Subscribe to this RSS feed
Saturday, 22 February 2020 00:41

ቃል ምስጋና !!

Written by

ብስመይን ብስም በዓልቲ ቤተይን ደቀይን፣ ከምኡ’ውን ብስም’ቶም ኣብ ኤርትራን ኣብ ስዑዲ ዓረብን ኣብ ዓዲ እንግሊዝን ኣብ ሽወደንን ዝረከቡ ኣሕዋተይን መቕርበይን፣ ብምኽንያት ዕርፍቲ ክብርቲ ወላዲትና ሓጅያ ሳዕድያ ሻፊ ሓጂ ሙሳ ልባዊ ምጽንናዕን ናይ ሓዘን ተኻፋልነትን ዝገልጽኩሙልና ኣሕዋትን ኣሓትን ክብ ዝበለ ምስጋና ብምቕራብ፣ ሕሰም ኣይተረክቦ ንብለኩም። ክብርቲ ወላዲትና ብሰሉስ ዕለት 18/02/2020 ካብዛ ዓለም ብሞት ተፈሊያትን፣ ኣብ ኣስመራ መቓብር ሸኽ ኣልኣሚን ሓመድ ኣዳም ለቢሳ።

ንኽብርቲ ወላዲትና ረበል ዓለሚን ኣብ ሰፊሕ ገነቱ ይቀበላ። ነቶም ኣብ ናይ ቀብሪ ስነ-ስርዓት ብኣካል ዝተሳተፍኩም ይኹን ነቶም ኣብ ገዛና ብምምልላስ ዘጻናናዕኩምናን፣ ካብ ዝተፈላለይ ኩርናዓት ዓለም ብስልኪ ይኹን ብዝተፈላለየ ማሕበራዊ መረኸቢታት ኣተባባዕን ኣጸናናዕን ቃላትን መልእኽታትን ጽሑፋትን ዝለኣክሙልና፣ ካብ መዓሙቚ ልብና ዕዙዝ ሕውነታዊ ምስጋናና ከነቕርብ ደስ ይብለና። ዘርኣኹሞ ሕውነታውን ሰብኣውን መርገጽ፣ ነቲ ዝወረደና ከቢድ ናይ ወላዲት ምፍላይ ሓዘን ኣብ ምፍዃስ ዓቢ ተራ ከም ዝነበሮ ብምግላጽ፣ ዝገደፈልና ስምዒት ንምግላጽ ቃላት ይሓጽረና።

ዲጊመ ብስም ኩሎም ኣሕዋተይን በዓልቲ ቤተይን ደቀይን መቕርበይን ልባዊ ምስጋናይ ብምቕራብ፣ ሕሰም ኣይትርከቡ ይብለኩም። ንኽብርቲ ወላዲትና ሳዕድያ ሻፊ ድማ ኣብ ሰፊሕ ጀንኡ ረቢ ይቀበላ።

ብስም ስድራ ቤት

ነጋሽ ዑስማን ኢብራሂም

21/02/2020

Saturday, 22 February 2020 00:23

Radio Dimtsi Harnnet Kassel 20/02/2020

Written by
Radio Dimtsi Harnnet Kassel 20/02/2020
Published in Radio
Read more...
Friday, 21 February 2020 17:06

ሕወሓት መበል 45 ምምስራቱ ብድምቀት ኣኽቢሩ

Written by

ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) ብ19 ለካቲት 2020 መበል 45 ዝኽሪ ምምስራቱ ኣብ ዓለም-ለኸ ስታድየም ከተማ መቐለ “መስመርና ኣጽኒዕና ንመኸተ” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ጭረሖ፡ ብድምቀት ኣኽቢሩ። ኣብዚ በዓል ኣባላት መሪሕነት ህወሓትን ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን፡ ብኣሸሓት ዝቁጸሩ ነበርቲ ከተማ መቐለን ከባቢኣን፡ ካብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ኢትዮጵያ ዝኸዱ ኣካላት ፈደራላዊ ሓይልን ወከልቲ መንግስቲ ሱዳንን ተሳቲፎም።

ኣቦመንበር ሕወሓትን ምክትል ፕረሲደንት ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን፡ ዶ/ር ደብረጽዮም ገብረሚካኤል ኣብቲ በዓል ኣብ ዘስምዕዎ ቃል፡ እዚ ግዜ ናይ ምውሳን እዋን ምዃኑ ጠቒሶም፡ ሕጋውነቱ ዝውዳእ ዘሎ ፓርላማ ኢትዮጵያ ሓላፍነቱ ከይዝንግዕ ኣዘኻኺሮም።

ኣብዚ በዓል ካብ ግዜ ኣኽሱም ጀሚሩ ክሳብ ሎሚ ትግራይ ትሓልፎ ዘላ ናይ ስልጣነ፡ ጥበብን ፖለቲካን መስርሕ ዘመልክት ሰፊሕ ምርኢት ቀሪቡ። ብዘይካዚ ናይ ትግራይ ፍሉይ ሓይልን ፖሊስን ወተሃደራዊ ሰልፊ ኣቕሪቦም። ብኣሸሓት ናይ ዝቑጸሩ ሰማእታት ትግራይ ኣሳእል ከኣ ብሰልፊ ቀሪቡ። ኣካለ ስንኩላት ብረታዊ ቃልሲ ህወሓት እውን ተሰሊፎም።

እዚ በዓል ቅድሚ ኣዋርሕ ጀሚሩ ኣብ ኩለን ከተማታት ትግራይ ክኽበር ዝጸንሐ ክኸውን እንከሎ፡ ኣብ ድሮ እዚ በዓል ከኣ ኣብ ከተማ መቐለ፡ ካብ ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ ክሳብ ሎሚ ዘሎ ፖለቲካዊ ምዕባለ ኢትዮጵያ ብሓፈሻ፡ ብፍላይ ከኣ ንግደ ትግራይ ኣብቲ መስርሕ ዝድህስስ ኮንፈረንስ ኣብ ከተማ መቐለ ተኻይዱ።

ብኻልእ ወገን ከኣ፡ ነቲ በዓል ብዝምልከት ብማእከላይ ኮሚተ ሕወሓት ኣብ ዝወጸ ሰፊሕ መግለጺ፡ ንኤርትራ ኣብ ዝምልከት እዚ ዝስዕብ ኣስፊሩ።

“ዝኸበርካ ህዝቢ ኤርትራ፡ ህዝቢ ትግራይን ህወሓትን ኣብ ሕቶ ህዝቢ ኤርትራ ተዋግዮምን ተጋግዮምን ከምዘይፈልጡ ትርደኦ ኢኻ። ሓቢርና ብዝኸፈልናዮ መስዋእቲ ንስርዓት ደርጊ ደምሲስና ናይ ሓባር ዓወት ዓቲርና ኢና። ናይ ቃልስኻ ቀንዲ መንቀሊ ዝኾነ መሰል ርእሰ-ውሳነኻ ኣረጋጊጽካ ኢኻ። በዚ ከኣ ህወሓትን ህዝቢ ትግራይን ይሕበኑ። ይኹን እምበር ኣብ ዝሓለፉ 20 ዓመታት ምኽንያታዊ ኣብ ዘይኮነ ውግእን ጐንጽን ኣቲና ኩልና ኣድላይ ዘይነበረ ዋጋ ከፊልና ኢና። እዚ ዝገደፎ በሰላ ቀሊል ከምዘይኮነ ከኣ ኩልና እንግንዘቦ ሓቂ እዩ። ሎሚ ግና ናይ ሓባር ጠቕምናን ዝምድናናን ብምሕዳስ ናይ ሓባር ዕብየትና ምውሓስ ናብ ዘኽእል ከነሰጋግሮ ህወሓት ደጊሙ መጸዋዕታኡ የቕርብ።”

Thursday, 20 February 2020 09:16

ኣብ ጀነቫ ብዛዕባ ሰብኣዊ መሰልን ዲሞክራስን ኣብ ዝተኻየደ መበል 12 ርክብ ኤርትራ ኣብ ዝርዝርተን በደለኛታት ሰፊራ

Written by
ኣብ ጀነቫ ብዛዕባ ሰብኣዊ መሰልን ዲሞክራስን ኣብ ዝተኻየደ መበል 12 ርክብ ኤርትራ ኣብ ዝርዝርተን በደለኛታት ሰፊራ

ኣብ መኽፈቲት እቲ ብ18 ለካቲት 2020 ኣብ ጀነቫ ዝተኻየደ ንሰብኣዊ መሰልን ዲሞክራስን ዝምልከት ኣኼባ ኤርትራ ኣብ ዝርዝር እተን በደል ግህሰት ሰብኣዊ መሰል ዝፈጽማ ሃገራት ተጠቒሳ። ምስ ኤርትራ ኣብቲ ዝርዝር ዝሰፈራ፡ ሰሜን ኮርያ፡ ቨንዙዋላ፡ ኢራን፡ ሩሲያን ካለኦት ጨቆንቲ መንግስታትን እየን። ምስዚ ብዝተተሓሓዘ እዘን ሃገራት ኣባላት ባይቶ ሰብኣዊ መሰል ሕቡራት ሃገራት ምስ ኮና እውን ካብዚ ተግባራተን ከምዘይተቖጠባ ተጠቒሱ። እዘን ሃገራት ብዘይ ሕፍረት ነቲ ኣብዚ እዋንዚ ቻይና ኣብ ልዕሊ ሃይማኖት ምስልምና ዝኽተሉ ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ኣባላት ኡይግሁር ብሓይሊ ኣብ መደበ ንምስፋር ትገብሮ ዘላ ምንቅስቓስ ምድጋፈን ከኣ ብፍሉይ ኣብዚ ኣኼባ ተጠቒሱ።

ኣቶ ሂለል ኑየር ፈጻሚ ዳይረክተር ሓለዋ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ መኽፈቲ እቲ ኣብ ጀነቫ ዝተጋብአ ኣስታት 700 ሰባት ዝተሳተፍዎ ርክብ ቃል ኣስሚዖም። ንሶም ብስም እተን ነዚ ቅድሚቲ እቲ ብ24 ለካቲት ክሳብ 20 መጋቢት 2020 ዝካየድ ዓመታዊ ኣኼባ ዘዳለዋ 25 ዓለም ለኻውያን ዘይመንግስታዊ ትካላት እዮም ቃል ኣስሚዖም። ዳንየል ክራቨትዝ ሓላፊ ናይቲ ንሰብኣዊ መሰል ኣብ ኤርትራ ብዝምልከት ዝከታተል ኣካል ሕቡራት ሃገራት ኣብ መበል 43 ዓመታዊ ኣኼባ ባይቶ ሰብኣዊ መሰል ሕቡራት ሃገራት ናይ ቃል ጸብጻብ ከቕርቡ ትጽቢት ኣሎ።

