June 30, 2019 8:39 am

The nine-page proposal provides to form a sovereign council composed of 15 members. Seven to be designated by the TMC and seven others by the opposition Forces for Freedom and Change (FFC).

The sides have to agree on an additional civilian member to ensure the principle of civilian majority in the council.

The Transitional government will be formed of technocrats selected by a prime minister who is designated by the FFC. The premier will select his ministers in consultation with the opposition, except for the defence and interior ministers who will be designated by the TMC.

The draft agreement says the parties once they endorsed the proposal they will engage in talks on the outstanding issues particularly the composition of the transitional legislative council.

In a short statement released by its spokesperson Shams al-Din Kabbashi, the TMC declared its acceptance of the joint proposal, after studying it for two days.

“A number of observations emerged, but in general, it is considered a viable proposal to negotiate a final agreement leading to the formation of transitional government institutions,” he said.

“The Military Council sincerely looks forward to the immediate start of a serious and sincere negotiation that ends with a national consensus,” he further added.

The FFC had accepted the Ethiopian proposal which was similar to this with the difference that 67% of the legislative council members will be appointed by the opposition groups.

After accepting to concede the majority at the Sovereign Council to the opposition forces, the military council said it would not accept that the FFC control the parliament and want to renegotiate its percentage of 33%.

The coalition of the opposition forces did not yet issue a joint statement on the joint proposal as many of its factions refuse to make further concessions to the military council.

However, the National Umma Party (NUP) of Sadiq al-Mahdi has issued a statement welcoming the joint proposal and vowed to work with its allies to adopt a common position.

“We appeal to Abdel Aziz al-Hilu, leader of the SPLM-North, and Abdel-Wahid Mohamed al-Nur, head of the Sudan Liberation Movement, to respond to this initiative,” further said the statement.

Regarding the reservations made by some opposition groups towards the joint proposal, the NUP said it should be settled by the internal initiatives of the Sudanese mediators.

“We will make specific proposals to help fill those gaps,” further stressed the statement.

The opposition party, also, called on its partisans and supporters to take part in the first big demonstration the FFC plan to organize on 30 June.

source: Agencies

Source=http://smc.sd/en/military-council-accepts-au-ethiopian-proposal-to-settle-sudans-crisis/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=military-council-accepts-au-ethiopian-proposal-to-settle-sudans-crisis

ኣቶ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብዙሕ ዘይቅዱስ ባህርያት ከም ዘለዎ ንሕና ንርዳእ ዝያዳ ከኣ ናይ ቀረባ ፈለጥቱ ይፈልጥዎ። ኣዝዩ ቀናእ፡ ኣዝዩ ፈራሕን ተጠራጣርን ምዃኑ ብግብሪ ዘርኣየ እዩ። ካብኡ ዝሓሸ ዓቕሚ ናይ ዘለዎ ኣካል ሓሳብ ዝጸውር እንግደዓ የብሉን። እዚ ኩሉ ካብ ናይ ቃልሲ እግሪ ተኽሉ ዝፈልጥዎ ኣካላት ዝህብዎ ምስክርነት እዩ። እቲ ብናይ ብዙሓት ንጹሃት ደም ክሕጸብን ፈቐዳኡ ሓዊ ክኣጉድን ዘገደዶ ከኣ እዚ  ዝተጠቐሰ ዘይዕጉስን ርቡጽን ባህርያቱ እዩ።

ዝያዳ ኩሉ ድማ መሕደሲ እዩ። እዚ ካብ እግረተኽሉ ጀሚሩ ክሰርሓሉ ዝጸንሐ እዩ። ካብ  ሱዳን ጀሚርካ ክሳብ  ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ፡ ደሓር ከኣ ምስቲ ኢህወደግ ዝመርሖ መንግስቲ ኢትዮጵያ ከርእዮ ካብ ዝጸንሐ ናይ በለጽን ሕዝግድፍን ክምስምስ ምርዳእ ዝከኣል እዩ። ናይ ኩሉ ናይ ክሳብ ሕጂ ዝምድናኡ መዛዘሚ ግና ዝመንጠልካ መንጢልካ ህድማን ምግዳዕን እዩ።

