ምስሊ፡ መርበብ ኤሪጋዜተ
ጉንበት 24፡ መበል 32 ዓመት መዓልቲ ናጽነት፡ ኤርትራውያን ብዝተፈላለዩ ስምዒታትን ኣገባባትን ከም ዝዘከርዋ ተዓዚብና። ካብቶም ኣብ ቅነ እዛ መዓልቲ ዝተንጸባረቑ ስምዒታት፡ “ናጽነትና ፍረ መስዋእቲ ጀጋኑናን ናይ ኩሉ መጻኢ ሓርነትና፡ ዕቤትናን ህንጸትናን መሰረት ስለ ዝኾነትን ብሓበን እትዝከር እያ፡ ካብ ባዕዳዊ መግዛእቲ ተናጊፍና ናብ ሓዲሽ ዘቤታዊ ወተሃደራዊ ምልክን ጭቆናን ዝኣተናላ ዕለት እያ፡ በቲ ሓደ ወገን ብሓርነት ዘይተሰነየ ናጽነት በቲ ካልእ ድማ ባርነት ዝተኣወጀላ ዕለት ስለ ዝኾነት ፍይዳ የብላን” ፡ ዝብሉ ስምዒታት ንኣብነት ዝጥቀሱ እዮም። ብፍላይ ኤርትራዊ ሓይልታት ለውጢ፡ ኣብ መሰረታዊ ትሕዝቶን ክብደትን ናይዛ ዕለት ዘይምስምምዑ፡ ኣብ ቅድሜና ዘሎ ብደሆ ክሳብ ክንደይ ከቢድ ምዃኑ ዘመልክት እዩ።
ኢሳያስ ኣፈወርቂ ብኤርትራውያን ዝተቐብጸን ዝፈሸለን መራሒ ምዃኑ ንኹሉ ርዱእ እዩ። ንሱ እውን ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ተቐባልነት ከም ዘየብሉ ስለ ዝርዳእ፡ “ካብ ተቐባልነት ረኺብካ ምምራሕ ናብ ኣገዲድካ ምግዛእ” ካብ ዝሰጋገር ነዊሕ ግዜ ኮይንዎ እዩ። ኣብ ከምዛ መዓልቲ ናጻነት ዝኣመሰለ ታሪኻዊ ኣጋጣሚ፡ ካብ ሓቂ ዝሃድመሉ እምበር ርትዓውን ንብሩህ መጻኢ ዝእምትን መደረ ከም ዘየስምዕ ከኣ ዳርጋ ኩሉ ኤርትራዊ ዝተጽበዮ እዩ። ምስዚ ኩሉ ግና “ሎሚ ዘበንከ እንታይ ቅዲ መህደሚኾን የምጽእ?” ኢሎም ዝተጸበይዎ ኣይተሳእኑን። ኢሳያስ ግና ነቲ ናይ ቀደም ካብ ተሓታትነት ንምህዳም ብካለኦት ናይ ምስባብ ኣመሉ ኣጸባቢቑ ምቕራቡ እንተዘይኮይኑ፡ ሓድሽ ኣየምጸአን። ከምቲ ልማዱ ድማ ንሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን ከም ኔቶ ዝኣመሰሉ ዓብይቲ ምዕራባዊ ትካላትን ከም ቀዳሞት ጸላእቱ ጠቒሱ፡ ብፍሽለቱ ከም ዝሕተቱ ኣምሲሉ ጉጅለታት ብዝብል ቃና ኣነኣኢስዎም።
ኢሳያስ ኣብ መደርኡ፡ ዝጠፈሸትን ዝኣረገ መዛግብቲ እትግንጽልን ንዝበላ ኣመሪካ፡ “ጥሙር ሃገራዊ እስትራተጂ” ዝብል ሰነዳት ኣዳልያ ኣንጻሩ ትሰርሕ ከምዘላ ጠቒሱ። ዕላማኣ ከኣ ግደ ኢሳያስ ኣብ ዞባና ንምግዳብ ጥራይ ዘይኮነ፡ ጠቕሊላ ካብ ስልጣኑ ንከተወግዶ ምዃና ብምጥቃስ፡ ኣውያት ኣስሚዑ። ኣሜሪካ ንሰራዊት ኤርትራ ብገበን ከም ዝኸሰሰት እውን ኣግሂዱ። ነብሱ ንከተዓባቢ ድማ ኣመሪካ በቲ ንኤርትራውያን ደም ዘንብዕ ዘሎ፡ ግዱድ ወተሃደራዊ ኣገልግሎት መደቡ ከም እትሰግእ ከይሓፈረ ጠቒሱ። ነቲ ኣብ መንጎ መንጎ መደርኡ፡ ፍረ ሓሳቡ ብዘይምርዳእ ኣብዘይቦታኡ ብቐጻሊ ዝስማዕ ዝነበረ ጣቓዒትን ዕልልታን ሰሚዕካ እቲ ኣውያቱን እንጽርጽሮቱን፡ ናይ ድፍረቱ፡ ትብዓቱን ሰዓርነቱን ኣንጻር ኣመሪካ ገይሮም ዝተረድእዎ ግሩሃት ወገናት ከም ዘለዉ ምግማት ይከኣል። ሓቀኛ ትሕዝቶ ናይቲ ክቱር እንጽርጽሮቱ ግና ናይ “ስግኣትን ጠፋእኩን” ኣድሕኑኒ ስምዒቱ መግለጺ እዩ። ነቲ ብሰንኪ ተናኻስን ስሱዕን ፖሊሲኡ በብግዜኡ ኣብ ዞባናን ርሑቕ ከባብን ከጋጥሞ ዝጸንሐ ተነጽሎን ፍሽለትን እውን ናብ ኣመሪካን መንግስታት ምዕራብ ኤውሮጳን ከላግቦ እዩ ተሰሚዑ።