Geneva Summit for HR and Democracy 2

ኣብዚ ንሓደ መዓልቲ ዝተኻየደ መበል 12 ርክብ ጀነቫ፡ ተሓለቕቲ ዲሞክራሲ፡ ግዳያት ግህሰት፡ ምሁራትን ኣገደስቲ ባእታታትን ቃል ኣስሚዖም። ኣብ ከምዚ ኣኼባ ዝሳተፉ ሲቪል ማሕበረሰባት፡ ምስኣቶም ግዳያት ግህሰት ወይ በዚ ጉዳይ ተኣሲሮም ዝነበሩ የሳትፉ እዮም። ኣብዚ ዓመትዚ ኣፍሪቃ፡ ብግዳያት ግህሰት ሰብኣዊ መሰልን ተኸላኸልቲ መሰልን ካብ ማላውን ዲሞክራስያዊ ሪፓብሊክ ኮንጎን እያ ተወኪላ።

እቲ ኩሉ ግዜ ዘሕዝን ኣብዚ ርክብ ካብ ኤርትራ ነቲ ኣብ ሃገርና ዘሎ ኩነታት ግህሰት ከቃልዕ ዝኽእል ሲቪላዊ ማሕበር ወይ ግዳይ ዘይምንባሩ እዩ።

Wednesday, 19 February 2020 11:20

ቂም፡ ሕነ-ምፍዳይ፡ ምድንጋርን ኢድ ምትእትታውን ዝሕላገቱ ቃለ-መሓትት ፕ/ኢሳያስ ኣፍወርቂ (ሳልሳይ ክፋል)

Written by

ፕረሲደንት ንዝገበሮ ሸትሕታሕ መፈወሲ ክምህዝ ፈቲኑ፡-

ብጋዜጠኛታት ኤሪ-ቲቪ ንኢሳያስ ካብ ዝቐርብሉ ሕቶታት ሓደ ከም’ዚ ዝስዕብ ዝብል ነበረ። ክቡር ፕረሲደንት ካብ’ዚ ከይወጻእና ተራ ወይ መኸተ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ’ዚ ዝሓለፈ እዋን ሰለስተ ወለዶታት ማለት 80 ዓመታት ከመይ ተንብቦ? ኣብ መጻኢ’ኸ ከመይ’ዩ ክኸውን?

እዚ ሕቶ’ዚ ንምንታይ ኢዩ መጺኡ ኢልና ክንሓትት ይግብኣና። እዚ ሕቶ’ዚ ብሓንቲ እምኒ ክልተ ኣዕዋፍ ንምቕታል ተባሂሉ ብፕረሲደንት ኢሳያስ ኣፍወርቂ ዝተመርጸ ሕቶ ኢዩ። ብሓደ ሸነኽ፡ ነቲ ኣብ እዋን ዑደቱ ናብ ኢትዮጵያ ይኹን ድሕሪኡ ዝፈጸሞ ጌጋታት ወይ ሸታሕታሓት ንምእራም ክኸውን እንከሎ፡ ብኻልእ ሸነኽ ከኣ፡ እቲ ልሙድ ጸላእቲ እናፈጠርካ ዕድመ ስልጣንካ ናይ ምንዋሕ ፖሊሲኡ ንምትግባር ኢዩ ነይሩ።

ፕረሲደንት ኢሳያስ ኣፍወርቂ፡ ኣብ ባህርዳር፡ ኣዋሳን ኣዲስ ኣበባን ኣብ ዝገበሮ ዑደት፡ ኣይከሰርናን፡ ኵሉ ዝኸሰርናዮ መሊስናዮ ኢና፡ ህዝቢ ኤርትራን ህዝቢ ኢትዮጵያን ክልተ ኣህዛብ ኢዮም ኢሉ ዝሓሰብ እቲ ሓቂ ዘይፈልጥ ኢዩ፡ ኣብዪ ወካልየይ ኢኻ፡ ምርሓና ኣነ ከኣ ክኽተለካ ኢየ፡ እዚ ንቐልዓለም ኢለ ዘይኰንኩስ ብልበይ ኢየ ….ወዘተ ክብል ከምዝተሰምዐ ዝዝከር ኢዩ። ብድሕር’ዚ እውን፡ ዕድል ናይ ሰለስተ ወለዶታት ብዘይምኽንያት ኢዩ ባኺኑ ዝብል: ነቲ ምእንቲ ሃገራዊ ናጽነት ዝገበርናዮ ተጋድሎን ዝኸፈልናዮ መስዋእትን ከም ምብኻን ወይ ዘይምኽኑይ ገይሩ ዝገልጽ ኣብ ጥርዚ ዝበጽሐ ጥለመቱ ኣግሂዱልና። ህዝቢ ኤርትራ፡ ነዚ ናይ ጥልመት መግለጺታት ምስ ሰምዐ፡ ካብ ጫፍ ንጫፍ፡ ደጋፊ ይኹን ተቓዋሚ ናይ’ቲ ስርዓት፡ ነዲሩ ኢዩ ተላዒሉ። ቆፍኡ ከምዝተተንከፈ ንህቢ ይኣክል ኢሉ ተቓውሞኡ ገሊጹ። እቲ ዓው ኢሉ ክዛረብ ዘይክእል ድማ ብልቡ ካብ’ቲ ስርዓት ርሒቑ። ንጌጋታት ናይ ኢሳያስ ክኸላኸል ዝፈተነ ገለ ብጥቕሚ ይኹን ብጽልኢ ናይ ተቓወምቲ ዝተዘርዐ ውሑድ ቍጽሪ ነበረ።

በዚ ኵነታት’ዚ ዝተሰናበደ ፕረሲደንት ኢሳያስ ነቲ ሕቶ ክምልስ እንከሎ፡ ንድሕሪት ምልስ ኢሉ፡ “ህዝቢ ኤርትራ ንናይ እንግሊዝ ናይ ምምቕቓል ፖሊሲ ስጊርዎ፣ ናይ ሰውራ ኤርትራ ናይ ቀቢላ ምፍልላይን ናይ ሕድሕድ ውግእን ተመኲርዎ፣ ኣንጻር ደርጊ ዘካየዶ መኸተ ኣትሪርዎ፣ ኣብ ዝሓልፈ 20 ዓመታት ዝኸፍአ ተጻብኦታት (ካብ ህወሓት ማለት’ዩ) መጺእዎ ኢሉ። እዚ ኵሉ ዝኸፈሎ መስዋእትን ዝሓለፎ ጸገማትን ከም’ቲ ሓዊ ንሓጺን ዘትብዖ ድማ ንሓድነቱ ከምዘደልደሎ ገሊጹ። ኣብ ዝሓለፈ ሰለስተ ወለዶታት ጠንቂ ናይ ሓደጋታትና ኢትዮጵያ ኢያ ነይራ ብምባል፡ ነቲ ሓደ ህዝቢ ኢና፡ ኣይከሰርናን ወዘተ እናበለ ዝደጋግሞ ዝነበረ ቃል ክዓጽፍ ወይ ንጌጋታቱ ክፍውስ ወይ በቲ ናቱ ኣገላልጻ ከኒናታት ከናዲ ሃሰውሰው ክብል ተራእዩ።

እዚ ብሓደ ሸነኽ ንሸታሕታሑ ንምፍዋስ ዝገበሮ ክኸውን እንከሎ፡ ብኻልእ ሸነኽ ከኣ፡ ጸላኢ እናፈጠረ ንዕድመ ስልጣኑ ንምንዋሕ ኢዩ ፈቲኑ። ኣብኡ ጥራሕ እውን ኣይተሓጽረን፡ ኣብ ውሽጣዊ ጕዳያት ኢትዮጵያ ኢዱ ኣእትዩ እዚ ስነ-ሓሳብ ከልግስ ኣለዎ፡ እዚ ውድብ ክዳኸም ኣለዎ …ወዘተ ክሳብ ምባል እውን በጺሑ ኢዩ።

ጸላእቲ ምፍጣርን ኢድ ምትእትታውንን፡-

ኣብ መጻኢ’ ከመይ ክኽውን’ዩ ንዝብል ካልኣይ ኣካል ናይ’ቲ ሕቶ፡ ክምልስ ከሎ ከኣ፡

“እቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ኵነታት ርኣዮ። እቲ ምትፍናን ኣብ ኤትኒክ’ዩ። እዚ ከኣ ናብ ዝደቐቐ ምክፍፋል ክሳብ ናብ እንዳታት’ዩ ዝኸይድ። ስለ’ዚ ነቲ ዝመረዘ ፖለቲካን ኣተሓሳስባኡን (ንወያነ ማለቱ ኢዩ) ክትኣልዮ ክትክእል ኣሎካ። ምርጫ ይካየድ ኣይካየድ ዝብል ሕቶ ኣድላዪ ኣይኰነን። ንምትፍናን ዘምርሕ ኢዩ። ኣብ ግዜኡ ይካየድ ኢልካ ምዝራብ ትርጕም የብሉን። ናብ ሓድሽ መገዲ ዝወስደካ ምርጫ ኣብኡ ምስራሕ። ኢትዮጵያ ካብ’ቲ ዝወረሰቶ ባህሊ ክትወጽእ ክትክእል ኣለዋ” ኢሉ። ካብ’ዚ ሓሊፉ ንወያነ ክገልጽ እንከሎ፡ “…ናይ ኢትዮጵያ ስምዒት ዘይብልካ” ብምባል ካብ ኢትዮጵያውያን ንላዕሊ ኢትዮጵያዊ ክኽወን ፈቲኑ። እዚ ኣብ ክንዲ ኢትዮጵያውያን ኰይኑ፡ ክሳብ ሓድሽ ስርዓት ምምራጽ ዘብጽሖ ድፍረት ዓይኑ ዘፍጠጠ ናይ ምትእትታዉ ስራሕ ኢዩ። ንኢትዮጵያውያን ዘለዎ ንዕቐት እውን ዝገልጽ ኢዩ።

ህዝቢ ኢትዮጵያ ምርጫ የድልዮ’ዶ ኣየድልዮን? ኤትኒካዊ ፈደራላዊ መንግስቲ ድዩ ዝደሊ ወይስ ምእኩል መንግስቲ፡ ናይ ብልጽግና ፓርቲ ድዩ ዝደሊ ካልእ፡ ናይ ህዝቢ ኢትዮጵያ መሰል ደኣ’ምበር፡ ፕረሲደንት ኢሳያስ ኣፍወርቂ ከመርጸሎም ዝዀነ ይኹን ሓላፍነት ወይ መሰል የብሉን።

