕቶ ነፍሲ ወከፍ ኤርትራዊ ዜጋ ዝምልስ ስለዝኾነ ካልእ ጓል መንገዲ ዘድልዮ አይኮነን። የግዳስ ሰባት ብዝጥዕሞም መንገድን ውዳቤን ንኽቃለሱ ዘፍቅድን ዝኽልክልን አካል ወይ ባእታ ስጋብ ዘይሃለወ ዝመስሎም ናይ ምግባር ምሉእ መሰል አለዎም። እቲ ዝገብርዎ ውዳቤ ኮነ ቃልሲ ግና ንህዝብን ሃገርን ዝሃስይን ዘዕንውን ክኸውን አይግባእን። ሰባት ናብ ቃልሲ ብዝተፈላለዩ ስሚዒታትን ብዘይቡቑዕ መረዳእታን ክጽንበሩ ከምዝኽእሉ ተረዲኡና ንቕሓቶምን አፍልጦኦምን ዘበርኽሉ ባይታ ክንፈጥረሎም ቃልሲ የገድደና።

          ካብዚ ተበጊስና ኩነታት ንቕሓትን ፍልጠትን ደምበ ደለይቲ ለውጢ ኤርትራውያን አብ ከመይ ኩነታት አሎ ክንግምግም አገዳሲ ይኸውን። ህዝብና አብ ፍትሕን ዲሞክራስን ዓሙቕ አፍልጦ የብሉን እንድሕር ተባሂሉ፤ ነቲ ዘሎ ሕጽረት ንምፍዋሱ ክንሰርሕን ክንጽዕርን እምበር ነቲ ዝተዋህበ ርእይቶ ከም ንህዝቢ ምንእአስ ጌርካ ክውሰድ የብሉን። አብ ፖለቲካ ትንታኔታት ክወሃብ እንከሎ ነቲ ዝተዋህበ ትንታኔ ግምገማ ክትገብረሉ ሓጋዚ ኮይኑ፤ አክንዲ ርእይቶኻ ምፍሳስ ግና ነቲ ዝተዋህበ ትንታኔ ክትቶዃኽቦን ዘይተባህለ ትርጉም ሂብካ ኣብ ሰባት ቅርሕንቲ ምጽሕታርን ክኹነን አለዎ። ቃልሲ ብንቕሓትን እኹል አፍልጦ ዘይብሎም፤ ብስሚዒት ተደሪኾም ዝተጸምበሩ ሰባት ክዕብለል እንከሎ ማእዝኑ ብቐሊሉ የጥፍእ ወይ’ውን መፍቶ ናይቶም ርእሰ ምትአምማን ዘይብሎም ብዘይ ብቕዓትን ክእለትን ስሚዒት ሰባት እንዳመዝመዙ ናብ ቅድሚት ዝወጣወጡ ተበለጽቲ ይኸውን።