ቅድሚ ሓደ ዓመት ምስቲ ብዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ዓሊ ዝምራሕ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዘርእዮ ዝነበረ ወዛሕዛሕ ዓለም ዘገረመ ነይሩ። ብዙሓት ኣብዚ ዝምድና ገንዘቦምን ሓሳቦምን ዘውፈሩ ኣካላት ከኣ ገለን ንኢሳይያስ ስለ ዘይፈለጥዎ፡ ገለን ድማ ዋላ እንተፈላጥዎ ኮንደኾን እቲ ጥመትን በለጽን በልይሉ ይኸውን ብዝብል እቲ ናይ ወዲ ኣፎም/ኢሱ  ብኣጸዋውዓ መራሒ ኢትዮጵያ ሓድሽ ዕርክነት ሓቂ መሲልዎም፡ ነቲ ብደም ንጹሃት ዝሃጠረን መሰል ህዝቢ ዝጨወየን ሕሉፍ ሓሊፉ ንመስዋእቲ ጀጋኑ ብ “ኣይከሰርናን” ዘነኣእስ፡  ኢሳይያስ ክሳብ “ናይ ሰላም መርኣያ” መዳልያ ምሃብ ዝበጽሑ ወገናት ነይሮም። እዞም ከምዚ ዓይነት ስጉምቲ ዝወሰዱ ብዛዕባ ልኡኾም ኢሳይያስ እምበር፡ ብዛዕባ ኤርትራን ህዝባን ዋላ ሓንቲ ዘይፈልጡ ወይ ዘይግደሱ ወገናት ዝወሰድዎ ስጉምቲ ውጹእ ጌጋ’ኳ እንተኾነ፡ ቅድሚ ረብሓ ህዝቢ ኤርትራ ረብሓኦም ከቐድሙ ባህርያዊ ስለ ዝኾነ፡ ኣይፍረዶምን እዩ።  ካብ ተመኩረኦም ኣብ ክንዲ ምምሃር እንተደጋጊመሞ ግና ፈተውቲ ዲክታቶር ጸላእቲ ህዝቢ ኤርትራ ምዃኖም ክዝንግዑ ኣይግበኦምን። እዚ ጥራይ ዘይኮነ ጽባሕ መሬት ምስ ወገሐ ዝኸፍልዎ ዕዳ ከም ዝህልዎም  ክዝንግዑ ኣይግበኦምን።

ንኢሳይያስ ኣብዚ ዘለዎ ከቐጽልዎን ካብ ታሪኻዊ ተሓታትነት ከድሕንዎ ዝደልዩ፡ ሎሚ ግና መመሊሶም ዝዳኸሙ ዘለዉ ኤርትራዊ ወገናት፡ ንናይ  ውሱናት መንገድታት ምጽጋንን ውሱናት ከም ዕዲ ሃሎ ዝኣመሰላ፡ ናብ ህዝባዊ ተጠቃምነት ዘይተቐየራ ሓጽብታት ምስራሕን ኣጸጊዖም ከም “ኩሉ ዝከኣሎ ፍቱን” መራሒ ከቕርብዎ ዝደናደኑ የጋጥሙ እዮም። እዚ እቲ ስርዓት ካብ  ዝዝርግሖ መኸወሊ ሜላታት ሓደ ምዃኑ ፍሉጥ እዩ። እንተኾነ ህዝብና ዝሓልፎ ዘሎ ዝተደርዐ ወጽዓን ሃገርና ሒዛቶ ዘላ ናይ ብርሰት ቁልቁለትን በዚ ዝኽወል ኣይኮነን።