“ንሕና፡ ኣብ ኢትዮጵያ ዝመጽእ ምዕባለታት ኢድና ኣጣሚርና ክንርእዮ የብልናን። ከይዱ ከይዱ እቲ ጸገም ንዓና ኢዩ ዝጸልወና። ስለ’ዚ ብምሕዝነት (ምስ ብልጽግና ፓርቲ ማለት ኢዩ) ነቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝመጽእ ለውጢ ክንሰርሓሉ ኣሎና። ብዓቕምና ኣበርክቶ ክንገብረሉ ክንክእል ኣሎና። ንሕና ኢድና ኣጣሚርና ክንዕዘቦ ስለዘይንኽእል፡ actively engage (ንጡፍ ተሳታፍነት) ክንገብር ኣሎና። ከምኡ ኢና ክንሰርሕ ጸኒሕና” ክብል ድማ ሕንኽ ከይበለ ወሲኹሉ። ኣስዒቡ፡ “እቶም ነዚ ኵናት ከካውስዎ ዝጸንሑ ዝጠፈሹ ናይ ግዳም ሓይልታት ሕጂ ሰላም፡ ርግኣት መጺኡ ኢሎም ባህ ኢልዎም ደቂሶም ክሓድሩ ኢዮም ኢልና ክንጽበ ኣይንኽእልን ኢና። ብዘይካ’ዚ ካልኦት ናይ ዞባ ሓይልታት ኣለዉ። ናይ ሽበራ ሓይልታት ኣሎ” ብምባል ብዙሓት ጸላእቲ ኤርትራ ከምዘለዉ ገይሩ ብምቕራብ ናይ ውግእ መልኸት ክነፍሕ ተራእዩ።

ህዝቢ ኤርትራ፡ ብዘይካ ኢሳያስን ስርዓቱን ካልኦት ጸላእቲ የብሉን። ብሰንኪ ገስረጥ ምምሕዳር ኢሳያስ ኣፍወርቂ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ትሕቲ መግዛእታዊ ስርዓት እውን እንተዀነ ከም’ዚ ሎሚ ከፊእዎ ኣይፈልጥን። ህዝቢ ኤርትራ ብድኽነት፡ ድንቍርና፡ ሕማምን ስደትን ይሳቐ ኣሎ። ናይ ምዝራብ፡ ምውዳብ፡ ምንቅስቓስ፡ ምስራሕ፡ ምምሃር፡ ምሕካም ፡ንብረት ምውናን፡ ሃብቲ ምፍራይ መሰል ተሓሪምዎ ሃገሩ ገዲፍ ናብ ዝሓሸ መነባብሮ ዝረኽበሉ ቦታታት ይፈልስ ኣሎ። ሓላፍነት ናይ’ዚ ፍልሰት’ዚ ብዘይካኡ ካልእ ዝስከሞ የለን።

ህዝቢ ኤርትራ፡ ሕጂ ኢሳያስ ኣብ ዝውልዖ ውግኣት ዘእቱ የብሉን። ህዝቢ ኤርትራ ሰላም፡ ምትእኽኻብ፡ ምስ ጐረባብትኻ ብምክብባርን ብምትሕብባርን ምንባር ኢዩ ዝደሊ። ውግእን ወረ ውግእን ኣየድልዮን ኢዩ።

ራብዓይ ክፋል ክቕጽል ኢዩ…….

Wednesday, 19 February 2020 07:02

Desert Locust situation update - 17 February 2020

Written by

Report

from Food and Agriculture Organization of the United Nations
Published on 17 Feb 2020 — View Original
preview
Download PDF (102.38 KB)Ethiopia
preview
Download PDF (113 KB)Kenya

Widespread breeding in progress in the Horn of Africa

The situation remains extremely alarming in Kenya, Ethiopia and Somalia where widespread Desert Locust infestations and a new generation of breeding threatens food security and livelihoods in the region. The situation is less worrisome in Uganda and Tanzania.

Kenya. Swarms continue to mature and lay eggs in northern and central counties where hatching and band formation are increasing. At least one swarm arrived in a tea plantation in the southwest county of Kericho while other swarms have been seen further north in Turkana county. There have been no new reports of swarms near Mt. Kilimanjaro. Aerial and ground control operations continue in most areas.

Uganda. Several mature swarms moved northwards within 12 northeastern districts from 9–13 February. Although a few swarms were desperately laying eggs on the surface of the ground, there is a possibility of successful laying in a few limited areas. Control operations were undertaken by the military in one area.

Tanzania. There have been no new reports of swarms after those that entered from the north on 9 February and moved towards Arusha and Moshi.

South Sudan. On 17 February, a mature swarm entered Magwi county in the southeast from Lamwo district in northern Uganda and was moving towards Torit west.

Ethiopia. Ground and aerial control operations continue against mature swarms in the Somali, Oromiya and SNNPR regions, including the Rift Valley. Cross-border swarm movements with Kenya continue to be reported. Breeding is underway but more details are awaited concerning its scale and geographical spread.

Somalia. Breeding is in progress in central areas near the Ethiopian border between Beled Weyn and Gaalkacyo where groups of hoppers and adults are present. Breeding is also underway in the northeast where late instar hopper bands were seen earlier in the month near Garowe.

Red Sea area. Breeding is in progress along both sides of the Red Sea in Egypt, Sudan, Eritrea, Saudi Arabia and Eritrea where hopper groups, bands immature adults groups have formed that is likely to cause swarms to form shortly. Several immature swarms have moved from the coastal plains to the interior in Saudi Arabia and Yemen. Control operations are in progress in all countries but remains limited in Yemen.

Southwest Asia. Breeding continues on the southeast coast in Iran. The situation is calm along the India border in Pakistan while a few small swarms appeared in cropping areas in Punjab, Khyber Pakhtunkhwa and Baluchistan. In India, control operations are underway against a few residual summer-bred swarms that persist in parts of Rajasthan.

Source=https://reliefweb.int/report/ethiopia/desert-locust-situation-update-17-february-2020

Wednesday, 19 February 2020 06:57

Eritrea Mentioned in List of Infamy at 12th Geneva Summit for HR and Democracy

Written by
Eritrea Mentioned in List of Infamy at 12th Geneva Summit for HR and Democracy

At the opening session of the 12th Geneva Summit for Human Rights and Democracy on Tuesday, 18 February 2020, Eritrea was listed alongside North Korea, Venezuela, Iran, Russia and other authoritarian regimes for supporting human rights abuses in the world even while they are members of the UN Human Rights Council. He singled out a number of authoritarian states in connection with their unashamed recent support of China’s abusive treatment of its minority Uyghur Muslims, a million of whom are in forced ‘rehabilitation’ camps.

Mr. Hillel Neuer, Executive Director of the UN Watch, made the remark in his welcoming statement to an audience of over 700 participants in Geneva. He was speaking on behalf of the 25 international NGOs which co-sponsor the annually Geneva Summits, which are held a few days before the opening of a New Year session of the UN Human Rights Council now scheduled to start next week (24 February – 20 March 2020). Ms. Daniela Kravetz, the UN Human Rights Rapporteur for Eritrea is expected to present an oral report during this 43rd Session of the HR Council.

Geneva Summit for HR and Democracy 2

The day-long 12th Geneva Summit was addressed by pro-democracy activists, victims of abuses, scholars and other prominent speakers on a variety of topics related to human rights and democracy. Civil societies in many affected countries attend the summits annually and bring with them relatives or former prisoners and other victims of abuse. This year, Africa was represented by human rights victims and defenders from Malawi and Democratic Republic of Congo. (www.genevasummit.org).

Sadly, and as always, there was no Eritrean civil society activist or a victim of abuse from Eritrea taking the podium to testify the heartbreaking human rights situation in our country.      

Tuesday, 18 February 2020 09:29

ቀዋሚ ረብሓ'ምበር ቀዋሚ ፖለቲካ የለን

Written by

ኣብ ዓለምና ብዙሕ ናይ ፖለቲካ ምግልባጥ እንተረኣና ዘገርም ኣይኮነን። ፖለቲካ ንረብሓታትካ ምውሓስ ትጥቀመሉ መርሆ ኣሰራርሓ ስለዝኾነ፡ ምስ እትጥምቶ ረብሓ ዝቀያየር ኢዩ። ኣብ ኩለንተናዊ ነዊሕ ስትራተጂ ዘይተመስረተ ፖለቲካዊ ሽርክነት ምስ ዝኸውን ብናኣሽቱ ዘጋጥሞ ጸገማት ተዓንቂፉ፡ ናብ ከም ጸላእቲ ምጥምማት ውን ክብጻሕ ይኽእል ኢዩ።

ንጽሑፈይ ኣጽብብ ኣቢለ መታን ክሕዞ፡ ብመንጽር "ቀዋሚ ረብሓ'ምበር ቀዋሚ ፖለቲካ የለን" ዝብል ኣርእስተይ፡ ንተራ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ክጥምት ኢየ።

ህወሓት ኣብ ሕቶ ነጻነት ኤርትራ ዘየወላውል መርገጽ ኣለዋ። እዚ ድማ ካብ እምነታ "መሰል ርእሰ-ውሳነ ብሔራት ክሳብ ምግንጻል" ዝብል መትከል ዝምንጩ ኢዩ። እዚ መሰል'ዚ ንኹለን ኣብ ኢትዮጵያ ዘለዋ ብሄራት እንኮላይ ንትግራይ ዘገልግል ኢዩ። ከይዱ ከይዱ’ውን ክሳብ ንዘሎ ጂኦግራፊያዊ ፖለቲካ ካርታ ናይ ዞናና ንምቕያር ዘኽእል ኢዩ። እንተሰሊጡ’ውን ንመላእ ኣፍሪቃ። ንኣብነት ኣብ ሰለስተ ሃገራት፡ ኣብ ኢርትራ፡ ኢትዮጵያ ጂቡቲ ዘለዉ ዓፋር መጀመርታ ከካብ ሃገራቶም ብመስረት እምነት "መትከል መሰል ርእሰ-ውሳኔ ብሄራት" ይግንጸሉ፡ ድሒሮም ከኣ ከካብ ዝጸንሕዎ ሰለስቲኦም፡ ዓባይ ዓፋር ክቑሙ ይኽእሉ ማለት ኢዩ።