           ደምበ ደለይቲ ለውጢ ንቕሓትን ፍልጠትን አለዎ ኢልካ አፍካ መሊእካ ክትዛረብ አዝዩ ከቢድ እዩ። እቶም ብሰንኪ መወዳእታ አልቦ ሃገራዊ ጊልያነት ስርዓት ህግደፍ ሃገር ራሕሪሖም ናብ ስደት ዝወጹ እሞ አካል ናይዚ ቃልሲ ኮይኖም ዘለው መንእሰያት አብ ልዕሊ ስርዓት ህግደፍ ኩቱር ጽልኢ እዩ ዘለዎም እምበር፤ ንምንታይ እዮም ዝቃለሱ ዘለው ኩላቶም ብርግጽ ይፈልጥዎ እዮም ክትብል አዝዩ አጸጋሚ እዩ። እዚ ክኸውን ዝኸአለ ድማ እዞም መንእሰያት አብ ውትህድርናን ድፈዓትን ንነዊሕ እዋን ብዘይ ዕድል ትምህርትን ንቕሓትን ጅሆ ተታሒዞም ስለ ዝጸንሑ እዩ። ናይዚ ሓደ አብነት ንምጥቃስ ገለ ማሕበራት ክብገሳ ከለዋ ሚዛናዊ ገምጋም ከይወሰዱ አብ ናይ ቋሕ ሰም ሰዓታት ይዓስልወን፤ ብተመሳሳሊ ገለ ጸገማት ምስ ዘጋጥም እውን ከምኡ አብ ሰዓታት ረጥሪጦመን ክዕዘሩ ይረአዩ። ካልእ አብነት ንምጥቃስ እኹል ንቕሓትን ፍልጠትን እንተዝህሉ ኔሩ እዚ ደምበ’ዚ ገዚፍ ጸላኢ አቐሚጡ አብ ሓድሕዳዊ ግርጭት አይምተጸምደን። ዝኮነ ይኹን ሽግራት ምስ ዝኽሰቱ ብዓንዲ ሕግን ራእይ ማሕበርን ተወኪስካ ሽግራትካ ክትፈትሕ ምስተኻእለ። በንጻሩ ደምበ ደለይቲ ለውጢ ንአፈታትሓ ግርጭት ምንም ቦታ ዘይህብ ብንቕሓት ዘይኮነስ ብስሚዒታዊ አካይዳ ዝተዓብለለ ደምበ እዩ። ካብ መራሕቲ ውድባት ኮነ ማሕበራት ብዛዕባ ካልእ ሓፈሻዊ ፖለቲካዊ ፍልጠት ይትረፍ ብዛዕባ ዓንዲ ሕጊ ማሕበሮም ኮነ ብዛዕባ እቲ ናብ ዓወት ከብጽሖም ዘርቀቕዎ ራእይ ማሕበር ብዕምቆት ዝፈልጡ እቶም አዝዮም ውሑዳት መራሕቲ እዮም።

           ካብ ከምዚ ዓይነት መሪሕነት እንታይ ዓይነት አባላት ክህልው ኢልካ ምግማቱ አየጸግምን። መብዛሕትኦም ካብቶም ንልዕሊ ርብዒ ዘመን አንጻር ውልቀ ምልኪ ዝተቓለሱ ገዳይም ሓርበኛታት ነቲ ቃልሲ ዋላ’ኳ ስኖም ነኺሶም ይቕጽልዎ እንተሃለው፤ ነቲ ዝቃለሱሉ ዘለው ፍትሕን ዲሞክራስን መሰረታውያን ሞቖምያታቱ አኾምሲዖም ዝወሓጥዎ እዮም ኢልካ ክትዛረብ ዝከአል አይኮነን። ደንበ ደለይቲ ለውጢ ብንቕሓትን ፍልጠትን ስለዘይዓበየ እዩ ድማ ቁጽሪ ሰባት ዋላ እንተወሰኸ ኣድማዒ ክኸውን ፈጺሙ ዘይከአለ። ደምበ ደለይቲ ለውጢ ከምቲ ቀዳሞት ዝበልዎ “ዘይተማህረ ነየድሕን፡ ዘይተወቕረ ነየጥሕን” ውጽኢት ክርከቦ እንተኾይኑ ክነቅሕን ክውቀርን ዘለዎ፤ እንተዘየሎ ደምበ ደለይቲ ፍትሕን ደሞክራስን ምዃኑ ተሪፉ ደምበ ተጻረፍትን ተቛዮቕትን ኮይኑ ብሕጂ’ውን ንዓመታት ክቕጽል እዩ። ከምቲ አባላት ኤምዲሰመ (EMDHR) ብድሆ አንጻር አተሓሳስባና ኢሎም ጀሚሮሞ ዝነበሩ፤ ሕጂ’ውን ብዘይ ወዓል ሕደር ደምበ ደለይቲ ለውጢ አብ አተሓሳስብኡ ኮነ አካይድኡ ዳግመ ግምት ክገብርን ነዚ ዘሎ ትሑት ደረጃ ንቕሓትን አፍልጦን ፍትሕን ዲሞክራስን ብጹዑቕ ፖለቲካዊ አስተምህሮን ስልጠናን ክስዕሮ አለዎ። ሰባት ከየንቃሕካን ናይ ቃልሲ አፍልጥኦም ከየማዕበልካን እትሃንጾ ቃልሲ ከም አብ ሑጻ ዝተሃንጸ ገዛ ምዃኑ ካብ ተሞክሮና ክንመሃር ይግባእ።                