ኢሳያስ ንኤርትራ ኣብ ምምራሕ ከም ዝፈሸ ናይ ኣደባባይ ምስጢር ምዃኑ ጥራይ ዘይኮነ፡ እቲ ንሱ ኣብ ዝተፈላለዩ መድረኻት ደጋጊሙ “ከምዚ ክንገብር ይግበኣና ነይሩ ግና ኣይገብርናዮን” እናበለ ዝናዘዞ እውን ፍሽለቱ ናይ ምቕባል ምልክት ካብ ምዃን ሓሊፉ ካልእ መልእኽቲ የብሉን። ኤርትራ ኣብቲ ብደረጃ ኣፍሪቃ ኮነ ብደረጃ ዓለም ብዝተፈላለዩ ዘይሻራውያን ትካላት ኣብ ፖለቲካዊ፡ ቁጠባዊ፡ ሰብኣውን ካልእ ዛዕባታትን ዝግበሩ መጽናዕትታት፡ ኩሉ ግዜ ካብተን ቀዳሞት ዝሓመቓ፡ ዝደኸማን ዝሓሰማን ተርታ ናይ ምስርዓ ምስጢር እውን ናይ ኢሳያስ ፍሽለት ዘርኢ እዩ። ኣብ ድሮ ዝኽሪ መዓልቲ ናጽነት ኤርትራ 2023፡ ብዛዕባ ዘመናዊ ባርነት ብዝኸፈአ ደረጃ ዝዝውተረለን ሃገራት ዝወጸ መጽናዕታዊ ሓበሬታ፡ ኤርትራ ብደረጃ ዓለም 2ይቲ ብደረጃ ኣፍሪቃ ድማ 1ይቲ ዝኸፈአት ምዃና ምግላጹ ከኣ ካልእ ንፍሽለት ኢሳያስን በሓቲ ምምሕዳሩን ዝያዳ ዘራጉድ እዩ።
ነዛ ኩሉ ጸጋታትን ህርኩት ዓቕሚ ሰብን ዘለዋ፡ ብዝተሓደሰ ሓበሬታ ሕቡራት ሃገራት መሰረት ከባቢ 3.6 ሚልዮን ዝግመት ህዝቢ ኤርትራ ምምራሕ ስኢኑ ከብቅዕ፡ ኣብዚ ናይ መበል 32 ዝኽሪ መዓልቲ ናጽነት መደርኡ እውን፡ ነቲ ናይ ቅድሚ ሕጂ መህደሚ ንክኾኖ፡ “ኣብ ክንዲ ብዛዕባ ህዝቢ ኤርትራ ንሓስብ፡ ብዛዕባ ኣስታት 400 ሚልዮን ህዝቢ እዚ ዞባ ኢና ክንሓስብ ዝግበኣና” ዝብሎ መመሳመሲ ቃሉ ደጋጊሙ ኣቃሊሕዎ። ሕሉፍ ሓሊፉ ቅኑዕ ኣሰራርዓ ቀዳምነት ኣብ ክንዲ ምኽታል፡ “ዘቤታውን ዞባውን ዛዕባታት ብሓደ ሚዛን ኢና ንርእዮም” ምባሉ ካልእ ንህድማኡ ካብ ኤርትራዊ ጉዳይን ህዝቢ ኣብ ሕልሚ ናይ ምንባር ተንኮሉን ዘመልክት እዩ። ኣብ ዞባዊ ጉዳይ ዓጀውጀው ምትኳሩ፡ ነቲ ብደረጃ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብኣኸደምቱ ዝተቐበሎ ናይ ተለኣኣኽነትን ኣገልጋልነትን ተልእኮ፡ ኣመላኺዑ ንምቕራብ ዝዓለመ እንተዘይኮይኑ፡ ኣብ ኤርትራዊ ጉዳይ ዘየድመዐስ ኣብ ዞባ ከፍሪ እዩ ማለት ዘይሕሰብ እዩ።
እዚ ዲክታተር ኣብዚ መደርኡ፡ ሓድሽ ተላኣኺ’ኳ እንተዘይኮነ፡ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣንጻር ኣመሪካን ካለኦት ስለ ዘቃልዕኦ ዘይፈትወን ሃገራትን ተልእኮ ተቐቢሉ ከምዘሎ ብዝግባእ ኣንጸባሪቕዎ እዩ። ኣብ ድሮ መዓልቲ ናጽነት ኣብ ሃገረ ቻይና ቀንዩ ብዝተዋህቦ ተስፋ ጉልበት ዝወሰኸ መሲሉ ብምቕራብ፡ ዓቕሚ ቻይና ብመንጽር ኣመሜሪካ ዘበርኽ ዘራይ ንምዃን ዘርኣዮ፡ ፈተነ፡ ምስ ኩሉቲ ናይ ሩሲያ ገበናት ደጋፍን ተሓላቕን ምጽንሑን መስርዑ ኣበይ ምህላዉ ብዝግባእ ኣነጺሩ እዩ። ካብዚ ብዘይፍለ ንህዝቢ ኤርትራ ስምዒት ኣረሳሲኑ ንሓደ ዘሕዝን ጉዳይ የዳልዎ ከም ዘሎ ምግማት ይከኣል። ኣካላት ህግደፍ “ኣብዚ ሳምንቲ ዝኾነ ይኹን ናይ መርዓ ውራይ ከይቁጸር” ዝብል ወረ ታሕቲ ታሕቲ ይነዝሓ ኣለዋ ዝበሃል ናይ ማሕበራዊ መድያ ሓበሬታ፡ ምስዚ ምትእስሳር ዘለዎ ከይከውን ናይ ብዙሓት ግምት እዩ።
እንተቲ ንፖለቲካዊ፡ ማሕበራዊ፡ ቁጠባውን ሰብኣውን ኩነታት ኤርትራ ዝምልከት ኣብቲ ኣጋጣሚ ዘይምልዓሉ፡ ከምቲ “ዓሚ ዝሞተ ምራኽ ኣይትጠይቕ” ዝባህለ ኮይኑ እዩ ተሓሊፉ። እቲ ትሕተ-ቕርጺ፡ ጸዓት፡ ማይ፡ ባሕሪ፡ ሕርሻ፡ ዕደና፡ መጐዓዝያ፡ ምስናዕን፡ ማሕበራዊ ኣገልግሎታትን ብዝብል ዝጠቐሰሉ ኣገባብ “ንፍርዲ ኣይርትዑና” ከም ዝበሃል ንሃልኪ እንተዘይኮይኑ፡ ካብ ኤርትራዊ ዘቤታዊ ጉዳይ ሃዲሙ ደገደገ ምምዕዳዉ ቀጻሊ እዩ።