ህወሓት፡ ኣብ እዋን ናጽነታዊ ተጋድሎ ህዝቢ ኤርትራ ምስ ህዝባዊ ግምባር ሓርነት ኤርትራ (ሻዕቢያ) ክሻረኹ ዝገበሮም፡ ሻዕቢያ ንኤርትራ ካብ ኢትዮጵያ ናጻ ንምውጻእ ይቃለስ ስለዝነበረ ኢዩ። ናጻ ኤርትራ ከመይ ትኸውን ዝብል ናይ ወያነ ውራይ ኣይነበረን። እቲ ኣርጊጽካ ክትዛረበሉ እትኽእል ግን፡ እቲ ዝኣተዉዎ ምሕዝነት ምስ ሻዕቢያ ኣብ መትከል ሰላም፡ ፍትሒ፡ ደሞክራስን ብልጽግናን ዝሰፈና ሓያል ኤርትራ ምህናጽ ዝተሰረተ ኣይነበረን።

ብኣንጻሩ ህወሓት፡ ነቲ ቀንጻልን በሓትን መርሆ ናይ ዲክታቶር ኢሰያስ ኣብ ምትግባር ንጡፍ ኢደ-በይዛ ኮይኖም ሰሪሖምሉ ኢዮም። ንቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ እሙን ንዝነበረ ሃገራዊ ሓይሊ፡ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ኣብ ምጥፋእ ገዚፍ ምትሕብባር ገይሮም። ለባማትን ሓለይቲ ህዝቢ ኤርትራን እንተዝነብሩ፡ ኣብ ናጽነት ህዝቢ ኤርትራ ዝተሰረተ ፖለቲካ እንተ ዝኽተሉ፡ ነቲ ኣብ መንጎ ክልተ ኤርትራውያን ኣሕዋት ውድባት፡ ጀብሃን ሻዕቢያን ዝተፈጥረ ዘይምርድዳእ እንተኸኣሉ ክዓርቅዎ እንተዘይከኣሉ ድማ ሻራነት ከየርኣዩ ክሓልፉ ኢዩ ዝነበሮም። ወገን ናይ ሻዕቢያ ኮይኖም ንጀብሃ ምህራሞም ግን ታሪኻዊ ገበን'ዩ ነይሩ።

“እትረግሞን እትምርቖን ኣይኽላእካ” ከም ዝበሃል፡ ንወያነ ሓርነት ትግራይ ብዝወዓልዎ ሕማቕን ጽቡቕን ንህዝቢ ኤርትራ፡ ከነለልዮም ይግባኣና። ኣብ ጽቡቕ ዝወዓሉልና ነመስግኖም። ኣብ ሕማቕ ዝወዓሉልና ድማ ንረግሞም።

ኣብ 1991 ሰውራ ኤርትራ ብወተሃደራዊ ሓይሊ ስዒሩ ምስ ኣተወ፡ ናጽነት ኤርትራ ኣህጉራዊ ተፈላጥነት ንክረክብ ኣብ ቅድሚኡ ዲፕሎማስያዊ ብድሆታት ነይርዎ ኢዩ። ወሳኒ ግደ ወያነ ዝነበሮ ኢህወደግ ንመዘወር ስልጣን መንግስቲ ኢትዮጵያ ዘይሓዞ እንተዝነብር ሕልኽልኻቱ ምዓበየ ነይሩ። ናይ ኢህወድግ መንግስቲ ንናጽነት ኤርትራ ምፍላጥ፡ ነቲ ክፍጠር ዝነበሮ ዲፕሎማስያዊ ብድሆታት ፈቲሕዎ ኢዩ። በዚ ከኣ ኢህወደግ ብቐንዱ ድማ ወያነ ዝመርሖ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዓቢ ውዕለት ንህዝቢ ኤርትራ ምፍጻሙ ኣብ ታሪኽ ክምዝገብ ዝህልዎ ኢዩ።

ኣብ ድሕረ-ነጻነት ኣብ ዝነበረ ፖለቲካዊ መድረኻት፡ ህወሓት -ኢህወደግ ዝተፈላለየ ፖለቲካዊ ኣቕዋማት እናሓዙ ኢዮም መጺኦም። እዚ ድማ ካብ ናቶም ፖለቲካዊ ሒሳባት ዝነቐለ ድኣምበር ካብ ረብሓ ህዝቢ ኤርትራ ዝምንጩ ኣይኮነን። እዚ ኩሉ ግዜ ክንጽበዮ ዘሎና ነገር ስለዝኾነ፡ “ብዕራይ ናብ ዘበለ የብል ዕርፊ ኣጽንዕ” ክኸውን ኣለዎ መርሆና።

ህወሓት፡ ኣብ ኤርትራ ናጻ ሃገር ናይ ምግባር ቃልሲ ዓቢ ተራ ተጻዊቶም ኢዮም። ኤርትራ ደሞክራስያዊት ሃገር ንኸይትከውን ከኣ፡ ህወሓት-ኢህወደግ ምእንቲ ደሞክራሲ ኣብ ኢትዮጵያ ኮይኖም ዝቃለሱ ውድባት ኤርትራ ኣጊዳን፡ መራሕትን ካድራትን ኣሲራን ኣባሪራን ኢያ። ደድሕሪ ስርዓት ደርጊ ምስዓሩ፡ ኣብ መወዳእታ 1991 ካድራት ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ሰውራዊ ባይቶ (ናይ ሎሚ ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ EPDP ኣባላት ዘለዉ ዝርከብዎም) ኣብ ኢትዮጵያ ኣትዮም፡ ኣንጻር ስርዓት ኢሰያስ ፖለቲካዊ ንጥፈታት ዘካይዱ ዝነበሩ፡ ኣብ 28 ሚያዝያ 1994 ንግሆ ሰዓት ሽዱሽት ኣብ ድቃሶም ከለዉ ኣብ ሓደ ሰዓትን ደቒቕን፡ ኣብ ኣዲስ ኣበባ፡ መቐለ፡ ዓዲ-ግራት፡ ዓድዋ፡ ሽረን ሑመራን ካብ ዝነበረ መንበሪ ቦታኦም ቀይዶም ወሲዶሞም። ነዞም ሰላሳ ዝኾኑ ኣባላት መሪሕነት ዝርከብዎም ካድራት ተሓኤ ሰውራዊ ባይቶ (ናይ ሎሚ EPDP ኣባላት ዘለዉ ዝርከብዎም)፡ ልዕሊ ክልተ ዓመታት ኣሲሮሞም። እቲ ከም ጽቡቕ ነገር ዝረአ ግን፡ ኣሕሊፎም ንመራሕቲ ሻዕቢያ ስለ ዘይሃብዎም ኣብ ዝነበርዎ ቤት ማእሰርቲ ኮይኖም፡ ካብ መንግስታት ኣመሪካ፡ ኣውስትራልያ፡ ሆላንድን ደኒማርክን ፖለቲካዊ ዑቕባ ረኺቦም ናብ ስደት ብምምራሕ ነብሶም ኣድሒኖም፡ ምእንቲ ደሞክራስን ፍትሕን ውን ተሪሮም ገና ይቃለሱ ኣለዉ። እዚ ንሻዕብያ ዝቃወሙ ኤርትራውያን ምእጋድን ምስጓጉን ክሳብ ድሮ ምጅማር ውግእ ኤርትራን ኢትዮጵያን 1998-2000 እውን ቀጻሊ ነይሩ።

ህወሓት፡ ንፖለቲካዊ መንነት ዉልቀ-መላኺ ኢስያስ ካብ ማንም ንላዕሊ ይፈልጥዎ ኢዮም። ምስ ኢሰያስ ብምምሕዛው፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ጌጋ ፈጺሞም ኢዮም። እዚ ዳሕራይ ዝመጸ ኣንጻር ኢስያስ ዝመስል መርገጾም ኣብ መትከላዊ ረብሓታት ህዝቢ ኤርትራ ዝተሰረተ ስለ ዘይኮነ፡ ምስ ድርቅናን ጽላለን ኢስያስ ክሳዕ ክንደይ ከይሰልጥ ድኣምበር ንከዐርይዎስ ኣይምጸልኡን።

ብምስምስ ናይ ዶብ፡ ብመራሒ ዉልቀ-መላኺ ስርዓት ኤርትራ ኣብ ዝተውልዐ ኩናት፡ በቲ ዝተኸፍሎ ዋጋ ክቕጽልዎ ምውሳኖም ኣብ መንግስቲ ኢህወደግ ዓብይ እጃም ዝነበሮም ህወሓት ጌጋ ፈጺሞም ኢዮም። እዚ ንኤርትራውያን ዝምልከት ኣይኮነን ህዝቦም ይጸባጸቦም። እቲ ንዓና ዝምልከተና ግን፡ ነቶም ንኢትዮጵያ ከም መንበሪ ዓዶም ቆጺሮም፡ ኣብኡ ዝተወልዱን ዝተዋለዱን ዝኸበዱን ንብረት ዘጥረዩን ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ከም ገበነኛታት ብኣልመማ፡ ቅድመ- ምልክታ ከይሃቡ ብጭካነ ከም ዝስጎጉ ምግባሮም ታሪኻዊ በደል ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ፈጺሞም ኢዮም። እዚ ዝፈጠሮ ስምብራት ቀሊል ስለዘይኮነ ገዚፍ ነገራውን ሞራላውን ካሕሳ ክግበረሉ ዘድሊ ኢዩ።

ህዝቢ ኤርትራ ምስ ህዝቢ ኢትዮጵያ፡ ብዝቐረበ ድማ ምስ ህዝቢ ትግራይ ንክነብር ዝተፈጥረ ኢዩ። ብምርጫ ተደለኻ ትወስዶ ተደለኻ'ውን ትገድፎ ኣይኮነን። ካብ ዝተፈላለየ ረብሓታት ዘጋጥም ናይ ጉርብትና ሓጎጽጎጻት፡ ኣብ ሓድሕድ ምምልላእ ብዝተመርኮሰ መሪሕ-ሓሳብ እናተኣልዩ ክኸዱ ዘየቋርጹ ጻዕሪታት ክግበረሎም ኣለዎ።