2. ሕጽረት ለባማት ዓበይቲ ዓድን ብቕዓት ዘለዎም መራሕትን

         ሰብ ዝቃለስ ነቲ ግጉይ ስርዓተ ምሕደራ ክቕይር፡ ልዕልና ሕጊ ከንግስን ብኡኡ አቢሉ መነባብሮ ሓፋሽ ህዝቢ ንክቕይርን ከመሓይሽን እዩ። ነዚ ቅዱስ ዕላማ አብ ሸትኡ ንምብጻሕ እቲ ቀዳማይ ስጉምቲ ነብስኻ አንጺህካ ውልቃዊ ዝና ኮነ ሕልምታት ንጎድኒ ገዲፍካ ውፉይ ቅድሚ ነብሱ ንሕብረተሰቡ ዝሰርዕ ናይ ለውጢ ሃዋርያት ክትከውን ይግባእ። አንጻር ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ንዓሰርተታት ዓመታት ቃልሲ ዘካየዱ ኤርትራውያን ዋላ’ኳ በቲ ስርዓት ኩሉ መዳያዊ ናይ ምንጻልን ምግላልን ውዲታትን ሽርሕታትን ከምዝተኻየደሎም ኩልና ንፈልጦ እንተኾነ፤ ነዚ ኩሉ ተንኮላት ህግደፍ ብብልሕን ብቕዓትን በዲሆም አብ ከባቢኦም ከም መራሕቲ ኤርትራዊ ናይ ዲሞክራስያዊ ራእይ ወይ ከም ዓበይቲ ዓዲ ክኾኑ ዝበቕዑ አለውና ክትብል አዝዩ አጸጋሚ እዩ።

           ንምንታይ ዝብል ሕቶ ምስ ዝቐርብ፤ መብዛሕትኦም እዞም ተቓለስቲ ጊዜኦም ንሕብረተሰቦም ኣብ ምንቃሕን ምልዋጥን ወይ’ውን አገልገልቲ ኤርትራዊ ፍቕርን ሓድነትን ኮይኖም ዘይኮነስ፤ አብ ነንሓድሕዶም ክወዳደሩን ክተሃላለኹን እዮም ጊዜኦም አዕሪቦሞ። ንአብነት ምጥቃስ አብ ፈለማ አብ ምሕዝነት ቀጺሉ አብ ኪዳን (ኤዲኪ) ዲሒሩ አብ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ዝነበረ ፖለቲካዊ ፍሕፋሔ አዝዩ አህላኽን ዓቕሚ ተቓለስቲ ዘዳኸመ ክንሱ፤ በቲ ኣብዝሓ ህዝቢ ኤርትራ ምንም ተፈላጥነት ዘይብሉ ምንባሩ ክጥቀስ ይከአል። እዚ አብ ከምዚ ዓይነት ምትእኽኻባት ዝጠፍእ ፍልጠትን ጉልበትን ብቐጥታ አብ ሕብረተሰብና ተዋፊሩ እንተዝነብር ሓያል ጽልዋ ክፈጥር ተኽእሎ ምስ ሃለዎ። ብመንጽሩ አብ ከምዚ ዓይነት ፖለቲካዊ ባይታ ንነዊሕ ዓመታት ዝተዋስኤ ተቓላሳይ ህይወቱ ኮነ ተሞክርኡ አብ ምትህልላኽን ምውድዳርን እምበር፤ አብ ከባቢኡ ይትረፍ አብቲ ዝዋስአሉ ደምበ’ውን ከም ዓብይ ዓዲ ወይ አብነታዊ ዜጋ ክኸውን ዘለዎ ዕድል አዝዩ ጸቢብ እዩ። ሳዕቤን ናይዚ ከይኮነ አይተርፍን ነዞም ገዳይም ተቓለስቲ እግሪ እግሮም ሲዒቡ ዝቃለስ ዘሎ ወለዶ’ውን ነቲ ቅርሕንቲ፡ አጉል ረብሓ ዘይርከቦ ናይ በለጽኩኻባ በለጽካኒባ ውድድር ወሪሱ አብ ዕንክሊል ሓሸውየ አትዩ ዝርከብ። አብ መንጎ እቲ አብ ዋሽንግቶን ዲሲ ዝተመስረት ስምረት ኤርትራውያን መንእሰያት ንለውጥን(EYSC) ድሒሩ ዝተመስረተ ስምረት ኤርትራውያን መንእሰያት ንድሕነት ሃገርን (EYSNS) ዝተፈጥረ “ራዛ ናይ አብኡ ሓዛ” ዝዓይነቱ ዘይምቅዳው ካብቶም ቀዳሞት ዝፍለይ አይኮነን።  