ዲክታተር ኢሳይያስን ጉጅኡን፡ ነቲ ሱር ዝሰደደ ዜቤታዊ ሕመቖም ብናይ ደገደገ ተዋሰኦታት ክኽውልዎ ወርትግ ምስ ጸዓቱ እዮም። ብፍላይ ቅድሚ ሓደ ዓመት ኣቢሉ ካብቲ ተሓቢአምሉ ዝነበሩ በዓትን ከመሳምስሉ ዝጸንሑ ናይ ኣይውግእ ኣይሰላምን ዓለም ነጺላትናን ኣጊዳትናን፡ ምስ ወጹ ብሃንደበት ዶባት ከፊትካ፡ ኣብ ዞባብውን ከባብያውን መድረኽ ናይ “ርኣዩና ርኣዩና” ገልታዕታዕ ጀሚሮም። ኢሳይያስ ነታ ደሓር ዝተመልሳ ዓዲ ሃሎ “ደሓን ወዓሊ“ ዝበላ ከምስል፡ ናብ ኣዲስ ኣበባ፡ ጐንደር፡ ኣዋሳ፡ ጅማ፡ ብኡ ኣቢሉ ድማ ካብ ናይሮቢ ክሳብ ጁባ ተጠውዩ ናብ ሱዕድያን ኤመረትን ኮለል ክብል ተዓዚቦም፡ ኣብዚ ካብ በጸሐስ ግዲ ኣብ ኤርትራውን ለውጢ ክህሉ እዩ ዝበሉ ደለይቲ ጽቡቕ ግና ግሩሃት ወገናት  ነይሮም እዮም። እንተኾነ እቲ መገሻታት፡ ካብ ብሱል ኤርትራዊ ክውንነት ዘይነቐለን ብናይ ካለኦት ከባብያዊ ሕሳብን ረብሓን ዝተቓነየን ስለ ዝነበረ፡ እነሆ ቁሩብ ከይሰጐመ ወዮ ዶብ ከፊትካ “ርኣዩኒ ርኣዩኒ” ናብ ዶባት ረጊጥካ “ሕብኡኒ ሕብኡኒ” ተቐይሩ። ወዮ ገያሻይን ዓራቓይን ሰብኣይ ናብታ ጉድጓዱ ተመሊሱ ኣጽቂጡ። ወዮም ነዚ ሰብኣይ ከጸባብቕዎ፡ ዘይምጥኖ መመላኽዒ ክቐባብእዎ ዝፈተኑ ወገናት እውን፡ ሓቂ እንተተዛረቡ ዝተሳዕሩ ስለ ዝመስሎም’ኳ፡ ዓው ኢሎም እንተዘይተዛረቡ “እዚ ሰብኣይ ሎምስ ኣብዚሕዎ፡ ህዝቢ ካብዚ ንላዕሊ ዝዕገሶ ኣይመስለናን” ክሳብ ምባል በጺሖም ኣለዉ። እዚ እግሪ ዝተክል ዘሎ ዕግበትዚ ናብቲ ሰፊሕ ናይ “ይኣክል” ባሕሪ ዝሕወስ እምበር  ጠጠው ከምዘይብል ከኣ ፍሉጥ እዩ።

ኣብ ኤርትራ ክመሓየሽ እዩ ክበሃል ዝጸንሐ ኩነታት ዘይምምሕያሹ ጥራይ ዘይኮነ፡ መሊሱ ከም ዝገደደ ኣብነታት ምዝርዛር ዘጸግም ኣይኮነን። እቲ ዝያዳ ኣስጋኢ ኮይኑ ዝጸንሐን ዘሎን ፍልሰት ህዝቢ እንተተዓዘብና’ኳ፡ እቲ ካልእ ኣቕጣጫ ገዲፍካ ናብ ኢትዮጵያ ዝኣቱ ኤርትራዊ ኣብዚ ዝሓለፈ ዓመት ብዕጽፊ ከም ዝወሰኸ ተረጋጊጹ ኣሎ።  ብውልቂ ምዃኑ ተሪፉ ስድራቤታዊ መልክዕ ምሓዙ ከኣ ስግኣት ኣብ ልዕሊ ስግኣት ይውስኽ። እዚ ከኣ ኤርትራ ከም ሃገር ክሳብ ክንደይ ኣብ ሓደጋ ከምዘላ ዘርኢ እዩ። ምኽንያቱ ጉዳይ ምጽጋን ሓጽብን መንገድን ከነልዕል እንከለና፡ ብመንጽር ህልውና ሃገር ልዕሊ ህዝቢ ዝግለጽ ኣጀንዳ የለን። ህዝቢ እንተዘየልዩ ኩሉ የለን ማለት ምዃኑ ክንዝንግዕ የብልናን። ኩሉ ድሕሪ ህዝቢ ስለ ዝኾነ፡ ህዝባ መሪርዎ ይርሕርሓ ንዘሎ ኤርትራ ብዛዕባ ካልእ ጽቡቕ እንተውረናላ ትርጉም የብሉን። መሰረታዊ ሕቶታት ህዝቢ ከይመለሰን ከም ብርሰት ንዝኣመሰሉ ዓበይትን ወሰንትን ኣጀንዳታት እንዳሓበአ፡ ብናይ ደገደገ ኮለል ምስሉ ከዕሪ ዝፍትን መንግስቲ ይኹን መራሒ መወዳእታኡ ሕብኡኒ ሕብኡኒ ከም ዝኸውን ከኣ ንዕዘቦ ኣለና። እዚ ኩነታቱ ነዓናውን ዘሰክመና ሓላፍነትን ተሓታትነት ከም ዘለዎ ግና ከቶ ክንርስዕ ኣይግበኣናን።