ህዝቢ ኤርትራ፡ ሃገሩ ክትንበር ዘይትኽእል ሲኦል ኮይናትሉ ኣብ ዘሎ እዋን፡ ጎረባብቱ ሃገራት ተሰዲዱ ዝዑቀበለንን ዝዕንገለለን ኮይነን ክረኽበን ባህጉ ክኸውን ባህርያዊ ኢዩ። እዚ ባህጊ'ዚ ክዉን ዝኸውን ህዝቢታት ጎረባብቱ ንዝነብሮ ዘሎ ስቓይን መከራን ከም ናቶም ጌሮም ክፈልጥሉ ክኽእሉ ከለዉ ኢዩ። ህዝቢ ትግራይ ህዝቢ ኤርትራ ዘሕልፎ ዘሎ ስቓይ ብልክዑ ዝተረድአ ህዝቢ ኢዩ። ከምኡ ስለዝኾነ ኢዩ ድማ፡ ነቲ ብሰማንያታት ሽሕ ዝቑጸር በቢእዋኑ ካብ ግዝኣት ምድረ-ሲኦል ዝመጽእ ዘሎ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ መሬቱ ኣጽሊሉ ዝርከብ።

"ተኩስካ ቅተል" ዝብል መምርሒ ካብ ዘለዎ ጨፍጫፊ መንግስቲ፡ ንስክላ ኣምሊጡ ሂወቱ ኣብ ዘድሕነሉን ንመጻኢ ናብርኡ ኣብ ዘቋምተሉ ሃለዋት ምብጻሕ "ኣቦይ እዝግስ ገደል ይፈጥር'ሞ መደያይቦ ድማ ይፈጥር" ዘብል ኢዩ። ካብ ሓደ ጎረቤት ህዝቢ ካብዚ ንላዕሊ ምስጋና ዝግብኦ ሙያ ክርከብ ኣይክእልን ኢዩ።

እዚ ከይኣክል መንእሰያት መጻኢ ዕድሎም ብሩህ መታን ክኸውን፡ ናይ ላዕለዋይ ትምህርትን ስራሕን ዕድል ክኽፈተሎም ምግባር ንኤርትራውያን ዓቢ ውዕለት ካብ ህዝቢ ትግራይ ኢዩ። ንሕና ኤርትራውያን ድማ፡ እዚ ተግባር'ዚ መግለጺ ሓልዮት ዝመልኦ ጉርብትና ከም ዝኾነ ፈሊጥና ከነመስግኖ ይግባእ።

ካልእ ኣሻቓሊ ጉዳይ፡ ብክቡር መስዋእቲ ደቃ ናጽነታ ዝተጎናጸፈት ሃገርና ኤርትራ፡ ኣብ ትሕቲ ኣመራርሓ ውልቀ መላኺ ሰብኣይ ልዕላውነታ ዝፍርሕ ኮይኑ ኣሎ። ናጽነታ ዘይተዋሕጠሎም ሓለምቲ ኢምቦራጦርያ ኢትዮጵያ ድሌታቶም ሕፍር ከይበሉ ብጋህዲ ክዛረቡ ንሰምዕ ኣሎና። እዞም ዝጠፈሹ ነዳያን ኣብ ዝበጽሕዎ ዋላ እንተዘይሃለዎም፡ ህርፋኖም ግን ብቃልሲ'ምበር ብኸምኡ ዝበንን ኣይኮነን።

ጉዳያት ኤርትራ ንኤርትራውያ ናይ ኢትዮጵያ ድማ ንኢትዮጵያውያን ዝምልከት ከም ዝኾነ ርዱእ ኢዩ። እንተኾነ ግን ዲክታቶር ኢስያስ ንጉዳያት ኤርትራን ኢትዮጵያን ሕዉስዉስ ኣቢሉ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ ኩነታት፡ መስርዕ ኣትሒዝካ ንምግጣሙ እዋናዊ ናይ ቃልሲ ስልቲ ምኽታል ክሓትት ኢዩ። ሎሚ ሕቶ ምውሓስ ልዑላውነት ሃገርን ምርግጋጽ ደሞክራስን ፍትሕን ልዕልነት ሕግን ኢዩ።

ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ክሊ'ዚ ዕላማታት'ዚ ክልተ ኣረኣእያታት ዘለዎም ሓይሊታት ከምዘለዉ ክድህሰስ ዝከኣል ኢዩ።

ብሓደ ወገን፡ ብቐጥታ ድዩ ብተዛዋሪ ነዚ ዕላማታትዚ ክዉን ከይከውን፡ ንናጽነት ኤርትራ ዝጻብኡ ሓይልታት። ብካልእ ወገን ድማ፡ ካብ ናቶም እምነት መትከል መሰል ርእሰ-ውሳነ ብሄራት ነቒሎም ንጉዳይ ኤርትራ ከም ውዱእ ዝቖጽሩን ብተወሳኺ ውን ኣመራርሓ ኢሰያስ ሕማም ርእሲ ኮይንዎም ክለግሰሎም ዝደልዩን ሓይልታት ኢዮም።

ከም ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ተፈጢሩ ዘሎ ብዛዕባ ሃገርና ዝምልከት ኩነታት፡ ብጥንቃቐ መርሚርና ክንድ'ቲ ክንጥቀመሉ እንኽእል ኣብ ምዕዋት ቃልስና ክንጥቀም ክንበቅዕን ኣድማዒ ናይ ቃልሲ ስልቲ ክንክተልን ይህልወና።

Tuesday, 18 February 2020 08:51

ቃል ቤት ጽሕፈት ፍራንክፈርት ሰዲህኤ ኣብ ዝኽሪ ምጅማር ብረታዊ ተጋድሎ ህዝቢ ትግራይ

Written by

ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን ኣካየድቲ ማሕበር ተጋሩ ኣብ ጀርመን፤

ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን ኣሰናዳእቲ በዓልን መላእ ኣባላት ማሕበር ተጋሩን፤

ክቡራትን ክቡራንን ዕዱማት ኣጋይሽን ተሳተፍቲ ናይዚ በዓል ብሓፈሻን፤

ኣቐዲመ ኣብዚ ክቡር በዓል፡ መበል 45 ዓመት ምጅማር ብረታዊ ተጋድሎ ህዝቢ ትግራይ፡ ንኽንሳተፍ ንዝገበርኩምልና ዕድመ ብምጥቃስ፡ ብስም መሪሕነትን ኣባላትን ሰዲህኤ ልባዊ ምስጋና አቕርብ። ቀጺለ ከኣ በዓልኩም ብዓወት ክድምደም ዘለና ሰናይ ትምኒት ክገልጽ እፈቱ።

ዝኸበርክንን ዝኸርኩምን፡

ሎሚ መበል 45 ዓመት ዝኽሪ ምጅማር ብረታዊ ተጋድሎ ህዝቢ ትግራይ ክንዝክር እንከለና፣ ሓርነትን፡ ዲሞክራስያን፡ ራህዋን ብልጽግናን ዕብየትን ህዝቢ ትግራይ ንምርግጋጽ፡ ብ11 ለካቲት 1975 ኣብ ደደቢት ንዝተወልዓት ሽግ ቃልሲ ኢና ንዝክር ዘለና። ህዝቢ ትግራይ ኣብዛ መዓልቲ’ዚኣ ነዚ ናይ ተስፋን ጽንዓትን ብረታዊ ቃልሲ ከበግስ ከሎ፣ ነቲ ኣብ እንግድዕኡ ተጻዒኑ ሸሸ ዝብል ዝነበረ ናይ ጥፍኣትን ጭቆናን መስፍናዊ ኮነ ዲክታቶርያዊ ስርዓታት ስዒሩ መስል ርእሰ ውሳኔኡ ንምርግጋጽ ዝነበሮ ባግህን ድልየትን ዘንጸባርቕ እዩ። ብረት ምዕጣቕ፡ ናብ ውግእ ምእታውን ኣብ በረኻ ምስፋርን ዝመረጾ፡ ታሪኻዊ ተደላይነት ዘምጽኦ ወድዓዊ ጠለብ ብምዃኑ እምበር ወኒ ወግእ ስለዝነበሮ ኣይኮንን።

ዕላማ 11 ለካቲት እምበኣር፡ ንምልኪ ብስርዓተ ዲሞክራስን መሰል ርእሰ ውሳኔን፡ ንድኽነት ብዕብየትን ልምዓትን፡ ንድንቁርና ብፍልጠትን ትምህርትን፡ ንሕማምን ሽግርን ጥዑይ ሕብረተሰብ ብምህናጽ ዕላማኡ ገይሩ ዝተበገሰ ቃልሲ ብምዃኑ ኢና ንዝክሮን ነኽብሮን ዘለና። እንቋዕ ናብ ዓወ ት በጽሐ፡ ኣንቋዕ ድማ ነዚ ታሪኻዊ ዝኽሪ ከንብዕል ኣብቅዓና።

እዚ ንቕዱስ ረብሓ ሓፋሽ ትግራይ ዘማዕደወ ዕላማታት ብቀሊሉ ክረጋገጽ ከምዘይከኣል ዝተፈልጠ እዩ። ህዝቢ ትግራይ ግን ነዚ ንምዕዋት ኣብ ጉዕዞ ቃልሱ፡ ሓደ ድሕሪ ሓደ እንዳኣሰለፈ፡ ደቁን ንብረቱን ሃብቱን ገቢሩ እዩ። ምስ ሰውራኡ ብሓደ ተጠማሚሩ ብበረኻን ብዓድን ተደጋጊፉ ዘይስገር ንዝመስል ዝነበረ ዓቕሚ ሓያላት ኣብ ምግጣም ብሉጻት ዜጋታቱ ኣደዳ መስዋኣትን ስንክልናን ገይሩ። ዓድታቱ ብሓውን ናይ ነፈርቲ ጋዛትን ባዲሙ፡ ብጅምላ ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ተሓይሩን ተገፊዑን እዩ። በደልን ግፍዕን ገዛእቲ ሓይልታት ጸብጺብካ ዝውዳእ ከምዘይኮነ ርዱእ ወሲድና ግን፡ ህዝቢ ትግራይ ብመስዋእቲ ኮነ ስንክልና ደቁ፡ ወይስ በቲ ኣብ ርእሲኡ ዝወርድ ዝነበረ ጭቆና ከይሰንበደ፡ ሰውራኡን ነብሱን ገጥ ኣቢሉ ብጽንዓትን ተወፋይነት ስለዝመከተ ክዕወት ክኢሉ።