           ሓያል መራሒ ውጽኢት ናይ ሓያል ሕብረተሰብ ክኸውን እንከሎ በንጻሩ ድኹም መራሒ’ውን ውጺኢት ናይ ድኹም ህብረተሰብ እዩ ዝብል ሙጉት ኣብ ቦትኡ እንዳሃለወ፤ እዚ ዝከይድ ዘሎ ሓርነታዊ ቃልሲ ሉሉያት መራሕቲ ክፈጥር ፈጺሙ አይከአለን። ብሓጺሩ መራሒ ማለት ካብ ሕማቓት እቲ ዝሓሸ ሰብ ወይ’ውን ካብ ንፉዓት ድማ እቲ ዝበርትዔ ሰብ ማለት እዩ። ካብዚ ተበጊስካ ይሕመቕ ይጸብቕ መራሒ ክህልወካ ናይ ግድን እዩ። የግዳስ ከምቲ ኩልና ንዕዘቦ ዘለና መራሕቲ ውድባትን ማህበራትን እምበር መራሕቲ ቃልሲ ክንፈጥር አይበቓዕናን። ብግስ ንዝበለ ናይ ምምራሕ ዓቕሚ ንዘለዎ ሰብ ኩርሲ ኢሰያስ ወሰዳ ኢልና ንጭነቕ። አብዚ ቃልሲ እቲ ቀንዲ ጸገም ውዒልና ሓዲርና እኮ መራሒ ብመራሒ ተተኪኡ ብሰብ ክንመሓደር ምዃንና ዝረሳዕናዮ እንታይ ደአ አብ ጃፓን ዝተሰርሓ ሮቦት ንኽመርሓና ንጽበይ ዘለና ኢና ንመስል። መን ደአ ይብሉዎ እዚ? አስላማይ ከመይ ጌሩ ይመርሓና? ኣበይ እዩኸ ዓዱ? ካባና ዲዩ ዋላስ አይፋሉ? እንዳበልካ ከመይ ተዳኽሞ እምበር ከመይ ካብ ዝነበሮ ናብ ዝሓሸ መራሒ ትቕይሮ ዝብል ባህሊ ፈጺሙ አይጸንሓናን። እዚ ድማ ሳዕቤን ናይቲ መርዛም ጠንቂ ክቱር ህርፋን በትረስልጣን ክትጭብጥ ምድላይ እዩ።

           ንክትመርሕ ምምናይ ወይ ምድላይ ምንም ነውሪ የብሉን፤ ሃገር ንኩሉ ወዲ ሃገር ሃይማኖቱ፡ ብሄሩ ኮነ አውራጅኡ ብዘየገድስ ብማዕረ ስለእትብጽሖ። እቲ ጸገም ግና ንክትመርሕ ዘኽእለካ ብቕዓትከ አለካ ዲዩ? ዋላስ ከምዛ ንርእያ ዘለና ብዘይ ብቕዓት ብዘይ አኻእሎ፤ አብ ቃልሲ ተራእዮም ዘይፈልጡ ዞባዊ ሰራዊት ክሳድ ሓዝ ብታሕቲ ታሕቲ ወዲብካ መጺኻ ብሰበብ ዲሞክራስያዊ ምርጫ ማሕበራትን ውድባትን ምጭዋይ እዩ። ዕድመ ንህግደፍ ህዝብና ሎሚ ነቒሑ’ዩ ከምኡ ዝዓይነቱ ናይ ምርጫ ድራማ ከእንግድ ሸውሃት የብሉን። ካብኡ ብዘይፍለ እቶም ብቕዓቶም ከየመስከሩ ብሑጓ ቃልሲ ሓፋሽ ንክመርሑ ሓያል ጎስጓስ ዝተገብረሎም ሰባት እውን ከምቲ ዝድለ አይሰጎሙን። ቀደሙ አባ ጓይላ ወይ አቦ ዳስ እምበር መራሒ ህዝባዊ ቃልሲ ብኸምኡ ክትፈጥር ዘይከአል። እኩብ ድምር ናይዚ አብ ላዕሊ ዝጠቐስኩዎ ሕጽረት መሪሕነትን ተመራሕነትን ድማ ቃልስና አይንላዕሊ አይንታሕቲ ሰንፈላል ኮይኑ ንረኽቦ።