ኤርትራ ምስ ሰሜን ኮርያን ማውርታንያ፡ ብዓለም ደረጃ ዘመናዊ ባርነት ዝረኣየለን ሃገራት ምዃነን፡ ግሎባላዊ መዝገብ ባርነት/ Global Slavery Index፡ ዝተባህለ ትካል ናይ 2023 ጸብጻቡ ብዝምልከት ብ23 ጉበት 2023 ኣብ ድሮ መዓልቲ ናጽነት ኤርትራ ብዝዘርግሖ መጽናዕቲ ምሕባሩ ኣገልግሎት ዜና ኣጃንስ ፍራንስ ፕረስ/ Agence France-Presse ኣስፊሩ። እቲ ጸብጻብ ነቲ ኰነታት ምስ ናይ ቅድሚ 5 ዓመታት ዝተኻየደ መጽናዕቲ ክወዳድሮ እንከሎ፡ እናገደደ ከም ዝቐጸለ ኣፍሊጡ።
እቲ ጸብጻብ፡ ናይቶም ብዓለም ደረጃ ብዘመናዊ ባርነት ዝሰቐዩ ሰባት ኣሃዝ ብ2016, 50 ሚልዮን ክነብር እንከሎ፡ እዚ ኣሃዝ ብ2021, ብ10 ሚልዮን ግዳያት ከም ዝወሰኸ ጠቒሱ። ካብቶም ጠቕላላ ብዘመናዊ ባርነት ዝሳቐዩ ዘለዉ ሰባት፡ 28 ኣብ ግዱድ ስራሕ ዝተጸምዱን 22 ሚልዮን ድማ ኣብ ናይ ኣስገዳድ መርዓ ዝተቖርኑን ከም ዝርከብዎም ተፈሊጡ።
እቲ ዝተኻየደ መጽናዕቲ ካብቶም ብዙሓት ንምግዳድ ዝመናዊ ባርነት ጠንቅታት ዝበሎም፡ ዝተሓላለኹ ወተሃደራዊ ጐንጽታት፡ እናገደደ ዝኸይድ ዘሎ ኣከባብያዊ ምንቁልቋልን ምስፍሕፋሕ ኮቪድ-19ን ከም ዝርከብዎም ኣስፊሩ። እቲ ሰብኣዊ ልገሳ ዝተባህለ ትካል እውን ዝተሓወሶ መጽናዕቲ፡ ናይ ዘመናዊ ባርነት መልከዓት ከመይ ከም ዝመስል ክጠቅስ እንከሎ፡ ግዱድ ስራሕ፡ ግዱድ መርዓ፡ ብልቓሕ ጉልበት ሰብ ምሓዝ፡ ግዱድ ወሲባዊ ንግዲ፡ ዘይሕጋዊ ምዝውዋር ሰባትን ምስዋርን መሸጣን ህጽናትን ዝብሉ ዘርዚሩ።
ንስፍሓት ናይቲ ዘመናዊ ባርነት ብዝምልከት፡ ኣብ ዝተጠቕሰ፡ ኣብ ሰሜን ኮርያ 104.6፡ ኤርትራ 90.3፡ ማውርታንያድማ 32 ሰባት ካብ 1000 ሰባት ምዃኑ ኣረዲኡ። ኣብተን ንኤርትራ ወሲኽካ ዝለዓለ ዘመናዊ ባርነት ዝረኣየን ሃገራት፡ ምድራት ሲቪላዊ ሓለዋን ምጥሓስ ሰብኣዊ መሰልን ንኹለን ዘመሳስለን መምዘኒ ምዃኑ’ውን ተፈሊጡ። እተን ሃገራት ኣብ ተሃዋስን ፖለቲካዊ ምርግጋእ ዘየብሉን ከባቢ ዝርከባ፡ ከም ስደተኛታት ዝኣመሰሉ ንመጥቃዕቲ ዝተቓልዑ ሰባት ዝርከብወን ምዃነን ከኣ እቲ መጽናዕቲ የረድእ።
ብዘይካተን ኤርትራ ትርከበን ሰለስተ ዝገደዳ ሃገራት፡ ካብተን ዓሰርተ ዘመናዊ ባርነት ዝረኣየለን፡ ሰዑድ ዓረቢያ፡ ዓረብ ኤምረትስ፡ ኩወይት፡ ሶርያ፡ ታጃኪስታን፡ ሩሲያን ኣፍጋኒስታንን ይርከበአን። እቲ ጸብጻብ ከም ዝሕብሮ ኤርትራ ብደረጃ ዓለም 2ይቲ ኮይና ብደረጃ ኣፍሪቃ ድማ ቀዳመይቲ ዘመናዊ ባርነት ዝዝውተረላ እያ።
Eritrea has „second highest modern slavery in the world“ – report
Written by Martin Plaut
|
24 ጉንበት ቅድሚ 32 ዓመታት፡ መግዛእቲ ተሳዒሩ ኤርትራ ደቃ ብሓባር ብዝኸፈልዎ ክቡር መስዋእትነት ናጻ ዝወጸትላ ታሪኻዊት ዕለት ስለ ዝኾነት፡ ናይ ዮሃና መልእኽትና ነቐድም።
መሰረታዊ ዕላማ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ባዕዳዊ መግዛእቲ ኣልጊስካ ጨቋንን ተጨቋንን ዘይብላ፡ ሰላምን ብልጽግናን ዝሰፈና፡ ብዲሞክራስያዊ ስርዓት እትመሓደር ሃገር ምርግጋጽ እዩ ነይሩ። ድሕሪ ናጽነት፡ ህዝብና ነቲ ሓቢርካ ሃገር ንምህናጽ ተቐሪብሉ ዝነበረ ምዕራፍ ቃልሲ፡ ከም ውሁብ ወሲድዎ ስለ ዝነበረ ከም ዝዕወት ትስፉው ነይሩ። ኣብ ተመኩሮ ህዝቢ ኤርትራ፡ ባሕቲ መስከረም 1961ን 24 ጉንበት 1991ን ብ30 ዓመታት ዝረሓሓቓ ታሪኻውያን ዕለታት እየን። እታ ቀዳመይቲ ብምብሳር ሰውራ፡ እታ ካለኣይቲ ከኣ ናጽነት ኤርትራ ብምርካብ። ኩሉቲ ኣብ መንጎ እዘን ዕለታት፡ ዝሓለፈ ግዜ፡ ዝተኸፍለ ዋጋ፡ ዝተወፈየ መስዋእትነት፡ ዘጋጠመ ዕንወት፡ ብርሰትን ዝሰዓበ ስደትን ምምዝባልን፡ ምእንቲ ሃገራዊ ናጽነትን ሰንሰለታዊ መግዛእቲ ሓንሳብን ንሓዋሩን ምውጋድን ስለ ዝነበረ፡ ህዝቢ ኤርትራ በቲ ዝነበሮ ፍቕሪ ሃገርን ቅሩብነት ንቃልስን ኤርትራ ድሕሪ ናጽነት ኣብ ሓጺር ግዜ ኣብ ዝሓሸ ኩነታት ከም እትበጽሕ ልዑል ተስፋ ነይሩ።