ህዝቢ ትግራይ ኣብ ርእስቲ ናይ ባዕሉ ሓያልነት፡ ምስ ናይ ቃልሲ መሓዝኡ ዝዀነ ህዝቢ ኤርትራ ዘጥረዮ ዝምድናን ምትሕብባርን እውን ብቀሊል ዝግመት ኣይኰነን።  ህዝቢ ኤርትራን ህዝቢ ትግራይን ልዕሊቲ ካልእ ክህልዎ ዝኽእል ተመሳሳልነት፡ ንመግዛእታዊ ሕቶ ኤርትራ ንመጀመርታ ግዜ ዝኣመነ ኢትዮጵያዊ ሓይሊ መሪሕ ህዝቢ ትግራይ ወያኔ እዩ። ንመሰል ርእሰ ውሳኔ ህዝቢ ትግራይ ብልቢ ኣሚኑ ዝደገፈን ዝተቐበለን ድማ ሰውራ ኤርትራ እዩ። ነዚ ዝተጠቕሰ ዕላማታት ንምዕዋት ዝተኻየደ ቃልሲ ድማ’ዩ፡ ከም ክልተ ህዝቢ ንዝምድናታቶም ዝያዳ ኣገዳሲ ክገብሮ ዝጸንሐን ዝገብሮ ዘሎን።

ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን ተሳተፍቲ በዓል፡

ንሕና ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ እቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝካየድ ዘሎ ምዕባሌታት ንከታተል ኣሎና። ህዝቢ ትግራይን መሪሕ ውድቡ ህወሓትን፡ ንናጽነትን ልዑላውነትን ኤርትራ ስለ ዝፈለጡ ጥራይ ዘኸፈልዎ ከቢድ ዋጋ ንፈልጥ ኢና። ኤርትራ ኣህጉራዊ ተፈላጥነት ዘለዋ ልዑላዊት ሃገር ክትከውን ዘካየድዎ ቃልሲ እውን ንርዳእ ኢና። ሕጂ ኣብ ኢትዮጵያ ነቲ ብቃልሲ ህዝብታት ዝተረጋገጸ ልዑላውነት ኤርትራ፡ ንድሕሪት ከመልሱ፡ ንኤርትራ ከም ብሓድሽ ከጐብጡን ዝመጣጠሩ ከም ዘለዉ እውን ንዕዕዘብ ኣሎና። ታሪኽ ነድሕሪት ክምለስ ኣይኰነን። ግናኸ፡ እቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ፡ ህልም ዝበለ ምልካዊ ስርዓት፡ ንልዑላውነት ኤርትራ ብዝህድድ መንገዲ ኣብ ዘይቅዱስ ሽርከነታት ይኣቱ ኣሎ። እቲ ሓደጋታት ከንጸላልወና ድማ ግድን ከይኑ። ኣብዚ መስርሕ’ዚ እቶም ክጥቅዑ ዝድለዩ ዘለዉ ሓይልታት፡ ብኤርትራ ሸነኽ እቶም ንልዑላውነት ኣባ ዋጋ ዕዳጋ ዘየእትዉ ክዀኑ ከለዉ፡ ብኢትዮጵያ ሸነኽ ድማ እቶም ንናጽነት ህዝቢ ኤርትራ ከከላኸሉን ክምክቱን ዝጸንሑ ፖሊቲካዊ ሓይልታት። ብሓጺሩ ደምበ ክልል መንግስቲ ትግራይን ደምበ ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያንን እዮም። ኣብ ክሊ ከምዚ ዝበለ ኩነታት ምድኻም ህዝብን ውድባትን ትግራይ ምድኻም ሃገራዊ ሓይልታት ኤርትራ እውን ምኻኑ ኢና እንኣምን። በዚ መሰረት፡ ከም ሰልፊ ኣብ ደምበ ደልይቲ ፍትሒ፡ ብምሉእ ሓይልናን፡ ብኩሉ እቲ እንውንኖ ዓቕምን ምስ ህዝቢ ትግራይ ጠጠው ክንብል ኢና። ህዝቢ ትግራይን ውድባቱን ከይተዳኸመ ክቕጽልን ክዓብን ናትና ረብሓ እውን እዩሞ ዝለዓለ ምትሕብባር ክህልወና ንብህግ።

ክቡራትን ክቡራንን፡

ሓድሽ መድረኽ ይገሃድ ኣሎ፡ ብሓድሽ ተረድኦን ብዘሳርሕ መደባትን ክንጐዝ ድማ የድሊ። ኣብ ታሪኽና ኣሉታ ኣይነበረን ማለት ኣይኰነን። እወ ኣብ ኣኽሳሪ ውግኣት ተኣትዩ፡ ብሚእቲ ሽሕ ዝቆጸር መንእሰይ ኢትዮጵያን ኤርትራን ጠፊኡ፡ መዕቀኒ ዘይርከቦ ንብረት በሪሱ፡ ህዝብታትና፡ ብፍላይ ኣብቲ ቦታ ውግኣት ዝነብር፡ ሓሪሱ ደቁ ከየዐንግል መሬቱ መዕንደሪ ወታሃደራት ኮይኑ ቀታሊ እሸኽ ተዘሪእዎ ነይሩ እዩ። ግን ኣብዚ ዝኽሪ ተቈሪንና ኣብ ምስትንታን ክንነብር የብልናን። ዝሓለፈ ሓለፈ፡ ኣይትድገመኒ ብዝተረፈ፡ ከምዝበሃል፡ ባወንታዊ ዕዮ ክንፍውሶ የድልየና እዩሞ፡ ንኣስተምህሮ ኣብነታት እንተዘይኮይኑ፡ ብሕጋዊ መዕለቢታት ስለዝተደምደመ፡ ናይዚ እሱራት ክንከውን ኣይግባኣናን እዩ።

እቲ ሓቂ ምስ ኢትዮጵያ ዘዳውብ መሬት ኤርትራ፡ ዝበዝሐን ዝነውሐን ክፋሉ ምስ ክልል ትግራይ እዩ። እዚ ዶባትና ዚ ንሃዋሩ ከማኡ ኢሉ ዝነብር እዩ። ብድሌት ወይ ብምርጫ ሰባት ክቕይየር ዘይክእል ነባሪ ሃለዋት እዩ። ምርጫና ደኣ እንታይ እዩ እንተ ኢልና፡ ንዓይነትን ባህርን ዝምድና ህዝብታትና ዝምልከት ጥራይ እዩ ዝኸውን። እቲ ምርጫ እምበኣር ሰላምን ሕውነትን ዝዓዘዞ፡ ናይ ክልቲኡ ረብሓታት ዝከላኸል፡ ናይ ክልቲኡ ህላዌን ቀጻልነትን ውሑስ ዝገብር ተረዳኦን ኣምነት ብዕምቈት ምውናን እዩ። ምልካዊ ስርዓት ኤርትራ ነዚ ሓቂ’ዚ ስሒትዎ ኣሎ፡ ኮታ እቲ ቀንዲ ባእሱ ምስ ክልል ትግራይ ይገብሮ ኣሎ። ንወድዓዊ ሓቅታት ዝርዳእ ኣኣምሮ ከም ዘይብሉን፡ ነቲ ሓቂ ዓፊኑ ክቕጽል ከም ዝደልን በሪሁ እዩ። ይኹን’ምበር እቲ ንዕኡ መሪር ዝኰነ ካልእ ተወሳኺ ሓቂ፡ ከምዚሉ ንነዊሕ ከቐጽሎ ዝኽእል ትንፋስ እውን ዘይብሉ ምዃን እዩ። ዝምድና ህዝብታትና ናብ ንቡር ክምለስ ግድነት እዩ።

በዚ መሰረት ወዓል ሕደር ከይበልና፡ ዝምድናታትና ኣደልዲልና፡ ብምትሕብባር ናብ ዝሓየለ ብርኪ ክንሰግርን፡ ከም ሰዲህኤ ተራና ክንዓምምን ምዃንና ነዚ በዓል’ዚ ምኽንያት ብምግባር ቃልና ነሐድስ።

ዝኽሪ ብረታዊ ተጋድሎ ህዝቢ ትግራይ ንዘልኣለም ይንበር!

ዝምድና ህዝቢ ኤርትራን ህዝቢ ትግራይን ይደልድል!

የቐንየለይ!

ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ

ጽሕፈት ፍራንክፎርት፡ ጀርመን

15 ለካቲት 2020

Tuesday, 18 February 2020 08:39

ኮንፈረንስ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኣብ ሰሜን ኣሜሪካ- መደረ ተጋዳሊት ኣስገደት ምሕረትኣብ ካብ ካሊፎርኒያ

Written by

ዋሺንግቶን ዲሲ ለካቲት 8, 2020

መእተዊ

እዚ ጽሑፍ’ዚ ኣብ ኮንፈረንስ ኤርትራውያን ደቂ-ኣንስትዮ ሰሜን ኣሜሪካ ለካቲት 8 ዝቐረበ እዩ። ብምኽንያት ሕጽረት ግዜ፡ ሓሳበይ ኣስፊሐ ክገልጽ ኣይከኣልኩን። ሕጂ ኣብ EPDP TV ከምኡ’ዉን ኣብ harnnet,org ክቕርቦ ከለኹ ናይ ግዜ ገደብ ስለዘይብለይ ገለ ነጥብታት ብሓደ ምሉእ ሓሳባት ጥራሕ ኣቕሪበዮ ዝነበርኩ ኣስፍሕ ኣቢለዮ ኣለኹ።

ዝኸበርክን ኣሓት ኣዳለውቲ ኮንፈረንስ፡

ዝኸበርክን ኣሓት ተሳተፍቲ፡

ዝኸበርኩም ዕዱማት ብሓበራ፡

እንቋዕ ናብቲ ኩሉ ግዜ ንሓልሞን ንብህጎን ዝነበርና ጉዕዞ ምጥርናፍ ኤርትራውያን ደቂ-ኣንስትዮ ኣብ ሰሜን ኣሜሪካ ዝጅምር ኮንፈረንስ ኣብቀዓና እናበልኩ ሰላምታይ አቕርብ።

ኣስዒበ ደቂ-ኣንስትዮ ዲሲን ከባቢኣን ኣብ’ዚ ህዝቢ ኤርትራ ብነድሪ ይኣክል ንምልኪ፡ ይኣክል ንምብትታን ዝብለሉ ዘሎ እዋን ከም ደቂ-ኣንስትዮ ክንዉደብን ኣብ ሓርነታዊ ቅልስና ዝለዓለ ተራ ክክንጻወትን ተበግሶ ወሲድክን ሎሚ ከምንጋባእ ዝገበርክን ምስጋና ይብጻሕክን። ሓሳበይ ክገልጽ ዕድል ዝሃብክናኒ ድማ ብልቢ አመስግን።