           እምበአርከስ ብሰንኪ ክስምዑ ንጌጋ ብትብዓት ክእርሙ ንዝተጋገየ ክገንሑን፤ ካብ ተሞክርኦም ተበጊሶም ማዕዳን ምኽርን ክልግሱን ግርጭታት ክፈትሑን ዝኽእሉ ዓበይቲ ዓዲ ዘይምህላዎም እዚ ቃልሲ ንቕድሚት ፊሒት ክብል አይከአለን። እቲ አዝዩ ዘሕዝን እዞም ገዳይም ሓርበኛታት፤ እዚ ሓድሽ ወለዶ በቲ ንሶም ዝሓለፍዎ ክሓልፍ እንዳረአዩ አክንዲ ፍታሕ ከናድዩ ዝጽዕቱ፤ ንህዝባዊ ቃልሲ ብዓይኒ ውድቦምን አብ ሰማይ ዘሎ መጻኢ ፖለቲካዊ ስልጣንን ስለ ዝጥምትዎ መዳመቕትን አቦ ጓይላ ፍልልያትን ክኾኑ ክትርእዮም አዝዩ የሕዝን። ብዛዕባ ሕጽረት መራሕትን ዘይምህላው ዓበይቲ ዓድን ብዙሕ ክበሃል ይከአል’ኳ እንተኾነ ንምሕጻሩ ዝአክል ናብቲ ካልእ ዕንቅፋት ጉዕዞ ቃልሲ ክኸይድ። (ይቕጽል)

ሰሎሙን ገብረእየሱስ

ኦክላንድ - ካሊፎርንያ

ርእሰ-ዓንቀጽ ሰደህኤ

ቅድሚ ሓደ ዓመት ኣብ ውድብ ሕቡራት መንግስታት ብኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ጉዳይ ኤርትራ ከጻሪ ዝቖመ ኮሚሽን ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ጸብጻቡ ኣቕሪቡ። እዚ ሰለስተ ዝኣባላቱ፡ ኮሚሽን ናብ ኤርትራ ምእታው ስለ ዝተኸልከለ፡ ካብ ኤርትራ ወጻኢ ካብ ዝርከቡ እሞ ናይቲ ኣብ ኤርትራ ዝፍጸም ግፍዕታት ግዳያት ዝነበሩ 550 ኤርትራውያን ኣዘራሪቡን ዝቐረብሉ 160 ናይ ጽሑፍ ምስክርነትን መሰረት ብምግባርን ናብ 8 ሃገራት ብምጋሽን ዘካየዶ መጽናዕቲ እዩ ኣውጺኡ። እቲ ብዕምቆት ኣስታት 500 ገጽ ብዘለዎ ስፍሓት ቀሪቡ ዘሎ መጽናዕቲ ተጠርኒፉን ክኢላዊ መልክዕ ሒዙ ምውጽኡን ተዘይኮይኑ ንዓና ነቶም ኣንጻርቲ ናይዚ ኩሉ ኣበሳ ተሓታቲ ዝኾነ ጉጅለ ህግደፍ ንቃለስ ዘለናን ነቲ ናይቲ በደላት ግዳይ ዝኸውን ዘሎ ህዝብናን ሓድሽ ኣይኮነን።