እተኾነ ብሰንክቲ ኢሳያስ ዝመርሖ ጠላም ጉጅለ፡ ትጽቢት ህዝብና ጌና ብግብሪ ኣይተጋህደን። እቲ ጥልመት ብዘኸተሎ በደል ዘማረሩ ገለ ወገናት፡ ኣብ ኣድላይነት ነጻነት፡ ልኡላውነትን ሓድነት መሬትን ኤርትራ ሰጋእ መጋእ ክብሉ ይረኣዩ እዮም። እንተኾነ እቲ ናይ ኩሉ ከነዕውቶ ንቃለሰሉ ዘለና ባህግታትና መሰረት፡ ናጽነትን ልኡላውነትን ኤርትራ እዩ እሞ ወትሩ ህያው ኮይኑ ካብ ምዕቃቡ ምርጫ ከም ዘየብልና ንገንዘብ። እቲ ንህዝብና ዝድህኾ ዘሎ ወጽዓ ከኣ፡ ምምሕዳር ህግደፍ ዘኸተሎ እምበር፡ ናይ ኤርትራ ናጻ ሃገር ምዃን ዘስዓቦ ዘይምዃኑ ብምርዳእ ተቓሊስና ንምውጋዱ ብዝሓዝናዮ መንገዲ ካብ ምቕጻል ካልእ ምርጫ የብልናን።
ቃልሲ ንምህናጽ ሃገረ መንግስትን ምዕቃብ ሓድነትን ኣብ ኤርትራ፡ ካብቲ ኣብ ብረታዊ ቃልሲ ዝተኸፍለ ዝተሓተ ዋጋ ዝሓትት ክኸውን እዩ ዝብል ትጽቢት ህዝብና እዩ ነይሩ። ካብቲ ተስፋ ዘሕደረሉ ምኽንያታት፡ እቲ ቃልሲ ኣንጻር ባዕዳዊ ሓይሊ ዘይምዃኑን ከም ውጽኢት ናይቲ ቃልሲ ድሕሪ ናጽነት ኩሎም ኤርትራውያን ማዕረ ተጠቀምቲ እዮም ዝብል እምነት ስለ ዝነበሮ ምጥቃስ ይከኣል። ኣብ ናይ ድሕሪ ናጽነት ቃልሲ ምህናጽ ሃገር፡ ዓቕሚ እንተዘይጐዲሉና፡ ንመሰል ኤርትራውያን ኣዋሲኑ ስልጣኑ ቅድሚት ዝሰርዕ ስሱዕ ምምሕዳር ክህሉ ኢዩ ዝብል ግምት ኣይነበረን። ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ንኹሉ ብሒቱ “ኤርትራ ነዓይ ጥራይ” ዝብል ግጉይ ኣሰላልፋ ክህሉ ትጽቢት ኤርትራውያን ኣይነበረን። እዚ ዘመልክቶ ከኣ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ግዜ ንናጽነት ዝተቓለሱ ደቁ፡ ኣብ ኤርትራ ከምቲ ዝኾኖን ዝኾኖ ዘሎን ከጋጥም እዩ ዝብል ስግኣት ዘይነበሮ ምዃኑ እዩ። ምስዚ ግን፡ ካብ ቅድሙ እቲ ብግብሪ ዝተራእየ ኩነታት ከየጋጥም ስግኣት ዝሓደሮም፡ ብዓንተቦ ንምግትኡ ዝተቓለሱ ፖለቲካዊ ውድባትን ግዱሳት ባእታታትን ነይሮም ኢዮም።
ሕማቕ ኣጋጣሚ ኮይኑ፡ ድሕሪ ናጽነት ወርሒ ኣብዘይመልአ ግዜ፡ ሓቀኛ ጸረ ህዝቢ ባህርያቱ ሓቢኡ ዝጸንሐ፡ ደሓር ግና ብጋህዲ ሕድሪ ሰማእታት ዝጠለመን ሕማቕ ክፈዲ ዝተዓጥቀን ጉጅለ ካብ ትጽቢት ህዝቢ ኤርትራ ወጻኢ ተጋሂዱ። እነሆ ከኣ እቲ ብህዱእ ኩነታት ክካየድን ብውጽኢቱ ኩሎም ኤርትራውያን ብማዕረ ዝጥቀምሉን ክኸውን ትጽቢት ዝተገብረሉ ቃልሲ ምትካል ቅዋማውን ዲሞክራስያውን ስርዓት፡ “ንማይ ዝበልንዮስ ንበረድ ኮነ” ከም ዝበሃል፡ ብኣንጻሩ ኮይኑ። “እምበርከ እቲ 2ይ ምዕራፍ ቃልሲ ከምቲ ናይ ናጽነት ኣብ 30 ዓመትከ ክውዳእ ድዩ ኣይፋሉን?” ዝተባህለ እነሆ 32 ዓመቱ መሊኡ። ብመንጽር ዝተኸፍለ ዋጋ ክምዘን እንከሎ እውን፡ ኣብ ኩሉቲ ድሕሪ ናጽነት ዝተኣጉደ፡ ግና ከምኡ ክኸውን ዘይነበሮ ውግኣት፡ ካብቲ ኣብ ናይ 30 ዓመታት ቀዳማይ ምዕራፍ ጉዕዞ ቃልስና ዝተኸፍለ ዋጋ ዝበዝሐን ዝኸበረን ተኸፊሉ።