ተዋሂቡኒ ዘሎ ኣርእስቲ “ዉደባ ደቂ-ኣንስትዮ ስለምንታይ የድሊ” ዝብል ኮይኑ ተፈቒዱለይ ዘሎ ግዜ ግን 10 ደቓይቕ ጥራሕ እዩ። እሞ ከምቲ ዝደልዮ ጌረ ክገልጾ ኣይክእልን ምዃነይ ይርዳኣኒ እዩ። ብዝተኻእለ መጠን ግን እቶም ክንሓስበሎም ዘሎና ነጥብታት ጸሚቐ ከቕርብ ክፍትን እየ።

ነስወከፍና ብፍላይ ከኣ ደቂ-ተባዕትዮ ኣሕዋትና “ኣነ ንፍትሒ እቃለስ ኣለኹ እየ ዝብል እሞ ኣብ ገዛይ ከ ምስ በዓልቲ ቤተይን ደቀይን ፍትሒ የተግብር ዶ ኣለኹ” ኢልኩም ነብስኹም እንተሓቲትኩም ሕጉስቲ እየ።

ሕቶና ሕቶ መሰል ደቂ-ኣንስትዮ ናይ ሰብኣዊ መሰል ሕቶ እዩ። ስለዝኾነ ድማ ኣብ ዶባት ሃገርና ዝድረት ኣይኮነን። ደቂ-ኣንስትዮ ኣብ ዝሃሎና ንሃሉ ወጽዓና ሓደ እዩ። ስለዚ’ዩ ኸኣ ቃልስና ኣህጉራዊ ዝኸውን። ጸገምና ተባዕታዊ ትምክሕቲ እዩ። ጠንቂ ትምክሕቲ ድማ ድንቁርናን ድሑር ባህልታትን እዩ።

ፍርቂ ሕብረተሰብ ክነስና ተባዕታዊ ትምክሕቲን ድንቁርናን ከም ድኹማት፡ ዘይበላሕቲ፡ ማዕረ ወዲ ተባዕታይ ክነፍሪ ዘይንኽእል ጌሩ ይርእየና። ኣደ ዓንዲ ስድራቤት ክነሳ ኣብቲ ባህሪ ዘሰከማ ሓላፍነት ማለት ኣብ ምፍራይን ምዕባይን ቆልዑት ጥራሕ ትድረት።ብዘይካዚ ግዳይ ናይ ዘቤታዊ (Domestic Violence)፡ ኣካላዊ (Physical Violence)፡ ስነኣእሙራዊ (Psychological Violence) ከምኡውን ጾታዊ (Sexual Violence) ዓመጻት ትኸውን።

ወጽዓ ጓል ኣንስተይቲ ክኣቱን ባህሊ ኮይኑ ክሰርጽን ወሎዶታት ዝወሰደ እዩ።ሕብረተሰባት ዓለም ነቒሑ ማዕርነት ጓል ኣንስተይቲ ክረጋገጽ’ውን ከምኡ ናይ ወሎዶታት ቃልሲ ክሓትትት’ዩ። ኣምበኣር ደቂ-ኣንስትዮ ካብ’ዚ ባህሊ ኮይኑ ዘሳቕየና ዘሎ ጭቆና ክንላቐቕ ተወዲብና ክንቃለስ የድልየና። ከም ዜጋታት ኣብ ቁጠባውን ፖለቲካውን ሕብረተሰብኣውን ንጥፈታት ሃገርና ተራና ክንጻወት ዉዱብ ቃልሲ የድልየና። ንመሰልና ንበይንና ደቂ-ኣንስትዮ ንቃለስ ማለት ኣይኮነን። ኣብ ዝኾነ ሕብረተሰብ ፍትሒ በቶም ንፍትሒ ዝቃለሱ ሓይልታት እዩ ዝረጋገጽ። እኳ ድኣ ገለ ካባና ኣንጻር ጥቕመን ደው ክብላ ይኽእላ እየን። ንሪኦ ዶ ኣየለናን። ወላዲት ወላድ መኻን ኮይና ብመላኺ ስርዓት ህግዲፍ ደቃ ተመንዚዓ፡ ዝተረፉ ድማ ጭቆና መሪሩዎም ኣብ ፈቐድኡ ንስደትን ዉርደትን ተሳጢሖም ኣብ ዝሃለዉሉ ግዜ ገለ ደቂ-ኣንስትዮ “ንሕና ንሱ፡ ንሱ ንሕና” እናበላ ንመላኺ ከምልኻ ንርኢ ኣሎና። እዚ ተርእዮ’ዚ ኣንጻር ጥቕሙ ደው ዝብል ጭቁን ክህሉ ከምዝኽእል’ዩ ዝምህረና።

ብመሰረቱ መሰል ፍርቂ ኣካሉ ዝጓዕጸጸ ሕብረተሰብ ፍትሓዊ ክኸውን ኣይክእልን። ፍርቂ ሰብኣዊ ዓቕምታቱ ዘይጥቀም ሕብረተሰብ ብቑጠባ ክምዕብል ኣይክእልን።

ምዕባለ ሓደ ሕብረተሰብ ብሃለዋት ደቂ-ኣንስትዮ እዩ ዝምዘን። ማዕረ ዕድል ኣብ ትምህርቲ፡ ማዕረ ዕድል ኣብ ስራሕ፡ መሰላት ኣደ ኣብ ግዜ ጥንሲን ሕርስን፡ ካብ እትወልዶም ክንደይ ይዓብዩ (Child Mortality) መዐቀኒ ምዕባለ ናይ ሓደ ሕብረተሰብ እዩ።

ቅርጻ ሕብረተሰብ ካብ ሰድራቤት እዩ ዝጅምር። ኣቦኣ ንኣዲኣ ክሃርማ እናረኣየት ትዓቢ ህጻን ብሰብኣያ ዓመጽ ክወርዳ ንቡር ይመስላ። ኣቦኡ ንኣዲኡ ክሃርማ እናረኣየ ዝዓቢ ህጻን ንሰበይቱ ክሃርም ነውሪ ኣይመስሎን። መሰል ኣደ ዘይሕሉ ስድራቤታት ጥዕና ዘለዎ ሕብረተሰብ ክሃንጽ ኣይክእልን። ብሓጺሩ ብነንሕድሕዱ ዘይከባበር ስድራቤታት ዝቖመ ህዝቢ፡ ዲሞክራሲ ተኺሉ ክጠጥዕ ኣይክእልን። ዝለ’ዚ እምበኣር ፍትሒን ዲሞክራሲን ኣብ ስድራቤት እዩ ዝጅምር። መሰሎምን መሰል ኣዲኦምን ተሓልዩ ዝዓብዩ ቆልዑ፡ ኣብ ደገ መሰሎም ክገሃስ ኣይፈቕዱን እዮም። ኩሉ ደላይ ፍትሒ ንጨቆንቲ ስርዓታት ምንቃፍ ጥራሕ ዘይኮነ ፍትሒን ዲሞክራሲን ኣብ ስድራቤቱን መዓልታዊ ሂወቱን ከተግብር ይግባእ። ሽዑ እዩ ሓድነትን ጥርናፈን ናይ ዉጹዓት ህዝቢ ዝረጋገጽ። ሽዑ እዩ ሰላምን ፍትሒን ክሰፍን ባይታ ዝጥጥሕ።

ከም ኤርትራኣውያን ደቂ-ኣንስትዮ ናብ ፍሉይ ኩነታትና ክምለስ። ኤርትራዊት ጓል ኣንስተይቲ ኣብ ብረታዊ ተጋድሎና ዘበርከተቶ ዘደንቕ ግደ ንኹሉ ብሩህ እዩ። ኣብ ገጠራት እንተ ግዒታ እንተ ሰንኪታ ተጋዳልቲ ዝዓንገለት፡ ደም ዉጉኣት ዝሓጸበት፡ ኣብ ከተማታት ውሽጣዊ ስርሒታት ክዕወት ዝገበረት፡ ኣብ ስደት ከዲማ ሰውራ ዝዓንገለት፡ ብዓቢኡ ኣብ ጎድኒ ኣሕዋታ ተሰሊፋ ብረት ዓጢቓ ዝተሰወአትን ዝሰንከለትን፡ ዉላዳ ንሃገር ዝወፈየት ታሪኻ ነባሪ ሓወልቲ እዩ። ድሕሪ እዚ ኹሉ መስዋእቲን ተወፋይነትን ግን ተጠሊማ እያ። ክንደይ ካብተን ሃገር ዘውሓሳ ጀጋኑ እየን ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝማስና ዘለዋ? ክንደይ ንእስነተን ንሃገር ዝወፈያ እየን ኣብ ክንዲ ተኸቢረን ዝዓርፋ ዝስደዳ ዘለዋ? ዋላ እታ ስውእቲ ሓድጊ ክትገድፍ ዕድል ዝረኸበት ደቃ ኣበይ ኣለዉ? ክንደይ ደቂ ስዉኣት እዮም ኣብ ፈቐዶ ስደት ንዉርደትን ሕስረትን ተሳጢሖም ዘለዉ? ክንደይ ዉልዶ መንእሰያት እዮም ኣብ ባሕሪ ዝጥሕሉ ዘለዉ? ክንደይ መንእሰያት ደቅና እዮም ከም ኣቕሓ ዝሽየጡ ዘለዉ። ክንደይ መንእሰያት ደቅና እየን ንሓደጋ ተሳጢሐን ክሳብ ነብሰን ኣብ ምሻጥ ወዲቐን ዘለዋ? ክንደይ መንእሰያት ደቅና እዮም ድሕሪ’ቲ ኹሉ መሪር ተመኩሮ ኣብ ምዕቡላት ሃገራት ምስበጽሑ ነፍሰ ቅትለት ዝፍጽሙ ዘለዉ? ክንደይ ኤርትራውያን እዮም ኣብ ፈቐድኡ ብጭንቀት ዝመጸ ናይ ሓንጎል ሕማማት ዝሳቐዩ ዘለዉ። ወሪዱና ዘሎ መከራ ጸብጺብካ ዝውዳእ ኣይኮነን።

እሞ ህሉዊ ሃለዋትና እዚ ካብ ኮነ፡ ጸገምና ክንፈትሕ፡ ኣብ ሃገርና ሰላምን ቅሳነትን ነጊሱ ስደትን ዉርደትን ክብቅዕ እንታይ ንገብር ኣሎና?