ናይዚ መጽናዕቲ ብኸምዚ መልክዕ ምውጽእ በቲ ሓደ ወገን ነቲ እቲ ጉጅለ ምስምሳት ብምምሃዝ ገበኑ ክሓብእ ዘካይዶ ዝነበረን ዘሎን ፈተነታት ዘምክንን ዘቃልዕን ክኸውን እንከሎ፡ በቲ ካልእ ወገን ድማ ነቲ ንሕና ንገበናት እቲ ጉጅለ ኣብ ቅድሚ ሕብረተሰብ ዓለም ኣቃሊዕና ለውጢ ንምምጻእ ደገፍ ደለይቲ ፍትሕን ራህዋን ከይፍለየና እንካይዶ ቃልስን ምሕጽንታን ዝድግፍ ከም ዝኸውን ጥርጥር የብሉን። እቶም ደጋጊምና “ቅትለት፡ ምስዋር፡ ደረት ዘየብሉ ማእሰርቲ፡ ምስቓይ፡ ሕማቕ ኩነታት ማእሰርቲ፡ ምንፋግ መሰል ሓሳብካ ምግላጽ፡ ምውዳብን ምእማንን፡ ምግዳብ መሰል ምንቅስቓስን ግዱድ ዕስክርናን ምዕማጽ ደቂ ኣንስትዮን …” እንዳበልና ወርትግ እንገልጾም ናይቲ ጉጅለ ግናይ መርኣያ ዘጉልሑ ተግባራት ኣብቲ ጸብጻብ ተዘርዚሮም ኣለዉ። ካብዚ ሓሊፉ ነቲ ኢሳይያስ ገበኑ ሓቢኡ “ኤርትራውያን ዝስደዱን ኣብ ባሕርን ምድረበዳን ዝሃልቁ ዘለዉን ኣብ ሃገሮም ፖለቲካዊ ኮነ ሰብኣዊ ብደላት ስለ ዘጋጠሞም ዘይኮነስ ዝሓሸ ቁጠባዊ መነባብሮ ሰለ ዝደለዩ እዮም” ክብሎ ዝጸንሐ ውስልትና እውን በዚ መጽናዕቲ ተቓሊዑ እዩ። ኮታ እዚ መጽናዕቲ ነቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ሕማቕ ሃለዋት ንምግላጽ ክንጥቀመሉ ዝጸናሕና ቅጽላት ብዝውክል መልክዑ፡ “ኤርትራ ኣብ ጽላል ሕጊ ዘይኮነስ ኣብ ስግኣት እትነብር ሃገር” ብዝብል መሳጢ ሓረግ ገሊጽዎ ኣሎ። እዚ ጸብጻብ ነቶም ንኢሳይያስ ኮሓሒሎምን ጅቡኡ መሊኦምን ሰብ ከምስልዎ ዝደልዩ ወገናት እውን ደንጉዩ ዝመጸ ግና ኣፎም ዘትሕዝ መልእኽቲ’ዩ።

ህግደፍ እቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝፍጽሞ ተግባራ ብወዝቢ ዝካየድን ውልቀሰባት ዝሕተትሉን ዘይኮነስ ውዱብ፡ ረቂቕ ስልቲ ዝወጸሉን ቀጻልን ተግባራቱ ምዃኑ ንምብራህ ከዓ እዚ ጸብጻብ ቀንዲ ተሓተቲ መንግስታዊ ኣካላት ናይቲ ጉጅለ     “ ሓይልታት ምክልኻል፡ ሃገራዊ ጸጥታ፡ ሓይሊ ፖሊስ፡ ሚኒስትሪ ዜና፡ ሚኒስትሪ ፍትሒ፡ ኣብያተ-ጽሕፈት ህግደፍን ፕረሲደንትን” ተባሂሎም ኣብዚ መጽናዕቲ ተዘርዚሮም ኣለዉ። እዚ ድማ እቲ ጉጅለ ምሉእ ብምሉእ መለሳ ዘየብሉ ጸረ-ህዝቢ ምዃኑ መሊሱ ዘብርህ እዩ። እዚ ክበሃል እንከሎ ግና መብዛሕትኦም ኣብ ትሕቲ እዘን ገበነኛ ትካላት ዘለዉ ኤርትራውያን ንጹሃት እዮም ጥራይ ዘይኮነስ ንገዛእ ርእሶም ግዳያት ምዃኖም’ውን ክርሳዕ የብሉን። ነቶም ተገዲዶም ብረት ዓጢቖም ንኤርትራን ህዝባን ኣብ ዘየርብሕ ውግኣትን ጁባ ኣዘዝቲ ኣብ ዘህጥር ባርነትን ክጥበሱ ዝጸንሑን ዘለዉን መንእሰያት ከም ኣብነት ብምውሳድ።