ርሑቕ ከይከድና፡ ኣብዚ ንዝክሮ ዘለና መበል 32 ዓመት መዓልቲ ናጽነት ኤርትራ ኮይና፡ ብዛዕባ እዚ ዝሓለፈ ናይ 62 ዓመታት በሊሕ ቃልሲ ከነስተንትን ናይ ግድን እዩ። ምስትንታን ብድፍኑ ዘይኮነ፡ “በየን መጺእና?፡ ኣብ ከመይ ኩነታትከ ኣለና?፡ እንታይከ ይጽበየና ኣሎ?” ኢልና ክንሓትትን ክንምልስን ግቡእ እዩ። ቀንዲ ጠመተና ከኣ እተን፡ “ኣበይ ኣለና? እንታይከ ይጽበየናሎ?” ዝብላ ሕቶታት ክኾና ይግበአን። ምስ ቃልሲና ምንውሑን ሃገርናን ህዝብናን ንቑልቁል ይንቆቱ ምህላዎምን ሻቕሎት ኩልና፡ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ንቃለስ ዘለና ኤርትራውያን ዝያዳ ኣብ ዝዓረገሉ ደረጃ ኢና ዘለና። ካብዚ ብምንቃል ከኣ ህግደፍ ኣብ ምውጋድ ተጸሚዶም ዘለዉ ወገናት፡ “ቃልስና ካብዚ ዘለናዮ ናብ ዝሓሸ ነሰጋግሮ” ክንብልን መዋጸኦ ክምእምም ሓድሽኳ እንተዘይኮነ እዋኑ እዩ። እንተ ህግደፍን ደገፍቱን ግና በዚ ሒዘምዎ ዘለዉ ኣዕናዊ ጐደና ክዕዘሩ እምበር ክልወጡ ኣይንጸበዮም።
ከም መቐጸልታ ናይቲ ኣብ ተመኩሮና ዝተራእየ፡ ብሓባር ከቃልስ ዝኽእል ሰፊሕ ጽላል ናይ ምርካብ ጻዕሪ፡ ሎሚ እውን ዕማም ኤርትራውያን ሰልፍታት፡ ውድባት፡ ግንባራትን ህዝባዊ ምንቅስቓሳትን ኮይኑ ዘሎ እዩ። ተበግሶ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ (ፖሓኤ)ን ካለኦት ንቕሎታትን ኣብ ሕድሕዶም ዝነበረ ምጽልላም፡ ምጥቕቓዕን ምንጽጻግን ዘህደአ ምዃኑ ዘይከሓድ እዩ። ምስዚ ግና ጉዕዞና ትሕቲ ትጽቢት ናይ ለውጢ ድሌት ህዝብና ምህላዉና ተገንዚብና፡ ኣብ ቅድሜና ተገቲሩ ዘሎ ሓላፍነት ክንፍጽም ከም ዝግበኣና ኣብዚ ታሪኻዊ ኣጋጣሚ ምዝካሩ ኣገዳሲ እዩ። ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)፡ ከም ወትሩ ሕድሪ ሰማእታት ኤርትራ ብምጽናዕ፡ ኤርትራዊ ናይ ለውጢ ሓይልታት ብሓባር ዝቃለስሉ መድረኽ ንምፍጣር ኣብ ዝግበር ቃልሲ ከይሰልከየ፡ ኩሉ ካብኡ ዝድለ ከበርክት ቅሩብ ምህላዉ ደጊምና ነረጋግጽ።
ኣብ ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ፡ ክረኣዩ ካብ ዝጸንሑ ድኽመታት ሓደ፡ ኣብ ክንዲ ኣብ ዝሓዝካዮ መስርሕ ስንኻ ነኺስካ፡ ፍልልያትካ ኣጻቢብካን ኩሉ ዓቅምኻ ጸንቂቕካን ዝረኸብካዮ ዕድላት ተጠቒምካ ኣብ ዝብጻሕ ምብጽሑ፡ ናይ “በይነይ ክኸይድ’የ” ኣገባብ ምኽታል እዩ። ካብ ከምዚ ዓይነት ምትፍናን ንምውጻእ፡ ተደኲኑ ዝጸንሐ ባይታ ብምኽሓድ ዘይኮነ፡ ንጉዳያት ቅደም ተኸተል ኣትሒዝካ፡ ኣብቲ ዝተጀመረ ብምድራዕ ነቲ ዝመጽእ ምዕባለ ነቲ ቅድም ዘመዝገብካዮ ብዘይሃሲ ሓቢርካ ብምግጣሙ ክኸውን ይግበኦ። ሓይልታት ለውጢ ኤርትራ፡ ንኹሉ ተበግሶታት፡ ነቲ ኣቐዲሙ ዝተነጽፈ ኣውንታዊ ባይታ ብዘይክሕድ ኣገባብ ከመሓድሮ ናይ ግድን እዩ።
እቲ ካልእ ንመበል 32 ዓመት ናጽነት ኤርትራ ክንዝክር እንከለና ጓሲናዮ ዘይንሓልፍ፡ ሎሚ እውን ብሓፈሻ ኣብ ዞባና ብፍላይ ከኣ ኣብ ኢትዮጵያ-ትግራይ ዝተኻየደ ውግእ ሓደ እዩ። ጉዳይ ኢትዮጵያ-ትግራይ ሰላማዊ መንገዲ ሒዙ ኣብ እንብለሉ፡ ኩነታት ሱዳን ዝኸፈአ መልክዕ ምሓዙ ኣብ ርእሲቲ ናትና ጸገም፡ ካብ ዞባዊ ስግኣት ዘይምውጻእና ዘመልክት እዩ። እዚ ተርእዮታት ንኤርትራ ብቐንዱ ጉዳይ ጐረቤት እዩ። ጽልዋኡ ኣብ ጉዳይና ግና እቲ ንሃገርና ዝሕምስ ዘሎ ጉጅለ ህግደፍ ዘርእዮ ዘሎ ጸፋዕፋዕ ተወሲኽዎ፡ ዝዓዘዘ ግምት ክንህቦ ግቡእ እዩ። ኤርትራውያን ብሰንኪ ኣተሓሕዛና ኣብ ጉዳይ ትግራይ መፍቶ ህግደፍ ኮይናዮ ዝጸናሕና ኣብ ጉዳይ ሱዳን ከይንደግሞ ነስተውዕል።
ዘለኣለማዊ ዝኽርን ክብርን ንሰማእታት ኤርትራ!
ናጻን ልኡላዊትን ኤርትራ ትንበር!