ማንም ሕብረተሰብ ስቕ ኢሉ ክግፋዕ ይኹን ወይ ዘይኣምነሉ ነገር ሸለል ኢሉ ከምዘይሕልፍ ኩልና ንርደኦ ኢዩ። ሓደ ሕብረተሰብ ብፍላይ ድኹም እንተኾይኑ’ሞ ኣብ ልዕሊኡ ዝወርድ ጭቆና ይኹን ጽልኢ ወይ ምግላል ፈጺሙ  ኣይጻወሮን። ምኽንያቱ ካብቲ ይዕብልለኒ ወይ የግልለኒ ኣሎ ዝብሎ  ኣካል ሓልዮት ይኹን ፍትሓውነት ስለዘየርኣየ።

ደቂ ሰባት ካብቲ ባህሪያዊ ተፈጥሮ ባህርና  ኩልና ሓደ ከምዘይኮና ብሩህ እዩ። ሓደ ባህሪ ከምዘይንውንን እናፈለጥና ግን ኣብ ክንዲ ምምሕያሹን፡ ዘሎና ናይ ሕድሕድ ርክባት ምምዕባልን፡ ኣብ “መን ከማይ” ገጽና ንስጉም። እዚ ከኣ፡ ምስቲ ከባብያዊ ክወሃሃድ እንተዘይክኢሉ፡ ኣብ መንጎ ሕብረተሰብ ዓቢ ፍልልያት ይፈጥር። ርሑቕ ከይከድና ኣብ ኩሉ ሃይማኖታዊ ትምህርትታት እንተተዓዚብና ወይ ሓደ እዩ፥ እንተዘይኮነ ተመሳሳሊ እዩ። ንኣብነት ኣብ ኩሉ ሃይማኖታት ንጽልእን ቅርሕንትን ቂምታን ይቕረ ብምባል ክሕለፍ እዩ ዘምህር። ዝኾነ ይኹን ሃይማኖት፡ ተፋቐሩ እምበር ተቓተሉ ኢሉ ኣይምህርን እዩ። ሕልናና ግን ብተንኮልን ስሰዐን ስለዝተላበዐ   ንሰባት ክጸሉ ዝኽእል ጥበብ ወይ ኣብ ሃይማኖት፥ ወይ ኣብ ዓሌት፥ ወይ ድማ ኣብ እንዳ  ተመርኲስካ፡ ሰዓብቲ ናይ ምፍጣር ኣመሳሚስና  ንረብሓና ክንጥቀመሉ ህርድግ ንብል።

ኣብ ከምዚ እዋን እዚ እስላም ኣንጻር ክርስቲያን፥ ክርስትያን ኣንጻር ኣስላም ከምኡ እናበለ ክሳብ ኣብ ዓለታትን፥ ብሄራትን ወዘተ ፍልልያት ንምፍጣር ይቕጽል። ካብዚ ዝነቐለ እዩ ድማ እቲ  ኣነስ ካብ መን ሓሚቐ ዝብል ኒሕ ስለ ዝዕብልል ናብ ጽልእን ቅርሕንትን ደይቡ ክሳብ ኣብ ደም ምፍሳስ እውን ይበጽሕ። ከምቲ ኣቦታትና ዘዘንተውልና፡ ኣብ ኤርትራ፥ ኣስላምን ክርስትያንን ንኸባእስ ምምሕዳር ኢንግሊዝ ዘይፈጠሮ ነገር ኣይነበረን። ዋላ ኣብ ግዜ ሃይለስላሴ እውን እንተኾነ እዞም ኣስላም ናብ ዓረብ ክሸጡኹም፥ ሃይማኖትኩምን ባህልኹምን ከጥፍኡልኩም እናተባህለ ይስበኽ ነይሩ እዩ። እዚ ኩሉ ተደማሚሩን ምስቲ ብዘይጠቅም ፍልልያት ማለት ኣብ ናይ መገሃጫ፥ ኣብ ዋንነት መሬትን ካልእ ናእሽቱ ነገራትን ዝነበሩ ናይ መቀራሓኒ ጠንቅታት ገዲፍና፡ እቲ ባዕዳውያን መግዛእቲ ዝጥቀሙሉ ዝነበሩ ናይ ፈላሊኻ ግዛእ ስልቲ  ዘምጽኦ መዘዝ፥ ናብ ዘይምርድዳእን ዘይምትእምማንን፡ ሓቢርካ ናይ ምንባርን ዘህስስ ኣሰራት ገዲፉልና ኣሎ።