ገበናት ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ምቅላዕን ብሕብረሰብ ዓለም ከም ዝትፋእ ንምግባሩን፡ ናይዚ ጸብጻብ ምውጻእ ሓደ ስጉምቲ ንቕድሚት እዩ። እቲ ዝበርተዐ ዕማም ግና ነዚ ጸብጻብ ናብ ግብራዊ ዓቕሚ ቀይርካ ከም ዘድምዕ ናይ ምግባሩ ኣብ ቅድሜና ተገቲሩ ዝጽበየና ዘሎ ቃልሲ እዩ። ነዚ ንምትግባር ኣብ ዝጽበየና ዘሎ ቃልሲ እቶም ሰብ ጉዳይ ብዙሓት’ኳ እንተኾኑ እቶም ቀንዲ ሰብ እጃም ግና ውዳበናን ኣተሃላልዋናን ብዘየገድስ ንሕና ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ፡ ሰላምን ልምዓት ኢና። እዚ ከዓ መሪሕ ግደ ህዝብና ብምብራኽ ጥራይ ዝዕወት ቃልሲ እዩ። ሕብረተሰብ ዓለም እውን ጀማሪት ጥራይ ዘይኮነትስ ኣብቲ ብመንገዳ ዘጽነዓቶ እሞ ድማ ንሕና በቲ ውሱን ድምጽና ከነቃለሖ ዝጸናሕና ሓሳብ ተመርኲሳ፡ ኣብ ልዕሊ ጉጅለ ህግደፍ ቀጻዒ ስጉምቲ ክትወስድ ትጽቢት ይግበረላ። ናይቲ መጽናዕቲ ከካይድ ዝጸነሐ ኮሚሽን ኣደመንበር መፈጸምታ ናይቲ መጽናዕቲ ኣመልኪተን “ኣብ ኤርትራ ነቲ ተፈጢሩ ዘሎ በኩራት ፍትሒ ኣወጊድካ፡ ፍትሒ ንምንጋስ ሕብረተሰብ ዓለም ተወፋይነቱ ዳግማይ ከሕድስ ንጽውዕ” ዝበለኦ ድማ ነዚ ዘመላኽት እዩ። እቲ “ማዕቀብ ኣይነፍሕ ኣይቀርጽ” ክብል ዝጸነሐ ጉጅለን ሰዓብቱን ከዓ ኣብቲ ዘሕምሞ ግና ኣብ ልዕሊ ሓፈሻዊ ህይወት ህዝብና ማህሰይቲ ዘየስዕብ ኣካሉ ክቕንጠው ይግበኦ።

ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ካብቲ ኣብ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮኡ ንዲፕሎማሲያዊ ቃልሲ ኣብ ዘርኢ ክፋል፡ “ዓለም እቲ ንህዝብና ዝወርዶ ዘሎ ግፍዕታት ክትፈልጥን ህዝቢ ኤርትራ ዘካይዶ ዘሎ ደሞክራሲያዊ ቃልሲ ክድግፍን ከይተሓለልና ክንሰርሕ ኢና” ብዝብል ኣስፊርዎ ካብ ዘሎ መትከል ነቒሉ ቃልሱ ኣብዚ መዳይ ክቕጽሎ እዩ። ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ቅድሚ ሕጂ እውን ምስዚ ድሕሪ ናይ ሓደ ዓመት ጉዕዞ ጸብጻቡ ዘቕርብ ዘሎ ኮሚሽን ኣብ ምትሕብባርን ካለኦት ዞባውን ዓለምለኻውን መድረኻት እንዳተጠቐመን ነናብ ዝምልከቶም መዘክራት እንዳቕረበን ከካይዶ ዝጸንሓ ንህግደፍ ናይ ምቅላዕ ቃልሲ ኣብ መጻኢ እውን ክሳብ ዓወት ክደፍኣሉ ናይ ግድን እዩ።

ብህዝባዊተሳትፎዝዕወትፍትሓዊ  ቃልስና  ብሓድነትና  ይዓኩዅ!

9 ሰነ 2015