24 ጉንበት 2023
ባህግና Bahgna 144፣ ኤርትራ 32 ዓመታት ድሕሪ ናጽነት፣ 2ይ ክፋል ቃለ መሕተት ምስ ተጋዳላይ ኣሰፋው በርሀ 23.05.2023
Written by Bahgna MediaMedia
ሰራዊት ኤርትራ፣ ንመስርሕ ስምምዕ ፕሪቶርያ ብሕብረት ኣፍሪቃ ዝተመዘዘት ወተሃደራዊት ኮሚቴ ምክትታልን ምቁጽጻርን፣ ንጥፈታታ ብዝግባእ ንኸይተካይድ ዕንቅፋት ይፈጥረላ ከም ዘሎ፡ ፕረዚደንት ግዝያዊ ምምሕዳር ክልል ትግራይ፣ ኣቶ ጌታቸው ረዳ ከም ዝወቐሰ ማዕከናት ዜና ትግራይ ጠቒሰን።
ናይታ ኮሚተ መራሒ ኬንያዊ ጀነራል ስቴፈን ራዲና ብወገኖም፡ ብመሰረት ስምምዕ ፕሮተርያ፡ ንምውራድ ዕጥቂ ሓይልታት ትግራይን ምውጻእ ዕጡቕ ሓይሊ ኣምሓራን ወጻእተኛታት ዕጡቓትን ካብ ክልልት ትግራይ ብዝምልከት ኣብ ዝተፈላለዩ ቦታታት እናተዘዋወረት ትዕዘብ ከም ከምዘላ ኣብቲ ብ19 ጉንበት 2023 ኣብ ከተማ መቐለ ዝተገብረ ርክብ ኣፍሊጦም። ኣተሓሒዞም ድማ ዝመርሕዋ ኮሚተ ዝመጽእ ዘሎ ወርሒ ናብ ምዕራብ ትግራይ ከም እትኸይድ ኣፍሊጦም።
ፕረዚደንት ክልል ትግራይ ኣቶ ጌታቸው ረዳ፡ ኣብቲ ኣጋጣሚ ኣብ ዘስምዖ ቃል፣ ኣብቲ ክልል ዝተፈጸመ ተግባራት፡ ኣብ ውግእ ከም ዘጋጥም እትጽበዮ ሰብኣዊ ዕንወት ጥራይ ዘይኮነ፡ ፍሉይን ህዝቢ ንምጽናት ዝዓለመን ተርኽቦ ምዃኑ ጠቒሱ። ኣተሓሒዞም ድማ ኣብ ትግራይ ዝወረደ ዕንወት ልዕሊ ዓቕሚ ክልል ትግራይን ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ስለ ዝኾነ ኣህጉራዊ ሕብረተሰብ ንክሕግዝ ጸዊዑ።
ሰራዊት ኤርትራ ንንጥፈታት ናይታ ኮሚቴ ዕንቅፋት ይኸውን ምህላዉ ከም ዘተሓሳስብ ዝጠቐሰ ኣቶ ጌታቸው ብሰንክዚ ዕንቅፋት ረዲአት ዘይበጽሖ ከባብታት ትግራይ ከምዘሎ ሓቢሩ። ኣተሓሒዙ ድማ ሰራዊት ኤርትራ ካብ ትግራይ ጠቕሊሉ ንክወጽእ ኣህጉራዊ ሕብረተሰብ ተጽዕኖኡ ንከሕይል ጸዊዑ።
ኣብዚ ኣብ ከተማ መቐለ ዝተኻየደ ርክብ፡ ናይ ብዙሓት ኣብ ኢትዮጵያ ኤምባሲ ዘለወን ሃገራት ወተሃደራዊ ኣታሺ ኦፊሰራት ከም ዝተሳተፉ ተፈሊጡ።
More...
ባህግና፣ Bahgna 143፣ 1ይ ክፋል ቃለ መሕተት ምስ ተጋዳላይ ኣሰፋው በርሀ 19.05.2023
Written by Bahgna MediaMedia
ጸገማት ኤርትራ ውሽጣውን ግዳማውን ገጻት ከም ዘለዎ ፍሉጥ እዩ። እንተ ንልምዓት እንተስ ንጥፍኣት እቲ ወሳኒ ቦታ ዝሕዝ ከኣ፡ እቲ ውሽጣዊ ገጽ ምዃኑ ብሩህ እዩ። እቲ ናይ ግዳም ጸገም፡ ምስ ምፍታሕ ውሽጣዊ ጉዳይ ሓቢሩ ዝፍታሕ፡ ወይ ድማ ድሒሩ ዝረአ ኮይኑ፡ እቲ መሰርታዊ ኣቐዲሙ ክፍታሕ ዘለዎ፡ እቲ ውሽጣዊ ጸገም እዩ። ውሽጣዊ ጉዳይ ሃገርን ህዝብን ኣብ ምፍታሕ ረብሓ ስለዘይብሎም፡ ስለ ዘይከኣሉ ንዓኡ ጓስዮም፡ ናብቲ ግዳማዊ ጉዳይ ጥራይ ዝመጣጠሩ ካብቲ ቅኑዕ ኣገባብ ኣፈታትሓ ጸገም ክሃድሙን ክሕብኡን ዝደልዩ ጥራይ እዮም።
በቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ናይ ኩሉ ሽግራት ህዝብና ቀንዲ ጠንቂ ዝኾነ፡ ውሽጣዊ ጸገማት ዝሕተት ጉጅለ ህግደፍ እዩ። እዚ ጉጅለ ንኹሉ ኤርትራዊ ዘቤታዊ ጸገማት ጸማም እዝኒ ሂቡ፡ ኣብ ስልጣን ምቕጻሉ ጥራይ ዘገድሶ ሕሉፍ ዲክታተር ምዃኑ ብተደጋጋሚ ብግብሪ ዘመስከረ እዩ። ህግደፍ ነቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ጸገማት ዋንኡ ባዕሉ ስለዝኾነ“ይፈልጦን ይረደኦ እዩ” ጥራይ ዘይኮነ፡ ከም ዕለታዊ ጸሎት ደጋጊሙ ዝገልጾን ሓደሓደ ግዜ’ውን ከም ኣስተምህሮ ከቕርቦ እንከሎ ዝተዓዘብናዮ እዩ። በዚ እዩ ድማ “ጸገማት ዝፈትሕ ዘይኮነ ነቲ ጸገማት ኣጸባቢቑ ብምቕራብ ካብ ተሓታትነት ክሃድም ዝፍትን ስግንጢር መራሒ” ዝበሃል። ስለዚ ነቲ ጸገማት ዘይምፍትሑ፡ ናይ ምፍታሕ ዓቕምን ኣፍልጦን ስለ ዘየብሉ ዘይኮነ፡ እቲ ፍታሕ ንረብሕኡ ከምዘኮነ ሰለ ዝግንዘብን ድሌትን ቅሩብነትን ዘየብሉ ምዃኑን ዘረድእ እዩ። ምኽንያቱ በታ ዘላቶ ዓቕሚ እውን ጸገም ህዝቢ ክፈትሕ ዝፍትን ሕልና ስለ ዘየርኢ። እንተ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ከመይ ዝኣመሰለ ሕማቕ ህይወት ከምዘሎ ንኢሳያስን ጉጅለኡን ከምዘይሕበኦምኳ ዝርዳእ እንተኾነ፡ ደጋጊሙ ናይ “ራህዋ ፍጠረለይን መሰላተይ ኣኽብረለይን” ስምዕታኡ ንነዊሕ ግዜ ኣቕሪቡ ሰማዒ ዝሰኣነ ግዳይ እዩ።