ንሕና ህዝቢ ኤርትራ ካብቲ ዝሓለፈ ናይ ሚእቲ ዓመታት መግዛእቲ ዝተወርሰ ሽግራትን ኣሉታዊ ኣሰራትን ስምብራትን እንተሎና፥ እቲ ሃገርና ረኺብና ብሓባር ተኸባቢርና እንነበረሉ ሃዋህው ከይነስተማቕር ድማ፡ እዚ ጨቋንን ወጻዕን ሰይጣናዊ ስርዓት ኣጓኒፉና። ኣብ ግርጭት ከየእተወና እንከሎ፡ ብቕንዕና ተበጊስና፡ ብክፉት ልቢ ንፍቕርን ሕውነትን፡ ብዝዕድም ኣተሓሳስባ ተገዚእና፡ ነቲ ሽግራት መጽናዕቲ ክንግበሩሉ ዓቢ ተደላይነት ኣለዎ። ጽልኢ ሓደ ናብ ጎነጽ ዘምርሕን ንክብሪ ወደስብ ዝሃስን ተግባር እዩ ዘምርሕ። ነዚ ንምትግባር ድማ ኣእምሮ ወዲ ሰብ ናብቲ ነቲ ጽልኢ ዘራጉድ መሳርሒ ኣብ ምምሃዝ እዩ ዝያዳ ዝነጥፍ። እንሆ ድማ ዓለምና ኣብ መን ዓብለለ ቅሩቁሳት ተዋሒጣ ናብ ናይ ፍልልይን ግርጭታትን ገጻ ትጎዓዝ ኣላ። ኣብ ክንዲ ስልጣነን ምዕባሌን ሕብረተሰብ፡ ናብ ሰላም ዘምርሕ፡ ናብ ሰብ ዘጥፍእ ቦምብታት ወይ ኣጽዋር  እዩ ዝምዕብል ዘሎ። ጽልኢ ንምፍጣር  ዝግበር ጐስጓሳት እምበኣር ቅኑዕን ኣኽብሮት ዘለዎ ፖለቲካዊ ባህሊ ክነጥሪ ዝዕንቅጸና እዩ። ስለዚ ንሕና ኤርትራውያን ኣብ ክንዲ ናይ ምትሕብባር፡ ምትሕልላይን ምድንጋጽን ባህሊ ነጥሪ፥ ብሃይማኖት፥ ብብሄር፥ ወዘተ ስለ እንፈላለ ጥራሕ ኣብ ቅርሕንትን ጽልእን ገጽና ነድህብ ኣሎና። እቲ ኮነ ኢልካ ዝዝራእ ጽልኢ እኹል ሓበረታ ዘይምውናንን፥ ነቲ ሓቂ ንምፍላጥ ተገዳስነት ዘይምህላውን ዘርኢ ምልክት ኢዩ።

ንሕና ኤርትራውያንከ በቲ ንጽልእን ምፍልላይን ዘመልክት ዲና ክንልለ ዝግበኣና ወይስ ኣይፋልናን? እዚ ማለት ፍልልይ ሃይማኖት ወይ ብሄር ዲና ክነቐድም ወይስ እታ ንኹልና ብማዕረ እትብጸሓና ሃገር? ከምዝመስለኒ ክንምዝገብ ከሎና ዜግነትካ ክበሃል እንከሎ እስላም፥ ተዋህዶ፥ ካቶሊክ፥ ከኒሻ ወዘተ ዝብል ሰብ የለን። ከምኡ እውን ኣነ መንነተይ ወይ ዜግነተይ ሰንሒት፥ ሓማሴን፥ ባርካ ወዘተ ዝብል ኣይርከብን፥ እንታይ ደኣ ኤርትራዊ ኢዩ ዝብል። ካብዚ ብምንቃል እታ ንኹልና ብማዕረ እትሓቛቑፈና ብኣደ እትምሰል፡ እታ ሃገር እምበር ሃይማኖት ወይ ብሄር፡ ወይ ኣውራጃ ወይ ዓሌት ኣይኮነን። ስለምንታይ ደኣ ነቲ ነናይ ውልቃዊ መቦቆላዊ መንነት ኣብ ክንዲ መጻልኢ፡ ከም ናይ ብዙሕነት ጸጋ ምቕባል፥  ነቲ ምእንቲ ውልቃዊ ረብሓና ክነቐድም ዝግበኣና ኣብ ጽልእን ምፍልላይን ንጥሕል? ስለዚ ኣብ ክንድኡ ጽልእን ቅርሕንት ዝውገደሉ ሓሳብን ግብርን ዝስነዮ ሓቛፊ ባህሊ ክነጥሪ ዘይንጽዕር።