እወ ልክዕ’ዩ ብኹሉ ኩርናዓት ዓለም ከም ህዝቢ ይኣክል ንብል ኣሎና። ይኣክል ንምልኪ፡ ይኣክል ንምፍንጫል፡ ይኣክል ንምንጽጻግ፡ ይኣክል ንትምክሕቲ፡ ንጠርነፍ ሓደ ኰና ንፍትሒ ሓቢርና ንቃለስ ንብል ኣሎና። እዚ ክቕጽል ኣለዎ። ብፍላይ ንሕና ደቂ-ኣንስትዮ ባህሪ ዝሃበና ጸጋታት ተጠቒምና ኣብ ምጥርናፍ ህዝብና ዓቢ ግደ ክንጻወት ኣለና። ሓብሓብቲ፡ ጸወርቲ፡ ፈቃራት ኢና። ግን ይኣክል መድረኻዊ ጭርሖ እምበር ህዝባዊ ዉደባ ኣይኮነን። ድሕሪ ዉድቀት መላኺ ስርዓት ሃገርና፡ ኣብ ምንቅስቓስ ይኣክል ዘሎ ህዝብና ነናብ ፖለቲካዊ ዝምባሌኡ ክኸይድ እዩ። ምስ ህዝብና ይኣክል እናበልና ተወዲብና ናይ ዝኾነ ይኹን ፖለቲካዊ ሓይሊ መሳርሒ ከይኮና ንመሰልና ባዕልና ክንቃለስ ይግባእ። ሕጂ እንምስርቶ ጥርናፈ ደቂ-ኣንስትዮ ኪኖ ዉድቀት ህግዲፍ ዝቕጽል እዩ። ኣብ ጎድኒ ኣሕዋትና ልዑላውነት ሃገርና ኣብ ሓደጋ ኣትዩሉ ኣብ ዘሎ እዋን ምእንቲ ፍትሒ ደው ክንብል ኢና። ለበዋ ስዉኣት ነኽብሮ ኢና። ልዑላውነት ሃገርና ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ኣያቱን’ዩ። ፍሉይ ጉዳይ ግን ኣሎና። ንሕና እቲ ጭቁን ዝጭቁነና ኢና። ንዕቐትን ትምክሕትን ብኣሕዋትና፡ ብሰብኡትና፡ ብደቅና፡ ብኣኮናን ሓውቦናን ብሓፈሻ ብወዲ ተባዕታይ እዩ ዝወርደና። ብቐደሙስ ዘይሓዉና ኣበይ ረኺቡና። ትምክሕትን ጽቕጠትን እንከላይ በቶም ንፍትሒ ዝቃለሱ ኣሕዋትና እዩ ዝወርደና። ስለ’ዚ ንመሰልናን ማዕርነትናን ነብስና ወዲብና ብኣእጋርና ድው ኢልና ንቃለስ። ንኽእል ኢና። እወ ንኽእል። ከመይ ዘይንኽእል?

ዓላማና ክንዐውት ኣተሓሳስባናን ቋንቋናን ክቕየር ኣለዎ። ሰላም ናቱ ቋንቋ ኣለዎ። ዉግእ ናቱ ቋንቋ ኣለዎ። ናይ ሰላም ቋንቋ እና ተጠቐመ ዝተኻየደ ዉግእ የሎን። ብመንጽሩ ድማ ናይ ዉግእ ቋንቋ እና ተጠቐመ ዝተተኽለ ሰላም የሎን። ክንመሃረሉ እንኽእል ተመኩሮ ሕብረተሰባት ዓለም ብዙሕ እዩ ዘሎ። ርሑቕ ከይከድና ኣብ ሩዋንዳ ካብ ሚያዝያ ክሳብ ሓምለ 1994 ዝተፈጸመ ዘስኻሕክሕ ህልቂት ብናይ ዉግእ ቋንቋ እዩ ጀሚሩ። ሁቱን ቱትሲን (ክልተ ኣሕዋት ዓሌታት ሩዋንዳ) ብፋስ ክፈላለጹ ከለዉ ረድዮ ሩዋንዳ ብዝዘርገሖ ናይ ጽልእን ቂምን ቋንቋ እዩ ተበጊሱ። ፋሕ ኢልና ዘሎና ክንጥርንነፍን እቶም ንመላኺ ዘገልግሉ ዘለዉ ተረዲኡዎም ክጽንበሩናን ቋንቋና ዓዳሚ፡ ሓቛፊ፡ ኣሳታፊ ብሓጺሩ ናይ ፍትሒን ሰላምን ይኹን። ናይ ምፍንጫልን ቆዮቛን ቋንቋ ኔው ንበሎ። ፍትሒን ዲሞክራሲን ብናይ ቂምን ምንዕዓቕን ምንጽጻግን ቋንቋ ኣይህነጽን እዩ። ይኣክል ንብሎ ዘሎና ንኹሉ እቲ ድሑር ዝኾነ ኣተሓሳስባን ባህልን ትምክሕትን ይኹን። መሰል ደቂ-ኣንስትዮ ክኽበርን ፍትሒ ክነግስን ናይ ተባዕታዊ ትምክሕቲ ቋንቋ ብምውጋድ ንጀምር። ንኽእል ኢና! እወ ንኽእል። ከመይ ዘይንኽእል?

ኣብ ሕብረተሰብና ደቂ-ኣንስትዮ ዘቋናጽብ ኣዘራርባ ልሙድ እዩ። ንዝሓመቐ ሰብኣይ ሰበይቲ ኢሉ ይጽውዕ። ሕጂሞ ኸኣ ንመላኺ ሰርዓት ሃገርና ኢሳያስ ኣፈወርቂ ክዳን ሰብይቲ ዝኸድን ስእልታት ኣብ መራኸቢ ብዙሃን ዝዘውር ኣሎ። ሰብኣይ እንተሓመቐ ሰበይቲ ድዩ ዝኸውን? ጨካን፡ ተንኮለኛ፡ መቃልስቱ ዝኣስርን ዝቐትልን፡ ሰብኣዊ መሰላት ህዝና ዝገሃሰን ስለዝኾነ ጓል-ኣንስተይቲ፡ እታ ኣደ፡ ፈቃር፡ ጽዋር፡ ሓብሓቢት ደቃ ይኸውን ማለት ድዩ? ንሕና ደቂ-ኣንስትዮ ኸ ሰብኡት ኔሮም ዝሓመቑ ዲና? ብኣንጻሩ ኸኣ ጓል-ኣንስተይቲ እንተ ነፊዓ ሰብኣይ ድያ ትቕየር? ዝነፍዐት “ሰብኣይ እያ” ትበሃል። እዚ ኣበሃህላታት እዚ ጓል-ኣንስተይቲ ሕማቕን ድኽምቲን እያ ካብ ዝብል ድሑር ኣተሓሳስባ ዝብገስ እዩ። ክነወግዶ ኣሎና። ብቛንቛና ንጀምር።

ሕብረተሰብና ኣብ ፖለቲካዊ ንጥፈታት ጓል-ኣንስተይቲ ኣይርእይን’ዩ። ስለዝኾነ ኸኣ ኩለን ዉድባት ሓይልታት ተቓዉሞ ሕጂ ቁሩብ ይመሓየሽ እኳ እንተሃለወ ብደቂ-ተብዕትዮ ተዓብሊሉ ጸኒሑን ኣሎን። ዉሑዳት ደቂ-ኣንስትዮ ኣብ ናይ ምምራሕ ደረጃ ክበጽሓ ንርኢ ኣሎና። ኣወንታዊ ምዕብልና እዩ። ንኣብነት ኣነ ኣብ ዘለኹሉ ሰልፊ፡ ሰልፊ ዲሞክራሲ ኤርትራ ሾመንተ ደቂ-ኣንስትዮ ኣብ ማእከላይ ባይቶ ሓንቲ ድማ ኣብ ፈጻሚት ሽማግለ ኣለና። ኣብ ካልኦት ዉድባት’ውን ሓደ ሓደ ኣለዋ እየን። ግን ካብኡ ንላዕሊ ክንከይድ ኣሎና።

ጓል-ኣንስተይቲ ኣብ ፖለቲካዊ ቓልሲ ክትሳተፍ ድሑር ባህልና ዘይንቡር ይወስዶ። በዚ ምኽንያት’ዚ እዩ ዋላ’ዉን ኣብ ደምበ ፍትሒ ዝተፈልየ ርእይቶ ንዘለዋ ኣብ ክንዲ ንሓሳባ ምግጣም ጸርፍታት ብዛዕባ መልክዓን ስርሓታን ዝወርዳ። ኣገልገልቲ መላኺ ኤርትራ ዝኾኑ ደቂ-ተባዕትዮ ሓንኳላት፡ ሸውራራት ክበሃሉ ሰሚዕና ኣይንፈልጥን። ንሕና ግን ብመልክዕና ንምዘን። ብቐንዱ ኸ ንመሰልና ክንቃለስ ጽቡቓት ክንከዉን ቅድመኩነት ድዩ? ሰብኣዊ መሰላት ንጽቡቓት ጥራሕ ድዩ ዝግባእ። እወ ልክዕ ከም ደቂ-ተባዕትዮ ጽቡቓት፡ ክፉኣት፡ ሓጸርቲ፡ ነዋሕቲ፡ ቆርጫጫት፡ ዛውያታት፡ ሓንኳላትን ዘይ ሓንኳላትን ኢና። መሰልና ኸኣ ብቓልስና ክነረጋግጽ ኢና። ንኽእል ኢና።

ንሕና ደቂ-ኣንስትዮ’ዉን ኩሉ ጸገማትና ን ደቂ-ተባዕትዮ ክነሰክሞም የብልናን። ድሕረት ካብ ነብስና ክንድምስስ ክንቃለስ ይግባእ። ድኹማትን ጎደሎን ከምዘይኮና ብተግባር ነርኢ። ኣብ ናይ ምምራሕ ደረጃ ክንበጽሕ ክንሳተፍን ተመኩሮ ክንድልብን ይግባእ። ብመሰረቱ መሰል ብቓልሲ ዝረጋገጽ ኣምበር ህያብ ዝወሃብ ኣይኮነን። ስለዚ ንለዓል፡ ንቃለስ፡ ተፈጥሮኣዊ ጸጋታትና ተጠቒምና ኣብ ሓርነታዊ ቃልስና ኣድማዒ ተራ ንጻወት። ነብስና ወዲብና ንመሰልና ንቃለስ። ንኽእል ኢና። ከመይ ዘይንኽእል?

ጽን ኢልኩም ዝሰማዕኩምኒ የቐንየለይ።

ብዘይተሳትፎ ደቂ-ኣንስትዮ ዝትከል ዲሞክራሲ የሎን!

ምልኪ ይፍረስ!

ፍትሒ ይንገስ!

ኣስገደት ምሕረትኣብ ካብ ካሊፎርኒያ

2-8-2020

Page 295 of 638