ንህግደፍ እቲ ዘገድሶ ብኸመይ ንጸገማት ህዝቢ መፍትሒ ከም ዝርከብ ምጭናቕ ዘይኮነ፡ ካብ ተሓታትነት መህደሚ ምኽንያታት ምዝርዛር እዩ። ኩሎም ምኽንያታቱ ድማ ጭካነኡ ንምሕባእ፡ ናይ ግዳም ተሓተቲ ዝብሎም ኣብ ምዝርዛር ዝተሰረቱ እዮም። እቶም ተሓተቲ ዝገብሮም ኣካላት ብዙሓት ኮይኖም፡ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካን በቲ ቋንቋኡ “ጁንታ ወያነን” ከኣ ብዝወዓልዎን ዘይወዕልዎን ቀወምቲ ተኸሰስቲ እዮም። ነቲ ክሱ ፍሉይ ዝገብሮ ከኣ ናብ ውሽጡ ጠሚቱ፡ “ኣነኸ እንታይ እዩ ግደይ?” ዘይብል ሃዳሚ ምዃኑ እዩ። እዚ ጉጅለ ከምዚ ክብል እንከሎ፡ ዝፈሓሶ ተንኮልን ዝሓዞ መህደሚ ሕሳባትን ኣለዎ። ናይቶም ቁሩብ ነቲ ጉዳይ ኣዚሮም ከይረኣዩ፡ ንኢሳያስ “ኣብዚ እነሀልካ መራሒማለት” ዝብልዎ ውሑዳት ልቦና የሕዝንን “ኤርትራውያን ከመይ ዲና ንሓስብ ዘለና?” ኢልካ ከተስተንትን ይድርኸካ።
ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ኤርትራዊ ፖለቲካዊ፡ ቁጠባውን ማሕበራውን መዳያት ዝፈሸለ፡ ምዃኑ ብናይ ብዙሓት ናጻ ኣካላት መጽናዕቲ ዝተረጋገጸ እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ከኣ ኣብታ ኢሳያስ ዝፈሸለላ ሃገር ይነብር ስለ ዘሎ ናይ ካለኦት ምስክርነት ዘድልዮ’ውን ኣይኮነን። ብሰንኪ ኢሳያስ፡ እቲ ፍሽለት ናብ ኤርትራ ከም ሃገር ዘላግብዎ ዘይሓላፍነታዊ ወገናት ምህላዎ ከኣ ዘተሓሳስበና እዩ።
እቲ ካልእ ዘሕዝንን ዘገርምን ከኣ ኢሳያስ በዚ ዘቤታዊ ፍሽለቱ ኣብ ክንዲ ዝሓፍር፡ ኣብ ዞባውን ኣህጉራውን መድረኻት ክዋሳእ ዝፍትን እዩ። እዚ ፈተንኡ ኣብ ኩለን ሳልሳይ ርእሱ ኮለል ዝበለን ጐረባብቲ ሃገራትን ከባብያዊ ውዳበታትን እቲ ዝሓለሞ ተቐባልነት ኣይረኸበን። እታ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣብ ኣስመራ፡ ኣዲስ ኣበባ፡ ስዑድ ዓረብን ኢማራትን ኮለል ዝበለላ ምህዞ’ውን ትቕምስል ዘላ ኢያ። ፈተነኡ ተቐባልነት ዘይረኽበሉ ምኽንያት ኢሳያስ መሕደሲ፡ ኣብ ዝወዓሎ ዘይሓድር መናውን ጠላምን ምዃኑ ሓደ ምኽንያት እዩ። እቲ ቀንዲ ምኽንያት ግና እቶም ክዛመዶም ዝደሊ ወገናት ዋላ ኣግሂዶም ከምኡ ኣይበልዎ፡ “ንገዛእ ህዝቡ ዘይኮነስ ምስኡ ምዝማድ እንታይ ክዓብሰልና?” ዝብል ሕቶ ኣልዒሎም ንግዜኡ ተጠቒሞም ስለ ዘርሕቕዎ እዩ።
ኣብ ሃገሩን ዞባኡን ምስላጥ ምስ ኣበዮ፡ ምስ ኣሜሪካ ክጻረፍን ምስ ሩሲያ ክመሻኸንን ዝተዓዚብናዮ እዩ። ሎሚ ከኣ ከምቲ “ርሑቕ ዓድስ መሕሰዊ” ዝበሃል፡ ናብ ቻይና ገይሹስ ናይ ብዙሓት ኣጀንዳ ኮይኑ ቀንዩ። መራሕቲ ቻይና ብጀኦግራፊኳ ካብ ኤርትራ እንተረሓቑ፡ ምስቲ ኣይኮነንዶ ኣብ ልዕሊ ምድሪ ኣብ ትሕቲ ምድሪ ዝፍጸም ዘይሕበኦ ናይ ቴክኖሎጂ ዕቤቶም፡ ኢሳያስ ኣብ ልዕሊ ኤርትራን ህዝባን ዝፍጽሞ በደላት ዝሕበኦም ኣይኮኑን።
ኣብ ቻይና ንኢሳያስ ርእይዎ ዘይፈልጥ ብተኹሲ መድፍዕ ዝተስነየ ዝተገብረሉ ኣቀባብላ፡ ንገለ ወገናት ናይ ሓያልነቱን ብቕዓቱን መምዘኒ ኮይኑ ዝተራእዮም፡ ከም ዘዕሸወ ተገንዚብና ኣለና። ነቲ ድራማ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ዓወት ኣምሲሎም ከቕርብዎ ዘይሓፈሩ’ውን ኣይተሳእኑን። እንተኾነ “እቲ ወዛሕዛሕ፡ ብመንጽር ረብሓ ህዝቢ ኤርትራ ክረአ እንከሎ፡ እንታይ እዩ ሸርፉ?” ዝብል ሕቶ ክቐርብ እንከሎ፡ ናይቶም ዘጣቕዕሉ መልሲ “እዚኣስ እንድዒ” ካብ ምዃን ዝሓልፍ ኣይኮነን። ቻይና ጉዳይ ህዝቢ ኤርትራ ቀዳምነቶም ከምዘይኮነ ምርዳእ የድሊ። ምናልባት እውን ኢሳያስ ከምቲ ዘለዎ ጸረ ህዝቢ ኮይኑ ክቕጽል የደፋፍርዎ ይኾኑ። ምስዚ ኣብዚ እዋንዚ ንዕዘቦ ዘለና ፖለቲካዊ ኣሰላልፋ ቀዳምነት ቻይና፡ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዜቤታዊ ዋኒኑ ጠንጢኑ ዘገልግሎም እሙን ተለኣኺ ምርካብ እዩ። ነዚ ኣገልግሎትዚ ዝበቅዕ ከኣ፡ እቲ መተካእታ ዘየብሉ ተመራጺ ንኢሳያስ ኣፈወርቂ ምዕሳብ እዩ። ነዚ ሓቀኛ ተልእኮ ቻይና ንናይ ምቕባል መገሽኡ፡ ልምዓትዶ ምሕዝነት፡ ሕርሻዶ ኢንዳስትሪ፡ ምህናጽ መንዲገዶ ምሕዳስ ወደብ ዝኣመሰሉ መጎልበቢ መልክዕ ከም ዝወሃብዎ ርዱእ እዩ።
ምናልባት ምስቲ ቻይና ዘለዋ ቁጠባዊ ዕቤት፡ ኢሳያስ ነገራውን ገንዘባውን ትኳቦ ክረክብ እሞ፡ ህይወት ኤርትራዊ ዘመሓይሽ ኣጋጣሚ ክፍጠር ዝጽበዩ’ውን ይህልዉ። ኢሳያስ ግና ካብ ቻይና ብዝርከብ ትኳቦ ይጽናሕ’ሞ በቲ ኣብ ኢዱ ዘሎ ዝርካቡ ኤርትራዊ ሃብቲ’ኮ ጸገም ህዝቢ ከቃልል ፈቓደኛ ኣይኮነን። ኣብ ኢዱ ብዘሎ፡ ህዝቡ ካብ ዘየዕንግል፡ ካብ ትኳቦ ካብ ዝረኽቦ በጺሑ ክልግስን ክድንግጽን ምጽባይ ድማ ዘይመስል እዩ። ደሓር ኢሳያስ ኣብ ግዜ ኮቪድ-19 ብናጻ ንህዝቢ ኤርትራ ዝተለገሰ መድሃኒትን ካልእ ሓገዝን ምስምሳት ብምፍጣር ዝተሓሰም ምዃኑ ተረሲዑ ማለት ድዩ?። ስለዚ ህዝቢ ኤርትራ ኢሳያስ ካብ ቻይና ማና ከምጸኣሉ ክጽበ ዘይኮነ፡ “እቲ መፍትሒ ኣብ ኤርትራ’ምበር፡ ኣብ ቻይና ኣይኮነን ዘሎ” ዝብል ግንዛበ ከይዘንገዐ፡ ኢሳያስ ብሰንኪ ዞባውን ኣህጉራውን ተለኣኣኽነቱ መዓት ከየምጸኣሉ እዩ ክሰግእን ክሓስብን ዝግበኦ።
ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ (ፖሓኤ)፡ ፕሮፈሶር መሓመድ በሽር ነቲ ሓይልታት ወኪሉ ምስ ፍሉይ ልኡኽ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ኣብ ቅርኒ ኣፍሪቃ፡ ኣንበሳደር ማይክ ሃመር ዝገበሮ ርክብ ብዝምልከት ብ16 ጉንበት 2023 ጋዜጣዊ መግለጺ ኣውጺኡ። ፕሮፈሶር መሓመድ በሽር ኣብቲ ኣብ ካሊፎርንያ ከተማ ሎስኣንጆልስ ዝተኻየደ ርክቦም፡ ዕዙዝ ኣድላይነት ርክብ ቤት ጽሐፈት ወጻኢ ጉዳይ ኣሜሪካ ምስ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራን ካለኦት ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ኤርትራዊ ኣካላትን ብዝምልከት ተመያይጦም። እቲ ጋዜጣዊ መግለጺ ከም ዘስፈሮ፡ ኣንበሳደር ማይክ ሃመር ብዛዕባ ኣተገባብራ ውዕል ሰላም ደቡብ ኣፍሪቃን ካልእ ኢትዮጵያዊ ጉዳያትን ንምምይያጥ እዮም ኣብ ካሊፎርኒያ ተረኺቦም።
ኣብ ዩኒቨርስቲ ደቡብ ካሊፎርኒያ ምስ ብዙሓት ኤርትራውያን ዝርከብዎም ኣፍሪቃውያን ኣብ ዝተረኽብዎ ኣኼባ ኣንበሳደር ሃመር፡ ብሓፈሻ ብዛዕባ ግደ ኣመሪካ ኣብ ኣፍሪቃ ብፍላይ ድማ ብዛዕባቲ ብ2 ሕዳር 2022 ዝተኸተመ ውዕል ሰላም ፕሪቶሪያ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይን ሰፊሕ መብርሂ ከም ዝሃቡ እቲ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣስፊሩ። ኣንበሳደር ማይክ ሃመር፡ ወኪል ፖሓኤ ኣብቲ ኣኼባ ብዛዕባ ብወጻዒ ምምሕዳር ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝፍጸም ዘሎ ዘይሰብኣዊ በደላትን ዞባዊ ህውከትን ብዝምልከት ዘልዓሎ ሕቶ ብምድጋፍ፡ እቲ ወጻዒ ጉጅለ በቲ ዝገብሮ ዘሎ ወተሃደራዊ ኢድ ምትእትታዋት ተሓታቲ ከም ዝኸውን ንምግባሩ ኣመሪካን ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ቅሩባት ምዃኖም ጠቒሱ።
ድሕሪ ምዝዛም እቲ ኮንፈረንስ፡ ወኪል ፖሓኤ ምስ ኣንበሳደር ማይክ ሃመር ኣብ ዝገበሮ ርክብ ምዛዕባ ኣድላይነት ርክብ ቤት ጽሕፈቶምን ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ኤርትራዊ ኣካላትን ከም ዝተዘራረቡን ኣብ ሓጺር ግዜ ምስ ፖሓኤ ክራኸቡ ትጽቢት ከምዘሎን ጋዜጣዊ መግለጺ ፖሓኤ ኣፍሊጡ።
